|
|
|
| | | | | |
De eerste uytkomst, vant derde deel is
Jan Soetelaer ghecleet als een stalknecht, met opghestroopte armen, en een emmer met water, comt en singt als volght:
Och hadden wy Vastelavont, wy gavent,
Comt Valentijn, brenght ons de wijn,
Dus kryghen wy Paeschavondt.
Dit stof van de paerden gaet een mensch soo sitten inde keel, 649
650
Brochtmen nu yemant een half bier, al waerter een heel,
Hy zoume onghelijck meer vrientschap doen, dan of hy me wat smeet. 651
Ick win men kost wel suyrlijck, alle daegh ben ick dus besweet.
Dan 'tbest datter van is, 'tis een werck dat ick gaern doe.
655
Wat dat ick sat wordt, de roskam word ick niet moe, 655
En 'tbennen oock maer een deel uylen, die die niet hanteren. 656
'tIs een oeffeningh gheacht by Prinsen en by Heeren,
En in alle groote Meesters hooven spantse de kroon.
Schand moetenser doch van hebben en hoon,
660
Die de macht hebben, en de edele roskam niet beminnen. 660
Wat! Ick wort altemets schier uyt mijn sinnen, 661
Als ick het sie, datse hier soo weynich wort gheacht,
En dat noch van rijcke-luy, persoonen van macht.
By get, had ick haer goet, ick waer een aer geest. 664
665
Wech met dat volck, sy quamen haer leven op gheen levendighe beest. 665
Een paert ist immers altemael, waer me soumen sijn lust aers blussen?
En die dat niet looft, is niet waert dat hy een paerdt zou voor sijn aers cussen,
Want hy de nobliteyt niet weet van dat princelijck dier. 668
Boven al andere arbeyts beesten is dit alleen moedigh en fier,
670
En 'tverhoeveerdight hem alst comt by sijns ghelijck,
Het bruyst, het kneust, en kneet de aerde tot stof en slijck.
De moedicheyt wort recht by een goedt paerdt vergeleecken,
| | | |
Daerom mocht ick, ick zou by gantsch eleweecken, 673
Altemets wel plockhairen teghens die die de roskam haten. 674
675
Maer wat wil icker teghens een deel volck af praten,
Die liever in een schuytjen varen, om sonder acxijs haer gat vol te poyen? aant.676
Ick mach liever swyghen, dats recht roosen voor varckens stroyen,
Dan tis voor de noble baasen, die hier mogelijck staen onder den hoop,
Die een paerdt uyter vuyst beslaen connen, maer niet ter loop. aant.679
680
Dat zou een kunsjen wesen, daer ick wel een duyt aen wou versien. 680
Oeffeningh van't lichaem is dat al de Medecijns ghebien:
En wat oeffening isser dan heerlijcker, eerlijcker, en bequamer als desen? 682
Mynen 'thalven ick weet niet, dan 'tzou konnen wesen,
Dat de Jacht te ghelijcken was by desen in eer,
685
Dan selden, laet ick vry segghen nimmermeer,
Ken die heerlijck ghenoech gebruyckt worden sonder paert, 686
Daerom is de onse dan boven alle andere prysens waert.
En soo is een paerd door toeval oock des gesontheyts eerste goedt: 688
En laet ons sien, wat het ons noch al meerder doet.
690
Door sijn eyghen statuer en aengebooren schijn 690
Soo bevint men seecker dat het een vyant is van veel fenijn,
Want sijn mest inghenomen in tyde van noodt, aant.
Heb ick hooren segghen, dat het pestich fenijn in de menschen doot,
Door dien dat het de zweet gaten soo dapper ontsluyt,
695
Dat het daer de viericheyt doet loopen uyt.
't Selfde doet sijn sweet, sijn mert, als sijn poort gaet ontluycken: 696
Somma die siec was, die worde gesont, mocht hy een paert gedurich ruyken.
Jan Soetelaer blyft sitten wassen sijn Roskammen, Bely comt en seyt:
Hier ontrent moet het wesen, en siet ginder wel te pas
Een Stalknecht, of soo een Kabouter, dieme wel ras 699
700
Sel wysen waer hij woont; God geefje gen dagh.
Waer woont Jan Soetelaer hier?
| | | |
Ick ben de man self. Wel wat wilje me seggen, soete bolle meysjen? 702
Maer mijn Vrou van Grevelinckhuysen zouje wel een reysjen,
Quaemtje gelegen, van stongden aen willen spreecken. 704
705
'k Selmen metter haest inde klieren gaen steecken,
En volgheje datelijc, maer weetje oock watter is?
Jae'ck, se het een paer paerden te koop, maer ghelt byde visch.
Weetje daer raet om, je raeckter goet coop an. 708
Ja'k seer wel, maer waer is Grevelinghousen me Joncker, haer man? 709
710
Die is ter Jacht, daerom komt terwijl hy uyt is,
Want dit voorseecker voor u een grooten buyt is.
Se het noodigh ghelt van doen, en an de paerden comtse hobolligh; 712
Me Joncker weet niet datse se het.
Maer meysjen ick en denck immers niet datje met me geckt? 714
715
Neen ick seecker; daerom volght my met de Beurs wel gespeckt:
Hondert guldens is soo goet niet, als je dach huyr van daegh. 716
Om wat te winnen ben ick wel soo graegh
Als yemant in de werelt, betrout me dat vry.
Maer sooje met me vrou koop maeck, soo denckt om my,
720
Daer most een drinckpenningh off, ick selje helpen dinghen.
Dat beloof ickje aen mijn handt, en in sonderlinghen, 721
Sooje me ien vrientschap wilt doen, hoor hier, luyster.
Kijck Mallert iens: soeckje dat, kom t'avont by duyster,
Dan sellewe sien hoe dat dat wil vallen. 724
725
Dat neem ick an, moghelijck off wijt dan soo veer kallen 725
Neen neen, ick ken wel dencken watje mient.
Nou welan meysjen, 'kselje by komen, en hetje vrou noch wat datme dient,
Dat setje al me aen een kant, want alle dingh staetme an, 728
Byname jou bolle backisje, o meysjen hadje my tot een man, 729
730
Wy zouwen so wel by mekaer schicken, jen zoutet jou leven niet loven.
'tIs te wongder met jou, wel hoe kenje je toch soo hoven?
| | | |
Wastje te deghen schoon, wel je bent te bijster net.
Wat duncktie? tyje nou niet wel goedt koop by my te bedt? 733
Neen vryer, Je bentme noch al te begrobbelt, en te vuyl, 734
735
Hier tusschen ye neus, in de hoecken vanie oogen, after u oor, Jandruyl, 735
Lustigh dan lobbert noch al wat. 736
Kom hier nou een reys you dingh, en geeftme een soen.
Hier op straet? soo vaer, dat het al de buert siet,
Neen borght my dat nou, nou dat int vat is, dat suert niet. 739
740
Maer alle jocken laavaeren, ye hebt daer noch sulcken swarte stee, 740
Laat ickie die off wassen, en gaet dan voorder mee.
Nou bock wat, wel dat sit wel te deghen vast, 742
Wel ten wilder niet off, hoe datmeje oock wast.
'kLoof niet of dat is hiel out suyvel. 744
Bely heeft Jan Soetelaer swart ghemaeckt, en treet van hem en seyt:
745
Laet kijcken, rechtevoort lijckie wel de baarlijcke duyvel. 745
Wel wat pestelency hebie my eleert? 746
Maer ick heb ie kinnebacken met schoon swartsel gesmeert.
Adieu, en laetie mier van vrijsters dienen, onbedachte Jan. 748
't Is wel meysie, tis een arme Schout die sijn boete niet verwaren kan. aant.749
|
649(Jan Soetelaer is de roskammen aan het schoonmaken, vgl. v. 697).
651onghelijck: heel wat; dan of hy me wat smeet: dan wanneer hij me wat sloeg.
655Wat dat ick: wat ik ook.
660Die de macht hebben: die het zich kunnen veroorloven.
664ick waer een aer geest: ik zou heel anders gezind zijn.
665haer leven: hun leven lang.
673by gantsch eleweeken: bastaardvloek.
674plockhairen: tekeergaan, vechten.
676acxijs: accijns; haer gat vol te poyen: zich te bedrinken.
679een paerdt uyter vuyst beslaen: (De roskam richt zich hier tot de toeschouwers!) zich met een hoer afgeven.
680een duyt aan wou versien: een duit zou willen uitgeven om het te zien.
682heerlijcker: van hoger staat; bequamer prettiger.
686heerlijck ghenoech: op meer voorname wijze; gebruyckt: toegepast.
688des gesontheyts eerste goedt: het meest bevorderlijk voor de gezondheid.
696mert: drek; poort: achterste.
699soo een Kabouter: zo'n soort knaap.
704van stongden aen: onmiddellijk.
708Weet je daer raet om: als je daar kans toe ziet.
709Ja'k seer wel: Ja, dat zal wel lukken.
712hobolligh: op een eigenaardige manier.
716Honderd gulden zitten er zo zeker in, als je vandaag de kost verdient (dus: heel beslist).
721in sonderlinghen: in 't bijzonder.
724hoe dat dat wil vallen: hoe me dat zint.
729Byname: met name, speciaal.
734begrobbelt: smerig, vies.
736Lustigh dan lobbert noch al wat: was je nog maar eens flink!
739borght my dat nou: houd dat nou van me tegoed.
740alle jocken laevaeren: alle gekheid op een stokje.
744'kLoof niet of dat is hiel out suyvel: Ik denk zo dat 't heel oud vuil is.
745rechtevoort: op 't ogenblik.
746pestelency: verduiveld.
748onbedachte Jan: onvoorzichtige sukkel.
749Ik zal je dat nog wel betaald zetten!
|
|
vorige
