| a.b. - aan boord. |
| a.b.M.S. - aan boord van het motorschip (volgt naam). |
| A.C. - anno Christi - in het jaar van Christus. |
| A.D. anno Domini - in het jaar onzes Heeren. |
| A.R. - Academiae Rector - bestuurder (voor een jaar) van een hoogeschool. |
| A.S. - Anno Sancto - 't Heilige jaar, 't eerste jaar eener eeuw. |
| A.T. - administratie troepen. |
| A.u.s. - Actum ut supra - verhandeld als boven, n.l. op denzelfden datum (op akten). |
| a.a. - ana (op recepten) dezelfde hoeveelheid als bovengenoemd, van elk evenveel. |
| a/b.s.s. - aan boord van het stoomschip. |
| acc. - accusatief. |
| afb. - afbeelding. |
| afd. - afdeeling. |
| afl. - aflevering. |
| a.h.w. - als het ware. |
| a.i. - ad interim - bij tusschentijd: de minister van koloniën a.i.; de waarnemende minister. |
| al. - alinea, zie aldaar. |
| a.m. - amica manu (op adressen), door vriendenhand (bezorgd). |
| a.r. - anti-revolutionnair. |
| arr. - arrondissement. |
| art. - artikel. |
| ass. res. - assistent-resident. |
| a.s. - aanstaande. |
| atm. - atmosfeeren. |
| a.u.b. - als 't u belieft. |
| Bar., Baresse. - baron, baronesse. |
| B.B. - (Ind.) ambtenaar B.B. - bij het binnenlandsch bestuur. |
| bb. - bankbiljet. |
| b.b.h. - ook z.b.b.h.h. - zijne bezigheden buitenshuis hebbende. (in advertentiën). |
| b.d. - in buitengewone dienst, of buiten dienst indien het gepens. officieren betreft. |
| b.i. - bouwkundig ingenieur, met diploma T.H. |
| Bijl. - bijlage. |
| bijz. - bijzonder. |
| B.M. - beatae memoriae - zaliger gedachtenis.
- bene misceatur - goed vermengd (op recepten). |
| B.V. - beata virgo - de Heilige Maagd. |
| B.W. - burgerlijk wetboek - artikel 84 van het B.W. |
| B. en W. - burgemeester en wethouders. |
| Bl., Blz. - bladzijde. |
| b.v., bijv. - bijvoorbeeld. |
| Ca. - circa - ongeveer. |
| Cand. of C. - candidatus - candidaat. |
| Cant. - Cantica - (in den Bijbel) het Hooglied. |
| Cap. of C. - caput - hoofdstuk. |
| carg. - cargadoor. |
| c.c. - corps consulaire. |
| c.d. - corps diplomatique. |
| cert. - certificaat. |
| c.i. - civiel ingenieur. |
| C. Ex. - cum expensis - met de kosten. |
| C.M. of Cand. Min. - Candidatus Ministerii - candidaat in de Godgeleerdheid. |
| c.M. - centimeter. |
| c.o.d. - (hand.) cash on delivery - betaling bij levering. |
| Conf. - conferatur - men vergelijke. |
| Cons. - consul. |
| C.q. - Casu quo - in welk geval, voor het geval dat. |
| Cresc. - crescendo - (in de muziek) met toenemende sterkte. |
| C.s. - cum suis - met de zijnen; - cum sociis - met zijne deelof lotgenooten. |
| C.t. - Commandant. |
| Ct. of Crt. - Courant - krant. |
| Ct. of Cts. - cent of cents. |
| Cur. - curator. |
| c.i.f. - costs-insurances-freights. (Kosten van zeevracht en verzekering voor rekening van den verkooper). |
| d.a.v. - daaraan volgend. |
| D.B. - dagelijks bestuur. |
| D.C. - da capo, zie ald. |
| d.d. - dienstdoende (schutterij bijv.) |
| dd. - de dato - van den zooveelsten dag dezer maand. |
| deb. (Dt) - debet, debent - is, zijn schuldig. |
| Dep. Dept. - Departement, afdeeling van algemeen bestuur. |
| D.G. - Dei Gratia, door Gods genade - ook Deo Gratias - God zij dank. |
| dgl. - dergelijke. |
| D.H. - Doorluchtige Hoogheid, titel van een Prins. (niet van Kon. bloede) |
| d.i. - dit of dat is. |
| dien. (dr.) - dienaar. |
| D.J.U. - doctor juris utriusque, meester in beide rechten. |
| D.M. - doctor medicinae - doctor in de geneeskunde. |
| Dr. Phil. - doctor philosophiae, doctor in de wijsbegeerte. |
| Drs. - doctorandus. |
| Dr. theol. - doctor theologiae, doctor in de Godgeleerdheid. |
| Ds. - dominus, heer, predikant. |
| D.S. - dal segno (muz.), van dit teeken af (te herhalen). |
| D.V. - Deo volente, zoo God wil. |
| dv. - dienstvaardig. |
| dw. - dienstwillig. |
| d.w.z. - dat wil zeggen. |
| dr. - dokter. |
| Dra. - doctoranda. |
| Da. - domina. (predikante) |
| e.a. - en andere. |
| e.d. - en dergelijke. |
| Ed. Gestr. - Edelgestreng. |
| E.G.A. - Edelgrootachtbaar. |
| E.H.A. - Edelhoogachtbaar. |
| E.G.M. - Edelgrootmogende. |
| EE. MM. HH. - Edelmogende Heeren. |
| e.e. - errore excepto - behoudens vergissingen. |
| Eerw. - Eerwaarde. |
| e.i. - electro-technisch ingenieur. |
| E.K. - eerste kwartier. |
| e.k. - eerstkomende. |
| Em. - eminentie. |
| Em. of Emer. - emeritus. |
| e.m.a. - en meer anderen. |
| e.o. - ex officio, - ambtshalve. |
| e.p. - en personne - in persoon (op visitekaartjes). |
| Esq. - Esquire - (in Eng.) Weledelgeboren Heer (achter den naam op adressen). |
| etc. - et cetera - en zoo voort. |
| e.v. - eerstvolgende. |
| F.fec. - fecit - heeft (dit) gemaakt (op schilderijen enz.,) naast den naam van den maker. |
| F. - fiat - (op recepten) 't worde gereedgemaakt; (op wissels enz.,) betaling kan geschieden. |
| F. - Fahrenheit, op thermometers. |
| F., FF. - fijn, suprafijn (in den handel) op prijscouranten. |
| Fo. Fol. - folio, op bladzijde. |
| f., fl. - florijn, gulden (in prijsopgaven). |
| Fr. - frater - broeder, inz. ordebroeder. |
| f.o.b. - free on board. (franco a.b.) |
| geb. - geboren. |
| Gebr. - gebroeders. |
| get. - geteekend. |
| Gez. - Gezusters (ook gezang). |
| G.G. - Gouverneur Generaal. |
| h.b.b.h.h. - hare bezigheden buitenshuis hebbende (in advertentiën). |
| H.B.S. - Hoogere Burgerschool. |
| h.c. - honoris causa - eershalve. |
| h.e. - hoc est - dat is. |
| H. Ed. - Hun - Haar-Edele (op adressen). |
| H.H. - Hare Hoogheid. |
| HH. - Heeren. |
| HH. KK. HH. - Hunne (of Hare) Koninklijke (of Keizerlijke) Hoogheden. |
| HH. KK. MM. - Hunne (of Hare) Koninklijke (of Keizerlijke) Majesteiten. |
| h.i. - huns (of haars) inziens. |
| H.I.J.S.M. - Hollandsche IJzeren-Spoorweg Maatschappij |
| H.K.H. - Hare Koninklijke Hoogheid. |
| H.KK.H. - Hare Keizerlijke en Koninklijke Hoogheid. |
| H.P. - (Eng.) horse-power - paardekracht. |
| Hs. - handschrift. |
| Hss. - handschriften. |
| h.t. - hoc tempore - op dezen tijd. |
| h.t.l. - hier te lande - officier bij de artillerie h.t.l. |
| i.b.d. - in buitengew. dienst, b.v. kamerheer der Koningin i.b.d. |
| i.c. - in casu, in dit geval. |
| id. - idem, hetzelfde. |
| i.f. - ipse fecit, hij heeft het zelf gemaakt. |
| incl. - inclusief, ingesloten, met inbegrip van. |
| I.N.D. - in nomine Dei of Domini - in naam Gods of des Heeren. |
| I.N.R.I. - Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum - Jezus van Nazareth, Koning der Joden. |
| Ir. - Ingenieur (met diploma T.H.) - iridium, (scheikunde). |
| Isr. - Israëlietisch. |
| I.H.S. - In hoc signo (vincis) - in dit teeken (teeken des kruizes) zult gij overwinnen. |
| J.C. - Jezus Christus. |
| Jhr. - Jonkheer. |
| Jkvr. - Jonkvrouw. |
| jl. - jongstleden. |
| jr. - junior, de jongere. |
| K.B. - Koninklijk Besluit. |
| K.K. - keizerkoninkrijk. |
| K.M.A. - Koninklijke Militaire Academie. |
| K.v.A. - Kamer van Arbeid. |
| K.v.K. (en F.) - Kamer van Koophandel (en Fabrieken). |
| K.W. - Kilowatt. |
| K.W.U. - Kilowatt-uur. |
| l.k. - laatste kwartier. |
| L.O. - Lager Onderwijs. |
| Lt. of Luit. - Luitenant. |
| Luth. - Luthersch. |
| m2 - vierkante Meter. |
| m3 - kubieke Meter. |
| m.a.w. - met andere woorden. |
| m.d. - met dank, met deelneming. |
| m.g. - met gelukwensch. |
| Mgr. - monseigneur - titel, ook van een bisschop. |
| m.h.d. - met hartelijken dank (of deelneming). |
| m.h.g. - met hartelijken gelukwensch. |
| m.i. - mijns inziens. |
| m.r. - met rouwbeklag. |
| MS. - manuscript, handschrift. |
| MSS. - manuscripten, handschriften. |
| M.T.S. - Middelbaar Technische School. |
| M.v.A. - Memorie van Antwoord. |
| M.v.T. - Memorie van Toelichting. |
| M.W.O. - Militaire Willemsorde. |
| Mr. - meester in de rechten (advocaat). |
| N.A.P. - Nieuw Amsterdamsch peil. |
| Ned. Ct. - Nederlandsche Courant, waarde in Nederlandsch geld |
| nl. - namelijk. |
| N.N.O. - Noordnoordoost. |
| N.N.W. - Noordnoordwest. |
| N.O. - Noordoost. |
| N.V. - Naamlooze Vennootschap. |
| o.a. - onder andere. |
| o.i. - onzes inziens. |
| O.M. - Openbaar Ministerie. |
| o.m. - onder meer. |
| Op. - opus - werk (inz. van een muziekwerk). |
| O.W. - Oorlogswinst. |
| o.w. - onder wie. |
| P. of Pag. - pagina - bladzijde. |
| Po. - primo - eerstens, ten eerste, o.d. eersten dag der maand. |
| P.A. - post annum, na een jaar. |
| p.a. - per adres - (op brieven) - par ami of amie - met vriend of vriendin (op adressen). |
| pct. - percent - ten honderd. |
| P.D. - pro Deo - om Godswil, om niet, gratis. |
| p.f. - par faveur - uit gunst (op ingesloten brieven). |
| p.f.v. - pour faire visite - om een bezoek af te leggen (op visitekaartjes). |
| P.K. - paardekracht. |
| p.m. - plus minus - min of meer, zoo ongeveer. |
| p.o. - per order, op bevel, op last van. |
| p.p. - per procurationem, par procuration - bij volmacht, als lasthebbende. |
| p.p.c. - pour prendre congé - tot afscheid (op visitekaartjes). |
| P.S. - postscriptum - naschrift (onder een brief). |
| q.e. - quod est - hetwelk beteekent. |
| Q.Q. - qualitate qua - in hoedanigheid van. |
| rab. - rabat - korting. |
| Red. - Redacteur of redactie. |
| R.I.P. - requiescat in pace - hij (zij) ruste in vrede; bekende |
| slotzangwoorden des priesters bij uitvaartdiensten of lijkplechtigheden. |
| R.P.D. - (op telegrammen) dringend antwoord betaald. |
| R.W. - Rijkswaterstaat. |
| R.F. - Republique Française. |
| S. of St. - sanctus, saint sint, - heilige of heilig. |
| S.A. - Salvation Army - leger des heils. |
| Sen of Sr. - senior, de oudste. |
| sh. - shilling. |
| S.J. - (achter den naam) societatis Jesu - van het genootschap van Jezus, (lid der Jezuïeten-orde). |
| S.O.S. - save our souls (Eng.) - redt ons (het radiotelegrafisch sein voor in gevaar verkeerende schepen. |
| S.q. - (op recepten) - sufficiens quantitas - de toereikende hoeveelheid. |
| s.s. - stoomschip: per s.s. afgeladen - aangekomen per s.s. Sunda. |
| s.s.t.t. - (op adressen) Salvis titulis - met voorbehoud van titels. |
| Stbl. - Staatsblad. |
| Stct. - Staatscourant. |
| S.E. et O. - Salvo errore et omissione - behoudens vergissingen en weglatingen. |
| S.P.Q.R. - Senatus populusque Romanus: de Rom. Senaat en het Rom. volk. |
| Bij andere plaatsnamen wordt de R, vervangen door de beginletter van den naam van bedoelde stad. |
| Deze letters staan veelal boven de deur van een stadhuis of boven het tooneel in stads-schouwburgen. |
| T.a.T. - tout à toi - geheel de Uwe. (familiaar). |
| T.a.V. - tout à vous - geheel de uwe. |
| t.a.v. - ten aanzien van. |
| T.B. - (op telegrammen) telefoon bestelling. |
| t.b.c. - tuberculose. |
| t.g.t. - te gelegener tijd. |
| Thes. - thesaurier - penningmeester. |
| Th. Dr. - theologiae Doctor - doctor in de Godgeleerdheid. |
| t.o.v. - ten opzichte van. |
| t.q. - tutti quanti - allen van dat slag. |
| t.t. - totus tuus - geheel de Uwe. |
| t.u. - ten Uwent. |
| t.w. - te weten. |
| t.z. - ter zake. |
| t.z. - ter zee; b.v. kapitein ter zee. |
| t.z.t. - te zijner tijd. |
| U.Ed. - U Edele. |
| U.L.O. - Uitgebreid lager onderwijs. |
| Ult. - ultimo - den laatsten dag der maand. |
| U.S. - United States - de vereenigde staten (van Noord-Amerika). |
| U.S.S.R. - United States Sovjet Republic. |
| V.D. - volente Deo - zoo God wil. |
| Vert. - vertatur - men keere (het blad) om. |
| v.g.g.v. - van goede getuigen voorzien (in advertentiën). |
| vgl. - men vergelijke. |
| v.h. - van huis. |
| V.M. - volle maan. |
| V.V. - vice versa - heen en terug. |
| W.C. - watercloset. |
| Wd. - waarnemend. |
| wed. - weduwe. |
| w.g. - was geteekend (op afschriften). - weinig gebruikelijk. |
| w.i. - werktuigkundig ingenieur. |
| W.v.B.R. - Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering. |
| W.v.K. - Wetboek van Koophandel. |
| W.v.S. - Wetboek van Strafrecht. |
| z.b.b.h.h. - zijne bezigheden buitenshuis hebbende. (gebruikelijke afkorting in advertentiën). |
| Z.D. - Zijne Doorluchtigheid. |
| Z.E. of Z.Ed. - Zijne Edelheid. |
| Z.Em. - Zijne Eminentie; ook: Zijn Eerwaarde. |
| Z.Exc. - Zijne Excellentie. |
| z.g. - zaliger gedachtenis; (ook) zoogenaamd. |
| Z.H. - Zijne Hoogheid; (ook) Zijne Heiligheid. |
| Z.H.E.G. - Zijn Hoogedelgestrenge. |
| Z.H.G. - Zijn Hooggeleerde. |
| z.h.s. - zonder hoofdelijke stemming. |
| z.i. - zijns inziens. |
| z.k. - zonder kinderen (gebruikelijke afkorting in advertentiën). |
| Z.K.H. - Zijne Koninklijke (of Keizerlijke) Hoogheid. |
| Z.K.K.H. - Zijne Keizerlijke en Koninklijke Hoogheid. |
| Z.K.M. - Zijne Keizerlijke (of Koninklijke) Majesteit. |
| Z.K.K.M. - Zijne Keizerlijke en Koninklijke Majesteit. |
| Z.M. - Zijne Majesteit. |
| z.o.z. - zie ommezijde. |
| Zr. Ms. - Zijner Majesteits. |
| z.z.g.g. - zag zich gaarne geplaatst (gebruikelijke afkorting in advertentiën). |