Hadewijch, Werken. Deel 1: Gedichten (eds. J. Heremans en C. Ledeganck)

Werken. Deel 1: Gedichten (eds. J. Heremans en C. Ledeganck)

auteur: Hadewijch

editeur: Jacob Frans Johan Heremans en C.J.K. Ledeganck

bron: Hadewijch, Werken. Deel 1: Gedichten (eds. J. Heremans en C. Ledeganck). C. Annoot-Braeckman, Gent 1875

verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst

downloads

DBNL vignet



[p. 173]
Mengeldichten.

[p. 175]
tekstkritische noten
I. God si met u, van mier groeten Mach u cleine vertuut ontmoeten Dan omme dat ghijt hebben wout Ende ghiere mede spelen soudt Soe antwerde ic u in spele Met corten worden ende niet vele Daer ghi af spreken hiet Mi es alse enen kinde gesciet Dat na sprect dat het spreken hoort 10. Eert bekint hevet ocht becoert Der minnen nature es mi oncont Want hare wesen ende hare gront
[p. 176]
tekstkritische noten Es verborgen iegen mi Hoe mi daer af te moede si Dats mi alsoe goet verswegen Als ter vremder stat gedreghen De minnen moet u doen bekinnen Hoe men met minnen mint in minnen Haer nature doe u verstaen in nyed 20. Hoe men met nyede in nyede ziet God doe u in uwe gebreken pinen Ende verstaen in uwe vercrighen God doe u in onthopen leven Met alden diensten dien ghi moget geven 25 Ende der na in hope te ghecrighene Ende in minnen nature niet te ontblivene Dit en seidic dus niet om dattic woude Vore u bidden noch dor uwe houde Maer dat gijt woudet in groeten hebben 30. Daer omme moestict u dus segghen Hoe minnen haerre nature pleget Hoe minnen nemet ende ghevet Dat es in menegher manieren Daer si hare wesen met doet cieren In minnen wesen es al beloken Vercrighen gebreken hopen onthopen Ende dat namelike niet Al dat menre af hort ende siet Ende bekinnen mach ende verstaen 40. Dats onvercreghen ende onghedaen
[p. 177]
tekstkritische noten Die der minnen wilt sijn na minnen getame Hi moet in allen sijn minsame Het moet dore minnen al leet genoegen Hi moet hem te allen dinghen voegen Beide in lichte ochte in sware Ghelijc ochte hi haer eyghen ware Hine mach ontsien ghene noet Anxt noch pine,scade noch doet Daer hi haet, moet hi toe geven 50. Daer hi mint, moet hi opnemen Ende alse hi alre gerenst name In minnen wesen minsame Na gevulen ende hoge bekinnen In hoge verstane der naturen der minnen 55 Soe valt hi neder soe int niet Dat hi nochtan hort ende ziet Ende inder minnen nature versteet Dat dunct hem verre ende ongereet Nature eyschet soe met storme naturen 60. Ende doetse in ongheduerne duren Die nyed verswelget so al haer geven Dat si dies seden altoos moet plegen Vercrighen doet den sin failieren Ende toecomen van menegher manieren 65 Want alse men raste hevet swiget men stille Dat en dade men niet had men onwille Die raste vercrighet wilt dicke sijn Int herscap van der minnen fijn
[p. 178]
tekstkritische noten Soe es hi comen quansijs te hove 70. Ende waent wonen in die gelove Van den getroesten ende int geven Daer hi lange sal sonder leven Vercrighen hoeget oec den sin In menech harden fier gewin 75 Want hi vercrighet daer hi na pijnt Ic peise dat hem vroude ane scijnt Want hi droeft die daer te dienste steet Daer dat gewin es ongereet Maer ioosten ende hoghe daet 80. Doet hi dicke dat wale staet Die gene die met fieren zinne Waent vercrighen gerechte minnen Ghelijc dat die ridderen coene Van fierheiden pleghen te doene 85 Scoenheiden ane hare scacht Daerbi versteet men haerre fierheit cracht Ende dat si bi diere daet gewinnen Hulde ter stat daer si minnen Alsoe doet oec de edele sin 90. Daer nature met nyede es in En es in minnen delijt so hoghe Noch pine van soe groten gedoge Die haere fierheit laet ontbliven Siue willet over recht gecrighen 95 Onvercrighen es hoegher daet Die daer met starken nyede in staet
[p. 179]
tekstkritische noten Want die weet datten geberst Hi es die ghene die niet en verst Up dat hi weet waer die stat si 100. Daer sijn wesen ware vri Soen sal hi gene pine sparen Hi sal met nyede in storme dorvaren Est ieghen gode eest daer mede Dat es der vrier minnen sede Dit en segghic niet om dattic prise Maer omme dattic den wech der minnen wise Joncfrouwe oec niet dat ic u wise Maer der minnen vriheit prise Want ieghen gode en was nie dinc 110. Die men in rechter minnen beghinc Al seggict doer der riker gewout Die minnen hevet in hare behout Dat kennic men ende ghi kinnet bat Ghi sijts int scaec ende ic int mat Van hope en canic niet ghesecgen Gine selet in wesen naerre hebben Daer omme benics vele te bloder Ende spreker u af vele te noder Want ghijt met plegene naerre kint. 120. Die met nyede in hope mint Hi gevet ende nemet up sijn gewin Hi versteet meneghen sconen sin Hoe men nemen sal ende geven Ende gherechter minnen pleghen
[p. 180]
tekstkritische noten Die al es ende hi versteet Waer sijn ghewin hem es ghereet Hi gevet hen allen die sijns behoeven Hi troest de ghene die hem bedroeven Hi radet dien die lettel weten 130. Hi comt op menech hoech vermeten Hi stoermt op behaghelheide Hi versteet de hoghe werdecheide Die men metter vrier minnen In hopende werke mach gewinnen Wat holpe dat ic van hope seide Hope en ontsiet ghene arbede Met hogen hopen gecriget men al Dat es ende was ende wesen sal Onthope dat sijn meerre storme 140. Si maken ongedane vorme Onthope doet dienen quade ende goede Het scijnt onspoet in groten spoede Die met onthopene es bevaen Sijn nemen, sijn geven es ongedaen Sprect hi het dunct hem onghehort In onthope wert al becort Raste ende pine van minnen storme Hier bi heeft hi ongedane vorme Die in onthope levet ende pijnt 150. Het dunct hem emmer onghefijnt Wat hi dient hi ontsiet Dat hem sijns willen niet en ghesciet Wat hi bekint het dunct hem nicht
[p. 181]
tekstkritische noten Hier bi verstormt hi ende dient echt Sijn dienst dunct hem te cleine in werke Dat houtten altoos in minnen sterke Dat men hem gevet dunct hem te cleine Dat houttene altoos in swaren lene Dats onthope die altoos hacht 160. Te pijnne in de meeste cracht Dats een herde scone werc Hets onverwonnen ende even sterc Het gevet al dat men soude geven Het levet al dat men soude leven Het hevet al dat men hebben soude Het wilt al dat god ye woude In arme in rike in nedere in hoghe In onthope ende in onghedoghe Die dus in allen werct ende pijnt 170. Ende in coste en failieert noch en fijnt Hi gecrighet al dat god ewelike In hem sal wesen in hemelrike Dat ic woude van edelen nyede Seggen wat bi hem gesciede 175 Dat ware overdaet van mi Want ic en ben niet so vri Dat ic mijns selves yet hebbe vertegen Alsoe men in nyede sal plegen Dat in nyede iet soude vercrighen 180. Hi moeste hem selven in allen ontbliven Ende vertien eren ende rasten Die waghe draghet van swaren laste Ende verre hevet te gane
[p. 182]
tekstkritische noten Dies bennic in goeden wane Dat hier spade comen sal Hine vertie al omme al Ende en achte niet meneger dinge Met te iubeleerne sonderlinge Noch vremde saken te onderwindene 190. Noch cleinen rouwe te bene te bindene Noch doer ere te latene vriheit Noch te doene ombescedenen arbeit Want dit sijn tekene van ontblivene Ende minne niet te vercrighene 195 Gherecht nyed dats begherten gront Die meneghe herten maect onghesont Begerte gaept altoes so wide Dat ict ghelike te zegghene mide Want alle gheliken sijn te cleine 200. Te selken gapene alsic meyne Begerten wesen es al nyed In welken soe si hare besiet Smaectse kintse si es onversadet Wie mach dan diense dus verladet Al hadde begherte al dat minne Geleisten mach boven allen sinne Nochtan soude si ongecost bliven Wat machmen dan in nyede vercrighen Ongenade ende starcke pine 210. Altoos in onghedure te sine Dat ic van nyede hebbe geseget Dats cleine ieghen datter in leget
[p. 183]
tekstkritische noten Dat ic van minnen sprake vort Daer toe hebbic te cleine confort Daer ic so vele crachts bi name Dat ic de minnen minsame Volpriisde na hare werdecheit Ende den wonderliken arbeit Dien si gevet dien si mint 220. Daer si hare selven in bekint Si doet hem onghereet begeren Ende van ongereden teren Si doet hem grote ghereetscap vlien Si doet hem soeten dienst ontsien Si doet sine vriheit staen in rechte Si maect sine heerscap knechte Si maect sine eighenheit vri Si maectene aerm hoe rike hi si Si neemt hem alre zaken macht 230. Daer hi der minnen met dede overcracht In de nature van hoger minnen Daer machmen wonder in bekinnen Si doet vervolgen al dat ontvliet Si doet verwinnen dat men ontsiet 235 Si hevet gewout in erde in hemel Si maect den minnende so temel Datti en ontsiet pine no leet Hine si in alle haren dienste gereet Eest in quade eest in goede 240. Dat sijn der vrier minnen spoede Waeromme in goede waeromme in quade
[p. 184]
tekstkritische noten Waeromme in vrome waeromme in scade Daer omme in goede dat men sal nemen Van minnen recht ende wel getemen 245 Daer omme in quade dat men der minnen Gheen recht te vollen en can bekinnen Dus moeti hem bezoeken in al Die gewarege minne vercrigen sal Daer omme in vrome die minne gewint 250. Dat hijt hare sonder leen bekint Daer omme in scade; al dat men mach Dore minnen verdinghen: ongelach Scande, pine, leet ende toren Dat hevet de minnare al vercoren 255 Ter minnen behoef ocht ware gewin Daer en spaert hi vore herte noch sin Hi nemt alse gherne suer alse suete Op datter minnen genoegen moete In gode toent minnen hare genoechte 260. In quade dat men haers hevet behoefte In vrome toentse dat hare gewinne Geven rijcheit altoos ende minnen In scade toentse dat hare cracht Den hemel ten dale hevet bracht 265 Dat gewin dat quam van scaden Ende de genaden van mesdaden Die minnare die minne wilt verstaen Hi sal gherne pine ontfaen Hi sal hem cieren met minnen nature 270. Ende met onthopene de wegen pure
[p. 185]
tekstkritische noten Gebreken besoect den gront van minnen Vercrighene doet hare rijcheit kinnen Onvercrighen doet nauwe poghen Hoepe doet vlieghen in minnen hoege 295 Met nyede sal men gebruken minnen Ende volcomelike smaken ende kinnen Hare glorie ende hare welde Onse bliscap ende onse selde Onse ioye ende onse delijt 280. Dien eweliken nuwen tijt Na dien dat men die nature van minnen Met desen poynten mach gewinnen Soe es hi sot die spaert ene ure Hine gheve hem selven in avonturen Die hem ontmoet dus moeti kinnen Waer hi mach dese poente ghewinnen Te sinen gebode te sinen rechte Ochte waren sine ghehuerde knechten Soe hevet hi ioie met minnen in al 290. Alsoe lief in lief gebruken sal Die minnen van minnen wilt ontfaen Dien tijt datti es in sijn verstaen Soe gheve hem selven in al den minnen Soe mach hi van minnen minne ghewinnen God gevese hen allen die staen na minne Ic ben diese niet en kinne Noch kinnen en wane vore mine doot 300. Dat ontfarme hem die minne ghebood.	2. virtuut. - 10. becort. 14. mi te moede daer af si. - 15. geswegen. - 16. Alse te vremder. - 19. Hare nature doet. - 27. dat ic woude - 30. moestic. - 31. hare. - 34. doen cieren. - 37. Ende dat es. 45. ende in sware. - 60. in ongheduren geduren. - 61. so sal haer.- 63. faelieren. - 65. zwijgt. 74. harde. - 78. sijn gewin. - 86. haere. - 95. hogere. - 96. in bestaet. 98. verst. - 101. Soe sal. - 115. geseggen. - 116. narder. - 119. niet ende nare. - 120. in hopen. 125. ende hem versteet. - 134. werken. 156 en 158. houten. - 170. faliert. 192. onbesceden. - 196. herte. - 199. gelikene. - 200. sulcken. - 203. onversaedt. - 204. verlaedt. 216. de minne. - 229. sijn heerscap. - 240. vriher minnen. 254. minnare vercoren. - 255. oft were. - 257. tsuer. - 259. goede toent minne. 272. Vercrighen. - 274. hogen. - 284. avonture. - 285. dus mach hi. - 290. in al der minnen.-291. van minnen lief. - 292. in verstaen.

Werken. Deel 1: Gedichten (eds. J. Heremans en C. Ledeganck)

Werken. Deel 1: Gedichten (eds. J. Heremans en C. Ledeganck)

Mengeldichten.

I.