[Vierde Handeling]
[1] Aristides, Pausanias
Aristides
D'Onsterffelijcke
Góón
en 'sHemels doen genadich
Met offers aengenaem/ het Griecken looft gestadich/
595
En boven al Jupijn/ die (Vader van het recht)
Der Persen heersch-lust als tyranny wederlecht.
596
Den meesten noot is door/ den Koninck is geweken/
597
Dat nu met Feesten milt het Griecken wil uytbreecken/
Met vreugden over al. O onsterffelijck geslacht!
599
600
Hoe haest is door u hulp den Pers te niet gebracht/
Alleen met een gezwenck ô Goden! uwer oogen/
601
Vernielt ghy 'sAertrijcx trots en 'sWerelts ijl vermogen.
Gy die den golven dul met wijsheyts tomen zelf
bepaelt en hout int bant/ en 'tblinckende gewelf
605
des Hemels gulden daeck met sterren hebt doorweven/
Die ider in sijn loop naer wijsheyts oorden zweven.
606
O Goden ick u smeeck dankbarich int gemoet/
Om d'onverdiende deucht die ghy het Griecken doet;
608
Dat nu d'Altaren plat van offers bloedich roken/
610
D'eerwaarde
Góón
tot lof/ op dat het danckbaer smoken
den Hemel wijs behaecht dat hy ons zegen geeft/
Dat een-mael noch den Pers voor Grieckens vroomheyt beeft:
Ick voel inwendich/
Góón
, 'tgewis van't overwinnen/
Een zonderlinge vreucht mijn wispelt door de zinnen/
614
615
En eygen voorbeelt/ dat den Hemel vol genaed'
615
liefd'/ dat eendrachtich vroom het Griecken Persen slaet/
616
Verdrijft hem uyt sijn lant/ en doet hem schandich vluchten
[p. 30]
met so veel ongeval/ bekommering en duchten/
Als hy de Griecksche Ste'en t'onrecht heeft aengedaen/
620
Ja dat noch eens met vier moet 's Konings hof vergaen/
620
Tot wraeck van moetwil snoot aen onsen staet bedreven;
Pausanias
Den Hemel wilt in als naer uwe wenschen geven.
O Aristide! looft/ de Goden zullen doch
u Stadts verderven snoot wel schendich wreken noch.
624
625
Ick zie naer dese tijt als 't Griecken op gestegen/
En hoogsten trap sal zijn weer aen de Mede plegen/
626
Den eygen moetwil snoot die 't Griecken heeft geleen:
626-627
Maer Aristides/ gaen wy met manhafte reen/
Der Grieckscher volck'ren kloeck tot vroom gevecht vermanen/
630
Want noch eenich met ons bloet wy moeten moedich banen
630
den wech tot ons behoet/ en met eendrachte handt/
Oft sterven/ ofte doen dat Meden ruymt het lant/
Met schanden boven maet/ en sijn hovaerdich rasen
men hem betoont te zijn/ een idel opgeblasen
635
en Vrouwen snockery/ die dwaeslick niet en gelt/
635
Wanneer met Swaert en Spies men vechten moet int velt.
O Aristides! ziet/ den tijt is nu voor handen/
'tBeginsel vanden wel oft qualijck vaert ons Landen;
638
Ick roep de grote
Góón
, die ick als Rechters maeck/
640
van Xerxes moetwil boos/ en ons gerechte saeck
den Goden/ waer van dat den zeege ons moet komen.
Aristides
Pausanias/ ô neen/ en wilt hier niet voor schromen/
[p. 31]
De Goden lieven 'trecht/ sy slaen geen hoogmoet acht:
Tot noch toe hebben sy den Griecken met haer macht
645
Rechtveerdich by gestaen/ sy en sullent noch niet laten.
645
Wel/ gaen wy metter ijl haer offeren t'onser baten/
646
En zien wat ons 'tgeheym naer Priesters wet toezeyt/
647
Op datmen naer haer raet ons zaken wijs beleyt/
't Sy dats' ons tot het slaen/ oft noch te toeven raden/
650
Gewis men moet den raet der Goden niet versmaden.
[2] Mardonius ende Masistius
Mardonius
Masistius/ ghy ziet hoe dat ons zaleen lopen;
Den Koninck is vertsaecht/ ontbloot van alle hopen/
Naer Persen toe gevlucht; wat staet ons nu te doen?
Oft wel te trachten om ons zelven te behoen/
654
655
Ons eere voor te staen/ en Persens leet te wreken/
En 'toverwinnend' heyr der Griecken trots te breken/
656
Oft wel te trecken daer het ons wel veylder zy
657
Tot 'teen of 'tander; Hoe/ oft waer na dat ick my
658
vervoegen sal/ En heeft mijn ziele niet besloten.
658-659
660
Den Pers in korten tijt veel schanden heeft genoten/
660
En 'tvalt veel anders/ dan-men eertijts heeft gewaent/
Hier lang te blyven stil den noot ons anders maent/
662
Het Leger vol gebreck van notelicke dingen/
So datm' ons met gewelt tot vlucht of slach zal dwingen.
665
Masistius/ wilt nu tot 'sKonings eere raen/
Wat nodichst is voor ons, en vorderlijckst gedaen
.
Masistius
'tVertreck baert ons geen nut/ de Griecken op ons hielen/
[p. 32]
Die sullen int vervolch allengskens ons vernielen:
'tIs beter datmen slaet/ en datmen vlytich waech
670
Ons Leger dat verzwackt; daer sterven alle daech
te veel Soldaten/ door den honger die sy lyden.
Mardonius
Wel/ zijt ghy zo van zin/ ich salt oock niet vermyden/
So gaen wy datmen flucx het heyr in orden stelt/
Op dat wy/ of den Grieck/ verlaten 'tbloedich velt.
[3] Bode, Pausanias
Bode
675
Myn Heer/ den Pers my dunckt is tot den slach genegen.
Pausanias
Het Grieksche heyr oock sal hem moedich trecken tegen/
Want dat niet is gewoon te wijcken voor den slach:
Een ider doe sijn best so veel als hy vermach.
Choor
Tot eygen schaed' is nu gedrongen
679
680
Den Pers/ tot vlucht oft wel tot slaen/
So haest heeft Godes macht gedrongen
681
Dese Meden hoogmoets idel waen.
682
596
wederlecht
, afwijst, te niet doet.
597
is door
, is voorbij.
599
het vers telt in het midden een lettergreep te veel.
601
een gezwenck
, een beweging, numen.
606
oorden
, orde.
608
deucht doen
, vreugde schenken.
614
wispelt
, suizelt, fluistert.
615
en eygen voorbeelt
, en een waar voorgevoel, voorteeken.
616
liefd'
, belieft, wenscht.
620
vier
, vuur.
624
u stadts verderven
, de verwoesting van Athene.
626
En hoogsten trap
, ten hoogsten trap.
626-627
een voorzegging van de overwinning van Perzië door Alexander den Groote.
630
Want noch eenich
, want nog eendrachtig; de aanhef van het vers telt een lettergreep te veel.
635
Vrouwen snockery
, vrouwengekrijt (bij het ww. snokken, snikken); wellicht te lezen
snorckerij
, gesnoef;
niet en gelt
, niets waard is.
638
het begin van voorspoed of andergang onzer landen.
645
sy en sullent
als drie lettergrepen te lezen;
laten
, verlaten.
646
offeren
als twee lettergrepen te lezen.
647
't geheym
, het orakel, de voorteekenen.
654
behoen
, verdedigen.
656
breken
, verslaan.
657
veylder
, veiliger.
658
Tot 't een of ander
, hier of daar heen.
658-659
Hoe of waarnaar ik mij gedragen zal, heeft mijn ziel nog niet besloten.
660
genoten
, ondervonden.
662
de nood verbiedt ons hier lang stil te blijven liggen.
679
gedrongen
, gedwongen.
681
gedrongen
(lees
gedwongen
?), bedwongen.
682
Dese
lees
Des
.