dbnl · digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren

pas lettergrootte aan

DBNL

Het oude Nederlandsche lied. Deel 3

auteur: Florimond van Duyse

bron: Florimond van Duyse, Het oude Nederlandsche lied. Derde deel. Martinus Nijhoff / De Nederlandsche Boekhandel, Den Haag / Antwerpen 1907

doorzoek de hele tekst

© 2007 dbnl

DBNL vignet



[p. 2195]
560. De soete tijden van den koelen Mey.
A. 1. De soete tijden van den koelen Mey, die ons verblijden, comen ons nu by; den Mey van deughden en van heyligheyt brenght voorts de vreughden van ons' saligheyt. 2. Den silv'ren reghen van den koelen Mey brenght meerder zeghen aen een dorre wey, de traenen-plassen van den ionghen tijt doen beter wasschen 't graen van saligheyt. 3. De sonne straelen die met bly ghelaet op 't aerd'rijck dalen in den dagheraet, zyn aengenamer aen het jeughdigh cruyt, en veel bequamer op dat 't graen uytspruyt. 4. Waer schenckt m' aen iemant een verslenschte blom, een blom die niemant en is willekom? Sal ick Godt gheven een verslenschte ieught, een oudt, kout leven, dat niet meer en deught?
[p. 2196]
5. Geen drooge beenen geeft men aen den hondt, sal ic dan eenen uytghedrooghden gront, ouw' dorre beenen, sonder ieught oft vreught, aen Godt verleenen, in plaets van de ieught? 6. Sal ic bewaren voor Godts majesteyt, de dorre iaren van den ouden tijdt? Hoe soud' 't behagen aen den Bruydegom, hem op te draghen semels sonder blom? 7. Eer 't lijf om stucken is van ouderdom, eer ick op krucken huppel om end' om, wil ick beginnen in mijn ionghe ieught Godt te beminnen met de schoone deught. 8. Sullen ruïnen Godt zyn toe-ghewijdt, sal ick Godt dienen in den ouden tijdt? 'k Wil Godt toe-wijden een nieuw' kerck en huys, mijn ionghe tijden geven aen sijn cruys. 9. 'k Wil my, ô Heere, mijnen Bruydegom, van smorgens keeren, met de sonne-blom; ick wil u ionnen mynen ionghen tydt, o klaere sonne van rechtveerdigheyt. 10. Ick wil 't rijs boogen, in sijn' ionghe ieught, van ionghs myn ooghen stieren tot de deught; ick wil gaen planten, van ionghs voor myn huys, den seer plaisanten Mey-boom van het cruys. 1, 8. t.: onse. - 2, 7. t.: doet; wasschen = wassen. - 3, 3. t. aerderijck. - 5, 5. t.: ouwe dorre beenen. - 6, 8. uitg. zonder titelblad, sic = zemelen zonder bloem; uitg. 1695: ‘s'hemels sonne blom?’ - 8, 1. t.: ruinen. - 9, 6. t.: mijn ionghen tydt.
Tekst. A. D. Bellemans, Canonick Norbertien van Grimbergen (1670-1674). Den lieffelycken Paradys-vogel (1670), Brussel 1695, bl. 22, ‘Gheestelycken Mey-boom’, met wijsaanduiding: ‘Nuit agriable, sic [oft] Mon coeur soupire’.
Melodie. H. Guill. Bolognino (1590-1669), Den gheestelycken leeuwercker, Antw. 1645, bl. 349, ‘op de wijse: Nuict agreable mere des plaisirs’, voor het lied waarvan de eerste strophe volgt, die wij volgens de zangwijs scandeeren:
[p. 2197]
Ó Mar - tha, séer heb - dy dén Heer be-mint / Díe ghy wel ghér - ne hebt ál - leen ghe-díent/ Náer dat hy ú had / naer ú clacht / vol-dáen / U sús-ters bés -te deel hád doen ver-stáen. Op Bellemans' tekst gebracht, vertoont die toepassing dezelfde botsingen tusschen het woord en de muziek. Van daar, ongetwijfeld, de veranderingen, die de volkzang zelf aan het lied heeft doen ondergaan, én voor de woorden, én voor de melodie; zie B hierna. De zangwijs: ‘Nuict agreable’, enz., die wij reeds leerden kennen voor het lied: ‘Marquis Prié, wat heb ik u misdaen?’ (Anneessens), zie hiervoren II, nr. 471, bl. 1809, kan oorspronkelijk behoord hebben bij een gezongen ballet van de eerste helft der XVII^de eeuw; misschien maakte zij daarvan deel uit als gezongen gaillarde. ‘Mon coeur soûpire (oft) Nuict agreable’, wordt aangeh. als stem bij Bellemans, Het citherken van Jesus (1670), uitg. Antw. 1698, bl. 59, voor: ‘O Godt almachtigh’, en omgekeerd: ‘Nuit agreable (oft) Mon coeur soupire’, in: Den eerelyken pluk-vogel, 8^ste druk, Antw. P. Rymers, z.j. (geest, goedk. 1669), bl. 42, voor: ‘O schoon Diane’.
B. 1. De zoete tyden van het meysaizoen gaen ons verblyden door hun jeugdig groen; den mey van deugden en van heyligheyd brengt meerder vreugden tot ons zaligheyd. 2. Wat is er schoonder als dat men syn jeugd aen God, den loonder van de waere deugd, gansch gaet besteden, voor dat ons gemoed van d'ydelheden 't zoet vergif ontmoet.
[p. 2198]
3. De zonnestraelen, die met bly gelaet op 't aerdryk daelen, in den dageraet, zyn aengenamer aen het jeugdig kruyt, en veel bekwamer op dat 't graen uytspruyt. 4. Den silveren regen van den koelen mey brengt meerder zegen aen een dorre wey; de boete traenen van de jeugdigheyd, voor 's hemels graenen zyn vol vrugtbaerheyd. 5. God heeft geschaepen my en allen mensch, niet om te raepen onzen lust en wensch; maer om te minnen zyne majesteyt met hert en zinnen in der eeuwigheyd. 6. 'k Zal dan beginnen in myn jongen tyd, God te beminnen eer myn kragt verslyt; 'k wil nooyt myn herte vesten op dat goed, die ik met smerte doch verlaeten moet.
Tekst en Melodie. B. De Coussemaker, Chants pop. des Flamands de France, 1856 nr. 36 bl. 105, ‘Geestelyk meylied’, opgeteekend in de zondagsschool te Belle. - De tekst zal door D.C. waarschijnlijk weergegeven zijn naar het Hs., waaraan hij een ander lied van Bellemans ontleende; zie hierna: ‘O soeten Jesu, Godt en mensch’.