537. Met vruechden willen wi singhen.

2, 6. Een dev.: dat edel leven. - 3, 5. t.: begheerde. - 3, 7. geerde = gaerde = virga e radice Jessae (Jesaja, XI, 1). - 4, 2. ghenoemt en genant = naamgenoot, gelijke. - 4, 6. t.: aenschijn. 5, 1. in den throone = in den hemel naar Matth. V, 34. - 5, 2. Een dev.: leven ghewan. - 5, 4. sonder = uitgenomen. - 5, 6. en 8, 6. t.: aenschijn. - 9, 2. = zij verlangden naar het kind. - 10, 7. behoeten = behoed hem. - 11, 2. letten = dralen. De zin is: hij verloor geen oogenblik. - niet een twint = niet het minste. - 12, 4. goom = acht, oplettendheid. - 13, 3. Een dev.: wijndaden, voor wijndadelen. - 13, 6. Herodes, genit. - 18, 2 en 4. si = Maria en Jozef. - 18, 5, si = de beesten.

Tekst.

Dit is een suverlijc boecxken, Antw. 1508, bl. 17, zonder wijsaanduiding, tekst hierboven; - Dit is een schoon suyverlijck boecxken (kerk. goedk. Antw. 1570), Amst. Corn. Claesz., z.j., bl. 14 r^o, ‘op die wyse van Cleven, Horn en Batenborch’, zelfde lezing met jongere spelling; - Een dev. en̄ prof. boecxken, Antw. 1539, nr. 9, uitg. D.F. Scheurleer, bl. 28, en aant. bl. 336, ‘op die selve wise’, d.i. op de wijs ‘Solaes wil ic hanteren’; str. 14 van bovenstaande lezing ontbreekt; - Het hofken der geest. liedekens, Loven, 1577, bl. 46, zonder wijsaanduiding; str. 12-17 van bovenstaanden tekst ontbreken. - W. Moll, Johannes Brugman, 1854, II, bl. 157-8, die dit lied aanhaalt met verzending naar Rud. Hoffmann, Leben Jesu nach den Apocryphen, Leipz. 1851, bl. 141 vlg., en bl. 149 vlg., stelt de vraag: ‘Wat zouden die feesten (zie str. 11 hierboven) hier kunnen beteekenen? En als er geen gewag gemaakt wordt van de wilde beesten, wie zijn dan die den Heer volgens den vijfden regel der strophe visiteeren?’ - ‘In deze strophe en de volgende,’ zegt de schrijver, ‘vindt men het bekende verhaal (uit de Levens van Jesus, de Apocriefe boeken des N. Testaments en de daaraan verwante traditie) aangaande de eer, welke het gedierte der woestijn, waardoor de weg der vlugtenden liep, aan de moeder en het kind bewees en de beschrijving van het omstorten der afgoden van de Egyptenaren, in het oogenblik waarop Jezus de grenzen van het land bereikte’. Str. 18 wordt dan ook door Moll hersteld aldus:

In de bedoelde str. 18 wordt het woord feesten gebruikt om te rijmen met foreesten. Dit laatste woord beteekent woud, jachtgebied, en kan hier geen anderen zin hebben dan dien van wilde dieren welke men op het jachtgebied aantreft. De wilde dieren komen de heilige familie bezoeken ‘sonder fel begrijn’, d.i. zonder grijnen, aangrijnzen. De strophe is dus wel te verklaren, zonder de door Moll voorgestelde veranderingen.

J.A. Alberdingk Thijm, Gedichten uit de verschillende tijdperken, enz., 1850, I, bl. 212, naar Een suverlyck boecxken, Aemst., Harmen Janszoon Muller, (XVI^de eeuw), zonder str. 2-9 van bovenstaande lezing. ‘De legende in dit lied vermeld,’ schrijft de verzamelaar, ‘is ontleend aan Hst. XX-XXIII van de Geschiedenis der geboorte van Maria en der Kindsheid van den Zaligmaker; vroeger wel toegeschreven aan den H. Jacobus’; - J.A. en L.J. Alberdingk Thijm, O. en n. Kerstliederen, 1852, nr. 87, bl. 174, gemoderniseerd, met aanvang: ‘Een Engel kwam van boven’, 10 str., en deze aant., bl. 311: ‘Lied op de Vlucht naar Egypten, uit het tijdperk 1450-1550. De overlevering, welke ook voorkomt in Der leken spieghel (B. II, Hoofdst. XVIII), leerdicht van 1330 door Jan Boendale van ter Vuere, is getrokken uit een oud geschrift bevattende de geschiedenis der geboorte van Maria,’ enz.

Melodie.

Zie hiervoren II, nr. 414, bl. 1544, het lied: ‘Met luste willen wi singhen’.