[1] Themistocles, Chileus, Pausanius, Lycomedes, Ariobulus
Themistocles
De Griecken zijn vereent/ haer twisten hier te
voren/
400
Heb voor 'tgemene best ick ijver doen versmoren.
400
De vrome zijn gemoet haer vryheyt voor te staen/
401
En met haer eygen bloet der Persen trots te slaen:
Neen/ 'tGriecken niet en lijt dat dees verwijfde Mannen/
Wt geen van hare Steen haer oude vryheyt bannen.
405
Sou Medens weeld' en pracht/ en Persens geyle ze'en/
'tGematicht Griecken wijs in slaverny vertre'en?
Veel eer sal door haer bloet coralich ros verschynen
De grauwe Zee/ en eer sou Persen doen verdwynen
Haer steden meestendeel/ dat 'tGriecken immer nou/
410
Dat Xerxes dat zo slaefs sijn wetten geven sou/
409-410
Want noyt den Griecken vroom voor geen gevaer en neygen/
411
[p. 22]
Hoewel der Persen macht Athenen meest sal dreygen/
En ziet sich aldernaest omringt met haer gewelt/
413
So heeft noch geen gevaer haer manlijck hert ontstelt/
415
Om met gemoet vertsaecht van 't Griecx verbont te
scheyen.
Wat heeft met loven milt so listelijck doen vleyen
Den Pers door sijn Gezant d'Atheensche borgery/
Op dat hy die naer wensch mocht krygen aen sijn zy:
Maer ô! den Koninck was wel vert van sijn begeeren/
420
Athenen kan wel 'tgoudt en Xerxes schat ontbeeren/
Ten heeft die niet van doen: maer boven al het mint
Den gulden vryheyt waert/ en daerom oock gezint
Te laten hare Stadt/ Voor-vaders/ Hof en Landen/
Daer sy niet mogen vry/ en zonder slaefsche schanden/
425
Veyl blyven nu ter tijt/ om daer naer door een slach
425
De vryheyt altemael en 'tleven op een dach
te eynden/ ofte wel d'Atheensche scha te wreecken/
En met eendrachte handt der Persen trots te breecken/
Verseeck'ren 'tGriecken al haer vryheyt int gemeen/
430
En int byzonder wy ons zoet gewenschte Atheen
430
Herbloeyen doen verheucht in eeren hoog verheven:
Vervloeckt is 'tsnoot ghemoet dat lust als slaef te leven/
En liever niet en kiest te sterven in het velt/
Dan sich te zien verheerscht van het uytheemsch gewelt.
Chileus
435
Themistocles/ ô Helt! recht Grieck in al u
daden/
Het Griecken int gemeen is even so beraden;
Athenen treet haer voor/ sy volgent vlytich naer/
't Bezonder is gestaeckt in dit gemeen gevaer;
Al heeft den Koninck nu de Griecksche deur gewonnen/
439
440
Daerom en heeft hy noch hun vryheyt niet verslonnen/
Hy heerscht noch niet naer lust: 'teendrachtich Griecken sal
[p. 23]
Hem doen bekennen dat der Keyserrijcken val
Dick niet verhind'ren kan een menichte van knechten/
Noch veel krijchshopen kloeck genegen om te vechten:
445
Maer wel den zegen Godts/ die meest den kleynen heeft/
Waer voor de grootste macht heeft dick vertsaecht gebeeft.
De Griecken zijn te saem in vast verbont getreden/
O overvromen Man! door u beleyt en reden/
Gy dreeft haer tot de zaeck/ gy porden haer bequaem
449
450
Met woorden wijs geseyt/ so dat sy altesaem
Malkander zwoeren trou te blyven tot het ende.
Waer dat Jupijn belieft de Eendracht neer te zenden/
Is zeges teycken vast; en voor dat lant gewis
Den Hemel ijver waeckt/ en steets sorchvuldich is.
454
455
Dus Griecken zijt gemoet/ de Goden met u stryden/
455
Haer ongemeten macht u vryheyt zal bevryden;
Treet moedich int gevecht/ blijft vast in u verbondt/
Der Persen staet door u wert dodelijck gewondt.
Themistocles
Athenen nimmer sal 't verbondt als trouwloos
scheyden/
Pausanias
460
Noch Sparta wil oock niet datmen waerachtich
seyden/
460
Dat Lacedemon vals het Griecken wou verzae'n.
461
Neen/ neen/ Voor-vaders deucht en overvrome dae'n
Die prick'len al te zeer ons Ziel en kloecke zinnen/
Om met ons eygen doot ons Vaderlant te winnen/
465
Der vryheyts gulden kroon/ oft wel die met gewelt
Te graven met ons bloet int doot besprengde velt:
464-466
Want beter is het vry voor 't Vaderlant te sterven/
[p. 24]
Dan onder 'tslaefsche jock zo eerloos te verderven.
Tymophanes
Corinthen even zo haer Stadts vryheden mint/
Ariobulus
470
En Tegea te recht is even zo gezint;
Chyleus
't Gantsch Griecken spreekt alzo/ en ijver zijn
genegen
471
den Persen onder t'ooch te trecken moedich tegen/
En tergen haer ten slach/ die zo verwaent gemoet
473
zijn/ dat ons tegenweer haer spottich jagen doet:
474
475
Doch uyt het noot gevecht wy nimmer sullen wijcken/
Voor dat wy allen doot/ oft Persen t'seyl doen strijcken.
476
Heyl'ge Eendracht welghekomen
477
Zijt ghy inde Griecksche Ste'en/
Door u wert den schrick met reen
480
(O Godinne!) wech genomen/
Die de Griecken int gedacht
Beven deed' voor Xerxes macht.
Eygen vrucht van d'heylg' offerhanden
Die het Griecken met ootmoet
485
T'eeren vanden Hemel doet.
485
O! beschermster van haer landen
Zijt ghy/ die steets met u leyt
Vrientschap/ Liefd' en trouwigheyt.
Door Godtvruchtigheyt komt voren
490
d'Eendracht uyt des Hemels troon/
[p. 25]
Als der deugden voetster schoon;
Twist/ Gewelt/ Bedroch versmoren/
'tWelck der Landen welvaart schent
Waer sich d'Eendracht henen wendt.
[2] Phanias, Aristides, Lycomedes
Phanias
495
Hoe? so te Scheep te gaen/ en onse Stadt te
laten?
Wat zou den zege al (oft zo geviel) ons baten?
D'Altaren vanden Góón, Beschermers ons
Gemeent/
De graven daer in rust Voor-vaders wit gebeent/
Ons Muren trots geboudt/ ons schoon vercierde hoven
500
te laten vol moetwil: Den Persen die beroven
En schenden onse woonst/ vernielen onse Stadt/
Al oft Athenen noyt geen plaets en had gehadt:
Wat kan ons 'tongeval doch erger zijn toezendich?
503
Aristides
Altijt te zijn verheerscht in slaverny ellendich.
Phanias
505
Die 't Vader-landt ontbeert is ider slaef vol
schandt.
505
Aristides
De gantsche Weerelt is der vromen Vaderlandt;
O Phania! gelooft dat in geen plaets oft Steden
ons Vaderlandt bestaet/ de Ziel verselt met reden/
(Wiens oorspronck Godlick is) daelt uyt des Hemels troon/
510
En vest haer woonst int lijf (door eygen schick der
Góón)
510
Daers' in gekerckert blijft/ als vremdelijck op Aerden/
En heeft altijt het oog naer 'sHemels dack vol waerden/
[p. 26]
Als vol genegen lust om daer weer heen te gaen.
Dit is het gene dat ons so 'tgemoet port aen/
515
Tot oeffening des deuchts/ tot eeren/ staet en machten/
En schelt het trage lijf van onvermogen krachten/
Verslenst in lusten vuyl/ als in't vervolgen flou/
517
Naer 'tgeen des Hemels vonck hem garen stieren wou;
Dat 's naer een vry gemoet/ bezwalckt met gener vrezen/
519
520
Die 's werelts lust versmaet/ en naer 'tonsterflijck wesen
520
('t Welck wis die Mensch bekoomt) vergadert door de deucht.
521
Dus Phania/ altijt leeft in't gemoet verheucht/
Den Vromen/ waer hy is/ en treet 'tgeval met voeten;
523
Haer blixems dwarssen sach/ noch donders grof ontmoeten
524
525
verschricken syn gemoet: maer poocht steets-wijs gezint
met onvertsaechder hert naer 'tgeen hy nodichst vint/
'tSy dan hy nodich raemt het Vaderlant te derven/
Oft voor des Ouders wet al vechtende te sterven.
Hy schrick voor genes dings/maer neemt het byder hant/
530
Oock Phania/ alzo wy laten Stadt en Landt/
Als 'tgeen ons nodichst is om vry te mogen leven.
Stadts Wal/ hoe vast gebout/ geen hulp aen ons kan geven
tot Medens tegenweer/ ist dan geen veylder raet
533
dat wy die laten/ eer dat die ons eerst verlaet?
535
Athenen gaet met ons/ de vryheyt treet ons voren/
Die/ so wy bleven hier/ ellendich sou versmoren;
De Doden laten die bewaren 'tdode goet;
Die leven zoecken 'tgeen haer nut is tot behoet;
Neen Phania/ verschrickt dees stenen niet te laten/
539
[p. 27]
540
Want eer een korten wijl op heerelijcke straten
Ons voeten sullen treen in Hemel oft op Aerdt.
Lycomedes
Broeders/ hebt g'yet te doen? het volk is meest
vergaert/
542
Om haer eendrachtich op de Schepen te vervoegen.
Phanias
Gaen wy/ dat Godt in als Athenen wil vernoegen.
Rey
545
Adieu/ ô Stadt// die wy door noot verlaten/
545
Ons oogen nat// met tranen boven maten
Bevocht/ bedroeft ons borst/ als wy bedencken
Hoe het geboeft// van Persen u sal krencken.
Adieu ô Kercken schoon.
550
Adieu Voorvaders woon.
Adieu ons Ouders graven/
Wy scheyden met gezucht:
Doch beter ist gevlucht
Dan werden Medens slaven.
555
Niet al te seer// u 't scheyden laet
berouwen/
Athenen weer// den Hemel sal op-bouwen/
Heerlijcker noch// als oyt het was te voren:
Beter ist doch// de Stadt als wy verloren.
Maer die oneel van bloet
560
Wil met een snoot gemoet
Der Meden moetwil lyden/
Die blijft hier/ maer wy gaen/
Oft sterven/ oft verslaen
Die ons t'onrecht bestryden.
[p. 28]
[3] Choor
565
Naer dat te Scheep gegaen Athenen
565
Nu was door Temistocles raen/
De Griecksche vloten hun vereenen/
En moedich jegens Meden slaen.
568
By Artemisium in het vechten
569
570
Het Griecken Persen proeven doet/
Dat pronck noch prael yet kan uytrechten/
Maer wel alleen een vroom gemoet.
Sich te verzekeren int verwinnen
573
575
Aent Griecken/ dat verschrick van zinnen
575
So schromich Medens hoogmoet weeck.
Maer nu by Salamyna moedich/
Stout leggen Persens trots ter neer/
Versek're met haer handen bloedich
580
Haer Vaderlant de vryheyt weer.
Die door den damp des hoochmoets droncken
De Goden trotsten op sijn macht/
582
Sach flucx sijn grote vloot verzoncken/
En al sijn waen te niet gebracht;
585
So dat hy al verbaest met schanden
Door Themistocles veylen raet
586
Vlucht metter ijl naer Medens landen/
En Grieckens heersch-lust droef verlaet.
588
Leert nu hier uyt/ ô volck'ren! kennen/
590
Wat nut Godtvruchte Eendracht geeft/
Geen vyandt noyt het landt kan schennen/
Waer die haer heyl'gen zetel heeft.
400Heb ik in het algemeen belang ijverig tot
een eind gebracht.
401gemoet, van goeden wil,
van zins.
409-410Veel eer .... dan dat aan Griekenland
nu ooit, - dat Xerxes daaraan als aan onderworpenen zijn wetten zou stellen;
409 dat lees dan?
411neygen,
buigen.
413En dit (Athene) zich allereerst door de
Perzische macht ziet omsloten.
425veyl, veilig.
430in gewenschte Atheen is
-te A- als een lettergreep te lezen.
439de Grieksche deur, den
toegang tot Griekenland, nml. door den slag van Thermopylae.
449gy porden haer, gij
spoorde hen aan.
454ijver, ijverig;
sorchvuldich, vol zorg.
455gemoet,
welgemoed.
460datmen waerachtich
seyden, dat men naar waarheid zou zeggen.
461verzae'n, lees
verra'en, in den steek laten.
464-466om voor het vaderland met onzen dood
de gulden kroon der vrijheid te winnen, ofwel die in krachtig verzet met ons
bloed te begraven in het door den dood besprenkelde veld.
471ijver,
ijverig.
473gemoet,
gezind.
474spottich jagen, spot
bedrijven, spotten.
476voordat wij allen dood zijn of
....
477Dit gezang heeft geen opschrift; de
strophe is die van het lied ‘Si c'est pour mon pucellage’.
485achter dit vers behoort geen punt te
staan.
503zijn toezendich,
toezendende zijn, toezenden.
505wie geen vaderland heeft is voor ieder een
smadelijke slaaf.
510schick,
beschikking.
517verslenst, verwelkt;
517-518 als flauw in het nastreven van datgene waarnaar de hemelsche vonk hem
gaarne zou sturen.
519bezwalckt met gener
vrezen, door geen vrees bezoedeld.
520onsterflijck wesen,
onsterfelijkheid.
521vergadert, verzameld,
verworven.
523't geval, het
ongeluk.
524sach, gezag, macht; de
tegenstrevende macht van den bliksem van het ongeluk noch het geweldig te keer
gaan van den donder verschrikken hem.
533veylder,
veiliger.
539wees niet angstig om deze steenen te
verlaten.
542hebt g'yet te doen?,
moet gij hier nog zijn?
545Dit is de strophe van het lied ‘Antwerpen
rijck’ en van
Psalm 44 ‘De heyd'nen zijn’.
565naer dat,
nadat.
568slaen, slag
leveren.
569-sium als één
lettergreep te lezen.
573verzekeren, als drie
lettergrepen te lezen.
573-574zich zeker te voelen van de
overwinning is het ware, ....
574t'recht / 't welck als
vier lettergrepen te lezen.
575verschrick,
verschrikt.
582zich tegen de Goden op zijn macht
verhief.
586veyl, veilig.
588en van den lust om over Griekenland te
heerschen moet afzien.
