terug  begin  verderprepost
[p. 2160]

549. Het stont een moeder reene.



illustratie

 
1.
 
Het stont een moeder reene
 
neffens dat cruycen hout,
 
seer druckelick in weene,
 
in liefde niet vercout;
 
met pijne menichfout
 
sach sy haer soon eerbaer
 
hanghen, als puer reyn gout,
 
int vier des lijdens swaer.
 
 
 
2.
 
Wiens medelijdend' herte
 
t' sweert druckelick doorsneet,
 
och, hoe was dan in smerte
 
bedruct, benaut, bezweet,
 
Godts moeder, als groot leet
 
haer soon ghebenedijt
 
wiert aanghedaen seer wreedt!
 
Voor haer noyt droever tijt.
 
 
 
3.
 
Wie isser doch in wesen
 
die niet bedroeft sou zijn,
 
dat hy saghe ten desen
 
Christi moeder divijn
 
in sulck' een zwaere pijn?
 
Wien sout aen hebben niet,
 
die saegh' op elck termijn
 
haer lijden en verdriet?
 
 
 
4.
 
Om de schult en misdaden
 
van al zijn volck onvroet,
 
sach sy, met druck beladen,
 
van hoofde tot den voet,
 
Jesum, deurwont, bebloet;
 
sy sach in s'drucx foreest
 
sterven haer sone soet,
 
als hy gaf zijnen gheest.
 
 
 
5.
 
O fonteyne der liefde,
 
moeder ghetrouwe, iont
 
dat ick, als de gheriefde,
 
mach inder herten gront
 
smaken de cracht terstont
 
van zijn lijden en gru;
 
dat ick alsoo deurwont
 
mach weenen hier met u.
[p. 2161]
 
6.
 
Doet toch mijn herte branden
 
tot Godt nacht ende dach;
 
bindt met der liefden banden
 
in t' hert' al zijn verdrach,
 
dat ick behagen mach
 
hem, soo doorwont voor my;
 
sijn pijne met beclach
 
in my bedeelt doch ghy.
 
 
 
7.
 
Beweecht mijn herte binnen,
 
soo langh' ic leve cranck,
 
om met u te versinnen
 
des cruyce lijden stranck:
 
tis doch al mijn verlanck
 
met een druckich vermaen
 
met u nemen den ganck,
 
om neffens t'cruys te staen.
 
 
 
8.
 
Maecht der maechden verheven,
 
doet my hier Christus doot,
 
syn passi', bitter leven,
 
draghen in t' herte bloot;
 
t' sy in vreucht, oft in noot,
 
deur een liefd' onbevlect,
 
ghedinken al d'aenstoot
 
van God mensche perfect.
 
 
 
9.
 
Maect my deur u doch vierich,
 
moeder en maecht bekent,
 
bevrijt my vant dangierich
 
vier en d'eeuwich torment;
 
deur Christus cruyce wendt
 
van my t' sondich ghetreur;
 
jont in mijn lesten endt
 
des blijschaps soeten geur.

3, 7. op elck termijn, 't elken stonde, een rederijkerslap (W.t.a.p.). - 4, 6. s'drucx foreest = een wond van druk, evenals een zee van smarten. - 5, 3. als de gheriefde = de geholpene. - 5, 6. gru, gruwelijk leed. - 6, 4. verdrach, plaga, het lijden dat de Heiland moest verdragen (W.t.a.p.). - 6, 8. Paenas mecum divide. - 7, 4. Crucifixo condolere. - 8, 7. Et plagas recolere.

Tekst.

Het prieel der gheest. melodie, Brugghe 1609, bl. 111, ‘op de wijse: alsoot beghint’; - Het Paradiis der gheest. vreuchden, Antw. 1617, bl. 37, ‘op de wijse: Myn droefheydt moet ick klaghen’; - herdrukt door Willems, Vertalingen van het kerkgezang Stabat mater dolorosa, in Belgisch museum, Gent, III (1839), bl. 443 vlg.; - Catholijck sanckboeck, (later verschenen als: Gheest. harmonie), Embrick (1620), exempl. zonder titelblad, uitg. 1633 (?), nr. 55, bl. 78, zonder wijsaanduiding; - S. Theodotus, Het Paradys der gheest. en kerck. lofsangen (1621), 5de druk, 1648, bl. 156, ‘op de voorgaende wijs’, de wijs van het lied: ‘Jesu ons liefd' / ons wenschen’.

Over de Nederlandsche vertalingen van het Stabat mater, zie Dr. Jan te Winkel, Gesch. der Ndl. letterk., I (1887), bl. 428, aant. 3, en L. Petit, Bibliographie der Middelnederlandsche taal- en letterk., 1888, bl. 185, nr. 798.

Melodie.

Het prieel, t.a.p.; - S. Theodotus, bl. 153, en I. Stalpaert, Gulde-iaers feest-dagen, Antw. 1635, bl. 263, voor: ‘Vriendinne Gods, Colette’, zelfde zangwijs, hierboven weergegeven naar het metrum van den tekst. Deze zangwijs zoowel als de melodie: ‘Van liefden comt groot liden’ (zie hiervoren III, nr. 546, bl. 2148), en evenzoo de melodie: ‘Si ghinc den bogaert omme’ (zie hiervoren I, nr. 44, bl. 241), stamt af van de Hildebrands melodie: ‘Ick wil te lande rijden’,

[p. 2162]

zie hiervoren I, nr. 5, bl. 37. - Vgl. W. Bäumker, Das katholische deutsche Kirchenlied, II, nr. 305, bl. 288: ‘Wer Ohren hat zu hören’. Het aangehaalde lied: ‘Myn droefheydt moet ick klagen // [fortuyn is mij geschiet’], waarvan de tekst o.a. voorkomt onder nr. 23 van het Lb. met emblemata, Hs. van c. 1635, nr. 19544 der K. Brusselsche Bibl., werd voorgedragen op de melodie: ‘Fortune, hélas pourquoy’. Zie voor deze zangwijs - ook te vinden in Het prieel enz., bl. 13, voor: ‘Laet ons met lof en sanghen’ - Dr. J.P.N. Land, Het luitboek van Thysius, nr. 92.

prepostterug  begin  verder