Samuel Coster, Boere-klucht van Teeuwis de boer, en men juffer van Grevelinckhuysen · dbnl

DBNL

Boere-klucht van Teeuwis de boer, en men juffer van Grevelinckhuysen

auteur: Samuel Coster

bron: Samuel Coster, Boere-klucht van Teeuwis de boer, en men juffer van Grevelinckhuysen (ed. N.C.H. Wijngaards). W.J. Thieme & Cie, Zutphen z.j. [1967]

doorzoek de hele tekst

© 2004 dbnl / erven N.C.H. Wijngaards

DBNL vignet



[p. 80]
De tvveede uytkomst vant vijfde deel, is Joncker Barent, Krijn, Teeuwis, Meester Bartel, ende de Jonckers vrou der Joncker seyt: Een exercitioen des Jechtens vallit mi te swoor, ic verfoey 'tleven1449 e.v. 1450 Vondem gestodigen joger on recommandier das de jonge venten. Krijn toe, du sie eyn mool, wa sundt do voor zwie venten? Mijn grouwelt, sijndt moonders? on wen ick dat wust, So sol ich spancieren goon, ond vernemen mir lust. Wat zijnt voor ghesellen, Crijn? hie her, du loer!1454 Krijn. 1455 D'een is Meester Bartel je Neef, en d'aer is Theeuwis de Boer. Joncker. O keyn mangel, 'kwert toe en goon, 'tseyn hupsche bosen.1456 Ponsoer, mon Cosin, we sten ij wie tswey dwosen? Wet mangelt dijn Teeuwis? voor wom gen ij niet in hous? Teeuw. In huys gaen Heerschap? jae ick mocht de Droes.1459 1460 Ic coom hier flus met ien Waeghen Houts, En om wat Krom hout, dat daer in is ghedwouts,1461 Is Juffer soo versteurt, datse me Ros noch Waghen wil gheven. Duncktje dat wel reen? of we de saeck nou aen men Heer bleven,1463 En dat het die nou selver maeckt soo ast hoort? 1465 Hadmen Heer niet ghecomen, soo sou Miester Bartelt 'twoort By me Vrou voor mijn hebben ghedaen. Joncker. Keyn manghel Theeuwis, keyn mangel. Teeuw. Sel jese dan ontslaen?1467 Joncker. Jo warlich inder ijl, Krijn, saghet dijn Vrou datse in stunt1468 e.v.
[p. 81]
Hie by me cueme. men ij datse dijn Rosse wil holden? Teeuw. 1470 Jae soo hadset ghemundt.1470 Joncker. Neyn meynder zielen, do toe isse jo tho vroom.1471 M. Bartelt. Dat segh ick oock al, se doetet om hem een schroom En een angst an te jaghen, en om wat met hem te druylen.1473 Joncker. Jae wisselijck, wat sunt de Boeren hie voor uylen! Juffrou komt uyt, en seyt: 1475 Wat seghje van die schelm? wellecom mijn harts lieve Joncker, Bonjour mijn Cousijn! wel Teeuwis 'twort immers al doncker, Benje noch niet na huys, wat comje hier noch vraghen? Teeuwis. Ey, ey Juffer, gheeft me me Ros en me Waghen, 'k Selje in de are weec voor 'tKrom hout recht hout brenghen.1479 Juffrou. 1480 Dese reys mach ick het doen, dan ick selt niet meer ghehenghen1480 Jou Kromhout t'ontfanghen, dat heb ick voorghenomen. Teeuwis. 't Kromhout brant soo wel alst recht, alst by de vyer kan komen, Laetje aers niet wijs maecken, mijn waer is goet, Je sellet je noch beclaghen, dat jyer niet meer van op doet,1484 1485 Voorseecker gaje op ien aer Jaer al weer an.1485 Joncker. Jo warlich Teeuwis dijn Holt is goet, wy wollen do me van, Du bist den olden Knecht, i wette hoet huert.1487 Teeuw. Ja me Juffer weet het ooc wel, maer 'tis nu huer buert Datse me wat neemt te quellen, maer comtet iens slaegs,1489 1490 'k Sel me niet staen of ic mal was, 'kleer nou wel Haegs.1490 By gat me Joncker, jy bint noch ien eelen Baes, Daer vuer sel ickje iens gaen bestellen ien exellente Haes,1492 Je sout iens uytcomen, se houwen bij onsent mit hoopen.1493 Maer toch, 'twort tijdt dat ic na huys toe ga loopen, 1495 Eerme de nacht bevalt, dus allegaer ghenevent.1495 En ick wenschie allegaer een vrolijcke vastelevont.
[p. 82]
Meester Bartelt, ien woortjen, Calie la bocca seyt Jan.1497 M. Bartelt. Hebt daer gien sorgh voor, wat binje veur een Man? Teeuw. Hoort, hebje niet ien halve gulden, of ien dingh voor me te lien?1499 1500 Je hebt me Tas, en ick heb niet ien penningh aen ghelt. M.B. Ick sal sien. Teeuw. As ick wegh ga, sel ick je comen geven de hangt, Dutether dan met ien abelheyt in, je hebt toch me Tas te pangt.1502 Krijn comt en seyt: Heerschap, 'kheb Teeuwis sen wagen en Paerden, die hier waren gestalt, Al weer gereet geset, gelijck jij terstont bevalt.1504 Joncker. 1505 Dats goor wol, du bist mir eyn rechtschaffen ghesel,1505 Go hen Teeuwis, en doe dus als jy plege. T. Dat beloof icje dat ic sel.1506 Je bent byget ien openborstich mensch, 'kmeen jou men Heer, Jy Juffer, so as je dat Kromhout bevalt, so coopt me Cromhout weer. Juffrou. 'tIs wel Teeuwis, je maeckt ons hier al vry wat spoocks.aant.1509 1510 Maeckje om de Wagen en Paerden seecker soo veel roocks,1510 Datje Bartel Neef daerom al herwaert jaecht? 'kHadjese wel ghegheven, hadjer maer iens om ghevraecht. Wat maeckt ons dese Reeckel hier gheraes, dese soete vaer?1513 Een Boer maeckt meer spuls as tien steeluy op me kaer,1514 1515 Dat blijckt hier wel, want van dees iene Boer woelt het spel.1515 Teeuw. Niet waer Juffer, en die wat crijght die voeltet wel, Je bent noch al blijt toe, as de rasende Boeren wat comen brenghen. Juffrou. Nou maecktje van hier, we mogen jou geraes hier niet gehengen,1518 Je bent ien potboef, en ien doortrapte loose Boer.1519 Teeuw. 1520 Weetje wat je bint Juffer? ien vuyle loose Hoer. Hadieu Meester Bartelt, Hadieu Juffer, Hadieu men Heer, Hadieu allegaer. De Boer gaet in, Joncker seyt: Adieu Teeuwis, adieu Compeer.1523 M. Bartelt. Ist Compeer, Cousijn, of geefje me dat toe op den hoop?1524
[p. 83]
Joncker. 1525 Neen tis Compeer, Cousijn, ic hiel sijn leste kint te doop. M. Bartelt. Tous les gentils hommes sont Cosins, toute moines freres, Tous les Vilains & Cokins sont Comperes. Dat hebben de Francoysen ghemeenlijck in den mont. Adieu mijn Cosijn. Jonck. Wo toe so balt?1529 M.B. Maer ic moet terstont 1530 Op ien comparicij wesen, by eenighe luyden van staet.1530 Salvete ergo.1531 Juffr. Tot weersiens toe, Godt geef dat het u wel gaet. Wy willen u niet verletten, terwijlt nu u uer is.1532 Joncker. Plus valet slemp sluris quam tota sciencia Juris.1533 Desse Keerels seijnt eylingh heym, doet was mit fressen is to slichten1534 1535 Wen ich eyn Soon had, er sol mijnder zielen studieren im richten Sy gaen ghelijckelijck binnen, Keesjen comt uyt, en seyt: Hier coom ick recht voor me Jonckers deur, sie ick aers wel, Jaeck seecker; nu hoop ick ommers dat ick sel By me Vaertgien comen, dieme in alle hoecken En Winckels van de Stadt het loopen soecken. 1540 Lieven Heer hoe bangh ben ick gheweest, en in watten ghetreur!1540 Ke daer sie ick wel te pas me Juffer veur de deur, Die sel ick gaen vraghen, ofter me Vaertgien noch is. Juffer, is me Vaer hier? Juff. Neen hy Keesgien, maer ick gis Dat jem an onse achter poort moghelijck noch selt sien. Keesjen. 1545 Genacht dan Juffer. Juff. Hoort Keesjen hoort, segje vaertjen met ien, Dat Juffer seyt datje altemet iens om huer sout dencken,1546 En dat jer dat brengen sout, dat jer belooft hebt te schencken. Keesjen. Wel, maer ic heb me moer wel hooren seggen, dat me Vaer sijn leven Hondert mael meer belooft het, as hy macht het te gheven. Juffrou. 1550 Soo, soo, heb ic dan anje Vaer, hoor ic wel, gien huel?1550 Keesjen. Neen je, hy gheeft niet, dats in beyde handen even vuel.1551
[p. 84]
Juffrou. 'tIs wel dan snappertjen, segtje vaertje genacht, doet je bootschap te degen.1552 Keesjen. 'kSelt wel doen Juffer, genacht van sijnent wegen. Juffrou. Ick bin daer wel dapper duergestreken van ien Boer,1554 1555 Maer misselijck wat bloet dat icker weer iens me loer,1555 Die'ck dese streeck in de rechte breng; nou 'tselme wel heughen;1556 'kMach dencken: daer is gien ongeluck, of daer is ien geluck teughen.	1449 e.v.Een voortdurende jachtoefening valt me te zwaar, ik verfoei het leven van iemand die voortdurend op jacht is. Ik beveel dat aan aan jonge kerels. Krijn, toe, zie eens, wat zijn dat voor twee kerels? Ik schrik ervan, zijn het schuldeisers? Als ik dat wist, zou ik gaan wandelen en er wat tussenuit trekken. 1454loer: lomperd. 1456O, geen zorg, ik zal naar hen toegaan, het zijn aardige lui. Goedendag, neef, hoe staan jullie daar als twee dwazen? Wat scheelt jou, Teeuwis? Waarom ga je niet naar binnen? 1459ja ick mocht de Droes: dat zou ik voor de duivel wel willen! 1461ghedwouts: verdomd. 1463reen: reden genoeg, redelijk; bleven: overlieten. 1467manghel: zorg; Sel jese dan ontslaen: Zul je ze dan vrijgeven? 1468 e.v.Ja zeker, onmiddellijk, Krijn, zeg tegen je meesteres dat ze direkt hier bij me komt. Bedoel je dat ze je paarden wil houden? 1470ghemundt: in de zin. 1471vroom: eerlijk, rechtschapen. 1473om wat met hem te druylen: om hem wat voor de gek te houden. 1479are weec: volgende week. 1480dan: maar; ghenghen: toestaan. 1484van op doet: in voorraad neemt. 1485Zeker zul je er een volgend jaar weer zin in hebben. 1487Du bist den olden Knecht: jij bent er een van het oude slag. 1489slaegs: te pas. 1490Ik zal dan niet voor gek staan, ik begin de Haagse manieren goed te kennen! 1492bestellen: bezorgen. 1493uytcomen: op visite komen; houwen: zich ophouden. 1495bevalt: overvalt. 1497Calie la bocca: Spa. calle la boca, houd je mond! 1499ien dingh: iets, wat. 1502Dutether: doe het er; abelheyt: handigheidje. 1504bevalt: bevolen hebt. 1505goor wol: heel goed. 1506als jy plege; als gewoonlijk. 1509al vry wat spooks: heel wat drukte. 1510soo veel roocks: zoveel omhaal. 1513dese soete vaer: die ‘lieverd’! 1514meer spuls: meer kabaal. 1515van dees iene Boer woelt het spel: deze boer is het middelpunt van alles (tegelijk obsceen op te vatten; zie in verband daarmee Teeuwis' antwoord). 1518gehengen: verdragen, toestaan. 1519potboef: schurk; loose: sluwe. 1523Compeer: iemand van wie men het kind ten doop gehouden heeft. 1524op den hoop: nog op de koop toe. 1529Wo toe so balt?: waarom zo vlug? 1530comparicij: bijeenkomst; van staet: van aanzien. 1531Salvete ergo: gegroet dus. 1532verletten: ophouden. 1533Een eetpartij is meer waard dan de hele rechtswetenschap. 1534heym: thuis; slichten: bij te leggen. 1540in watten ghetreur: in wat voor misère! 1546altemet: nu en dan. 1550gien huel: geen baat. 1551niet: niets; dats in beyde handen even vuel: en dat met beide handen nog wel (!). 1552snappertjen: kletskous. 1554duergestreken: beetgenomen. 1555misselijck: mogelijk; wat bloet dat icker weer iens me loer: dat ik een sukkel er nog eens mee te pakken neem. 1556die'ck dese streeck in de rechte breng: zodat ik weer quitte ben.