29 Spiegel historiael
Jacob van Maerlant heeft van ± 1283 tot 1288 gewerkt aan zijn Spiegel historiael, die in vier delen de geschiedenis van de schepping tot 1250 moest behandelen. Het werk is onvoltooid gebleven. Philip Utenbroeke en Lodewijk van Velthem hebben het werk afgemaakt. Laatstgenoemde heeft er nog een vijfde deel bijgeschreven, dat de geschiedenis tot 1316 behandelt.
Het werk is uitgegeven door H. v. d. Linden en W. de Vreese, Brussel 1906 (reprint: Utrecht 1982). Hun transcriptie van de tekst wordt hier gevolgd.
In het vijfde deel wordt onder meer gesproken over het huwelijk van koning Edward van Engeland. Tijdens zijn huwelijksfeest laat de koning een ‘Arthurspel’ opvoeren. Iedere ridder mag kiezen wie hij wil uitbeelden (Walewein, Lancelot en dergelijke). Bij het spel hoort dat er iemand aan het hof komt met een tijding.
Opmerkingen
| 1a | echt (16): De in het MNW vermelde betekenis ‘bovendien’ wordt in het Wdb. niet vermeld. |
| b | al in een (28): Het MNW vermeldt de betekenis ‘gezamenlijk, allemaal met elkaar’. Deze betekenis, die hier het beste past, wordt in het Wdb. niet gegeven. |
| c | Waloysen (30): de mensen uit Wales, die het koning Arthur soms bijzonder moeilijk maakten (in de verhalen). |
Opdracht
| 1 | die ridder: Enkel- of meervoud? Is dit de normale vorm? |
| 3 | gedaen = .... |
| 4 t/m 6 | Wat liet de koning doen en waarom liet hij dat doen? |
| 5 | De groep .i. der cnapen zou volgens de ‘regels’ (zie blz. 43) in de datief moeten staan. Is dat hier ook het geval? |
| 6 | In het nnl. voegen wij in zo'n beknopte bijzin van doel het woordje te toe. Is dit te in het mnl. niet nodig? |
| 8 | das is hier een nevenvorm van .... |
| 9 | mire is ontstaan uit .... In welke naamval staat de groep mire cronen? |
| 9 t/m 11 | Vertaal deze regels. |
| 12 | Waarom wordt de aanvoegende wijs (2 ×) gebruikt? |
| 12 | Waarnaar verwijst -se? |
| 12 | moete vromen = ..... |
| 14/15 | utermaten sere gereden: Wat moet je hieronder verstaan? |
| 16 | Wat wordt door Ende nevenschikkend verbonden? |
| 17 | Al versch is een bepaling bij .... |
| 19 | ende: Wat wordt nevenschikkend verbonden? Wat is de betekenis van deze woordgroep? Hoe noem je deze stijlfiguur? |
| 21 | daer: Woordsoort? |
| 20/21 | Vertaal: hoe - striden. |
| 24 | De man wijst hier naar een van de ridders. Hoe vertaal je sit ende traect? |
| 25 | Onverwect staat niet in het Wdb. Hoe kun je de betekenis dan toch te weten komen? |
| 25 | hode is door syncope ontstaan uit .... |
| 27 | Op welke manieren kun je hem tween hier vertalen? |
| 29 t/m 31 | Vertaal: u lant - cont. |
| 30 | bat is de comparatief van het bw.... |
| 31 | eest = ...+.... |
| 32 | In welke functie is doet hier gebruikt? |
| 36/37 | Vertaal deze regels. |
