Verantwoording

De tekstfragmenten uit deze editie zijn afkomstig uit: Cornelis de Bruins Reizen over Moskovie, door Persie en Indie: Verrykt met driehondert konstplaten, Vertoonende de beroemste lantschappen en steden, ook de byzondere dragten, beesten, gewassen en planten, die daer gevonden worden: Voor al derzelver oudheden, en wel voornamentlyk heel uitvoerig, die van het heerlyke en van oudts de geheele werrelt door befaemde Hof van Persepolis, by de Persianen Tchilminar genaemt. Alles door den Auteur zelf met groote naeukeurigheit na 't leven afgetekent, en noit voor dezen in 't ligt gebragt. In 1711 in Amsterdam uitgegeven door Cornelis de Bruijn en door Willem en David Goeree gedrukt. Het gebruikte exemplaar is afkomstig uit de collectie van het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam (catalogusnummer A VII-4 50, K 56 C).

De volgende pagina's zijn geheel of gedeeltelijk (met een * gekenmerkt) overgenomen: 1, 2*, 4*, 5, 6, 7*, 8, 9*, 10*, 11, 12*, 18*, 19*, 21*, 22, 23*, 24*, 25*, 26*, 27*, 28*, 29*, 30, 31, 32, 33, 34, 38*, 39, 40*, 41*, 42*, 43*, 44*, 45*, 46, 47*, 48*, 49*, 50, 51*, 56*, 57*, 58, 59, 60*, 61*, 62, 63*, 66*, 67, 68*, 70*, 90, 91, 92*, 451*, 452, 453*, 454*, 455*, 456*, 471*, 472.

Een witregel in de tekst van deze editie onderscheidt de verschillende pagina's uit de originele tekst; [...] in de tekst geeft aan dat er delen van een originele pagina zijn opgenomen. De tekstfragmenten zijn diplomatisch weergegeven. Waar nodig wordt een fragment kort ingeleid in een ander lettertype. De kolomindeling, marginalia en hoofdstuktitels met een korte inhoudsopgave zijn niet gehandhaafd. Zetfouten zijn verbeterd, met dien verstande dat De Bruijns inconsequente translitteratie van het Russisch is behouden. De verbeterde zetfouten staan in de oorspronkelijke tekst op p. 26: Eeder in Feder; p. 39 worr in wort; p. 42 al-alleen in alleen; p. 49 Mighalo Sakoliets, Serkaskie in Mighalo Sakoliets Serkaskie; p. 51 howel in hoewel; p. 58 Gogarin in Gagarin. Bij de opschriften van twee prenten heeft de graveur zich vergist. Bij de prent van de Serkassische Vrouw is de u in ‘vrouw’ vergeten, en bij de Tartarische Tenten, prent 36, staat ‘Tartaische’.

De Russische geografische namen zijn zoveel mogelijk getraceerd en van hun huidige naam of spelling voorzien (uitgezonderd Archangel, Witte Zee, Amoer, de Don, Oostzee waar de spelling hetzelfde bleef) naar Bezemer (1994). Jozien Driessen leverde de Nederlandse vertaling en transcriptie van de meeste Russische woorden en namen. De woordverklaringen zijn merendeels gebaseerd op het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Hierbij is opvallend dat zowel Klein Asia (1698) als Reizen over Moskovie (1711) vaak als - enige - bron voor de verklaring van het lemma dienen.

Wat de spelling van Cornelis de Bruijns eigen naam betreft: hijzelf ondertekende zijn correspondentie met Cornelis de Bruijn, maar zoals men zelfs in de titel van Reizen over Moskovie kan zien werd zijn naam op diverse manieren gespeld.

Voor de lijst van personen is ondermeer gebruik gemaakt van: Scheltema (1842), Locker (1947) en Driessen (1989).

Alle gravures behorende bij de geselecteerde tekstfragmenten zijn opgenomen. Van het stadsgezicht op Moskou kon uit praktische overwegingen alleen het meest representatieve deel opgenomen worden.

Illustratieverantwoording

p. 6, 8, 13	en tevens alle illustraties in de oorspronkelijke tekst afkomstig uit Cornelis de Bruins Reizen over Moskovie, collectie Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam (NSA).
	Binnenkant omslag: Bekentmaking boek Reizen over Moskovie. Collectie Cuper, Algemeen Rijksarchief te Den Haag.
p. 11	handtekening Cornelis de Bruijn afkomstig uit: Hotz (1911).
p. 24	kaart getekend door Andrea Kieskamp
p. 106	afkomstig uit de collectie van het Amsterdams Historisch Museum

Bronvermelding woord- en zakencommentaar

p. 41	slawaeien: Massie 1992, 244
p. 48	Ismeilhoff: Basmanov 1991, 11
p. 48	Probrosensko, Preobrazjenskoje: informatie in onder meer Basmanov 1985, 10.
p. 54	Kolomnensko: Basmanov 1985, 9
p. 57	de kerk Saboor, de Basiliuskathedraal. Informatie over de kathedraal in Basmanov 1985, 15.
p. 60	kanselaryen: informatie in Th.J.G. Locher en P. de Buck Nicolaas Witsen. Moscovische Reyse 1664-1665. Journaal en Aentekeningen. 's-Gravenhage 1966-1968, 3 dln. dl 1, p. xxix. (Werken uitgegeven door de Linschoten Vereeniging LXIV, LXVII, LXVIII).
p. 75	Oranjeburgh: informatie in Van der Meulen 1913, 126.
2	Samojeden: Great Soviet Encyclopedia. A translation of the third edition. Volume 22. London 1979.
3	vragende in't Hollandsch: R. van der Meulen 1913, 117-138.
4	Gotfried Kneller: Massie 1992, 192; Thieme 1992, 20, 224-225.
5	overwinning op de Zweden: Reizen over Moskovie 1711, 23 en Massie 1992, 321.
7	Atlas: informatie en afbeelding in Schatten 1995, 96.
9	een gouden gedenkpenning: Schatten, 199-201; Massie 1992, 322.
11	bontgenoten: Volmuller 1981, 243.
12	breeder spreken zullen: Reizen over Moskovie 1711 p. 54 kolom 2 en p. 55.

13	een nieuwe verwinning: Massie 1992, passim.
14	onder zyn gewelt gebragt had: Ivan Wessielevitsj. Stölting 1990, 143-156.
15	Ridderschap van St. Andries: informatie in Schatten 1995, 199-201.
17	Moesin Poesjkin: Massie 1992, passim.
18	Serkassischen: Great Soviet Encyclopedia 1982, vol. 29.
19	vrygeleibrief: Uhlenbeck 1891, 82.
20	Tartaren: Rene Does & Harm Ramkema 1993, p.160-161 en Stölting 1990, p.143-156.
21	Astrakanse rebellen: Massie 1992, passim; Bezemer 1994, 103; De Bruin 1711, 438.