|
|
|
| |
| | | |
[5. Jezus' lijden en strijden]
540. Omnes nu laet ons Gode loven.
| |
A.
Omnes nu laet ons Gode loven
deum celestem van hier boven,
qui non adorat hi is verschoven
Hi is van eenre maghet gheboren
Omnes nu moochdi wonder horen,
de celo quam al hier te voren
propter quod voluit sijn gheboren
Si non venisset hier tevoren
de virgine om te sijn gheboren,
Natus in Bethlehem was hi,
nisi Joseph, dat segghic di,
| | | |
In domo en woonde niemant in
et passeres vloghen daer uut ende in,
natus volebat sijn daer in
Domus habens parietes ne gheen,
frigus erat ut puero wel scheen,
In presepe was dat kint gheleit
et ante bestias al ghereit
sub feno nader godlicheit
Maria nam tkint op haren schoot,
qui nos verlostede vander doot,
et dixit ei saluut wel groot
In brachio nam si haer kint,
quem ipsa seer mit herten mint,
ius erat, want hi was coninc
Tres reges quamen uut verren lande
propter den kint doen offerhande;
stella duxit eos te lande
et purum aurum Balthasar,
et Melchior ooc thus nae der
Ad Herodem quam die niewe maer,
quod puer unus gheboren waer,
qui esset rex al openbaer
Herodes die gheboot den ridderen sijn,
mactare al die kinderkijn,
qui sub duobus annis sijn,
| | | |
in Egyptum mit haesticheet,
pedester volghede haer Joseph meet
Iudei deden hem sijn cruus draghen
ad montem Calvarie; daer sijt saghen,
dederunt ei wel groote slaghen
Cecus miles te hant gheprant
lanceam unam al in sijn hant
et vulneravit Christum te hant
Iudei mali si gheselden hem
Resurrexit ten derden daghen,
infernum fregit al sonder versaghen;
diaboli riepen mit groter claghen:
Rogemus Christum sonder begheven,
ut det nobis al sonder sneven
vitam celestem nae dit leven
Hi is van eenre maghet gheboren
2, 2 en 3, 1. t.: tvoren. - 7, 3. nader godlicheit = volgens de godheid, d.i. als God. - 17. nae der = nae daer, cf. B, 14.
| |
B.
Omnes nu laet ons Gode loven
deum celestem van hier boven;
qui non adorat, hi is verscoven
Hi is van eender maecht gheboren
Omnes nu moechdi wonder horen,
de celo quam ons hier te voren
propter quod voluit sijn gheboren
| | | |
Si non venisset hier te voren
de celo om te sijn gheboren,
omnes fuissemus al verloren
Natus in Bethleem so was hi,
et nemo so en was daer bi
nisi Ioseph, dat seg ic di,
In domo en woonde niemant in,
passeres vloghen daer wt ende in,
natus voluit God sijn daer in
Domus habens parietes gheen,
frigus erat alsoot wel scheen,
In presepe was hi gheleyt,
et ante asinos was hi ghespreyt,
sub feno God der godlicheyt
Quando puer habuit .XL. daghen,
ad templum was hi ghedraghen,
immolaverunt, ten is gheen saghe,
Par turturis offerden si daer,
Maria, Ioseph opten outaer,
sues nec boves en hadden si daer,
Quando puer yet mocht gaen,
ad studium deden si hem saen,
velle matris deder hem gaen
Maria nam tkint op haren schoot,
qui nos redemit vander doot,
dixit ei saluyt wel groot
| | | |
In brachio namse dat kint,
quem ipsa met goeder herten mint,
ius erat, want hi was coninc
Tres reges quamen wt verren lande,
propter te doen offerhande,
stella duxit eos ten lande
et aurum purum Balthasar,
Rogamus Cristum sonder sneven,
ut det nobis, sonder begeven,
vitam celestem na dit leven
Hi is van eender maghet gheboren
6, 3. t.: trepud abat. - 7, 2. t.: azinos. - 9, 4. erat pauper[e] = het was armelijk. - 12, 4. omnes.
| |
Nu laet ons allen Gode loven.
C.
Nu laet ons allen Gode loven,
den oppersten coninc van hier boven;
dies niet en doet, hy is verschoven
hy is van eender maghet gheboren
| | | |
Van boven quam hi hier te voren,
om van eender maghet te wesen gheboren,
waer hy niet ghecomen, wi waren verloren
Dit edel kint is ons gheboren
van eender maget dyet hadde vercoren;
mids desen soe bleef die duyvel verloren
Int huys, al daer dat kint in lach,
daer wast seer cout nacht ende dach,
daer om so weendet ende riep: ‘o wach!’
In die cribbe was hi gheleyt,
een God inder drievuldicheyt,
die osse ende ezel aenbadent ghereyt
Wt Orienten, al sonder saghen,
so quamen binnen .xiiij. dagen
drie coningen die tkint verbaren sagen
Als si gegangen hadde verre,
doen sagen si, waer eene sterre
hen wijsde den wech, dair Ihesus in lach
Als sij dat kint metten oogen aensaghen,
so waren sij blide, hoort wat sij daden:
sij offerden hem myrrhe ende daer toe gout
Si namen oerlof om wederkeeren,
si ghingen thuys met groter eeren;
eenen anderen wech moesten sij keeren
| | | |
Van Bethleëm was dat kint ghevlucht
in Egipten, want men hadde ducht,
dat Herodes soude dooden die vrucht;
Dat Adam inden appel beet,
dat mocht ons alle wesen leet;
mids desen so dreef ons die duvel int leet
Van deser pinen loste ons dat kint,
dat en willen wij weten niet een twint;
daerom sterf hi, die edel coninc,
Die valsche verrader hiet Iudas,
vercochte sinen meester opten woonsdach;
daer omme seg ick, dat hi dwaes was,
gaf den Ioden een teeken wel:
‘dyen ick cusse, ende nyemant el,
Te metten tijt was hy ghevaen,
sijn iongers sijn hem al af ghegaen,
voer Pylatus was hy ghedaen
Op sijn schoudere moeste hy draghen
een cruyce van so swaren waghen,
te Calvarien gaf hi sijn claghen
Ter sester uren ghinghen sij hem hangen
tusscen twe dieven, met grooter scanden;
sij gaven hem drincken azijn ghemanghe
| | | |
Te noene stac hem in sijn side
Longinus, dies was hi soe blide,
want hi wert siende te dyen tide;
Te vesper tijde, nae minen waen,
was hi van den cruyce ghedaen;
te compleeten groeven sij hem saen
Nu laet ons alle vriendelijck
bidden Iesum van hemelrijck,
dat hi ons allen deyle sijn rijc
Hi is van eender maget gheboren
6, 3. verbaren, zich verbaren, vertoonen. - 7, 2. t.: een sterre. - 13, 1. hiet, bijgev. - 17, 3. t.: ghemengt.
| |
Tekst.
A. Hoffmann v.F., In dulci iubilo, 2de uitg., Hannover 1861, nr. 26, bl. 68, naar het 15de-eeuwsche Hs., Ms. Germ. 8,190 der K. Berlijnsche Bibl., bl. 14. - Aangeh. door Dr. J.G.R. Acquoy, Kerstliederen en leisen (Verslagen en mededeelingen der K. Akad. van Wetensch., Afd. Letterkunde, 3de reeks, dl. IV, 1887, bl. 365), onder de leisen, geestelijke liederen met in koor, als tutti, gezongen refrein. De twee door Dr. A. aangehaalde strophen zijn echter ontleend aan de lezing, die volgt onder B.
| |
Melodie.
W. Bäumker, Niederl. geistl. Ldr., nr. 64, Vierteljahrsschrift, 1888, bl. 303, tweestemmig, naar voormelde 15de-eeuwsche bron.
| |
Tekst.
B. Dit is ee suverlijc boecxken, Antw. 1508, bl. 9 ro, zonder wijsaanduiding. - Dit is een schoon suyverlijck boecxken (geest. goedk. Antw. 1570), uitg. Amst., Corn. Claesz., bl. 9 vo, en Het hofken der geest. liedekens, Loven 1577, bl. 39, beide zonder wijsaanduiding, stemmen overeen, buiten eenige varianten, met de lezing van 1508; str. 4: ‘Natus in’, enz., is echter telkens achterwege gebleven.
Aangeh. door Dr. R. Bennink Janssonius, Gesch. van het kerkgezang bij de Hervormden in Nederland, 2de druk, Amst. 1863, bl. 14 en 20, aant. 9.
| |
Tekst en melodie.
C. Een dev. en̄ prof. boecxken, Antw. 1539, nr. 222, uitg. D.F. Scheurleer, bl. 252; herdrukt door Dr. J.G.R. Acquoy, Middeleeuwsche geest. liederen en leisen, 's-Grav. 1888, nr. 23, bl. 46, aant. bl. 56.
In de drie teksten wordt het refrein na elke strophe gezongen.
|
|
|
vorige
