[p. 59]
Prologue
De Conyngh Dauid
Een Reyn gheestelick legiste
godsvruchtvoysich Psalmiste
25
heeft ouer tvolck van Israel gheRengneert
dwelck hy payslick zachtmoedich te Regierne wiste
vry vranck van tvviste
dies vanden Conyngh Saul v
er
volght ghep
er
sequeert
+
Wreedzinnich ghevexeirt
// Een voorbewys / wel wesen mach ghefigureirt
den Regierders des gheestlick ende weerlick Regiment
in zonden heeft hy ghevallen / maer niet gheperseuereirt
5
zoo zyn historie accordeirt
maer oetmoedich vpghestaen als warachtich penitent
wyselick en duechdelick zyn leuen ghehendt
als een ghetrauwe heerder / heeft zyn volck bemint
hoogh prophete / in goddelicke zaecken bekent
10
die Lydt verwint
Een man naer gods herte / was hy ghezint
Deerste glaseveynstre
inhebbende
drie parcken /
Eerste parck
15
Samuel
quam ten huuse van isai / om daer
Een van zyn kyndren / zaluen Conyngh ouer israel
zeuen wierder hem ghepresenteert / vroom strydbaer
ende gheene van dien / behaegde hem wel
2.
e
parck
20
Maer Dauid
wachtende de schaepen int velt
die wiertter toe gheRoupen ende ghehaelt
Conyngh ghezalft / ouer israel ghestelt
ende den gheest gods / Es vp hem ghedaelt
3.
e
parck
25
Dauid
zynde oetmoedich met gheboghender knie
van samuel ghezalft goethertich onversaeght
duer tspelen zynder haerpe / zoete melodie
heeft den quaden gheest van
Saul
v
er
iaeght /
+
Tvveetste veynstre
.1.
e
Parck
Saul
met zyn heyrCracht sterck vergadert
[p. 60]
ziende
goliath
de vrome Ruese groot
5
die hem daer vertoogde vullyfuich gheAdert
wierden van hem veruaert / noch zonder noodt
2
e
parck
Dauid
met victaelie / naer zyn broeders ghezonden
es gheco
m
men int heyr / end heeft vernomen zaen
10
Wat gaidgen dat zulcken tontfaene stonden
die den grooten Ruese goliath / zoude v
er
slaen
3.
e
parck
Totten
Conyngh saul / dauid zynde ghebrocht
heeft de wapenen saul / Anghedaen certeyn
15
dies zynde onghewuene / heeft middel ghezocht
dat hyse wederomme huut dede Reyn
Derde veynstere
.1.
e
parck
Dauid
huuter beke vyf keysteenen Nam
20
een van dien / naer goliath slyngheren begheerde
hy gherocht hem int voorhooft / hoe moedich gram
Es duer dien worp / ghevallen ter Eerde
2.
e
parck
Dauid
dus met zynen slynghersteene
25
hebbende goliath ter neder ghecreghen
heeft hem daer zelue / metter handt Alleene
clouck met zyn selfs zvveerd thooft afghesleghen
3.
e
parck
Dauid
co
m
mende met thooft te ierusalem binnen
30
vanden dochterkens / es hem welleco
m
me gheIuust
+
spelende / zynghende / met louelicke zinnen
Saul heefter duust v
er
sleghen / maer dauid tien duust
Vierde veynstre
.1.
e
Parck
5
Dauid
met zyn haerpe voor saul speilde
omme den quaeden gheest van hem verdryfuen
Saul meende dauid / (dies hem tspelen verveilde)
met een lanche duersteken / ende zoo ontlyfuen
.2.
e
parck
10
Dauid
metten Ruters knechten vanden zynen
[p. 61]
daer theyrCracht vergadert was tdien steden
*
heeft versleghen Twee hondert Philistinen
de welcke / die hy al heeft Besneden
.3.
e
parck
15
Dese
voornoomde mannen besneden zynde
naer manierlicke costume gheordonneert
dauid die in een becken tdoen legghene Pynde
den conyngh Saul / voor een ghifte ghepresenteert
vyfste veynstre
20
Eerste parck
Ionatas
/ Saul zuene goederthiere
Tot dauid goethertich gheneghen bedocht
heeft dauid duer middel bequame maniere
in zyn vaders gratie wederom
m
e ghebrocht
25
2.
e
parck
Dauid
ieghens de phylistinen vechtende
heeft hem vroom geweert / ende niet gheducht
zyn heercracht / was hy daer Ieghens vlechtende
zommich heefter v
er
sleghen / ander namen de vlucht /
+
3.
e
parck
Vanden
knechten van Saul met hue
re
n staeten
wierd dauid in zyn huus / beleyd zeer nauwe
maer heymelick ter veynsteren huut ghelaeten
5
in een mande / van michol zyn huusvrauwe
Zeste veynstre
Eerste parck
Michol
saul dochtre als voorzieneghe stoutte
voor dauid hue
re
n man / heeft den Raed bespiet
10
Te legghen in zyn bedde / Een beilde van houtte
de knechten daer zouckende / vonder dauid niet
.2.
e
parck
Saul
/ heeft dies michol zyn dochtere ontboden
end huer straflick anghesproken tdien saeysoene
15
dat dauid zynen knechten zoo was ontdoken
duer de voor
noomde
veynstre / By hue
re
n toedoene
3.
e
parck
Saul
knechten quamen in
Naioth
bespieden
[p. 62]
om dauid te vanghene wel ghemonteirt
20
maer / den gheest gods / Es ouer hemlieden
ghedaelt / Ende hebben ghepropheteirt
Zeuenste veynstre
.1.
e
parck
Saul
zelue / daer co
m
mende propheteirde mede
25
Ionatas / ende dauid hebben ten anschauvve
Elck andren dhandt ghegheuen / met payslichede
Minlick deen den andren belouende trauwe
.2.
e
parck
*
Saul
ter maeltydt An de tafel zittende
30
met Abner ende Ionatam tsamen ghebleken
heeft zyn zuene Ionatam / tzynwaerts v
er
hittende
willen gra
m
moedich / met een lanche duersteken /
+
.3.
e
parck
Dauid
en Ionatas / vriendhoudich alle bee
omhelsende / hebben trauwe v
er
nieut en v
er
meert
dauid es gheghaen inder gods ghelee
5
en ionatas / naer de stadt zijns vaders ghekeert
Achtste veynstre
Eerste parck
Dauid
Commende der stede van nobe in
Achimelech upp
er
priester heeft hem ghegeuen broodt
10
oock tzweerd van goliath / Doech / naer zynen zin
heeft dit gheopenbaert / den conyngh saul / groot /
.2.
e
parck
Dauid
voor den Conyngh Achys ghebrocht
heeft hem ghelaeten / Als zot dul ende gheck
15
spughende quylende / Als huten zinnen mesRocht
ghelyck een beseten menssche hebbende ghebreck
.3.
de
Parck
Dauid
inde speloncke van Odolla hem berghende
zyn vader moeder ende maegscap mede
20
met veel bedructe mannen hem Ionste verghende
zyn tot hem ghecommen teender troostelichede
[p. 63]
Neghenste veynstre
Eerste parck
Saul
staend int busch / metter lanche int velt
25
Doech / heeft themwaerts Reuerentie bedreuen
hoe dat Achimelech (heeft hy hem daer vertelt)
dauid ontfanghen hadde / en goliath zweerd ghegheuen
.2.
e
parck
+
Saul
tdeser causen / dit gra
m
moedich anhoorende
de achimelech verslaen / met al zyn priesters ghemeene
Twelck te doene / hoe hem saul was v
er
stoorende
nyemandt doen en wilde dan
Doech
Alleene
5
.3.
e
parck
Elck
van sauls knechten te becle
m
mene begheerde
de ste van nobe / twelck de ste vanden priesters was
hebbense gheRaseert Te viere te zvveerde
met al tghuendt / datter in was / vp tzelue pas
Tienste veynstre
Eerste parck
Dauid
vp een bergh / van Saul hem beleyd vandt
maer tydynghe heeft saul vanden bode ontfaen
hoe dat de phylistinen wae
re
n in zyn Landt
15
dauid heeft hy daer ghelaeten / en track derwaerts zaen
.2.
e
parck
Saul
inde speloncke zyn ghevouch maeckende
daer dauid met zyn volck schuulde tdier steden
dauid heeft Saul zoo naer gheweest naeckende
20
dat hy hem heeft een stick van zyn manthel ghesneden
.3.
e
parck
Saul
huuter speloncke der naer wech ghaende
onwetende hebbende dit ghedooght
dauid heeft achter hem gheRoupen staende
25
ende hem tstick van zijnen manthel ghetooght
Elleuenste veynstre
.1.
e
parck
Nabal
houdende eenne maeltydt groot
dauid heefter ghezonden zom van zyn knechten
[p. 64]
+
Om spyse ende dranck / doe tzynder noodt
spytlick was hem gheweyghert / yet van zyn gherechten
2
e
Parck
Dauid
zelue derwaerts ghaende gramlick ghemoet
5
om dit te wrekene Abigail quam hem in staeden
Nabals wyse voorzieneghe / huusvrauwe goet
met spyse en dranck vp ezels ghelaeden
.3.
e
Parck
Nabal
zynde ghestoruen / voormaels dauids p
er
tie
10
end abigail zittende inde Rauwe
dauid heefter an ghezonden / van zyn knechten drie
begheerende huer / ter huwelicker Trauwe
Tvvaelfste veynstre
Eerste parck
15
Dauid
Binnen behoorlicken tyde der naer
Om zonderlynghe zaecken dier hem toeporden
heeft thuwelicke ghenomen Abigail eerbaer
end es zyn ghetrauwede huusvrauwe worden
2
e
Parck
20
Saul
met zyn heyrcracht slapende bekent
dauid zyn tweetstre Clouck Int v
er
vromen
daer gheco
m
men / van Sauls bedde omtrent
hebben zyn Lanche / ende Cop ghenomen
.3.
e
Parck
25
Dauid
paeyslick wechghaende zonder Erch
Saul wist niet / dat dauid hem gheweest hadde by
ende dauid staende vp eennen hooghen Berch
Sauls Lanche en zyn Cop / hem ghetooght heeft hy
+
Dertienste veynstre
.1.
e
Parck
Saul
met zyn volck ende die hem diende
hem sterckelick bystaende / om tzijne bewaert
5
het heyrCracht der philistinen Anziende
vvierdt zeere verscrict ende vervaert
.2.
e
parck
Saul
der naer gheco
m
men teender plecken
Tot een waerzeggheghe hem ghegreyt
10
doet Samuel den prophete verwecken
[p. 65]
de ghuene / die hem zyn doodt heeft voorseyt /
.3.
e
Parck
De amalechiten
hebben dauids wuenste v
er
brandt
kyndren vrauwen me gheleed / ende tgoedt Ontdreghen
15
maer dauid thuus
com
mende / met cloucker handt
heeft hemlieden v
er
volght / ende tsamen v
er
sleghen
veertienste veynstre
.1.
e
Parck
Dauid
met desen buyt eerlick leuende
20
voorzienich discreit wys ende vroedt
heeft die ghedeelt / Een yeghelick gheuende
zyn huusvrauwe wedere / kyndren en goedt
.2.
e
Parck
Sauls
zuenen zyn v
er
sleghen vanden philistinen
25
end hy vanden schotters wesende duerwondt
in zyn mes ghevallen wildhem doodlick Pynen
Zoo zyn schiltdraegher oock dede daer terstondt /
.3.
e
Parck
+
De philistinen
pilgierende naer huer beste weten
met wreede bloetghiericheyt zynde bevanghen
Sauls hooft / hebben zy Ofghesmeten
en tlichaeme ter poorten huutghehanghen
vichtienste veynstre
Eerste parck
De ma
n
nen
van iabes galaath ter wachte
hebben met een goet Ionstich neerstich slauen
Sauls Lichaem en zyn kyndren ofghedaen by nachte
10
die verbrandt / ende de ghebeentten begrauen
.2.
e
Parck
Dauid
/ wien god dheere altyds gheleede
naer zijne gheschicte mannelicke staet
met zijne huusvrauwen alle Beede
15
es gheco
m
men in hebron / naer tshee
re
n Raedt /
.3.
e
parck
Alle
de goede notable mannen Certeyn
van tgheslachte van Iuda tsaemen eendrachtich
hebben dauid / doe zynde in hebron Reyn
[p. 66]
20
voor huerlieder Conyngh / ghezalft vvarachtich
Zestienste veynstre
.1.
e
Parck
Abner
van Saul vpp
er
veltheere
voert Isboseth sauls zuene / gheRaeckende
25
duer het heyr clouclic / en ten zeluen keere
hem Conyngh ouer israel maeckende /
+
.2.
e
Parck
Twaelf
vrome mannen van Abners volcke
en twaelf van Ioab / huut heyr van dauid bescreuen
Tsaemen schermutsende / onder tshemels wolcke
5
zynder alle vierentwyntich ghebleuen
.3.
e
Parck
Abner
vliende van ioab met zynder heyrCracht
Asahel / Ioab broeder / heeft clouck abner bestreken
maer hoe dapper hy hem hauwende keruende bevacht
10
vvierdt hy zelue / met een lanche van achter duersteken
Zeuentiende veynstere
.1.
e
Parck
Abner
vpp
er
veltheere van isboseth ghepresen
presenteert dauid de Croone van israel
15
de welcke heeft ioab v
er
Raederlick naer desen
An een poorte / van achter duersteken snel
.2.
e
Parck
Dauid
eerlick heeft Abner begrauen doen
zelue achter ghaende / hem eere bewysende
20
zyn cleede
re
n schuerende in een druckich saeysoen
ende tfaict van ioab zeere mesprysende
.3.
e
parck
Isboseth
Conynck van israel slaepende
gheen quaet bemoedende Rechtevoort
25
Banaa ende Rechab / hem zoo betraepende
hebben hem moortdadich Vp zyn bedde v
er
moort
Achtienste veynstre
[p. 67]
+
Eerste parck
Tfaict
hebbende ghedaen / end hemlieden beRommende
als een vroom voortstel hebbende gheordonneert
Naer dauid / neerstich In hebron Commende
5
hebben hem daer / thooft van isboseth ghepresenteert
.2.
e
parck
Dauid
tfaict mesprysende / dat zy waenden bezoeten
hebben moeten smaecken der iusticien pine
hy dedese ofslaen hals / handen / en voeten
10
Ende hanghen an een ghalghe / omtrent de piscine
.3.
e
Parck
Dauid
Bleef dominerende Ryckelick
als van zynen volcke Bemindt zeer wel
Wierdt derdewaerf Conyngh ghezalft baerblyckelick
15
Ouer de twaelf gheslachten van israel
Neghentiende veynstre
.1.
e
Parck
Dauid
met zyn volck heeft te winnene beghonnen
Cloucbarich hierusalem die schoone stede
20
Tcasteelken van Syon / heeft hy oock ghewonnen
en den Conyngh iebuseu
m
v
er
sleghen mede
.2.
e
parck
Dauid
bloodshooft baervoets voor tshee
re
n aercke speilde
danssende / van michol hy begheckynghe verwarf
25
Oza slouch dhandt an daercke // Twelck dheere v
er
veilde
want wierd gheslegen daer / dat hy starf
.3.
e
parck
Dauid
deuotelick met goeden v
er
stande
knielende voor de Aercke heeft
+
met zyn volck den heere ghedaen offrande
van menich diueersch ghedierte dat leeft
Tvvyntichste veynstre
Eerste Parck
5
Conyngh
Annon de / de alfue baerden schee
re
n
van dauid dienaers an hem ghezonden / En dede
haer cleedren oock afsnyden / Naer zyn begheeren
Tot schimpe van dauid / groote Cleenichede
.2.
e
Parck
10
Dauid
duer beede zyn vrome Capiteynen
Ioab en Abysai / heeft ghewroken zaen
[p. 68]
de voor
noomde
groote cleenicheyt / die (als metten vileynen)
hem den Conyngh Annon hadde zoo ghedaen
.3..
e
parck
15
Dauid
huut zyn veynster bersabe ziende
dhuusvrauwe van vrias / huer wasschende inde Lucht
hy heeftze ontboden / ende Creeghse te vriende
dat hyse maecte met eennen kynde bevrucht
.21.
e
veynstre
20
Eerste parck
Dauid
heeft vriam gheRoupen huut zyn heyr
maect hem an zyn tafel droncke int ongheRief
voor tpalaeys ghebleuen slaepen duer zulck ghedeer
tsanderdaechs naer theyr ghezonden met eenen Brief
25
.2.
e
parck
In vvelck
heyr Wierdt Vrias v
er
sleghen aldaer
nathan de prophete wierdt ghezonden vanden heere
om dauid te straffene van zyn ouerspel zwaer
en vanden doodslach god meshaeghende zeere /
+
+
3.
e
Parck
Dauid
grootelicx bedruct ligghende ter eerde
zyn dienaers hem vp theffene / deden vele
Binder wyle starf tkyndeken (zoot dheere begheerde
5
By bersabe ghewonnen in ouerspele
.22.
e
veynstre
Eerste parck
Bersabe
tsconyncx dauids Conyghinne
Baerst een cnapelick kyndt Salomon ghenaemt
10
dats de Beminde des hee
re
n / met wysen zinne
duer Nathan
*
de prophete / zoo de name v
er
zaemt
.2
e
Parck
Am
m
on
dauid eerste zuene zyn zustere vercrachte
Thamar ghenaemt end oock absolons zustere
15
hy stacxse ten huus vut / doe van hem mesacht
Absolon quam huer tghemoete / dies was te gheRustere
.3.
e
Parck
A
m
mon
wierdt ter maeltydt van Absolon ghenoodt
daer toe al tsconyncx kyndren gheRoupen wae
re
n
20
van absolons dienaers / es Ammon ghesleghen doodt
dander vp huerlieder mulen zyn wech bevaeren
[p. 69]
23
e
veynstre
.1.
e
Parck
Dauid
meende / dat zyn kyndren al wae
re
n v
er
sleghen
25
zyn cleede
re
n te schue
re
n hy niet en zwichte
maer quam thuus duer veel dolende weghen
Absolon es ghevloden naer gessur Lichte /
+
.2.
e
Parck
Een
vrauwe als weduwe bedrouft meslatelick
van Ioab An dauid ghezonden mids dien
heeft Absolons pays ghemaect zeer matelick
5
ioab dancte dauid / vallende vp zyn knien
.3.
e
Parck
Ioab
in hierusalem / niet vreesende met allen
quam naer dauid / ende Absolon met hem gheghaen
Absolon es zynen vadre te voeten ghevallen
10
die hem met een Cussynghe heeft minlick ontfaen
vierentvvintichste veynstre
Eerste parck
Absolon
staende groetende voor de poorte
alle inco
m
mende mannen dhandt biedende / die
15
es ghetrocken in hebron / met hem een groote soorte
daer hy Conynck gheworden es by meuterie
.2.
e
parck
Onghecleedt
heeft dauid moeten vut hierusalem vlieden
Absolon der in te co
m
men wildhem crachtelick Pynen
20
Tpalays zyns vaders inghenome
n
/ en voor al de Lieden
daer mesdaen met zyn vaders thien Concubynen
.3.
e
parck
Dauids
volck heeft absolons heyr tonder ghestreden
Absolon vliende vp een mule / zoot heeft ghebleken
25
verwarde an een eeckenboom / gheerne duere ghereden
maer wierdt van ioab met drie Lanchen duersteken
vyfuentvvyntichste veynstre
+
+
Eerst parck
Dauid
tusschen twee poorten der steden zat
verlanghende om thebben vut theyr niemare
van Achimas heeft hy de tydynghe ghehadt
[p. 70]
5
hoeder absolon ghebleuen was int openbare
.2.
e
Parck
Dauid
zeere bedruct meer dan hy was ghewuene
dit hoorende vertrack tot in een zale
beweenende de dood van Absolon zyn zuene
10
ioab heeft hem ghestraeft met dreeghende v
er
haele
.3.
e
Parck
Inde
poorte der stadt / es dauid co
m
men ghezeten
tvolck van Iuda hem groetende deden o
m
maidge
Sema viel hem te voeten / met voughelicker weten
15
Miphiboseth saul zuene / ghemoet hem int passaidge
.26.
e
veynstre
Eerste parck
Dauid
in zyn magesteyt ioab beual
dat hy israel en Iuda tvolck tellen ghaet
20
Twelck hy dede / ende dauid ontfanghende tghetal
heeft gheclopt voor zyn herte bekende zyn mesdaet
.2.
e
Parck
Dauid
moeste / een vanden drien plaeghen kiesen
byden prophete gad / zand god dheere sentencie
25
vp eenen dach zachmer van zijnen volcke v
er
liesen
Tzeuentich duust mannen by Pestilentie
.3.
e
Parck
+
+
De prophete
gad Comende tot dauid coene
beual dat hy maecken zoude een outaer
int neerhof van Areima / om daer offrande tdoene
ende god zoude wee
re
n zyn plaeghen zwaer
.27.
e
veynstre
Eerste parck
Adonias
een van dauid zuenen die heeft
ghenomen een waghen van tryu
m
phen wel ghemoet
heefter me gheRengneert / end als Conyngh gheleeft
10
voor hem volck loopende Te peerde te voet
.2.
e
Parck
Dauid
Ligghende te bedde / Bersabe staetter by
salomons moedre / en nathan oock in persoone
[p. 71]
voor huer zuene biddende / Beghee
re
nde dat hy
15
Salomon gheuen zoude de Conynglicke Croone
.3.
e
Parck
Dauid
Riep tot hem Sadoch den priestere Net
Beual salomon te zaluene met een beminnen
als conyngh / en wierd vp dauids mule ghezet
20
met tryu
m
phen zoo co
m
mende te hierusalem binnen
.28.
e
ende laetste veynstre
Eerste parck
Dauid
in zyn doodbedde Ligghende Cranck
heeft salomon zynen zuene Onderwesen
25
hem beuelende / tRycke / zyn leuen daghen Lanck
met meer andre zonderlynghe zaecken naer desen /
+
.2.
e
Parck
Dauid
zyn leuen hebbende ghehendt
word eerlick begrauen te Bethlehem in tstede
zyn Rauweghe bedructe wae
re
n hem Omtrent
5
Inden heere ghestoruen / hope der zalichede
.3.
e
Parck
Salomon
vp zyn troon zittende Conynck bedeghen
tot hem zyn gheco
m
men twee Lichte vrauwen
om een leuende kyndt / hebben tvvist gheCreghen
10
die hy wyselick middelde int Anschauwen
+
17 v
+
18 r
+
18 v
*
Oorspronkelijk ‘steeden’; de tweede ‘e’ is doorgehaald.
+
19 r
*
Inktvlek onder ‘a’.
+
19 v
+
20 r
+
20 v
+
21 r
+
21 v
+
22 r
+
22 v
+
23 r
+
23 v
+
Fol. 23 v, r. 27 ‘gessur’ onderstreept.
*
‘Nathan’: ‘N’ over ‘d’ geschreven.
+
24 r
+
24 v
+
Fol. 24 v, r. 14 ‘Sema’, r. 15 ‘Miphiboseth’ onderstreept.
+
25 r
+
Fol. 25 r, r. 3 ‘Areima’ onderstreept.
+
25 v