|
|
|
| |
| | | |
Een ander tafelspel van drij personagien, te weten:+ Heymelic lijden, een schamel man; Bedecte aermoed, een schamel vrouw, ende de wijse beradinghe, een doctoor. Ghemaect op dees laetste dieren tijt van het jaer vijftienhondert seven en vijftich.
Heymelick lijden met een mande anden arme
Hij, wiens goetheyt en is niet te exprimeren,
Wil u, mijn heeren, // in dueghden verstercken.
Ende wat ghijlieden te hant slaet moet u doen prospereren
Hij, wiens goetheyt en is niet te exprimeren.
5
Want hij sal alle quaetdoenders confonderen
Ende royeren // uut sijnder heyligher kercken.
Hij, wiens goetheyt en is niet te exprimeren,
Wil u, mijn heeren, // in dueghden verstercken.
Och vrouwe, wij sijn nu binnen die Amsterdamsche percken.
10
Tis goet te bemercken // aen die aelmoessen voorwaer,
Bedecte aermoed met een corf aenden arm
Het blijct sekerlic openbaer,
Den aermen schaer // hebben hier haer nootdruft wel ghecreghen.
En doense niet, mijn man?
Mijn hert is gheneghen // tot dese stadt lofsaem.
So langh ic leef en Amsterdam hoor nomen sijn naem,
Dat ic mij niet te segghen schaem, // sullen mijn ooghen bedouwen, 1
Ghedachtich sijnde ons swaer benouwen.
20
Och, wast mannen ofte vrouwen,
Twasser al onderhouwen // in die benoude tijt.
Godt de Heer heeft nu de sijnen bevrijt.
Ghebenedijt // moet Hij inder eeuwicheyt wesen.
Och voor de hant Godts mach elc een wel vresen,
25
Al sijn wij nu ghenesen // vant druckich beswaren.
Och t'loopt nu al weer onversaeght inde tavaeren,
Niet wetende van sparen // als die onvroeden.
| | | |
En wij moetent ontbeeren, wij arme bloeden,
Wij diet al wisten te begoeden 1) // in tijden voorleden,
30
Ende nu moet van ons selven t'broot sijn ghebeden
In diversche steden, // en ist niet te beclaghen?
Wij, diet den aermen met hoopen plaghen toe te draghen,
Sijn van vrienden en maeghen // nu gheheel verlaten.
Luttel ofte gheen bewesen aen ons eenighe caritaten.
35
Wij gaen wel door seven straeten, // eer wij iet crijghen, vrou vercoren,
Och neen, gheeft de moet niet verloren,
Mijn lief man, wilt hooren // uus wijfs bediet.
Ia, wat wildij moveren? 2)
40
Sonder Godts wille daer niet en gheschiet,
Want wij doen niet // als wij behooren certeyn.
Dat ist dat de Heer heeft gaen verstooren // alleyn.
Vruecht souden wij allen oorbooren // ghemeyn, // deden wij so wij souden // iet,
Maer die broederlicke minne men vercouwen // siet.
45
Men singht den ouden // liet, // t'is goet te bemercken // bloot. +
Niemant en ghevoelt eens anders seeren.
Qualic costen wij onlancx crijghen broot,
Maer Godt heeft gheblust ons noot // en swaer afgrijsen. 3)
Godt ist, die de sijnen weet te spijsen.
50
Men siet nu niet seer rijsen // broot noch suyvele.
Dees voorvercoopers bedervent al.
Ia, sij slachten de duyvele,
Want elc wilt sijn penninc tot een gulden bringhen // schier.
Daerom leven wij in een swaer bestringhen 4) // hier;
| | | |
55
T'is al waermen om dinghen // dier, 1) // daer is luttel te winnen.
De neeringhe staet gans stille.
Ist niet een saeck om te ontsinnen?
Die te recht gaet bekinnen, // die mach wel trueren.
Och hoe lanc sijn ons dese tijden gheseyt te veuren,
60
Maer wij achtent voor leuren 2) // ende een sot gheclap.
Immer draegh ic de mande.
So menich stap // ic tree voor iemants deuren,
Mits schaemte dinct mijn herte schueren.
65
Och ons docht, t'mocht niet ghebueren, // dat nu is ghevallen.
Mijn lief man, wat sijnder al van onser ghetallen,
Vrij sonder mallen, // die hem hier voor niet en hoeden!
Want sij waren als wij relic bij den goeden,
Maer dusdanighe onspoeden // souder veel bistier 3) maken.
70
Men mocht t'broot met gheen gelt ghenaken; 4)
Noyt vremder saken, // t'wasser in sommighe plecken niet.
Want soodanighen verdriet
Is noyt gheschiet; // daer omt niet alte ruym // heeft
Den rentier t'ghemac op sijnen duym 5) // heeft.
Hoe wel sijn pachtere niet een pluym // heeft, // hij wilt betaelt // sijn,
Al soud hem t'bed onder t'gat onthaelt 6) // sijn,
t'Mach niet ghefaelt // sijn, // sij ligghen int voet // sant 7)
| | | |
Hollant plach te sijn een goet // lant;
Altijt eenen overvloedich behoet 1) // vant // den armen daer // in.
En nu ic tot Amsterdam voorwaer // bin,
Int nauwste ic claer // kin, // twasser bijnaest verschoyt. 2)
85
Man, die wel uutdeelt wert int leste beroyt;
Sij hebben ghestroyt // in diversche landen // fijn.
Wel die burghmeesters mannen van verstande // sijn,
Want sij voorsaghen noch meerder toecomende noot,
Of t'selste 3) datter was, al en wast niet groot,
90
Most binnen blijven bloot // voor die borghers ghemeen,
Of het soude beweent hebben groot en cleen.
Dus met goeden reen // hebbense sulcx gaen vaeten.
Nochtans hebbense gheen armen buyten haer poorten ghelaten,
Maer t'ghebot der caritaten seer wel gheobserveert.
95
Immers creegh noch elcken wat.
En heeft Godt niet weder haer solders ghemultiplieert
Met saede? 4) sij sijnt weert en hebbent verdient
Hoe trouwelic deense backen voor haer ghemient!
100
Certeyn, wij sient, // te Amsterdam vonden wijt best.
Sij waren medelijdich met ons, tot dat den rest
Was op het lest, // want sij despereerden niet.
Ende naer haeren gheloof is haer nu gheschiet.:
Godt noyt iemant verliet, // die den armen bijstandicheyt
Sal Godt toonen haer, die den armen versmaen.
Maer Godt danck, ten is ons in Amsterdam niet ghedaen,
Maer hebben ontfaen // menich aelmoesse ient. 5)
| | | |
110
Hij salt haer loonen, die alle saecken sijn bekent,
Want so menich innocent // hebbense ghelogeert, 1)
Die den cost in Amsterdam hebben gheconquesteert. 2)
Wel moet varen onghesimuleert // dees vermaerde stat.
Och haddense gheenen wijsen raet hier ghehadt,
115
Daer haddender plat // veel door benoutheyt ghestorven.
Maer danc heb Godt, immer hebben wij ons voetsel verworven.
Certeyn, wij dorven // niet schimpich spreken
Neen, Godt de Heer sout op ons wreken.
120
't Waer ooc een teecken // van ondancbaericheyt groot:
Onse ouders hebben haeren noot
Beclaeght so bloot, // doense waren int leven,
Hoe dat men doe voor een broot vijf stuyvers most gheven.
125
Sij hebbent gheschreven // tot een eeuwighe memorie, +
Maer t'heeft gheen comparatie bij dese historie.
Godt sij prijs en glorie, // wij sijnt doorcomen.
Doe wasser ghenoech te winnen.
t'Was al goey coop, sonder t'broot uutghenomen.
130
Was dat een bestromen 3) // van een swaer verdriet!
Sulcx niet en bediet, // t'es niet weert om te verhalen.
Nu wistmen t'broot nouw met gelt te betalen.
135
Vrij sonder falen, // hoe menich isser van hongher ghestorven
Die in een deel iaren sullen te voren comen 4) // niet.
| | | |
Godt moet de sulcke met sijn gratie bestromen // iet
140
En voor t'eeuwich verdommen, // siet, // beschermen alteenen.
Int iaer van sesenveertich ginct meed al op een weenen,
Doe wast ooc eenen // swaren dieren tijt.
Och, ten raect desen niet een mijt,
Want sonder respijt // wasser doe broot te crijghen.
145
Dus, mijn lieve vrouwe, wilt daer of swijghen,
Want t'heeft nu al gheweest in swaer benoutheyt.
Ic vermoe, al hadder een Mathusalems outheyt, 1)
Haer soud niet ghedincken dat wij hebben gheleeft.
Siet, hoe overvloedich het Gode nu weder gheeft.
150
Certeyn, hij sneeft, // die hem van Godt keeren // gaet,
Want de sulcke overcomt een verseeren // quaet.
Daerom elc een Godt ter eeren // staet 2) // en dat oprechtelic.
Men acht Godts woort lacen alte slechtelic,
t'Leeft al onnechtelic, 3) // dat een stuyver meer // heeft
Lacen, elc in sijn staete te seer // sneeft.
Sij ghelooven, peyns ic, niet dat de Heer // leeft, // diet al sal // dommen;
Want voor den dinghstoel Christi sullen wij al // commen,
Niemant uutghenommen, // weten wij al // wel.
160
Wanneer de basuyn wert gheblasen
Moetet al naer Josaphats dal // snel.
Dus ic se voor mal // tel, // die omt tijdelic hier
Een dronckaert bemint het bier
165
Boven Godts woort fier, // om dat te hooren declareren.
| | | |
De gierighe haer mette finance so gheneeren, 1)
Dat se op die Heer der Heeren // niet eens en passen,
Want sij sijn altijt uut om haer even mensch te verrassen,
Sij slepent binnen haer cassen, // tsij eerlic oft oneerlic.
170
Hoe souden de armen bedijen?
En ooc verveerlic, // dier op gaet mercken.
Sijn wij niet al leden vander heyligher kercken?
Ende 2) onder die wercken // Christi als ons eenighe defensoor
175
Geerne souden sijn, // waerom sluytij dan u contoor?
Ende dat 3) voor // u broeder, soomen gaet ghewaghen,
Want wij al tsamen die naem Christi draeghen,
Al sijn wij vrienden en maghen, // ia susters en broers.
Daerom salt seer swaer sijn, hoort sonder veel beroers,
180
De rijcke 4) int eeuwich leven te commen daer;
Een kemel soud eer door de oogh van een naelde gaen voorwaer,
Dan die vrecke rijcke claer, // tis swaer om hooren.
Sij latent haer hielen hooren, 5) mijn man vercoren,
Sij gaender haer niet in stooren, // al ist dat Jacobus seyt:
185
Ghij rijcke, nu doch bitterlic huylt en schreyt,
Want u costelicke ghereyt 6) // verroest, u cleeren eten de motten.
Wijse beradinghe uut.
Wanneer men haer sulcx seyt, sij gaender mede spotten.
Maer men vint veel sotten // onder die rijcken,
Maer sij houden de sot inde mouw, 7) sij latense niet kijcken,
190
Sij gaen int bonte strijcken 8) // en dat can veel bedecken.
Ontbeyt, wie comt ons hier bij ter plecken?
Wij meenden te vertrecken; // hoe is hij hier binnen gheraect? +
Het ghelijct een fijn man.
195
Te met bij ons ghenaect, // hij comt licht om ons te troosten
| | | |
Die wijse beradinghe, een doctoor
Hij, die de son doet rijsen inden oosten
Ende inden westen weder descenderen // doet, 1)
Dats die Heer der Heeren, die alle menschen propoosten
200
Door sijn onbegrijpelicke wijsheyt ten besten keeren // moet.
Hoe staedij dus bedruct? Willet mij interpreteren // soet,
Want ic hoop door Godts hulpe u herten te verlichten.
Hoe heet ghij, mijn vrient?
205
Al sijdij vanden slichten, // aenhoort mijn rappoort:
Ic heete de wijse beradinghe, dus naer mijn hoort.
Weest niet verstoort // int gene dat Godt behaeght,
Maer die castijdinghe Godts liefvelic draeght,
Vrij niet en claeght, // maer looft hem sonder vermijen,
210
Want die Godt lief heeft, gaet Hij castijen.
Wij weten wel, wij behooren te lijen
Sonder sijen 2), // wij hebbent wel verdient,
Maer Godts hant raect niet dan die arme ghemient,
Want wij sient // dat de rijcke nu t'goet conquesteren
Want soo ghij een ander gaet condemneren, // mij verstaet,
Werdij gheoordeelt, dus u presumptie 4) verlaet.
Doet naer mijnen raet, // Godt salt al wel voeghen,
220
Soo ghijt nu siet voor ooghen.
Niet verder dan Godt en wil wij vermoghen.
Maer een quaet ghenoeghen // is in ons ghehecht,
Daerom is tusschen de gheest en t'vleesch altijt een ghevecht.
Weynich levender oprecht // binnen sweerelts baenen.
225
Daerom gheeft u ghevaene,
Vrij sonder wanen, // onder die moghende Godts hant
En ghebruyct te recht uwe inwendich verstant.
| | | |
So wert u bekant // u selfs vicien,
Want ghij leeft als een volc sonder creditien,
230
Gheen malitien // so groot die u mishaghen;
Daerom moettij die castijdinghe des Heeren draghen.
Dus laet u claghen, // want ghij hebt noyt ghekent
Godts moghentheyt excellent.
Luttel oft gheen goet en is in ons gheënt,
235
Maer als den blent 1) ghedoolt in onse weghen.
Och, wij sijn uut die rechte paen so ver ghesleghen;
Moet willens teghen // die gherechticheyt ghevochten, 2)
Want het warachtigh broot wij noyt en sochten.
Och, hoe wel mochten // wij ons aldaer
240
Anders ghereguleert hebben!
Dit leven voorwaer, // dat gheheel contrariëert
Och, ons te recht dan leert,
245
t'Wert van ons begeert // tot deser stonden,
Hoe wij sullen afwerpen het pac der sonden,
Op dat van ons mach werden ghevonden // die gherechte baen,
Och hoe geerne souden wij die gaen,
250
Van stonden aen, // doet ons t'bediet,
En wilt doch niet // alle gheesten ghelooven,
Maer met grooter neersticheyt wilt se eerst proeven
255
Ofse ghesonden sijn van boven // tot uwer instantie. 3)
Ist dat 4) wedersegghen Godts ordinantie,
| | | |
Die gheordineert is door die Goddelicke prudentie
Van Christo, een met den Vader in essentie,
260
Hoe deuchtschijnende inventie // dat de sulcke lauderen // goet,
Vooral ghij sulcx uuter herten royeren // moet,
En u keeren // soet // van haer traditien,
Want dat sijn de fondatuers van alle superstitien.
Al haer monitien // gheheel verfijt, 1)
265
Oft van Godt den Heer werdij noch meerder ghecastijt.
Dus maect u quyt // alle deesem quaet;
Der hijpocrijten praet // acht als fenijn,
Wel sijnder bedroghen doort uutwendich schijn.
270
Sij aencommen ons soo fijn, // t'hooft hanghende op de schouweren pleyn,
Als recht quansuys: wij sijn so cuysch, so reyn,
Maer een quaet vileyn // wert wel bedect
275
Dus houtse suspect, // vrij sonder verbloden,
Die u noch willen doen betrouwen in afgoden,
Daert Godt so heeft verboden, // ia de maledictie daer aen ghehecht,
Wie eenighe ghelickenisse maken, tsij heer oft knecht.
Godts woort oprecht // diligentelic aensiet // pleyn,
280
En aenmerct hoe swaerlic sulcx Godt verbiet // reyn.
Daer en isser niet // eyn // onder alle sonden so groot
Als afgoderije, ic doet u weten bloot,
Waer door u dese noot // is overghecommen.
Wel moghen wij dan voor afgoderije schrommen,
285
En voor sommighe, diemen nu nommen // rabbij 2) sonder flouwen,
Want se ons, ende sulcx langhe, hebben doen betrouwen.
Certeyn wij souwen // sulcx noyt hebben ghedocht,
Maer sij eylaes hebbender ons toe ghebrocht,
Dat wij hebben versocht // haer, die haer selven niet conden helpen,
290
Dat se onse miserie ende commer souden stelpen.
O Heer, ghenaed, wij sijn te ver uut u weghen ghetreen.
Ia, dat wij gout, silver, ia hout en steen
Hebben aenghebeen // inde plaetse van Godt,
Och, hoe hebben wij gheweest aldus sot,
295
Dat wij op Godts ghebot // niet eens en saghen.
| | | |
Maer soud Godt hierom iust de landen dus plaghen?
Wilt ons dat ghewaghen, // tis ons om weten noodtelic.
Hoort, dese woorden spreect Godt blootelic,
Dus grootelic // Hij die afkeeringhe acht:
300
Wanneer 1) ghij niet en doet de gheboden naer u macht,
Vermalendijt suldij sijn inde stat en inden acker daer,
Vermalendijt sal sijn u corf, en overschoot voorwaer,
Vermalendijt de vrucht eenpaer // dijns lichaems goet;
De vrucht uus lants, die vrucht uwer coeyen, dit bevroet,
305
Ende die vrucht van u schapen soet // sullen sijn vermalendijt.
Vermalendijt sijdij of ghij in of uut gaet, dit seker sijt;
Ia sonder respijt // sal die Heer verdwijninghe 2) over u senden,
En vermalendijdinghe in wat ghij begint, t'valt u tot allenden,
Tot dat ghij u leven sult enden // in een swaer besueren.
310
De Heer sal die pestilentie lanc bij u laeten dueren.
Die Heer sal u slaen tot dier hueren // met gheswille,
Met cortse en hittighen brant, ic en swijghs niet stille,
Omdat ghij Sijn wille // niet hebt ghedaen teenemael // fijn.
Die hemel, die boven u hooft is, sal metael // sijn,
315
De aerde onder u ijsere, dit seght de Heere al.
U lichaem sal een spijs der voghelen sijn sonder ghetal.
Dusdanich misval // sullense sustineren in haer tijden,
Want haer leven lanc sullense onrecht moeten lijden.
Een wijf suldij trouwen, maer een ander salse beslapen.
320
Een huys suldij bouwen, seer recht scapen,
Maer dat niet bewonen, mijn wel versint.
De vrucht haers lichaems sullense eten, vrienden bemint,
Te weten haer eyghen kint, // noyt afgrijselicker quaet.
Ia de man, die in welluste gheleeft heeft, dit verstaet,
325
Sal met rijpen raet // sijn wijf noch kinders niet ionnen,
Dattet vleesch van haer kinderen van haer wert verslonnen,
Overmits dat hem vant selfste niet over en schiet.
Och vrienden ghetrouwe, merct op dit verdriet.
Is dese tijt iet // hier bij te compareren?
330
Hoort noch een sake, ic moetet u allegeren: 3)
Een vrou die in eeren // leefde in alle wellusticheyt,
| | | |
Die haer voeten noyt ter aerden stelde in ongerusticheyt,
Die sal haer man en dochteren misionnen pleyn
De vellekens, daer de kinderen in gheboren werden certeyn,
335
De welcke tusschen haer beenen uutgegaen // sijn,
Te etene, wilt den sin te recht verstaen // fijn.
Want de vrou sal soo belaen // sijn // sonder dubitatie,
Dat sijse heymelic sal eten selfs mits groot gravatie, 1)
Sonder fallatie // des hongers, diese sal ghedooghen.
340
Dus vreest den Heere, eert Hem naer u vermoghen,
Of al dat ic heb vertooghen, // en noch veel meer,
Sal over u comen. O menschen, hoe seer
Hebdij ghenomen u keer // van Hem die daer is alte goet,
En sijn beminders wil Hijt gheven so overvloet.
345
Hoort doch, hoe soet // David ons seyt soo claer;
Ionc heb ic gheweest, nu out gheworden voorwaer,
Noyt en sach ic aldaer // die rechtveerdighe verlaten,
Noch sijn saet 2) broet soecken in eenighe straten.
t'Verstant wilt vaeten, // ghij verstaet wel mijn meenen.
350
Och, wij moghen ons leven wel beweenen.
Is dit noch vanden cleenen, // dat nu is ghebuert,
Hert, sin, ende nieren / hebdij in mijn ghestuert,
Mijn siele beruert; // och, wij hebben buyten weghen ghetreen.
Och, te recht seyde David, dat daer waeren gheen
355
Onder alle menschen ghemeen, // die daer goet daden.
En sijn wij allegaer dan onderworpen het quade?
O Godt, ghenade, // en treet met ons int oordeel niet.
Daerom sijn wij t'gemeen welvaren quyt, diet wel insiet,
Want niet dan verdriet // ons langher te verwachten // staet.
360
Neen, spreect so niet als die onbedachte // quaet.
Godts machten // laet 3) // om te ondersoecken.
Vant ghemeen welvaren laet gheen quaet sijn ghesproken.
Tis niet versteken in eenighe hoecken, // maer u ter eeren // al
Ic ghemeen welvaren voor een present presenteren // sal.
365
Dat ic u int allegeren // cal, // niet vander hant // vlijt: 4)
Ghij sijt 5) immers dat ghij in een vreetsamich lant // sijt. +
Hoe wel uwen viant // lijt, 6) // Godt weetet wel tot payse te bringhen.
| | | |
t'Goet is ons alleenen ghecommen seer geringhe. 1)+
Gheen wonderlicker dinghen // dan 2) een last saet
D'een dach voor hondert seventien gulden ghegeven worden, 3) mijn verstaet,
Al 4) was smenschens 5) raet // wech en elc een sorghde voor sneven,
Werden onlancx daernaer goet saet niet om dertich gulden ghegheven?
Dus die Heer verheven weet elc een te voen.
Wouden wij slechts al naer Sijnen wille doen,
375
Hij soud ons allen begoen // met het ghemeen welvaren daer.
Och, het ghemeen welvaren saegh ic so geerne voorwaer,
Mijn lieve caer, 6) // willet ons doch toonen.
Ia, om die minne van Godt, diet al mach loonen,
Want ons sijn 7) ducaten noch croonen // om u te schincken.
380
Want t'ghemeen welvaren doet niemant crincken,
Dus wilt ons bedincken // met soodanighen present.
Ic, wijse beradinghe, sal u maken bekent.
Siet, dat ghijder u niet af en went,
Maer seer diligent // volght hem pertinent,
385
Want sij blijven 8) gheschent // in druc en allent,
Die onder sijne bent 9) // niet heeft ghedaen een iurement, 10)
Want den Vader omnipotent // salt al uutrooden,
Dat van hem niet gheplant // is.
Och, demonstreert ons het ghemeen welvaeren!
Wijse beradinghe toonende een crucifix
390
Aensiet hier t'ghemeen welvaren sonder verblooden,
Die over leven en dooden // sal iudiceren
Ten ioncxsten daghe, sonder eenich faelgeren,
Die met groot begeeren // is uut den hemel ghesteghen
En door sijn doot wederom die paeys gecreghen. 11)
395
In diversche weghen // het verloren schaep ghesocht;
Vindende heeft hijt voor sijnen vader ghebrocht
| | | |
Ende ontknocht // sijne banden seer fel.
Dits ghemeen welvaren ende niemant el.
Hij en wilt niemant int ghequel laten noch verdriet,
400
Want den doot der sondaren en wilt hij niet,
Maer dat hij hem bekeere, siet, // en wandelt de rechte baen.
Dus roept tot Hem alle, die belast sijt ofte belaen:
Comt tot mij sonder waen. // Hij wil u vertroosten, vermaken. 1)
Siet hier den campioen vechtere; 2) hier door suldij gheraken,
405
Daer ghij sult smaken een onverganckelicke spijse.
Elc blijft bij dit ghemeen welvaren, doet als die wijse,
Sijdij ionc oft van hayre grijse, // dese cant al voen.
Dese ist die voor ons allen heeft verworven de soen.
Elc wil hem spoen // om desen sijn misdaet te lijen.
410
Aensiet de moorder misdadich, Hij wil hem niet castijen,
Maer inder selver tijen // dat hij den Heere beleet,
Die Heer was terstont om te ontfermen bereet,
En de hem de weet 3) // seer net en fijn,
Segghende: noch heden suldij met Mij int paradijs sijn.
415
O oprechte medecijn 4) // voor die sondaren al!
Dus comt al tot Hem, hoe veel ghij sijt int ghetal,
Ghij dootslaghers groot en smal, // weest wel te vreen,
Met David wilt vrijmoedich tot Christum treen,
Ende met Magdaleen // comt, ghij luxurieuse vrouwen,
420
Valt hem te voeten met een vast betrouwen.
Sonder flouwen // suldij hooren mijn versint 5):
Haer sonden worden haer vergeven, want sij heeft veel bemint.
Al mocht een moeder haer kint // vergeten en niet sijn ghedachtich,
So wil Hij den sondaer niet vergeten, dats warachtich.
425
Dus comt neerslachtich 6) // met Petro en schreyt.
Men leest van sijn schreyen, maer niet wat hij heeft gheseyt.
Dus sonder verbeyt // aensiet hier t'ghemeen welvaren.
Och, nu verlaet mij al mijn sherten beswaren,
Want Hij wil vergaren // innocenten en clercken,
430
Als die hin haer kiecxkens onder haer vlercken.
Dits t'hooft der heiligher kercken, // diet al sal bevrijen.
o Heer, wilt ons, als een vader sijn kint, vrij castijen,
Wanneer wij ons vlijen 7) // buyten uwe weghen.
| | | |
Want wanneer wij slechts suchten, is den Heer tot ontfermen ghenegen.
435
Met hem hebben wijt al vercreghen // sonder dubitatie.
Comt dan 1) tot het ghemeen welvaren, alle natie.
Sijn onnommelicke gratie wilt Hij elc een schincken.
Comt, eet om niet honich en wilt melc drincken,
Want Hij wilde u bedincken // in het benouden iaere
440
Van duysent vijfhondert ende seven en vijftich voorwaere,
Als een oprecht vaere // te doene behoort.
Daerom vrienden al, reguleert u naer Christus woort,
Alle discoort // onder u lieden versmoort.
Comt u aent boort // die u met tweedracht becoort,
445
Het sij van wat soort, // gheeft hem gheen credentie.
Nu hier me oorlof, 2) vrienden vol van scientie,
Mijne intentie // wilt doch int beste verstaen // gaen.
Christus die Heere doet t'allen tijde obedientie.
Nu hier me oorlof, vrienden vol van scientie.
450
Wilt ionc bekeeren sonder eenighe mentie.
Der schrifturen intelligentie 3) // blijft bij sulcx vermaen // plaen.
Hier me oorlof, vrienden vol van scientie,
Mijn intentie // wilt doch int beste verstaen // gaen.
Adieu, de Heer wil ons allen van sonden ontlaen // saen.
Wilt Jonck bekeeren composuit Ao 1557.
|
1= bedauwen: vochtig worden (Mnl. Wdb. I 611).
1)met goed, geld begiftigen. (Ned. Wdb. II 1403).
4)ws. = bestranghen: benauwdheid (Kil. 54).
1)het is alles duur dat men tracht te kopen; na ‘men’ volgt een meervoud.
2)leur = lor; wij hechten er geen waarde aan. (Ned. Wdb. VIII 1693).
3)bijvorm van bijster = armoedig (Ned. Wdb. II, 2643).
4)in het bezit geraken van (Mnl. Wdb. II 1391).
5)heeft het zo gemakkelijk mogelijk (vgl. Mnl. Wdb. II 462).
6)wegnemen (Mnl. Wdb. V 1069).
7)zand waarmee een vloer bestrooid is; (Mnl. Wdb. IX 758) vgl. het voetzand kussen = in het zand bijten.
1)bescherming, veiligheid (Mnl. Wdb. I 747).
2)weggegaan (Mnl. Wdb. VIII 2372).
4)graan (Mnl. Wdb. VII 47).
5)lief, mooi; in de 16e eeuw vaak gebruikt als stoplap (Ned. Wdb. VII 1 261).
2)verkregen (gloss. Siecke Stadt).
3)bezoeken (Ned. Wdb. II 2182).
4)er weer boven op komen.
1)hoge leeftijd (Mnl. Wdb. V 2052).
3)m.i. = onechtelic = ontaard (Mnl. Handwdb. 404).
1)houden zich bezig met (Mnl. Wdb. II 1411).
2)vs. 174-178 onduidelijk; bedorven plaats?
5)zij trekken er zich niets van aan; vgl. ons: ik lap het achter mijn hielen.
6)benodigdheid; sieraad (Mnl. Wdb. II 1522).
7)houden hun gekheid verborgen (Ned. Wdb. IX 1186).
8)gaen strijcken: gaan (Mnl. Wdb. VII 2321); int bonte: in de dracht der rijken (Ned. Wdb. III 1 373).
1)vs. 198 past niet in het rijmschema.
2)zonder twijfel; vervorming van het bekende ‘sonder si’; (vgl. Siecke Stadt).
4)laatdunkendheid (Mnl. Wdb. VI 662).
1)hier is ‘hebben wij’ weggelaten.
2)hier is ‘hebben’ weggebleven.
1)verfoeien (Mnl. Wdb. VIII 1717); zie ook het andere Tafelspel, vs. 443.
2)vgl. Mattheüs 23, vs. 7.
1)Vs. 300-315, vgl. Deuteronomium XXVIII, vs. 15-23.
vs. 316, vgl. id. vs. 26; vs. 319-321, id. vs. 30,
vs. 322-327, id. vs. 53-55, vs. 331-339, id. vs. 56-57.
Zie ook Een Spul van Sinnen vanden siecke Stadt (uitg. Grondijs):
vs. 488-510, vgl. Deuteronomium XXVIII, vs. 15-27,
vs. 520-531, vgl. id. vs. 28-31,
vs. 537-545, id. vs. 53; 56-57.
2)tering (Gloss. Siecke Stadt, vs. 495).
3)aanvoeren, aanhalen (Mnl. Wdb. I 346); zie ook vs. 365 en het andere Tafelspel, vs. 301.
1)= moeilijkheid. (vgl. Siecke Stadt = moeite, last).
2)nakomelingschap (Mnl. Wdb. VII 47).
3)laat het over aan (Ned. Wdb. VIII 1149).
4)blijkens de zin: verwerp dat niet. Vgl. Mndl. Wdb. IX 631.
6)‘lijt’ is mij hier niet duidelijk.
1)= alleen voedsel was er zeer weinig.
3)hypercorrect voor ‘worde’ evenals ‘werden’ in vers 372.
4)alsof (Mnl. Wdb. I 328).
5)= dubbele genitief; vgl. het andere Tafelspel.
6)vriend (Mnl. Wdb. III 1197).
7)wij hebben niet de beschikking over.
8)‘sij blijven’, maar in vs. 386 ‘die.... heeft’.
11)hier ontbreekt ‘heeft’; ook in vs. 395.
1)versterken (Mnl. Wdb. VIII 2086).
2)vgl. Ned. Wdb. VII 1 1179; Mnl. Wdb. III 1161.
3)de = dede; deelde hem mede (Mnl. Wdb. IX 2376).
4)geneesheer (Mnl. Wdb. IV 1277).
5)mijn versint = mijn mening.
6)ootmoedig (Ned. Wdb. IX 1792).
7)misschien verwarring met vlien (zich afwenden van).
2)in het Hs: nu hier me vrienden.
3)Het juiste verstaan (begrip) van de Schrift.
|
|
vorige
