Der minnen loep van Dirc Potter

Dit bestand biedt, behoudens een aantal hierna te noemen ingrepen, een diplomatische weergave van Der minnen loep van Dirc Potter van Fons van Buuren uit 1979.

redactionele ingrepen

p. 322-323: de eindnoten zijn in deze digitale editie bij de bijbehorende nootverwijzingen geplaatst. De genoemde pagina's zijn hierdoor komen te vervallen.

Bij de omzetting van de gebruikte bron naar deze publicatie in de dbnl is een aantal delen van de tekst niet overgenomen. Hieronder volgen de tekstgedeelten die wel in het origineel voorkomen maar hier uit de lopende tekst zijn weggelaten. Ook de blanco pagina's (p. II, VI, 450) zijn niet opgenomen in de lopende tekst.

[pagina I]

DER MINNEN LOEP VAN DIRC POTTER

[pagina III]

DER MINNEN LOEP VAN DIRC POTTER

STUDIE OVER EEN MIDDELNEDERLANDSE ARS AMANDI

A.M.J. VAN BUUREN

H&S

HES PUBLISHERS / UTRECHT

1979

[pagina IV]

ISBN 90 6194 292 6

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

De illustraties in dit werk opgenomen, zijn gereproduceerd met vriendelijke toestemming van de Bibliothecaris der Universiteitsbibliotheek te Leiden.

[pagina VII]

INHOUD

1.	DIRC POTTER, DER MINNEN LOEP EN DE LITTERATUURGESCHIEDENIS				1

1.1.	Inleiding				1
1.2.	De auteur				2
1.3.	Fictie en werkelijkheid				3
1.4.	Potters leven en werken				6
1.4.1.		Potters geboortejaar en jeugd			6
1.4.2.		Potters ambtelijke loopbaan en zijn huwelijk			15
1.4.3.		Het graafschap Holland tijdens Potters leven			17
1.4.4.		Potters litteraire werk			21
1.4.4.1.			Blome der doechden		21
1.4.4.2.			Van Mellibeo ende van sinre vrouwen Prudencia		26
1.4.4.3.			Der minnen loep		28
1.4.4.3.1.				De datering van Potters werken	28
1.4.4.3.2.				De handschriften van Der minnen loep	30
1.4.4.3.3.				De inhoud van Der minnen loep	33
1.5.	Der minnen loep in de litteratuurgeschiedenis				34
1.5.1.		Ter inleiding			34
1.5.2.		De behandeling in de litteratuurgeschiedenis			36
1.5.3.		Ter afsluiting			50
1.6.	Wat nu?				52

2.	DER MINNEN LOEP EN DE TRADITIE				54

2.1.	Inleiding				54
2.2.	Artes amandi				56
2.2.1.		Ovidius' Ars amatoria en Remedia amoris			59
2.2.2.		Andreas Capellanus' De amore libri tres			63
2.2.3.		De artes amandi in de volkstaal			65

[pagina VIII]

2.2.4.		De pseudo-ovidiana		65
2.2.5.		De Duitse Minnereden		67
2.2.6.		De minneallegorieën, in het bijzonder de Roman de la Rose		67
2.2.7.		Tussentijdse balans		69
2.3.	De verhalen			70
2.3.1.		Boccaccio's Decamerone		72
2.3.2.		Boccaccio's De mulieribus claris		73
2.3.3.		Chaucers Legend of good women		74
2.3.4.		Chaucers Canterbury tales		74
2.3.5.		Gowers Confessio amantis		74
2.3.6.		De Ovide moralisé		75
2.3.7.		Ovidius' Metamorphosen en Heroides		76
2.4.	Besluit			77

3.	DE PROLOOG VAN DER MINNEN LOEP			78

3.1.	Inleiding			78
3.2.	Samenvatting van de proloog (I, 1-324)			80
3.3.	De proloog als middeleeuwse proloog			83
3.4.	De minne in de proloog			90
3.5.	Venus in de proloog			99
3.6.	Ovidius en de proloog			104
3.7.	Epiloog bij de proloog			108

4.	SAMENVATTING VAN DER MINNEN LOEP EN BESPREKING VAN DE VOORNAAMSTE THEMA'S			110

4.1.	Inleiding			110
4.2.	Samenvatting van het eerste boek			113
4.3.	Voornaamste thema's van het eerste boek			121
4.3.1.		De inhoud van het begrip ‘ghecke minne’		121
4.3.2.		Belangrijkste adviezen		126
4.3.2.1.			Verbeyden	127
4.3.2.2.			Mate	128

[pagina IX]

4.3.2.3.			Sinlicheit	130
4.3.2.4.			Overige adviezen	131
4.3.3.		Conclusie		131
4.4.	Samenvatting van het tweede boek			132
4.5.	Voornaamste thema's van het tweede boek			149
4.5.1.		De inhoud van het begrip ‘goede minne’		149
4.5.2.		De trappen van de ‘goede minne’		152
4.5.3.		De kardinale deugden		153
4.5.4.		Tussentijdse balans		154
4.5.5.		Grilligheid der Minne		156
4.5.6.		Geweld en list		156
4.5.7.		De steun van een goede vriend		159
4.5.8.		Oproep tot de vrouwen		159
4.5.9.		Amor omnia vincit - Minne verwinnet alle dinghe		160
4.5.10.		Conclusie		160
4.6.	Samenvatting van het derde boek			161
4.7.	Voornaamste thema's van het derde boek			168
4.7.1.		De inhoud van het begrip ‘ongheoerlofde minne’		168
4.7.1.1.			Homosexualiteit	169
4.7.1.2.			Bestialiteit	169
4.7.1.3.			Liefde voor verwanten	169
4.7.2.		Verkrachting		171
4.7.3.		Liefde tot Joden en heidenen		171
4.7.4.		Conclusie		171
4.8.	Samenvatting van het vierde boek			172
4.9.	Voornaamste thema's van het vierde boek			184
4.9.1.		De inhoud van het begrip ‘gheoerlofde minne’		184
4.9.2.		Vrijheid		185
4.9.3.		Rechtveerdicheit		185
4.9.4.		Trouwe en wandel		185

[pagina X]

4.9.5.		Eer en schande		186
4.9.6.		De goede vrouw		186
4.9.7.		Gevaren in een huwelijk		187
4.9.8.		Laatste vermaningen		187
4.9.9.		Conclusie		187
4.10	Ter afsluiting			188

5.	DER MINNEN LOEP, OVIDIUS, EN DE MIDDELEEUWSE OVIDIUS			192
5.1.	Inleiding			192
5.2.	Middeleeuwse Ovidius-studie			192
5.3.	De conceptie van Der minnen loep			197
5.4.	De ‘intentio auctoris’ in de Heroides-commentaren			198
5.4.1.		Ter inleiding		198
5.4.2.		Indeling in paren en tritsen bij de ‘intentio auctoris’		199
5.4.3.		Overeenkomsten met Der minnen loep		201
5.4.4.		De voorbeelden uit de Heroides in Der minnen loep		202
5.5.	De Heroides-commentaren en de liefdestheorie in Der minnen loep			204
5.5.1.		Ghecke minne		204
5.5.2.		Goede minne		206
5.5.3.		Ongheoerlofde minne		209
5.5.4.		Gheoerlofde minne		210
5.5.5.		Conclusie		211
5.6.	De Ars amatoria en de Remedia amoris			212
5.6.1.		Inleiding		212
5.6.2.		De Accessus Ovidii de Amatoria arte en Der minnen loep		212
5.6.3.		De Accessus Ovidii de Remedio amoris en Der minnen loep		215
5.6.4.		De Ars amatoria en Der minnen loep		220
5.6.4.1.			Achilles en Deidamia	220

[pagina XI]

5.6.4.2.			De trouwe echtgenotes	224
5.6.4.3.			Procris en Cephalus	225
5.6.4.4.			Verdere relatie met de Ars amatoria	227
5.6.4.5.			Besluit	233
5.6.5.		De Remedia amoris en Der minnen loep		234
5.7.	Conclusie			237

6.	EEN VERKENNING VAN DE DEMONSTRATIEVE VERHALEN			240

6.1.	Inleiding			240
6.2.	De stand van zaken			240
6.3.	Eerste verkenningsronde			246
6.3.1.		Het verhaal van Phyllis en Demophon (I, 325-453)		247
6.3.2.		Het verhaal van Jason en Medea (I, 552-722) en van Jason, Medea en Creusa (IV, 495-584)		252
6.3.3.		Het verhaal van Iphis en Anaxarete (I, 1179-1246)		258
6.3.4.		Balans: antwoorden en nieuwe vragen		259
6.3.4.1.			Afwijkingen	260
6.3.4.2.			Doel van het werk	260
6.3.4.3.			Perspectief	260
6.3.4.4.			Mediëvalisering	261
6.3.4.5.			Ovidius-commentaren	262
6.3.4.6.			De Trojaanse stof	263
6.3.4.7.			Preciseringen	263
6.3.4.8.			De directe rede	264
6.3.4.9.			Voorlopige conclusie	264
6.3.4.10.			Ter afsluiting	267
6.4.	Tweede verkenningsronde			268
6.4.1.		De demetamorfoseringen		268
6.4.2.		Het verhaal van Susanna (II, 2477-2584)		271
6.4.3.		Het verhaal van Cydippe en Aconcius (II, 2615-2701)		279

[pagina XII]

6.5.	Besluit		283

7.	SLOTBESCHOUWINGEN		287

7.1.	Inleiding		287
7.2.	Het tweede boek van Der minnen loep		287
7.3.	Andreas Capellanus		296
7.4.	Eindconclusies		302
7.4.1.		Desiderata	302
7.4.2.		Verworvenheden	306

	SUMMARY		309

	NOTEN		322

	LITTERATUURLIJST		395

	REGISTER		429