DBNL . Willem den Elger, Zinne-beelden der liefde

't Gezigt van 't beminde verwekt liefde.

illustratie

 
Een kaars naaw uitgedaan word ligt'lyk weêr ontstooken,
 
Indien zy maar in 't minste een nieuwe vlam genaakt:
 
Een ziel die door de vlam der liefde eens heeft geblaakt,
 
En naaw'lyks van dat vuur de kragten ziet gebrooken;
 
Blaakt ligt'lyk weêr, indien 't maar zyn beminde ziet:
 
Die dan de Liefde haat, is 't beste dat hy vlied'.

[p. 357]origineel

't Gezigt van 't beminde verwekt liefde.

HEt tweede om de Liefde te ontgaan, is zig te ont-
houden van het beminde voorwerp te zien; 't geen
op de eige rede steunt die ik van de minne-brieven
heb gegeven: want het is ligt te begrypen dat een
voorwerp, 't geen eerst is bekwaam geweest om
de Liefde te veroorzaaken, naderhand nog bekwaam is om
ze weder op te wekken: de Ridder J: Catz heeft ook al voor
my de Hollandze jeugd, die zig van de Liefde wilde ontslaan,
geraaden, haare minnareszen niet meer te zien: hy heeft op dit
zelve zinnebeeld deeze twee vaarsjes.

Flamma fumo proxima.
 
Quisquis es antiqui remove monumenta caloris,
 
A regno dominae qui modo liber abis.
 
Vera nec ora vide, moveat nec imago salivam;
 
Nec digitis gemmas, quas tulit illa, gere.
 
Vulnus erit, leviter modo tacta sit, aegra citatrix,
 
Ardorem revocat fomitis icta silex.
 
Fax extincta recens trahit ah! trahit eminus ignem
 
Et redit in flammam quod vapor ante fuit.

Vlam eerst geweken haast weer ontsteken.

De vlam was eens gebluscht, die in myn plach te woelen,

Ik voelde met vermaeck myn eerste brand verkoelen,

[p. 358]origineel

 
Al wat'er overbleef was maer een kleyne vonk,
 
So dat myn welich hert van enckel vreuchde spronck:
 
't Geviel eer lange tydt dat ik het vier genaeckte
 
My dacht ten was geen noodt so ik het niet en raeckte,
 
Dus stond ik maer en keeck, en noch eer ick vertrack,
 
Een vlam viel uit de vlam die mynen roock ontstack.

Le Boulanger zegt heel wel in zyne reflexions sur l'Amour art. 73.
,,dat het vergeeten de Liefde kan geneezen; maar dat men,
,,wanneer men het beminde voorwerp ziet, vergeet haare aan-
,,treklykheden te vergeten. L'oubly peut guerir l'Amour; mais
quand on void ce qu'on aime, on oublie d'oublier ses charmes. Dog men
moet zig niet alleen wagten van het beminde voorwerp zelf te
zien, maar ook, volgens de les van Ovidius remed: Amor: v: 722.
de afbeeldingen daar van niet zien.

Si potes, & ceras remove. Quid imagine muta

Carperis? hoc periit Laodamia modo.

 
Jae selfs haer schildery sult ghy aen stucken scheuren,
 
U kan met die te sien doch niet meer goeds gebeuren.
 
Laodamia is hier door geraeckt in 't graf:
 
Wie 't levend beeldt verstoot, het doode vry ruck af.

Niet alleen dit maar men moet, gelyk hy heel wel raad, alle
andere voorwerpen schuwen, die ons dat voorwerp weder in
gedagten kunnen brengen.

Et loca multa nocent. Fugito loca conscia vestri

Concubitus. Causas mille doloris habent.

[p. 359]origineel

 
Hic fuit; hic cubuit: thalamo dormivimus isto:
 
Hic mihi lasciva gaudia nocte dedit.
 
Admonitu refricatur amor; vulnusque novatum
 
Scinditur. Infirmis causa pusilla nocet.
 
Ut paene extinctum cinerem si sulphure tangas;
 
Vivet; & e minimo maximus ignis erit.
 
Sic, nisi vitaris quicquid renovabit amorem,
 
Flamma redardescet, quae modo nulla fuit.

Zie hier de duitze overzetting.

 
De plaetsen schaden oock; dies als een peste vliet
 
De plaetsen daer u is yets aengenaems geschiet.
 
Hier heb ik haer gesien, daer quam ick by haer praten,
 
Hier heeftse my ontboon, daer steels-wys in-gelaten,
 
Hier heeftse my gestreelt, daer heeft sy 't my gebracht,
 
Hier minnelyk gekust, daer vriend'lyck toegelacht.
 
De Liefde die vernieuwt door sulcken soet herdencken:
 
Die uit een sieck bed komt een kleyn versuym kan krencken.
 
Gelyk 't versturven vyer, met swavel-stock geraeckt,
 
Weer inder yl ontfonckt, en meer als immer blaeckt:
 
So sal, 't en zy ghy u voor 't geen verlock kond wachten,
 
De min weer breeken uyt, weer krygen nieuwe krachten.

Lucretius raad ook het zelven in zyn vierde boek; wanneer hy
gezegt had, dat ons gestadig allerhande denkbeelden van 't
,,beminde voorwerp gestadig voorkwamen, voegt hy'er by,

[p. 360]origineel

,,dat men die zoo veel mogelyk is moet schuwen, en zyn ge-
dagten na wat anders wenden.

Sed fugitare decet simulacra, & pabula amoris

Abstergere sibi, atque alio convertere mentem.