Aan de spelers
Alleen over rood kan een punt worden gemaakt. Spelers houden tenminste een been aan de grond. Wie rood mist, is alles kwijt. De verliezer betaalt.
Dit geschrift is een uitdaging aan de Partij van de Arbeid.
Het is geschreven vanuit de overtuiging dat de grootste Nederlandse socialistische partij
| a. | wat betreft haar principiële uitgangspunten onduidelijk is, |
| b. | voorzover er van duidelijkheid sprake is, vaak conservatieve kenmerken vertoont, |
| c. | in haar doen en laten intern zowel als naar buiten de democratie onvoldoende recht doet wedervaren. |
Onduidelijk was het beleid van de PvdA toen het erom ging stelling te nemen in de kwestie-Vietnam. Het partijbestuur zond de Amerikanen een op zichzelf heldere brief; de fractie in de Tweede Kamer zag daarin aanvankelijk geen verschil met de duidelijk anders gezinde motie-Ruygers; de fractie in de Eerste Kamer distantieerde zich met verduisterende argumenten van een motie van de PSP, die zakelijk genomen vrijwel geheel overeenstemde met de brief van het partijbestuur.
Onduidelijk was het beleid van de PvdA ten opzichte van de ontwikkelingshulp. Terwijl in alle officiële partijstukken de ontwikkelingshulp wordt opgedist als de belangrijkste socialistische opdracht in deze tijd, blijkt uit niets dat ze de volle consequenties durft te trekken in haar regeringsbeleid.
Onduidelijk was het beleid van de PvdA inzake de belastingpolitiek. Eerst stemt Vondeling als oppositieleider voor een verlaging van de directe belastingen, vervolgens stemt de Eerste Kamerfractie daar tegen en tenslotte tracht Vondeling als minister de verlaging ongedaan te maken.
Conservatieve trekken vertoont de politiek van de PvdA als het gaat om de grote vraagstukken van inkomens- en vermogenspolitiek. Het partijbestuur neemt enerzijds geen distantie van de loon- en vermogenspolitieke voorstellen van de vakbeweging en heeft anderzijds geen alternatieven ontwikkeld in de vorm van een inkomenspolitiek, waarin de afstand tussen hoge en lage inkomens wezenlijk kleiner wordt. Ook in de bezuinigingsmaatregelen, die de regering noodzakelijkerwijs heeft moeten nemen, komt onvoldoende prioriteit ten gunste van de laagste inkomenstrekkers tot uitdrukking.
Eveneens conservatief gedraagt de PvdA zich in haar buitenlandse politiek. Zij laat na initiatieven te nemen waaruit haar socialistische visie blijkt op de internationale ontwikkelingen; hieruit mag men concluderen dat zij niet veel anders doet dan de bestaande toestand bestendigen.
De PvdA is niet alleen onduidelijk en soms conservatief, zij weet ook vaak met de democratie geen raad. De gang van zaken rondom de goedkeuringswet-Beatrix roept herinneringen op aan de pruikentijd. Ministers beslisten zonder de fractie te raadplegen; de fractie besliste zonder de partij te raadplegen; de partij besliste zonder de kiezers te raadplegen.
Gelet op de verkiezingsuitslag van 1963 was de deelname aan de regering volstrekt ongemotiveerd.
De leiding van de PvdA weigert, op voor de partij kritieke momenten, gewoonlijk een tijdige confrontatie met het partijcongres als eerste representant van de leden.
Het verkiezingsjaar 1967 zal beslissend zijn voor de toekomst van de Partij van de Arbeid.
Daarom heeft een groep, die Nieuw Links in de PvdA vertegen-
woordigt, dit geschrift samengesteld. Het beoogt de Partij van de Arbeid een nieuwe toekomstvisie te geven.
Het geschrift is bedoeld voor de leden van de Partij van de Arbeid en voor al diegenen buiten die partij, die hopen op een nieuw elan van het socialisme.
Voor de inhoud van dit geschrift zijn uitsluitend de samenstellers verantwoordelijk. De eindredactie was in handen van Han Lammers en Hans van den Doel.
Achterin dit geschrift is een program gepubliceerd, dat ondertekend is door een groter aantal PvdA-leden, die steun willen geven aan Nieuw Links.
Tien over rood zijn: tien kenmerkende punten van ons program:
| 1. | De PvdA neemt niet deel aan een regering, tenzij vaststaat dat de ontwikkelingshulp in 1970 2% van het nationale inkomen bedraagt. |
| 2. | Iedere gekozen volksvertegenwoordiger dient de plicht te worden opgelegd tot openbare verantwoording, die kan worden afgedwongen. |
| 3. | Het parlement dient in staat te worden gesteld ongelimiteerd openbare hearings te houden van elkeen die naar het oordeel van het parlement nuttige informatie kan verstrekken. |
| 4. | Elk verkiezingsprogram van de PvdA dient een minimum te bevatten, zonder de uitvoering waarvan de PvdA niet aan coalitiekabinetten zal deelnemen. |
| 5. | Onvoorwaardelijke erkenning van de DDR en van de Vietcong is noodzakelijk. De PvdA dient het initiatief te nemen tot een Europese veiligheidsconferentie met de landen van het Warschau-pact. |
| 6. | Nederland behoort uit de NATO te treden, wanneer Spanje lid van de NAVO wordt of wanneer Portugal bij de herziening van het verdrag als lid wordt gehandhaafd. |
| 7. | Het is wenselijk dat Nederland een republiek wordt zodra de regering van koningin Juliana eindigt. |
| 8. | De belasting op erfenissen en schenkingen moet progressief oplopen en boven de honderdduizend gulden negenennegentig procent bedragen. |
| 9. | De PvdA dient een inkomenspolitiek te ontwerpen, door middel waarvan het verschil tussen de hoge en lage inkomens wezenlijk kleiner wordt. |
| 10. | De werknemers in de bedrijven moeten directe invloed krijgen op het bestuur van hun ondernemingen. |
Amsterdam, 10 september 1966