verantwoording

gebruikt exemplaar

eigen exemplaar dbnl

 

algemene opmerkingen

Dit bestand biedt, behoudens een aantal hierna te noemen ingrepen, een diplomatische weergave van de herdruk van Spreekwoordenboek der Nederlandsche taal van P.J. Harrebomée uit 1990. Het betreft een ongewijzigde herdruk van de uitgaven daterend van 1858-1862. Deel I bevat een dubbele Romeinse paginanummering: bij het hoofdstuk ‘Lijst van werken over Nederlandsche spreekwoorden’ begint de paginering opnieuw bij nummer ‘I’. In dit colofon worden deze twee nummeringen onderscheiden door een ‘1’ of ‘2’ tussen haken erachter. Op p. I-LXXIV (1) van Deel I zijn de voetnoten per kolom genummerd in plaats van per pagina. Aangezien in deze digitale editie de kolomindeling niet over wordt genomen, kunnen dezelfde nootverwijzingsnummers tweemaal op één pagina voorkomen.

 

redactionele ingrepen

Aan het begin van elk deel en van elke letter is een kop tussen vierkante haken toegevoegd.

De errata zijn niet doorgevoerd in de lopende tekst. De opgaven ervan zijn verplaatst naar dit colofon.

Deel I:

p. LI (1): van de voetnoten 10 en 11 van de tweede kolom op deze pagina ontbreekt in het origineel de noottekst. De redactie heeft voor de volledigheid de nootverwijzingen laten staan.

p. LXXIV (1), LXXVI (1), 117: een aantal in het origineel zeer slecht leesbare cijfers zijn door de redactie naar beste kunnen geïnterpreteerd en in deze digitale editie tussen vierkante haken geplaatst.

p. 36: van voetnoot 35 ontbreekt het nootnummer aan de voet van de pagina. De redactie heeft de laatste regel van de voetnoten op deze pagina aan dit nootnummer toegewezen.

Deel III:

p. 379, 425: in deze digitale versie kan een streep boven twee klinkers niet als één geheel worden weergegeven. Daarom heeft elke klinker hier een aparte streep erboven.

 

Bij de omzetting van de gebruikte bron naar deze publicatie in de dbnl is een aantal delen van de tekst niet overgenomen. Hieronder volgen de tekstgedeelten die wel in het origineel voorkomen maar hier uit de lopende tekst zijn weggelaten. Ook de blanco pagina's (Deel I: p. π4, π6, π8, LXXX (1) en 364; Deel II: p. π2 en XXIV; Deel III: p. CLVI en 96) zijn niet opgenomen in de lopende tekst.

 

[Deel I]

[pagina ongenummerd (p. π1)]

P.J. Harrebomée

Spreekwoordenboek der Nederlandse taal

 

[pagina ongenummerd (p. π2)]

Belettering omslag: Erik Handgraaf

© Copyright voor deze uitgave:

Verba B.V., Hoevelaken, 1990

ISBN 90 7254 016 6 (complete serie)

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

 

[pagina ongenummerd (p. π5)]

SPREEKWOORDENBOEK DER NEDERLANDSCHE TAAL, OF VERZAMELING VAN NEDERLANDSCHE SPREEKWOORDEN EN SPREEKWOORDELIJKE UITDRUKKINGEN

VAN VROEGEREN EN LATEREN TIJD; DOOR P.J. HARREBOMÉE, LID VAN DE MAATSCHAPPIJ DER NEDERLANDSCHE LETTERKUNDE TE LEIDEN.

Eerste Deel.

UTRECHT, KEMINK EN ZOON.

1858.

 

[pagina ongenummerd (p. π7)]

AANWIJZING VOOR DEN BINDER.

De titel, gaande bij de 1^e. Afl., moet weggesneden worden, en daarvoor die, welke bij de 9^e. en 10^e. Afl. voorkomt, in de plaats gesteld; terwijl het L.S. der verschillende Afl. achtervolgens, en vóór het werk behoort geplaatst te worden.

De verklaring, op den omslag der 5^e. Afl. voorkomende, moet uitgeknipt, en, op bl. 106, op de verklaring van het spreekwoord: Hij komt van Caneghem, geplakt worden; gelijk mede de verklaring, welke op den omslag der 7^e. en 8^e. Afl. voorkomt, uitgeknipt, en, op bl. 184, op de verklaring van de spreekwijze: Spreekt zij Engelsch? behoort geplakt te worden.

Het overige, op de omslagen geplaatst, kan vervallen.

 

[pagina VIII (1)]

In deze Aflevering moet, op bl. 44, worden ingevoegd:

 

Beijer.

Eijeren Met beijeren.[(1)Bogaert bl. 21.]

[Het verouderde woord beijeren beteekent ballen; cats spreekt herhaaldelijk van ‘de beijers van een' ram of haan.’ Dat het woord van bei of bezie zou afgeleid zijn, wordt door bilderdijk, in zijne Verklarende Geslachtlijst, op het woord beiers, gegist, en, op het woord rad, verzekerd; doch het blijkt niet, dat beijeren voor beziën ooit gebruikt is. Het spreekwoord geeft te kennen, dat men bij het zure eenige verzachting behoeft. Het is vooral toepasselijk op den huwelijken staat.]

 

Zie de errata der 1^e. Aflevering op den omslag.

 

[pagina XV (1)]

Bij de errata der vorige Afl., op de volgende bladz. geplaatst, vindt men tevens die der 1^e. Afl., vroeger, uit plaatsgebrek, op den omslag der 2^e. Afl. opgenomen.

 

[pagina XVI (1)]

ERRATA IN DE 1^e. AFLEVERING.

In het L.S. is vóór den naam des Heeren nepveu de titel Mr. weggevallen. Verder leze men, voor Purme-rende, Purmer-ende, en, voor joncbloet, jonckbloet, alsmede, aan de keerzijde, reg. 10, voor die, dien. In het werk zelf:

bl. 6, kol. 1, reg. 36	staat: riek	lees: ruik
bl. 7, kol. 1, reg. 30	staat: schotels	lees: sleutels
bl. 8, kol. 2, reg. 13	staat: lag	lees: leide
bl. 15, kol. 2, reg. 29	staat: geene	lees: geen'
bl. 26, kol. 1, reg. 28	staat: behouwen	lees: behouën
bl. 27, kol. 1, reg. 49	staat: korstwijl	lees: kortswijl

 

Op bl. 6 is, bij het spreekwoord: Peterselie (of: Peper) helpt de mannen te paard, en de vrouwen onder de aarde, het woord Peper weggelaten, en op bl. 18 ontbreekt de verklaring aan het spreekwoord: Een arbeider is zijn' loon waardig. [Dit spreekwoord is genomen uit Matth. x:10, Luk. x:7 en 1 Tim. v:18.] Nog ontbreekt, op bl. 31, het laatste deel aan het spreekwoord: Al maakt de duivel u de bank nog zoo glad, hij heet toch Heintje Pik.

 

En voor de aanwijzingen:

bl. 1, aanw. 26	staat: bl. 181	lees: 181
bl. 2, aanw. 9	staat: bl. 30	lees: 30
bl. 3, aanw. 25	staat: bl. 19	lees: 19
bl. 4, aanw. 40	staat: 133	lees: 113
bl. 5, aanw. 9	staat: Bergh	lees: Mergh
bl. 5, aanw. 15	staat: Huisvriend	lees: Huisvriend II.
bl. 6, aanw. 16	staat: Gales VI. bl. 16	lees: Gales bl. VI, 16
bl. 7. aanw. 16	staat: bl. 361	lees: 361
bl. 9, aanw. 26	staat: 81	lees: 181
bl. 21, aanw. 24	staat: 7	lees: 77
bl. 23, aanw. 36	staat: Hand.	lees: Ernst en Luim
bl. 26, aanw. 37	staat: bl. 422	lees: 422
bl. 28, aanw. 17	staat: cheltema	lees: Scheltema

 

ERRATA IN DE 2^e. AFLEVERING.

bl. vi, kol. 1, reg. 19	staat: 145	lees: 146
bl. 34, kol. 1, reg. 38	staat: geene	lees: geen'
bl. 52, kol. 1, reg. 40	staat: konvent	lees: convent[(1))Dezelfde fout komt voor: bl. 9, kol. 2, reg. 36, terwijl, mede in de 1e. Afl., bl. 7, kol. 1, reg. 25 staat: voor de aars (of: de buik). lees: vóór den aars (of: den buik).]
bl. 64, kol. 1, reg. 7	staat: brandenetels	lees: brandnetels

 

En voor de aanwijzingen:

bl. 37, aanw. 18	staat: bl. 37	lees: 37
bl. 40, aanw. 34	staat: Sarvilius	lees: Servilius
bl. 43, aanw. 9	staat: 15	lees: 45
bl. 45, aanw. 23	staat: VIII	lees: VII
bl. 49, aanw. 28	staat: 35	lees: 85
bl. 74, aanw. 10	staat wat onduidelijk: I. nal. 69.

 

 

[pagina XVIII (1)]

ERRATA IN DE 3^e. AFLEVERING.

bl. 93. De aanwijzer 19 moet een' regel hooger staan.
bl. 108, kol. 2, reg. 39	staat: gecomsumeerd	lees: geconsumeerd
bl. 115, kol. 1, reg. 10	staat: dronkemans	lees: dronkenmans
bl. 117, kol. 2, reg. 2	staat: mijne-en	lees: mijne -
bl. 135, kol. 1, reg. 18	staat: gramschap	lees: hoofdpijn

 

En voor de aanwijzingen:

bl. 85, aanw. 29	staat: VIII	lees: VII
bl. 100, aanw. 19	staat: I	lees: II
bl. 125, aanw. 14	staat: II. 46	lees: II. bl. 46
bl. 127, aanw. 26	staat wat onduidelijk: III. bl. 187.

 

 

[pagina LVI (1)]

ERRATA IN DE 4^e. AFLEVERING.

bl. 140, kol. 1, reg. 22	staat: eene	lees: een
bl. 160, kol. 2, reg. 25	staat: ter	lees: ten
bl. 164, kol. 1, reg. 38	staat: het	lees: de
bl. 168, kol. 1, reg. 52	staat: afsnijdt	lees: afrijdt

 

En voor de aanwijzingen:

bl. 138, aanw. 4	staat: VII	lees: VI
bl. 152, aanw. 21	staat: Cat	lees: Cats
bl. 163, aanw. 20	staat: II. 5	lees: II. bl. 5

 

ERRATA IN DE 5^e. AFLEVERING.

	bl. 183, kol. 2, reg. 7	staat: men	lees: men wel
	bl. 187, kol. 2, reg. 2	staat: rerrade	lees: verrade
	bl. 192, kol. 1, reg. 26	staat: 114	lees: 113
	bl. 208, kol. 1, reg. 46	staat: Eene	lees: Een
en vroeger	bl. 18, kol. 2, reg. 39	staat: zijne	lees: zijnen
alsmede	bl. 81, kol. 1, reg. 17	staat: splissen	lees: splitsen

 

En voor de aanwijzingen:

bl. 200, aanw. 2

staat: II

lees: I

 

ERRATA IN DE 6^e. AFLEVERING.

bl. xxxviii, kol. 1, reg. 49	staat: naauweliks	lees: naauwelijks
bl. 232, kol. 1, reg. 40	staat: knwaeter	lees: knewater

 

En voor de aanwijzingen:

bl. XXXV, kol. 2, aanw. 13	staat: 1. 132	lees: bl. 132
bl. XXXVI, kol. 2, aanw. 11	staat: eurtz	lees: Gheurtz
bl. 265, aanw. 32	staat: 1. 102	lees: bl. 102

 

 

[pagina LXXIX (1)]

ERRATA IN DE 7^e. EN 8^e. AFLEVERING.

	bl. xli, kol. 1, reg. 15	staat: mondelingsche	lees: mondelinge
	bl. 287, kol. 2, reg. 31	staat: in	lees: is
	bl. 305, kol. 2, reg. 29	staat: vaats	lees: vaatsch
	bl. 321, kol. 2, reg. 21	staat: of: wolven,	lees:
	bl. 325, kol. 2, reg. 43	staat: bout	lees: boud
	bl. 344, kol. 1, reg. 27	staat: walligt	lees: wallegt
	bl. 352, kol. 2, reg. 20	staat: Dit	lees: Dat
	bl. 357, kol. 1, reg. 6	staat: geande	lees: genade
en vroeger: L.S.	bl. i, kol. 1, reg. 18	staat: Deutsche	lees: Deutschen
en vroeger: L.S.	bl. vii, kol. 2, reg. 15	staat: Wünsch	lees: Wunsch
en vroeger: L.S.	bl. xxxiii, kol. 2, reg. 18	staat: Hölländsche Sprickwörter	lees: Holländische Sprüchwörter
	bl. 25, kol. 2, reg. 44	staat: den	lees: de
	bl. 26, kol. 1, reg. 2	staat: de kindertjes	lees: den kindertjes
	bl. 50, kol. 2, reg. 44	staat: ondergeschikste	lees: ondergeschikte
	bl. 214, kol. 2, reg. 48	staat: dronke	lees: dronken
	bl. 270, kol. 1, reg. 36	staat: Tast.	lees: Fast.

 

Op hiernamaals is overgeslagen het bij goud opgenomen spreekwoord: Een koets vol gouds, een kar vol steens, Dat zal hiernamaals zijn al eens, gelijk mede vroeger op erfenis het bij deel opgenomen spreekwoord: Al maakt men nog zooveel legaten, Het vierde erfdeel moet men laten. Aan het spreekwoord: Hij komt van Hoorn: hij heeft den tijd ontbreekt het laatste deel. Naardien de spreekwijze: Zij (of: Hij) verkoopt klaphout, bl. 337, op hout, en, bl. 410, op klaphout is opgenomen, moet ze op het eerste woord geschrapt worden, en aanw. 11 van daar naar bl. 410 overgaan.

 

En voor de aanwijzingen:

bl. L, kol. 1, aanw. 2	staat: Veeteelt bl.	lees: Veeteelt bl. 122.
bl. L, kol. 2, aanw. 1	staat: .23	lees: bl. 23.
bl. L, kol. 2, aanw. 4	staat: 212	lees: bl. 212.
bl. LI, kol. 2, aanw. 10	staat:	lees: Sel. Prov. bl. 11.
bl. LI, kol. 2, aanw. 11	staat:	lees: Sel. Prov. bl. 97.
bl. LV, aanw. 18 (heh. tot bl. 223)	staat: Sel. Srov.	lees: Sel. Prov.
bl. 302, aanw. 3	staat: Serviliu	lees: Servilius
bl. 314, aanw. 20	staat: bl. 3	lees: bl. 30.
bl. 331, aanw. 1	staat: Idinau bl. 29	lees: Idinau bl. 297.
bl. 336, aanw. 1	staat: Campe	lees: Campen
bl. 336, aanw. 2	staat: 29	lees: bl. 29.
bl. 336, aanw. 3	staat: inschooten	lees: Winschooten[(1))Op bl. 336 zijn de n5, der aanwijzingen 1, 2 en 3, op regel 1, 3 en 5, weggevallen.]
bl. 346, aanw. 25	staat: Sel. Prov. bl. 35.	lees: Sel. Prov. bl. 23, 35.
bl. 363, aanw. 5	staat: Fakkel	lees: Fakkel

 

 

[Deel II]

[pagina ongenummerd (p. π1)]

SPREEKWOORDENBOEK DER NEDERLANDSCHE TAAL, OF VERZAMELING VAN NEDERLANDSCHE SPREEKWOORDEN EN SPREEKWOORDELIJKE UITDRUKKINGEN

VAN VROEGEREN EN LATEREN TIJD; DOOR P.J. HARREBOMÉE, LID VAN DE MAATSCHAPPIJ DER NEDERLANDSCHE LETTERKUNDE TE LEIDEN.

Een spreekwoord, een waar woord.

Dit spreekwoord wordt niet tegengesproken in v.d. willigens prijsschrift: ‘Een spreekwoord niet altijd een waar woord,’ zoo min als door dat werk zelve, daar het spreekwoord zegt: Misbruik maakt alle ding afkeerig.

Tweede Deel.

UTRECHT, KEMINK EN ZOON. 1861.

 

[pagina 518]

Belettering omslag: Erik Handgraaf

© Copyright voor deze uitgave:

Verba B.V., Hoevelaken, 1990

ISBN 90 7254 016 6 (complete serie)

 

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

 

[pagina XXIII]

ERRATA IN DE 9^e. EN 10^e. AFLEVERING.

	bl. 406,	kol. 1, reg. 32 staat: koopliêns	lees: koopliên
		kol. 1, reg. 48 staat: Lieve	lees: Lieven
		kol. 2, reg. 28 staat: scheele	lees: schele
	bl. 414,	kol. 1, reg. 38 staat: wijsste	lees: wijste
	bl. 444,	kol. 1, reg. 16 staat: kousen	lees: roode kousen
	bl. 457,	kol. 2, reg. 10 staat: leidt	lees: leit
en vroeger: L.S.	bl. xi,	kol. 2, reg. 31 staat: de	lees: den
L.S.	bl. xxxix,	kol. 1, reg. 14 staat: hen	lees: hun
L.S.	bl. xlvi,	kol. 1, reg. 25 staat: een	lees: eene
L.S.	bl. lxxii,	kol. 1, reg. 38 staat: Arcadia	lees: Arkadia
	bl. 28,	kol. 1, reg. 44 staat: pottebakkers	lees: pottenbakkers
	bl. 118,	kol. 1, reg. 21 staat: Zijne	lees: Zijnen
	bl. 125,	kol. 2, reg. 4 staat: Dankbare	lees: Dankbaren
	bl. 218,	kol. 1, reg. 19 staat: (ook wel: dan olie)	lees:
	bl. 228,	kol. 1, reg. 12 staat: alle	lees: allen
	bl. 323,	kol. 1, reg. 44 staat: hondsvod.	lees: hondsvot.
		kol. 1, reg. 45 staat: hondsvod	lees: hondsvot[(*))Dezelfde fout komt mede voor bl. 116, kol. 2, reg. 38, gelijk nog bl. 161, kol. 2, reg. 57 en bl. 231, kol. 1, reg. 5. En voor de aanwijzingen:   bl. LXXIV, kol. 2, aanw. 2 staat: Klnd lees: Kind   bl. 406, aanw. 24 staat: bl. 2 8. lees: bl. 258.   bl. 456, aanw. 13 staat: 18. lees: bl. 18. en vroeger: bl. XI, kol. 1, aanw. 4 staat: de Brune bl. 21, 22, 160. lees: de Brune bl. 21, 22.   bl. XIV, aanw. 7 (beh. tot bl. 77) staat: Adag. quaedam bl. 46. lees: Adag. quaedam bl. 40.   bl. XLV, kol. 1, aanw. 10 staat: Sel. Prov. bl. 15. lees: Gheurtz bl. 15.   bl. 18, aanw. 18 staat: Tuinman II. 95. lees: Tuinman II. bl. 95.   bl. 25, aanw. 21 staat: Motz bl. 61, 75. lees: Motz bl. 34, 61, 75.   bl. 214, aanw. 20 staat: Cats bl. 479, 520. lees: Cats bl. 520.   bl. 291, aanw. 3 staat: bl. 170. lees: bl. 171.   bl. 296, aanw. 19 staat: Adag. Thesaurus bl. 44. lees:   bl. 344, aanw. 6 staat: Sel. Prov. bl. 150. lees: Sel. Prov. bl. 151.   Op bl. 178, aanw. 19 staat: de Brune bl. 346. Dit moet dáár geschrapt, en op bl. 176, aanw. 18 geplaatst worden. Eindelijk moet, op bl. 300, Sartorius sec. I. 42 van aanw. 4 tot aanw. 3 orergaan.]

 

bl. xxxiv, op het woord achter, staat: Wacht u voor de labben, Die vóór lekken en achter krabben. lees: Te regt zoo acht men 't slimme katten, Die van voren lekken en van achter kratten.

 

Naardien, op bl. 440, bij de rubriek kornelis, ook spreekwoorden van kees zijn opgenomen, behooren de 3 spreekwoorden van kees, op bl. 390 voorkomende, met die van kornelis te worden vereenigd.

 

[pagina XL]

ERRATA IN AFLEVERING 1, 2 EN 3 VAN DEEL II.

	bl. 20, kol. 1, reg. 11	staat: lijdt	lees: leidt
	bl. 44, kol. 1, reg. 46	staat: zwel	lees: zwil
	bl. 86, kol. 1, reg. 17	staat: diep	lees: midden van het diep
	bl. 108, kol. 2, reg. 10	staat: (Zie de Bijlage.)	lees:
	bl. 116, kol. 2, reg. 11	staat: de	lees: den
	bl. 144, kol. 2, reg. 19	staat: irotische	lees: erotische
	bl. 173, kol. 1, reg. 19	staat: een kwade	lees: een' kwaden[(1))Dezelfde fout komt mede voor: Deel I, bl. 239, kol. 2, reg. 6.]
	kol. 1, reg. 21	staat: eene kwade	lees: een' kwaden
en in Deel I:	bl. 7, kol. 2, reg. 24	staat: teljoors	lees: tellenaars[(2))Dezelfde fout komt mede voor: Deel I, bl. 44, kol. 2, reg. 45.]
	bl. 187, kol. 2, reg. 10	staat: me	lees: ge
	bl. 228, kol. 1, reg. 16	staat: 6	lees: 6 (Zie de Bijlage.)
	bl. 301, kol. 1, reg. 8	staat: dagvaart	lees: dagvaardt
	bl. 335, kol. 1, reg. 38	staat: houd	lees: hout[(3))Dezelfde fout komt mede voor: Deel I, bl. 176, kol. 2, reg. 43, en Deel II, bl. 184, kol. 1, reg. 18, terwijl het spreekwoord, op bl. 335, van de 1e, tot de 2e. kol. moet overgaan.])
	bl. 341, kol. 1, reg. 12	staat: brengt	lees: brengt toch
	bl. 435, kol. 2, reg. 55	staat: Het	lees: Hij
	bl. 457, kol. 2, reg. 38	staat: Goede	lees: Goeden

 

Het spreekwoord: Hij heeft ook eene stem (of: een woord) in het kapittel, Deel I, bl. 381, moet van de overige spreekwoorden van het artikel kapittel door eene streep gescheiden worden. De spreekwijzen: Het is een kei en Kei is koning, Deel I, bl. 391, moeten niet bij kei, maar afzonderlijk, op het artikel keije, geplaatst worden. De verklaringen der spreekwoorden: Hij leeft als God in Frankrijk, Deel I, bl. 195, en Als keizer Karel erin is, dan is het mis, Deel I, bl. 383, moeten door andere vervangen worden. (Zie Deel II, bl. xxxix en xl, waar men mede de reden vindt, waarom de verklaring bij het spreekwoord: Hij loopt bij hoeren en snoeren, Deel I, bl. 312, kan vervallen.) Bij het spreekwoord: Het hoofd moet niet hangen als eene bies, Deel I, bl. 56, moet deze verklaring opgenomen worden: [Dit spreekwoord is vermoedelijk ontleend aan Jes. lviii: 5.]

En voor de aanwijzingen:

	bl. 120, aanw. 5	staat: Gruterus III. bl. 144.	lees:
	bl. 136, aanw. 7	staat: bl. 1 5.	lees: bl. 135.
en in Deel I:	bl. 243, aanw. 27	staat: de Brune bl. 136.	lees:
	bl. 270, aanw. 5	staat: de Brune bl. 353.	lees: de Brune bl. 353, 355.
	bl. 316, aanw. 9	staat: de Brune bl. 173, 230,	lees: de Brune bl. 173,

 

In Deel II moet overgaan:

de Brune bl. 461. van bl. 18, aanw. 14 tot aanw. 13.

I. bl. 63. Aug. 10. van bl. 13, aanw. 15 tot aanw. 14.

de Brune bl. 458. van bl. 108, aanw. 6 tot bl. 109, aanw. 9,

 

 

[pagina LXIV]

ERRATA IN AFLEVERING 4 EN 5 VAN DEEL II.

	bl. 190, kol. 1, reg. 45	staat: uw	lees: uwe
vroeger in Deel I:	bl. lix, kol. 2, reg. 52	staat: lekkere mosselen	lees: lekker morselen
	bl. 4, kol. 1, reg. 27	staat: bij een aap.	lees: bij een' aap.
	bl. 45, kol. 1, reg. 46	staat: Bekijks.	lees: Bekijk.
	bl. 240, kol. 2, reg. 12	staat: de tekst	lees: den tekst
	bl. 392, kol. 2, reg. 18	staat: pond	lees: pond van
en in Deel II:	bl. 52, kol. 2, reg. 53	staat: verstoteling	lees: verstooteling

 

Op mal is overgeslagen het bij huis opgenomen spreekwoord: Mal uit, mal t'huis, - gelijk mede op moede het bij galg voorkomende spreekwoord: Ik ben al moe van het rijden, zei Tijs, en hij reed naar de galg.

 

En voor de aanwijzingen:

	bl. 189, aanw. 14	staat: bl. 2 1.	lees: bl. 251.
	bl. 206, aanw. 10	staat: bl. 1 8.	lees: bl. 133.
	bl. 208, aanw. 14	staat: 4 Aug.	lees: 4 Aug. 53.
	bl. 234, aanw. 9	staat: 1. 29.	lees: I. 29, VIII. 21.
en vroeger in hetzelfde Deel:	bl. 120, aanw. 5	staat: Fokke 2e. dr. bl. 214, 215.	lees: Fokke 2e. dr. bl. 214.

 

 

[pagina LXXX]

ERRATA IN AFLEVERING 6 EN 7 VAN DEEL II.

	bl. xlvii, kol. 1, reg. 47	staat: Met	lees: Men
	bl. 330, kol. 2, reg. 47	staat: doe	lees: doet
vroeger in Deel I: L.S.	bl. ii, kol. 1, reg. 39	staat: 12o.	lees: kl. 8o.
	bl. 65, kol. 1, reg. 25	staat: den bodem	lees: de bodem
	bl. 189, kol. 2, reg. 18	staat: dorst	lees: eerst dorst
	bl. 201, kol. 2, reg. 21	staat: der wijven	lees: den wijven
	bl. 223, kol. 2, reg. 24	staat: wijsten	lees: wijssten
	bl. 230, kol. 1, reg. 38	staat: maken	lees: geven
	bl. 330, kol. 2, reg. 38	staat: de een	lees: den een[(*))Dezelfde fout komt mede voor: Deel II, bl. 287, kol. 1, reg. 58.]
	kol. 2, reg. 38	staat: de ander	lees: den ander[(*))Dezelfde fout komt mede voor: Deel II, bl. 287, kol. 1, reg. 58.]
	bl. 354, kol. 2, reg. 1	staat: Jan de Wit.	lees: Jan de Witt.
	kol. 2, reg. 2	staat: Jan de Wit.	lees: Jan de Witt.[(**))Dezelfde fout komt mede voor: Deel I, bl. 364, kol. 2, reg. 38.]
	kol. 2, reg. 3 en 11	staat: jan de wit	lees: jan de witt[(**))Dezelfde fout komt mede voor: Deel I, bl. 364, kol. 2, reg. 38.]
	bl. 445, kol. 2, reg. 26	staat: vogels	lees: de vogels
en in Deel II:	bl. 75, kol. 1, reg. 48	staat: leggen	lees: liggen

 

Het Deel II, bl. 270, kol. 2 voorkomende spreekwoord: Daar staat water in den slag, moet boven het voorgaande spreekwoord geplaatst worden.

Het bij avond opgenomen spreekwoord: Paardrijders en voetgangers komen 's avonds allen in ééne herberg, behoort ook op ganger te staan.

Op huis staat: Hij komt met hangende wieken t' huis, gelijk mede: Met hangende wieken t' huis komen. Het laatste kan geschrapt worden.

 

En voor de aanwijzingen:

bl. 332, aanw. 2	staat: Gruteru	lees: Gruterus
bl. 334, aanw. 3	staat: Cats bl. 446.	lees:

 

 

[pagina LXXXVIII]

ERRATA IN AFLEVERING 8, 9 EN 10 VAN DEEL II.

	bl. lxxvi, kol. 2, reg. 28	staat: mijn	lees: mijne
	bl. 348, kol. 1, reg. 48	staat: met	lees: met goed
	bl. 382, kol. 2, reg. 24	staat: uitsteekt	lees: uitblaast
	kol. 2, reg. 24	staat: gezang	lees: slag
	bl. 383, kol. 1, reg. 11	staat: vleugelen	lees: borst
	bl. 394, kol. 1, reg. 18	staat: tijden	lees: tijde
vroeger in Deel I:	bl. xlvii, kol. 1, reg. 8	staat: 1855 en	lees: 1854 tot
	bl. 251, kol. 2, reg. 26	staat: water	lees: water om
	bl. 331, kol. 2, reg. 4	staat: eene	lees: een
	bl. 421, kol. 2, reg. 19	staat: zemelenknooper	lees: zemelknooper
	kol. 2, reg. 48	staat: Hij	lees: Men
en in Deel II:	bl. xlix, kol. 2, reg. 45	staat: het Zuid-Hollandsche gehucht	lees: de streek van Noord-Brabandsche dorpen,
	kol. 2, reg. 46	staat: Langstraat	lees: Langstraat genoemd
	bl. lix, kol. 2, reg. 54	staat: titel	lees: voorhandschen titel
	bl. 291, kol. 2, reg. 10	staat: Het	lees: Hij

 

Op reg. 7 van het eerste L.S. van Deel I, twee ongeteekende bladzijden bevattende, staat: schudblad lees: schutblad

 

Op waardig is overgeslagen het bij olie opgenomen spreekwoord: Hij is geen oliezaad waard.

Aan de beide spreekwoorden: Hij drukt almanakken, en het is nog geen Nieuwjaar en De boekweit mag den Mei niet zien, Dat zeggen alle wijze liên, ontbreekt het laatste deel, zoodat het eene nog op nieuwjaar en het andere nog op lieden moet geplaatst worden.

 

[Deel III]

[pagina ongenummerd (p. π1)]

SPREEKWOORDENBOEK DER NEDERLANDSCHE TAAL, OF VERZAMELING VAN NEDERLANDSCHE SPREEKWOORDEN EN SPREEKWOORDELIJKE UITDRUKKINGEN

VAN VROEGEREN EN LATEREN TIJD; DOOR P.J. HARREBOMÉE, LID VAN DE MAATSCHAPPIJ DER NEDERLANDSCHE LETTERKUNDE TE LEIDEN.

Een spreekwoord, een waar woord.

Dit spreekwoord wordt niet tegengesproken in v.d. willigens prijsschrift: ‘Een spreekwoord niet altijd een waar woord,’ zoo min als door dat werk zelve, daar het spreekwoord zegt: Misbruik maakt alle ding afkeerig.

DERDE DEEL.

Aflevering 1 en 2. Vel 1-6 en Nalezing 2½ vel.

UTRECHT, KEMINK EN ZOON.

1862.

 

[pagina ongenummerd (p. π2)]

Belettering omslag: Erik Handgraaf

© Copyright voor deze uitgave:

Verba B.V., Hoevelaken, 1990

ISBN 90 7254 016 6 (complete serie)

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

 

[pagina XL]

ERRATA IN DEEL II, VROEGER OVERGESLAGEN..

bl. ix,	kol. 1, reg. 30	staat: eene uil	lees: een uil
bl. xx,	kol. 1, reg. 51	staat: de duivel	lees: den duivel
bl. xxix,	kol. 2, reg. 48	staat: wijste	lees: wijsste
bl. lii,	kol. 1, reg. 37	staat: mezen	lees: meezen
bl. lix,	kol. 2, reg. 22	staat: 1838	lees: 1738
bl. lxxix,	kol. 2, reg. 67	staat: bl. 388	lees: bl. 383
bl. 23,	kol. 2, reg. 33	staat: wijste	lees: wijsste
bl. 24,	kol. 1, reg. 14	staat: Dronke	lees: Dronken[(*))Dezelfde fout komt mede voor: Deel II, bl. 136, kol. 1, reg. 55.]
bl. 71,	kol. 2, reg. 24	staat: mezen	lees: meezen[(**))Dezelfde fout komt mede voor: Deel I, bl. 423, kol. 1, reg. 36.]

 

De feil, Deel II. bl. xxiii, geplaatst, dat Deel I, bl. 414, kol. 1, reg. 38 ‘wijsste’ tot ‘wijste’ moet overgaan, gelieve men te schrappen: juist het tegenovergestelde moest er gestaan hebben betreffende de thans opgenomen feil van bl. 23.

Op waardig is overgeslagen de bij kan en peer opgenomen spreekwoorden: Hij is niet waard, dat hij met een' vroom' man uit dezelfde kan drinkt, en Hij is geene rotte peer waard.

Het spreekwoord: Prediken voor hoeren verzuimt niet, moet zijn: Preken hooren verzuimt niet, en alzoo van hoer op preek overgaan.

Het spreekwoord: Hetzij voor mannen of voor vrouwen: Beter naar 't oor dan 't oog te trouwen, maakt eene andere lezing: Trouw naar het oor, en niet naar het oog, overbodig. Daarom is dat bij oog dan ook niet opgenomen. Bij oor is het blijven staan: men gelieve het dáár te schrappen.

En voor de aanwijzingen:

 

bl. 484, aanw. 11 staat: Winschooten bl. 2 7. lees: Winschooten bl. 217.

 

[pagina LVI]

ERRATA IN AFLEVERING 1 EN 2 VAN DEEL III.

	bl. iii, kol. 1, reg. 13	staat: dokkumers.	lees: dokkumer.
	bl. 48, kol. 1, reg. 6	staat: geteld	lees: gesteld
	bl. 71, kol. 1, reg. 55	staat: det	lees: dit
vroeger in Deel I:	bl. 8, kol. 2, reg. 21	staat: lijdt, voor zijn aars klopt.	lees: ligt hem voor den aars te kloppen.[(*))Dezelfde fout komt mede voor: Deel I, bl. 290, kol. 2, reg. 3.]
	bl. 101, kol. 2, reg. 37	staat: opengaat	lees: opgaat[(**))Dezelfde fout komt mede voor: Deel II, bl. 285, kol. 1, reg. 41.]
	bl. 372, kol. 1, reg. 1	staat: kaas	lees: kis
		staat: ze	lees: de kaas

 

Aan het spreekwoord: Hij ziet den hemel voor een' doedelzak, en zijne vrouw voor eene jeneverflesch aan, on tbreekt het laatste deel, zoodat het nog op flesch, jenever en vrouw moet staan.

En voor de aanwijzingen:

	bl. 18, aanw. 32	staat: de Brune bl. 476.	lees: de Brune bl. 477.
	bl. 29, aanw. 18	staat: Mergk	lees: Mergh
vroeger in Deel I:	bl. 132, aanw. 2	staat: de Brune bl. 36, 115,	lees: de Brune bl. 115,
	bl. 329, aanw. 12	staat: de Brune bl. 225, 443.	lees: de Brune bl. 225.
	bl. 337, aanw. 26	staat: Zegerus bl. 51.	lees:
en in Deel II: L.S. bl. XXV,	kol. 1, aanw. 1	staat: de Brune bl. 160.	lees:
L.S. bl. LVI,	kol. 1, aanw. 3	staat: de Brune bl. 202,	lees: de Brune bl. 262,
	bl. 223, aanw. 1	staat: de Brune bl. 72,	lees: de Brune bl. 73,
	bl. 316, aanw. 24	staat: de Brune bl. 182.	lees: Winschooten bl. 301.

 

 

[pagina LXXX]

ERRATA IN AFLEVERING 3 EN 4 VAN DEEL III.

	bl. xliii, kol. 1, reg. 13	staat: naïve	lees: naïeve
	kol. 2, reg. 45	staat: gewone	lees: ongewone
	kol. 2, reg. 46	staat: ongewone	lees: gewone
	bl. xlix, kol. 2, reg. 47	staat: opdroogen	lees: opdrogen
	bl. l, kol. 1, reg. 52	staat: droogen	lees: drogen
	bl. liii, aanw. 27 (beh. tot bl. 45)	staat: Bohn bl. 220.	lees: Bohn bl. 320.
	bl. 98, kol. 1, reg. 46	staat: eenigzins	lees: eenigszins[(1))Dezelfde fout komt mede voor: bl, 98, kol. 2, reg. 51; bl. 99, kol. 2, reg. 49; bl. 100, kol. 2, reg. 10.]
	kol. 1, reg. 51	staat: aangezigt	lees: aangezicht[(2))Dezelfde fout komt mede voor: bl, 98, kol. 2, reg. 12.]
	bl. 100, kol. 1, reg. 1	staat: regt	lees: recht
	bl. 101, kol. 2, reg. 11	staat: moeyelijk	lees: moeilijk
	bl. 103, kol. 2, reg. 40	staat: togtig	lees: tochtig
	bl. 108, kol. 1, reg. 9	staat: moeyelijkheid	lees: moeilijkheid[(3))Dezelfde fout komt mede voor: bl, 111, kol. 2, reg. 51.]
	bl. 109, kol. 2, reg. 32	staat: welligt	lees: wellicht
	bl. 111, kol. 2, reg. 48	staat: aannaaijen	lees: aannaayen[(4))Dezelfde fout komt mede voor: bl, 112, kol. 1, reg. 19.]
	bl. 112, kol. 1, reg. 8	staat: strooijen	lees: strooyen[(5))Dezelfde fout komt 7 regels lager mede voor.]
	kol. 2, reg. 52	staat: ten of	lees: of ten
	bl. 114, kol. 1, reg. 23	staat: marcheren	lees: marcheeren
	bl. 115, kol. 1, reg. 44	staat: bl. bl.	lees: bl.
	bl. 119, kol. 2, reg. 6	staat: bij	lees: op
	bl. 122, kol. 1, reg. 35	staat: nau	lees: naauw
	bl. 123, kol. 1, reg. 9	staat: taaijen	lees: taayen
	bl. 125, kol. 1, reg. 25	staat: geneugte	lees: geneuchte[(6))Dezelfde fout komt 4 regels lager mede voor.]
	bl. 128, kol. 1, reg. 36	staat: de scherpste voor	lees: voor de scherpste
	bl. 136, kol. 1, reg. 51	staat: opregt	lees: oprecht
	kol. 1, reg. 52	staat: regtop	lees: rechtop
	bl. 139, kol. 2, reg. 19	staat: licht	lees: ligt
	bl. 144, kol. 1, reg. 22	staat: Bregt	lees: Brecht
	bl. 150, kol. 2, reg. 46	staat: togt	lees: tocht[(7))Dezelfde fout komt 2 regels lager mede voor.]
	bl. 175, kol. 1, reg. 48	staat: rede	lees: reden[(8))Dezelfde fout komt mede voor: bl. 175, kol. 2, reg. 2.]
	kol. 2, reg. 44	staat: ook	lees: nog
	bl. 188, kol. 1, reg. 50	staat: Rheld	lees: Gheld
	bl. 189, kol. 2, reg. 40	staat: meer	lees: maer
vroeger in Deel I:	bl. 5, aanw. 31	staat: de Brune bl. 30, 175, 297,	lees: de Brune bl. 30,
	bl. 167, kol. 1, reg. 42	staat: de duit	lees: den duit
	bl. 196, kol. 2, reg. 4	staat: bajonet	lees: bajonet van voren,
	bl. 286, kol. 1, reg. 45	staat: ingewand.	lees: ééne ingewand het ander[(9))Dezelfde fout komt mede voor: bl. 361, kol. 2, reg. 9 van Deel I en bl. 20, kol. 2, reg. 35 van Deel II.]
	bl. 407, kol. 2, reg. 31, 32	staat: (Zie de Bijlage.)	lees:
en in Deel II:	bl. 134, kol. 1, reg. 39	staat: 5	lees: 5 (Zie de Bijlage.)
	bl. 152, kol. 2, reg. 15	staat: 9	lees: 9 (Zie de Bijlage.)
	bl. 255, aanw. 4	staat: v. Alkemade bl. 115.	lees:
	aanw. 4	staat: Gales bl. 24.	lees:

 

De beide spreekwoorden De naarstige hand, Geen snoepers tand en Een schaarsche mond Is 't huis gezond zijn één spreekwoord, en behooren alzoo vereenigd te worden.

Bij vrucht moet het spreekwoord: Waar vrucht is, daar is ook schaamte, onderaan staan, van de overige spreekwoorden dier rubriek door eene streep gescheiden, omdat vrucht er de beteekenis heeft van vrees.

 

[pagina CVIII]

ERRATA IN AFLEVERING 5 EN 6 VAN DEEL III.

	bl. lx, kol. 1, reg. 2	staat: beweering	lees: bewering
	kol. 2, reg. 1	staat: het	lees: de
	bl. lxviii, kol. 2, reg. 35	staat: de	lees: die
	bl. lxxv, aanw. 35 (beh. tot bl. 199)	staat: Kobus	lees: Bohn[(*))Dezelfde fout komt mede voor: bl. LXXV, aanw. 29 (beh. tot bl. 200); bl. LXXVI, aanw. 15 (beh. tot bl. 292), aanw. 13 (beh. tot bl. 296), aanw. 27 (beh. tot bl. 296).]
	bl. lxxviii aanw. 5 (beh. tot bl. 120)	staat: Alof 35.	lees: Alof bl. 35.
	bl. 208, kol. 1, reg. 51	staat: Weeren	lees: Weren[(**))Dezelfde fout komt mede voor: Deel III, bl. 257, kol. 1, reg. 34.]
	kol. 1, reg. 51	staat: verweeren	lees: verweren
	bl. 210, kol. 1, reg. 36	staat: scheren	lees: scheeren
	kol. 2, reg. 28	staat: gij	lees: hij
	bl. 229, kol. 2, reg. 44	staat: beweeren	lees: beweren
	bl. 232, kol. 1, reg. 52	staat: bi.	lees: bl.
	bl. 257, kol. 1, reg. 35	staat: weeren	lees: het
	kol. 2, reg. 9	staat: Kiliaan	lees: Kiliaen[(***))Dezelfde fout komt mede voor: Deel III, bl. 111, kol. 1, reg. 39; bl. 116, kol. 2, reg. 36; bl. 257, kol. 2, reg. 9; bl. 265, kol. 1, reg. 13; bl. 284, kol. 2, reg. 31.]
vroeger in Deel I:	bl. 418, kol. 2, reg. 6	staat: wind	lees: win[(****))Dezelfde fout komt mede voor: Deel II, bl. 149, kol. 2, reg. 30.]
gelijkmede in Deel II:	bl. 244, kol. 1, reg. 42	staat: houdt dikwijls	lees: houdt
	bl. 393, kol. 2, reg. 52	staat: olifant	lees: luis
en in Deel III:	bl. xxxix, kol. 2, reg. 13	staat: bij	lees: in
	bl. 21, kol. 1, reg. 22	staat: het mij	lees: het
	bl. 97, kol. 2, reg. 26	staat: uitgooijen	lees: uitgooyen
	bl. 126, kol. 2, reg. 14	staat: aanw. 4	lees: aanw. 14.
	kol. 2, reg. 24	staat: bl. 73*,	lees: bl. 73,
	kol. 2, reg. 24	staat: Hij	lees: Hi
	bl. 127, kol. 2, reg. 13	staat: bl. 54. aanw. 24.	lees: bl. 53. aanw.24.
	bl. 129, kol. 2, reg. 15	staat: verwig	lees: vervig
	bl. 148, kol. 1, reg. 4	staat: regter	lees: rechter[(*****))Dezelfde fout komt mede voor: bl. III, bl. 154, kol. 2, reg. 6.]

 

Op waardig moet nog staan, het bij armoede opgenomen spreekwoord: Die zich niet behelpen kan, is niet waard, dat hij armoê lijdt.

Aan het spreekwoord: Bij mijne geestelijkheid, zei de pastoor, ik was liever een levendige kapitein in eene komedie dan een doode vizier in den krijg, ontbreekt het laatste deel, zoodat het nog op krijg moet staan; evenals het spreekwoord: Hij loopt midden in de sloot, en eet van beide wallen, het eerste deel mist, en daarom nog op sloot moet geplaatst worden; gelijkmede het spreekwoord: Hij hangt als eene zwaluw aan de latten, waarvan het middelste deel niet is opgenomen, en dat alzoo nog op zwaluw moet voorkomen.

Hij is als een paard zoo sterk kan geschrapt worden, omdat er mede staat: Hij is zoo sterk als een paard.

De omschrijving van 't woord voerkramen (III. bl. 113) moet vervangen worden door 'tgeen Deel III. bl. xcviii daarvoor in plaats gegeven is, gelijkmede de omschrijving van 't woord bartholomeus (I. bl. xliii) door 'tgeen Deel III. bl. cvi daarvoor in plaats staat.

De beide spreekwoorden: Wie mogt dat niet? vroeg de abt van Bosen en Hij is doen moeten geschrapt worden.

 

[pagina CLV]

ERRATA IN AFLEVERING 7 EN 8 VAN DEEL III.

	bl. xci,	kol. 2, reg. 31	staat: Plakkert.	lees: Plakker.
	bl. ci,	kol. 2, reg. 8	staat: daden.	lees: zinnen.
		reg. 23, 24	staat: het is mij niet mogelijk, anders te doen.	lees: als het mij mogelijk is.
	bl. cvi,	kol. 2, reg. 24	staat: Barthelmeos	lees: Barthelmeus
		reg. 46	staat: van de pokken	lees:
	bl. 293,	kol. 2, reg. 36	staat: beweeren	lees: beweren[(*))Dezelfde fout komt mede voor: Deel III, bl. 276, kol. 2, reg. 7; bl. 291, kol. 2, reg. 22, 23.]
	bl. 366,	kol. 1, reg. 48	staat: hij het	lees: hij
en vroeger in Deel I:	bl. li,	kol. 1, reg. 33	staat: de	lees: den
	bl. 315,	kol. 1, reg. 17	staat: bol.	lees: bolle.
	bl. 404,	kol. 2, reg. 7	staat: holletje	lees: bolletje
			staat: bolletje	lees: holletje
gelijkmede in Deel II:	bl. v,	kol. 2, reg. 16	staat: Duisternis.	lees: Duister.
	bl. lxxv,	kol. 1, reg. 10	staat: sluyter.	lees: Sluiter.
en in Deel III:	bl. xliii,	kol. 2, reg. 51	staat: Bezweering.	lees: Bezwering.
		reg. 52	staat: bezweering.	lees: bezwering.
	bl. xlv,	kol. 1, reg. 51	staat: zweeren	lees: zweren
	bl. lxxvi,	kol. 1, reg. 28	staat: aanw. 22: Wassenbergh V. bl. 101.	lees:
	bl. xc,	kol. 1, reg. 17	staat: het	lees: de
			staat: dorp	lees: landstreek.
	bl. 110,	kol. 2, reg. 2	staat: adelijken	lees: adellijken
	bl. 125,	kol. 2, reg. 53	staat: gaen	lees: gaan

 

Op slaap mist men de drie volgende bij muts opgenomen spreekwoorden: Als de hemel valt, krijgt men eene blaauwe slaapmuts op, - Hij heeft de blaauwe slaapmuts op, en Hij is zoo mak als een schaap; je kunt hem wel onder je slaapmuts vangen, die daar nog moeten voorkomen; ook op tand moet nog staan, het bij hand opgenomen, en thans met een ander vereenigd spreekwoord (zie Deel III. bl. lxxx): De naarstige hand, Geen snoepers tand, Een schaarsche mond Is 't huis gezond; gelijkmede op weet het bij achterste opgenomen spreekwoord: Alles is maar eene weet, zei de boer, en hij haalde eene pier uit zijn achterste, en bond er zijne schoenen mede vast.

Aan het spreekwoord: 't Is wel geklaard: Het goed vergaârd, De eer bewaard En kost gespaard, ontbreekt de eerste helft, zoodat het nog op goed moet staan; evenals het spreekwoord: Het geld: Dat stelt Den held In 't veld, het laatste deel mist, en daarom nog op veld moet geplaatst worden; ook is bij het spreekwoord: Bezie eerst u zelven, alvorens gij een ander moeit, het laatste deel niet opgenomen, waarom het nog op moeijen moet staan.

De spreekwijze Met de warme hand en hare verklaring moeten aldus gelezen worden: Iets met de warme hand overbrengen. [Dit wordt gezegd, als iemand het geschonken vertrouwen misbruikt, en dadelijk aan den vijand meêdeelt, wat hem in vertrouwen gezegd is, terwijl zijne hand nog warm is van den handdruk.]

Op weg staat: Hij zoekt veel (of: duizend) uit- (bij-, of: om-) wegen, om er vrij van te komen; daarom kunnen Hij zoekt omwegen bij omweg, en Overal weten zij uitwegen op bij uitweg geschrapt worden. Ook op gek kan geschrapt worden: Hij houdt hem voor den gek, naardien daar mede voorkomt: Men houdt hem voor het lapje (of: voor den gek).

Deel III, bl. xv, kol. 1 moet, tusschen reg. 7 en 8, ingevoegd worden: lust-niet. (Zie ii. bl. lxxiv bij kerkhof.)

Nog moet in Deel III. bl. lxxviii de aanw. 15 van bl. 96 tot bl. 97 overgaan.

Eindelijk behooren, Deel III. bl. 172, bij het spreckwoord: Hij slacht den duivel: hij vertrekt met stank, behalve het op Campen bl. 52 opgegevene, mede voor te komen de beide varianten: Die Duuel leth steets enen stanck nae hem en Ey wat een duyuelschen stanck is dat, die op Campen op dezelfde bladzijde staan.