terug  begin  verderprepost
[p. XI]

Chronologisch overzicht

Blz.
9de of 10de eeuw. Oudoostnederfrankische (interlineaire) vertaling der Psalmen, naar een 17de-eeuwschen bezitter de Psalmen van Wachtendonck genoemd 22
12de eeuw. Vlaamsche Psalmenvertaling (slechts bekend uit een ketterverhoor) 51
± 1270. Het zgn. Limburgsche Leven van Jezus of Luiksche Diatessaron (vertaler Willem van Affligem?) 24-36, 40-44
2de helft 13de eeuw. Omwerking van het Leven van Jezus naar de Vulgata. Verbreiding op groote schaal 31
2de helft 13de eeuw. Westvlaamsche vertaling van de Apocalyps 36-37
2de helft 13de eeuw. Zuidnederlandsche vertaling van de Psalmen. Groote verbreiding 37-38 en 41
2de helft 13de eeuw. Zuidnederlandsche vertaling van de Epistelen en Evangeliën. Groote verbreiding 38-41
1359-1361. De historische bijbelboeken vernederlandscht door een Oost-Vlaming (een zekeren Vranke Callaert?) 52-57
± 1361 - ± 1390. De overige bijbelboeken in het Zuidnederlandsch bewerkt, waarschijnlijk door den Oostvlaamschen auteur. Bekendheid in de omgeving van Ruusbroec 57-59
1383-1384. Geert Groote's Getijden, waaronder een aantal Psalmen en andere Schriftgedeelten. Verbreiding op groote schaal 64-66
± 1390. Het Nieuwe Testament met de Oudtestamentische ‘Epistelen’ , benevens de Psalmen vertaald door Groote's leerling Johan Schutken, klerk in het klooster te Windesheim. Verbreiding op groote schaal 66-68
± 1390 (wellicht vroeger). Brabantsche vertaling van de Evangeliën, bekend uit een handschrift van Rooclooster. Geringe verbreiding 59-60
1e helft 15de eeuw. De zgn. eerste Historiebijbel, waarschijnlijk ontstaan in Zuid-Holland. Geringe verbreiding 71-72
1477. De Delftsche bijbel (het Oude Testament, zonder de Psalmen, grootendeels in de vertaling van den Oostvlaamschen auteur). Eerste bijbeldruk in de Nederlandsche taal; nimmer opnieuw uitgegeven 74-76

[p. XII]

1477. De Epistelen en Evangeliën, in de vertaling van Johan Schutken, voor de eerste maal in gedrukten vorm uitgegeven. Talrijke herdrukken 79-80
1478. De Keulsche bijbel van circa 1478 76-79
1480. De Psalmen, in de vertaling van Johan Schutken, voor de eerste maal gedrukt. Vele herdrukken 80
1513. De ‘bibel int corte’ , herdrukt in 1516 80-82
1518. ‘Den Bibel... vermeerdert’ . Gewijzigde herdruk van den ‘bibel int corte’ 83
1518. De Handelingen en Openbaring, in de vertaling van Johan Schutken, voor de eerste maal uitgegeven 80
1520. Luther's Boetpsalmen voor de tweede maal in Nederlandschen vorm bezorgd 139-141
1522. De Franciscaan Johan Pelt vertaalt het Evangelie van Mattheus naar den Latijnschen tekst van Erasmus. Eerste reformatorische bijbeluitgave 129-135
1522-1523. Het Nieuwe Testament (behalve de reeds uitgegeven Handelingen en Openbaring) voor de eerste maal volledig door de drukpers bezorgd, de Evangeliën naar de Brabantsche Vulgaatvertaling van ± 1390, de rest in de vertolking van Johan Schutken 135-138
1523. Eerste uitgaven van Luther's Nieuw Testament in Nederlandsche gedaante (auteur Johan Pelt?). Groote verbreiding en verscheidenheid van tekstvormen 142-147
1524. Het Delftsche Nieuwe Testament naar Erasmus. Eenige malen herdrukt 170-174
1525. Het Nederlandsche Nieuwe Testament naar Luther, voorzien van een belangrijken proloog, te Keulen verschenen 147-150
1525. Het Deventer (bekend onder de foutieve benaming ‘Bazelsche’) Nieuwe Testament, letterlijk naar Luther. (Bewerker Hinne Rode?). Eenige malen herdrukt 152-160
1525. Eerste volledige uitgave van het Oude Testament; het gedeelte tot en met de Psalmen naar Luther 160-161
1526. Eerste volledige bijbel in de Nederlandsche taal, bezorgd door Jacob van Liesveldt. Het Nieuwe Testament en het Oude tot en met het Hooglied naar Luther, de rest naar de Vulgata 161-164
1528. De bijbel van Willem Vorsterman. Vele malen herdrukt. Door de Kerk niet als rechtzinnig Roomsch-Katholiek erkend. 176-184
1535. Eerste volledige bijbel naar Luther, bezorgd door Jacob van Liesveldt 165
1542. Jacob van Liesveldt voorziet zijn nieuwe bijbeluitgave van sterk reformatorische kantteekeningen 165-169

[p. XIII]

1548. Alexander Blanckart bezorgt bij Jaspar van Gennep te Keulen een gewijzigden nadruk van den bijbel van Willem Vorsterman 202-204
1548. Nicolaas van Winghe bezorgt bij Bartholomeus van Grave te Leuven den eersten, onverdacht rechtzinnigen, Roomsch-Katholieken bijbel. Verbreiding op groote schaal. 201-202 en 204-210
1554. Eerste Doopsgezinde Nieuwe Testament, later op groote schaal verspreid en naar een lateren uitgever bekend geworden als Biestkens-testament. Omwerking van de reeds bestaande vertaling naar Luther 213-216
1554. Doopsgezinde uitgave van de Profeten, in de reeds bestaande vertaling naar Luther 212-213
1556. Eerste Gereformeerde bijbel, naar de Zwitsersche (Zürichsche) vertaling. Nimmer herdrukt 221-224
1556. Het Gereformeerde Nieuwe Testament van Jan Utenhove, de eerste vertaling rechtstreeks uit het Grieksch. Nimmer herdrukt 224-234
1558. Eerste uitgave van den volledigen Doopsgezinden bijbel, bewerkt naar de Nedersaksische Luthervertaling en naar een lateren uitgever bekend geworden als Biestkensbijbel. Groote verbreiding 216-219
1559. Het Gereformeerde Nieuwe Testament van J.D. (waarschijnlijk Johannes Dyrkinus). Grondige herziening van Utenhove's arbeid 235-238
1561-1562. De Gereformeerde bijbel van Deux-aes; het Oude Testament letterlijk naar de Nedersaksische vertaling van den Luthertekst bewerkt door Godfried van Wingen, het Nieuwe in de redactie van Johannes Dyrkinus 234-235 en 238-245
1571-1595. Synodale besluiten en officieuze pogingen tot tekstverbetering 250-257
1595. Officieele opdracht aan Marnix († 1598) 257-262
1600. Officieele opdracht aan Arnoldus Cornelii († 1605) en Wernerus Helmichius († 1608). Trage voortgang van het werk 262-264
1606. Verschijning van Baudartius' ‘Wech-Bereyder op de verbeteringhe van den Nederlantschen Bybel’ 265-273
1608-1618. Voortzetting van de officieuze pogingen tot tekstverbetering 273-275
1617. Het Nieuwe Testament van Hermannus Faukelius 278
1618-1619. De Synode van Dordrecht wenscht een getrouwe overzetting uit de grondtalen. Opstelling van instructie en benoeming van vertalers en herzieners 276-282
1619-1625. Nieuw oponthoud 282-284

[p. XIV]

1623. Verschijning van de ‘Byhelsche Conferentie’ van Sixtinus Amama 283
Juli 1625. De Staten-Generaal voteeren de noodige gelden voor de bijeenkomst der vertalers 283-284
Nov. 1626. Eerste vergadering der vertalers van het Oude Testament 284
Oct. 1627. Eerste vergadering der vertalers van het Nieuwe Testament 286-287
Juli 1633. Eerste vereenigde vergadering der vertalers en herzieners van het Oude Testament 289
Nov. 1634. Eerste vereenigde vergadering der vertalers en herzieners van het Nieuwe Testament 291
29 Juli 1637. Vaststelling van de acte van authorisatie door de Staten-Generaal 312-313
17 Sept. 1637. Plechtige aanbieding van het eerste gedrukte exemplaar aan de Staten-Generaal. De nieuwe bijbel in den handel 314-315
± 1650. De Statenbijbel in vrijwel alle kerken ingevoerd 316-321
1655. Verschijning van het ‘Register van de Verbetering der Druckfauten ende Misstellinghen, die in den Eersten Druck van den Nieuw-Overgesetten Bibel gevonden worden’ 323

prepostterug  begin  verder