Florimond van Duyse, Het oude Nederlandsche lied. Deel 1 · dbnl

DBNL

Het oude Nederlandsche lied. Deel 1

auteur: Florimond van Duyse

bron: Florimond van Duyse, Het oude Nederlandsche lied. Eerste deel. Martinus Nijhoff / De Nederlandsche Boekhandel, Den Haag / Antwerpen 1903

doorzoek de hele tekst

© 2007 dbnl

DBNL vignet



[p. 305]
59. Den echo van u clacht. (Silvaen en Therëus.) 1. ‘Den echo van u clacht heeft my tot hier ghebracht, o herder, ‘loopt niet verder, inde nacht, ontdeckt u coene herte stout, ick ben de groene godt van't wout!’ 2. - ‘Soo ghy een gode sijt, ist wonder dat ghy lijt dat teghen ‘d'onbeweghen reden strijt: oft is u crachte niet een sier, by dit ver-achte minne vier?’ 3. - ‘Iupijn, diet al ghebiet, en cost ontcomen niet noch swichten ‘voor dees schichten vol verdriet. Wie vande goden heeft hier oeyt dit vier ontvloden? Niemant noeyt.’ 4. - ‘Maer seght, hoe macht gheschien dat oude grijse lien het minnen ‘dol van sinnen, niet en vlien, en ionghe menschen sterven, schier eer sy hun wenschen hebben hier?’ 5. - ‘Den slaep heeft eens verdooft Cupido, dit gelooft; ter wijlen ‘sijn zijn pijlen hem berooft, en inde stede sijn gheleyt, daer hy doot mede de ionckheyt.’
[p. 306]
6. - ‘Vermach Cupido dan den mensch te rooven van het leven ‘dat hy gheven niet en can? Wat moet vermoghen die, tot spodt, noch heeft bedroghen desen Godt?’ 7. - ‘Gheen voghel, dier oft vis haer oeyt ont-comen is, ick meene ‘sy schiedt geene schichten mis; sy treft de menschen cleyn en groot, oock naer haer wenschen, t'is de doot.’ 8. - ‘Hert sucht den lesten sucht, ick ben ghetreft, ick ducht, want boose ‘oogheloose blint gerucht, met dees ghestolen pijlen wreet. Och moest sy dolen tot mijn leet.’ 2, 1-4 = zoo gij een god zijt dan is 't verwonderlijk dat gij dengene lijdt die tegen de onwankelbare (onbewogen) rede strijdt. - 6, 4 = Wat moet degene (nl. de Dood) vermogen. - 8, 2-4. Misschien te lezen: ick ben ghetreft, ick ducht, // vant boose ‘oogheloose // blint gedrucht, enz. - 8, 7. dolen = verwarren.
Tekst. Ioan Ysermans, Triumphus Cupidinis, Antw. 1628, bl. 77, hierboven weergegeven. De verschillende strophen van deze samenspraak tusschen Silvaen en Therëus, die deel uitmaken van eene Pastoraele, zijn telkens voorgegaan door twee versregelen. Zoo vindt men voor str. 1: Terstont heeft doen Silvan' aldus in't bosch ghesonghen, Waer door, als wt een slaep Therëus is ontspronghen. Voor str. 2: Waer op Therëus strack aldus antwoorde hem Dit, op de selfde voos met een beroerde stem. Voor str. 3: Soo haest en heeft hij niet het leste woordt ghesweghen, Oft den bosch Godt Silvan' en songh daer weder teghen. Voor str. 4: Therëus die dit het soo't scheen wel heeft behaeght, Heeft singhende terstont hem weder dus ghevraeght.
[p. 307]
Voor str. 5: Strack voer Sylvanus voort, als eenen die den slechten Therëus wou met sanck van alles onder-rechten. Voor str. 6: Therëus gansch ontstelt, verwondert, en bevreest, Heeft voorder noch ghevraeght, doch met verschriekten gheest. Voor str. 7: Wie oorsaeck was van sijn verlieft ellendich leven Heeft hem Silvanus claer te kennen doen ghegheven. Voor str. 8. Dat de dolingh' des doots, was van sijn ongheluk De schult, bekenden nu Therëus vol van druck. Na str. 8 leest men: Therëus (sprack Silvan') blijft trouw en lijt gheduldich, Soo sal sy in u doot haer selven kennen schuldich. Waermed' hy als een spoock verdwenen is van hem, enz. Op den rand van het boekje komt een Fransch gedicht voor tot titel voerend: ‘De Mort et d'Amour. Prosopopeie et Apostrophe’, waarvan Ysermans' lied eene navolging schijnt. Willems, Oude Vl. ldr., nr. 139, bl. 334, ‘Pan en de herder’, str. 1-4 en 7, met veranderingen in tekst en spelling.
Melodie. Ysermans, t.a.p., zonder tekst: Zangwijzen gevoegd bij het zoogenaamd Hs. van Anna Bijns, K. Brusselsche Bibl., nr. 19547, bl. 154vo, zelfde melodie, waarschijnlijk aan Ysermans ontleend. Stalpaert, Gulde-iaers feest-daghen, 1635, bl. 109, ‘stem: alst 't begint’:
[p. 308]
De Mar - te - larss' A - gniet Had nu door 't kort ver-driet// Des die - re doods// Ge - won - nen 't rijcke Gods// Als haer ge-slagt// On - lijd - saem droef// Met sta' - ge wacht// Bleef by de groef.