[4e. Handelinghe.]
4e. Handelinghe. 1e Wtcoomen
Achilles, Automedon.
Achilles
Vervloecte handen, en wel waerdich wt te roijen,807
Die u besmetten met d' edelste bloet van Troijen.808
Vervloecte voeten, die de stoute borst betradt809
810
Des vroomsten capiteijns, die Asien heeft gèhadt.810
En ghij sijt me vervloect, ô overwreede ooghen,811
Die sulcke moorderij t' aenschouwen cont gedoogen.
En noch vervloecter sijt ghij, overwreet gemoet,
Diet moorden van mijn lieff haer aldernaeste bloet814
815
Verdragen cunt. Van wat geslacht sijt ghij geboren,
Achilles? dat de geen, die ghij hadt wtvercoren
Tot een schoonbroeder waert, ghij selve die vermoort!817
Van meerder wreetheyt is int oorloch noijt gehoort.818
Helaes, Polyxena! den moort heb ick bedreven.
820
De schult heb ick alleen, wilt ghij die niet vergeven,
[p. 83]
En straft mij nae verdienst, so ist met mij gedaen.821
Als ick mijn Juffrou had, heb ickse laeten gaen.822
Als sij haer lichaem boodt om t' dode te bevrijen,823
Doen heb ick haer niet in mijn tente willen lijen.824
825
Als ick niet haer, maar sij mij om vergiffnis badt,825
Doen sandt ick haer te rug met d' ouders na de stadt.826
Doen wild' ick opter daet daer inne niet besluijten827
Om t' overleggen wat daer al wt conde spruijten.828
Maer doort affwesen wert ick met meer pijns gequelt.829
830
Nu routet mij, dat ickt dus lang heb wtgestelt.830
Want als ick d' eerste mael liet mijn gesichte dwalen
In hare jonckheyts glans en in haer ogen stralen,832
Dranck ick haer beeltenis door d' oogen in mijn borst;833
Een dranck, helaes! die niet verslaet, maar scherpt den dorst.
835
De schoone beeltenis nam in het hert haer plaetse835
En maectent tot een kerck; als een godinne staetse836
Daer op een outaer hooch, daer wert s' erkent alleen,837
En van de drang van mijn gedachten aengebeen.838
Daer branden tot haer eer duijsent en duijsent toortsen.
840
Staech sij mijn harte dwingt met hare blixems coortsen,840
Tot een begeerte van t' geen haer gelijckend' is,841
En dats mijn lieff, daer van is sij de beeltenis.
[p. 84]
Ghaet send' u lieff van hier over veel duijsent mijlen,843
Sij heeft den booch, tis waer, maer ghij int hert de pijlen.
845
Wat helpt, Achilles, dat ghij haer van u veriaecht,845
Als ghij haer beeltenis binnen int t' herte draecht?
Ghij sentse wech om u gedachtnis te bedriegen.847
Hier sit sij in u borst, hier can sij u niet liegen!848
Hoe ghijse meerder poocht te stellen wt u sin,849
850
Hoe ghij u meer verwart in u begonnen min!850
Automedon!
Automedon
Mijnheer.
Achilles
Ick heb dees brieff geschreven,
Opdat ghij dien terstont gaet aan mijn Juffrou geven.
Gaet binnen troijen nu dewijl het is bestant.853
Draecht sorge datse coom behouden in haer hant.854
Automedon
855
Ick gae, mijn heer, en salt volcomelijck bestellen.855
[p. 85]
Ick heb u vaders staet, schone Princes, bedorven.859
860
U waerste broeder is door dees mijn hant gestorven.860
Als ghij int leger waert, toond' ick u luttel eer.861
Als ick u houden mocht, sand ick u lijcwel weer.862
Sijnt minneteekens dit? Helaes! met grote reen863
Sult ghij mijn bood' versmaen en brieff met voeten treen.864
865
Waertoe is wanhoop goet? hoe nu, Achilles, hoe?865
Betroudt ghij dat dan u beleeffde Joffrou toe?866
t' Sal strecken tot profijt van al haer ondersaeten.867
Haer ouders sullen haer tot uwe liefft bepraten868
Op alderleij manier; ist om u deuchde niet,869
870
't Sal om t' behouden sijn van t' geen haer overschiet.870
t' Verlies haer brengen sou int wterste bedroeven.871
Dan, ick sal in mijn tent het antwoort gaen vertoeven.872
[p. 86]
Hecuba
875
Aen wien?
Paris
Maer aen u dochter ist, mijn vrou en moeder.875
Priamus
Geeftse aen Polyxena.
Polyxena
Leest gijs', mijn heer en broeder.876
Paris
Achilles, die door minnen sterft,877
Edel princes, wiens schoonheijt hem verwan,878
Die wenscht u al t' welvaren, dat hij derft,879
880
En acht dat al, dat hij u wenschen kan.880
Mijn lyefde, die 'ck u draech so groot en ongemeeten,881
Meend' ick, princes, door u affweesen te vergeten.882
Maer laes! gelijck een stat, die nae lang wederstant,883
Snachts overrompelt en gesteeken wert aen brant,884
885
Off de verwinner schoon de torts te rug gaet trecken,885
De brant laet daerom niet sich selven voort te strecken.886
De vlamme voet sich selffs, en hem rontomme went,887
Soo lang daer huys off kerck off muer is overent.
[p. 87]
Also der minnen vlam, hoe wel ick u ontbeerden,889
890
En ging daerom niet wt, maer daeglijxs sich vermeerden.890
Die voel ick in mijn borst nu van so grooten cracht,
Dat het mij seer verdriet, dat ick oijt heb gedacht
Om u, princesse schoon, wt mijnen sin te stellen.893
U, seg ick, die so licht mijn hooch gemoedt cont vellen.
895
Laet mijn stantvasticheijt in uwe min vol pijn895
U een versekering van mijn getrouheijt sijn.896
En mijn getrouheijt, die ick u betoon door desen,897
Van mijn stantvasticheyt u een verseeckring wesen.
Dus salft Achilles hert, princes, met u genae,
900
Op dat het in het vuijr geen asch wert en vergae,900
Maer dat het in den aert des Salamanders keere,901
So dat de brant het selve voed' en niet verteere,
Op dat de brant int hart en t' harte in den brant
Gedueren ewichlijck, u tot een offerhant.904
Finis
[p. 88]
Wij sien t' quaet, dat ons quam door dien hij bleeff versteecken.909
910
Voorseecker sal de Prins de Griecken op doen breecken,
Als danckbaer van de gunst, oft so hij dat niet doet,911
Polyxena heeft tijt te temmen sijn gemoet,
En sal hem metter tijt cunnen so wel bepraeten,913
Dat hij vergeeten sal sijn toorn, en varen laeten.
915
Al swerelts cracht so licht geen hooch hert nederleijt915
Als dees schone Vrous vruntlijcke tederhaijt.916
Indien Polyxena Achilles can bewegen,917
t' Welvaeren vant gants rijck isser gans aen gelegen.918
Polyxena
Ellendich coninxs kint! is dan t' gemeen geluck919
920
Alleen gelegen aen u ongeval en druck?920
In troijens hoochste feest onder 't gemeen verblijen921
Sult ghij alleen benaut in droefheyt sijn en lijen?922
Somen de plagen niet van de troijaense wal923
Kan keeren dan door mijn verdriet en ongeval,924
925
Doot mij te besten van mijns vaders ondersaeten,925
Veel eer dan ghij mij sout slavinne werden laeten926
Van eenen, die mijn waerste broeder heeft gedoot.927
[p. 89]
Priamus
Dits t' eenich middel om te comen wt den noot.
Paris
Hola! Heer Vader, so ghij Paris raet wilt achten,929
930
Ghij cunt hier in voorsien en stillen haere clachten.930
Ick sal den grieck ontbien, dat hij hem vinden laet931
Gins in Apolloos kerck, die in de bossche staet,932
Daer ick hem loven sal mijn suster te doen trouwen,933
Die oock sal komen daer met al haer staet Joncvrouwen.934
935
En als Achilles minst sal op sijn hoede staen,935
Sal ick hem onversiens daer op de plaets verslaen.936
Priamus
En vreest ghij niet de schant van dees verraderije?
Paris
Wie soudt bedroch in sijn vijandt te crencken mije?938
Priamus
Die werck van d' eere maeckt, en schant en laster vreest.
Paris
940
Eerlijck ist winnen, t' sij door cracht off cloecke geest.
Priamus
Die door bedroch verliest en acht sich niet verwonnen.941
[p. 90]
Paris
Off hijt soo acht off niet, wert niettemin verslonnen.942
Priamus
De waere winst dat is t' breecken van t' svijants moet.943
Paris
Waer blijft sijn moet off macht breeck ick sijn hart verwoet?944
Priamus
945
Al is Achilles doot, het heijr is niet gedwongen.945
Paris
Weet ghij niet, vader, wat Apollo heeft gesongen?946
Dat Troija nummermeer sal gaen in slavernij,
Indien Achilles daer niet tegenwoordich sij.948
En nae sijn doot kan hijr niet tegenwoordich wesen.949
950
Waerom besluijt ghij niet? Wat staet hier doch te vreesen?
Hecuba
Doet so, mijn lieffste soon, ick en sal lijden niet,951
Dat anders dan ghij segt, in dese saeck geschiet.
Wreeckt ghij mijn Hectors doot, wreect ghij mijn heete tranen.
Wreeckt Troijas nederlaech, gaet so de strate banen954
955
Tot welvaert van u volck, en wtgang van den crijch.955
Wreect so de wreede smaet, die ick van droefheijt swijch.956
[p. 91]
Paris
Tsa, page, gaet de grieck terstont de bootscap draegen.957
Segt, dat Polyxena verhoren wil sijn claegen,958
En datse tot een vrou van hem sal sijn getrout,
960
So hij sich vinden laet gins in Apolloos woudt.960
En ghij, vrou suster, in het eerste t' samen comen,
Sult hem u hoochste goet en alderliefste nomen,962
En veijnsen off ghij seer tot hem genegen waert,963
Waer door gelegenthaijt sal werden gh' openbaert964
965
Om doort geluckich stuck ons burgers te verquicken.965
Daerom een ijder gae terstont hem hiertoe schicken.966
4e. Handelinghe. 3e. Wtcoomen
Choor
Choor 1.
Elck acht geluckich s' princen leeven967
Door weeldens valschen blijck.968
Hij, door dees meening selffs gedreeven,969
970
Waent niemant sijns gelijck.970
Maer liet hij eens het rijck971
En het gebieden willich vaeren,
En proefd' off laechhaijt rust can baeren,973
De hoocheijt hij verachten sou als slijck.974
[p. 92]
2.
975
Dat een gemeenen man beproefden975
t' Geen hij acht sulck geluck,
Wat sorg en angst een prins bedroefden,
Wat onrust en wat druck,
Hij achten beeter t'juck
980
Als een gemeene man te draegen,
Dan andren met het juck te plaegen.981
Men oordeelt onervaren in dit stuck.982
3.
Een Prins wil datmen hem sal vreesen,
En acht het selve goet,
985
Die selve vreest gevreest te weesen.
De nacht hem niet behoet,
Noch slaep sijn smart versoet.
Als alle menschen ruste raepen,988
Ontsteelt het sorgen hem sijn slapen.989
990
Dat elck gebuert, een Prins ontbeeren moet.990
4.
Wat hooch huijs heeft oijt Prins genooten,991
Dat niet is omgewent?992
Wat vintmen doch voor hoge slooten,993
Diet oorloch niet en schent?994
995
Waer sietmen doch ontrent995
Het hoff de schaempt in eeren houwen?996
Gerechticheyt, huwlijckse trouwe
En sijn de groote hooven niet bekent.
5.
Het hoff dat volcht Bellona bloedich999
[p. 93]
1000
Met hare roed' in de hant.1000
De helse, bose Fury woedich,1001
Die hoverdie plant,1002
Wiens hongerige tant
De grootste doet hovaerdich raesen,
1005
Verslint de huijsen opgeblasen1005
En werpt de hoge princen neer int sant.
6.
Indien men t' oorloch niet siet blincken,1007
Maer van bedroch affstaen,1008
Het groot moet door sijn swaerheyt sincken,
1010
En t' hooch te gronde gaen.
De schipper is belaen1011
Als goede wint het schip gaet stijven,1012
Vreest, het geluck t' schip om sal drijven;1013
De hoochste torens meest de buijen slaen.1014
7.
1015
De hoochste eijcken sietmen breecken
Die in de bosschen staet.1016
t' Geweer, wt Jovis hant gestreecken,1017
De hoochste bergen slaet,
Het vetste beest men gaet,
1020
Niet t' slechste om te doden haelen,
Bereijt men costelijcke maelen.1021
Wat vallen sal, Fortuijn verhogen laet.1022
[p. 94]
8.
Best dueren matelijcke dinghen,1023
Daer t' hooch haest vallen can.1024
1025
Die mate noijt ging overspringen,1025
Als een gemeene man,1026
Die noyt en schayde van1027
De strant, bevreest de zee te naecken,1028
Roijt onder t' lant, dat hij kan raecken,1029
1030
Het hoochste luck alhier op aerden wan.1030
4e. Handelinghe. 4e. Wtcoomen
Achilles
Soo dees godin, veel hoger van manieren1031
Als d' ander goôn, beleeft en goedertieren,1032
Met een genadich ooch mijn smert aensiet,
Der goden staet niet meer k' acht als verwonder.1034
1035
k' En vrees de snelle blixem noch de donder,1035
Benij Jupijn Ambroos en Nectar niet.1036
Terstont quam mij een bood', van Paris affgevaerdicht,1037
Dat haer Polyxena niet langer veronwaerdicht1038
t' Erkennen mijne trou, dat se sal comen nu
1040
Gins in Apollos wout, waer van sij lang was schu.1040
[p. 95]
4e. Handelinghe. 5e. Wtcoomen
Achilles, Polyxena, Paris, Deïphobus.
Sonnet.
Achilles
Gentiel goddin, alleen besitster van mijn hert,1043
Schoon ziele van mijn ziel, meestres van mijn gedachten,
1045
Wiens schoonhaijts clare glans, en gracy mijn vercrachten,1045
Als in den blonden strick mijn hert gevangen wert,1046
Indien ghij niet aensiet de wreethayt van mijn smart,
En stopt u oren voor mijn al te sware clachten,
Van mij en hebdij niet dan droeffheijt te verwachten
1050
En de melijdeloose doot en d' aerde swart.1049-1050
Maer gaet ghij tot gena u goedertieren wennen,1051
En wilt de trouwe van u dienaer recht bekennen,
Verlost ick werden sal van droeffheijt, sorch en pijn.1053
Mijn hert, dat door het vuijr soud' lichtelijck verteeren,
1055
En sal dan nummermeer in assche cunnen keeren,
Maer in een schonen brant altijt onsterfflijck sijn.
Polyxena
Aensiend' u lang vervolch, en aenstaen boven maten,1057
[p. 96]
Hoe wel ick oorsaeck heb, Achilles, u te haten,
Sloech ick mijn oogen op u wijtberoemde duecht1059
1060
En op de schoonheijt van u fluxs gestelde iuecht,1060
De welcke dingen, t' sint dat sij mij wel geviele,
Baerden een vreemde lust vol onrust in mijn ziele,
In veughen dat ick haest mijn toornicheijt vergadt,1063
En t' rout mij, dat ick u so leed' oijt heb gehadt.1064
1065
Tis mijn de grootste pijn des werrelts te gedencken,1065
Dat ick oijt heb gedacht, Achilles, u te crencken.1066
Naer ick mijn gramschap dan op gh' offert heb aen w,1067
Coom ick, grootmoedich Prins, als u dienaersse nu1068
Om op te offren voorts aen u alhier ter steede1069
1070
Mijn hert, mijn wil, en oock al mijn genegentheede.1070
Daerom, Achilles, wilt ontfaen van mijnder hant,
En gunstich nemen aen desen mijn offerhant,1072
En mijn versekren, dat de lieffd' met swaere plagen,1073
Die ghij soo lange tijt tot mijwaert scheent te dragen,1074
1075
Warachtich is en sal altijt gestadich sijn.1075
Waeraen te twijfflen valt mij een soo swaere pijn,1076
Dat ick int midden van mijn vlam bevries doort vreesen.1077
Dus maeckt mij, prince, dat ick mach verseekert weesen,1078
Nae dien de twijfels mij wel duijsent doon aendoen.1079
[p. 97]
1080
Maer waerom soud' ick oock cunnen van u vermoen,1080
Dat ghij geveijnsdelijck sout sulcken liefd' ontfangen,1081
Gelijck het herte van Polyxena heeft bevangen?
Neen, neen, ten kan niet sijn, neent seeckerlijck niet, hoe?
Al droecht ghij mij oock gans geen liefd' met allen toe,1084
1085
Weerliefd' soud' in u hert voorseecker comen wercken,
Als ghij de grootheijt van mijn lijefde maer cont mercken.1086
Mijn lijefd' t' sint haer begin nam soo veel toe en wan,1087
Dat ickse met t' gedacht nau achterhalen can.1088
Mijn lijefde is soo groot, en brant so ongemeeten,1089
1090
Achilles, dat ick selff haer grootheijt niet can weeten.
Het leeven van mijn lijefd' en sijn geduerichaijt1091
Sal niet van dach off wr, maer sijn van ewichaijt.
So de verdienste van dit goddelijcke lijen1093
U niet beweegen off tot waere liefd' kan vlijen,1094
1095
En so Polyxena, s' coninxs van troijas bloet,
Door iemandt anders dan haer selven bidden moet,1096
U door u ooghen schoon, Achilles, ick besweere,
Door wiens godlijcke cracht mijn felle moet viel neere,1098
Dat ghij mij wedermint gelijck gh' wterlijck toont,
1100
En dat u lijefde duer mijn trou met trouwe loont.1100
Achilles
Had ick u overlang niet gaen besitster stellen1101
Volcomen van mijn hert, een oogenstrael sou vellen
[p. 98]
Seer lichtlijck mijn gemoet, en dwingent tot u min.1103
Maer t' sint ghij d' eerste mael de schoonst scheent in mijn sin,
1105
Heb ick met sulcken hit en smert u lijefd' gedraegen,1105
Datter geen wr voor bij en ging van so veel daegen,
Off ijvrich ick aenbadt u schone beeltenis,1107
Die siele van mijn siel, mijns levens leven is.
Maer laes! princes, wat sal ick u opoffren weer1109
1110
In plaets van deese gunst en dienstbaerheijt vol eer,
Daer ghij mij nu toe roept? Hoe can weer sijn geloont1111
Sulcken genegenthaijt als ghij tot mijwaert toont?
Ick ben gedwongen, schoon princes, u te verclaeren,
Dat ick soo groote vruecht voel in mijn siele baeren1114
1115
Doort overdencken van t' geen daer ick meest nae dorst,1115
Dat mij de wreede doot doorschieten sou de borst
En door de groote lust alhier ter plaets bederven,1117
Wast mogh'lijck in u tegenwoordicheijt te sterven.
Dus sijt voorseeckert dat ick stadich ben beraijt1119
1120
t' Ontfangen uwe lijefd' met al eerbiedichaijt.
Op die te vieren en te voeden sal ick passen,1121
Dat d' aldercleenste vonck sal in ons herte wassen,
Tot datse wert een vlam, die aerd' en hemel sou1123
Verbranden alle beij, het welck, ô waerde vrou,
1125
Niet vreemt sal schijnen noch tegens des reedens wetten,
So ghij een luttel wilt op u schoonheeden letten,
Off so ghij mijn genegenthaijt wilt mercken aen,1127
Off so het u belieft op baijde acht te slaen,1128
[p. 99]
De welcke baijd' aen mij so starck sijn overcomen,1129
1130
Dat (alhoewel ick vast bij mij had voorgenomen
Te comen nummermeer in minne sijn verbont)1131
Soo haest ick u aensach, ick mij begaff terstont1132
Vrijwillich in u dienst, waer in dat ick sal blijven
So lang des Hemels cloot sal op sijn Polen drijven.1134
1135
Onnodich is het dan, dat ghij met bidden dringt1135
Tot uwe lijefd' een, die daer toe sich selven dwingt.
Der goden schick mij nood' om tot u min te strecken,1137
Al u verdienste groot mij tot u lijefde trecken.1138
Mijn roepen derwaert, mijn begeerten algemeen,1139
1140
Mijn oversoete hoop voert mij, princes, daer heen.
Mijn ziele, waer van ghij sijt coningin en vrouwe,
Die heft mij derwaarts op met vluegels van mijn trouwe.
Daerom, hoewel mijn lijefd' tot u waerts eens began,1143
Sijt seecker, schoon princes, dat die niet eijnden kan.1144
1145
Off, so die eijnden sal en immermeer gaen t' onder,1145
Dat sal geschien gelijck als de phoenix, t' grote wonder,1146
Die, stervend' in de vlam, aen een nieu leeven raect,
Nae dat hij levend' heeft vant sterven eijnd' gemaect.
Maer hoe? Wat seg ick doch? Wat slechtheijt mach ick praten?1149
1150
Soud' u lijefd' nu en niet eerstlijck te leeven laeten,
Off soud' ick neemen van het leeven een begin,
Sonder te voelen een beginsel van mijn min?
Soud' ick het geen ick ben wel cunnen blijven weesen1150t/m1153
[p. 100]
Sonder u eijgen slaeff stadich te sijn bij deesen?1154
1155
Off soud' ick kunnen vrij weesen van u gebiedt,1155
Sonder dat ick het geen ick ben te weesen liedt?1156
Voorwaer, in geen manier, veel eer ick t' onder bleeve,1157
Want ick door u, door uwe min, en door u leeve.1158
Maer off mij bij geval een sotternij beving,1159
1160
Dat ick mijn eijgen vijant selve wert? en ging
Versmaen het hoochste goet, dat ick ter werrelt achte?
U alder cleenste ionst waar groot genoech van crachte1162
Om mij te vrijen van al die lichtvaerdichaijt,1163
Daermen ter weerelt oijt van dacht off heeft gesaijt,1164
1165
En te leijden tot u, godin vol waerde gaeven.1165
Myn overgroot ghemoet in liefd' altijt zal draven.1166
Maer waer door laet mijn geest, beweecht door hope blij,1167
Sich selff verbasen doch door eene prophesij,1168
Die soo ellendich en van droefhaijt is deelachtig
1170
Als ickse ken voor vals en ganslijck logenachtig?1170
Also veel schoonhaijt alser is, godin, in dij,1171
So veel genegenhaijts is tot u dienst in mij.1172
En mijn stantvastichaijt die is soo groot en heerlijck
Als mijnen ijver is, en mijnen smert begeerlijck.1174
[p. 101]
1175
U schoonhaijt kan u niet verlaeten, schone vrou,
Ontsterfflijck is' in u, so doet in mij mijn trou,1176
Des leeft mijn min, princes, alleen door u verclaeren,1177
Dat ghij mijn weerliefd' draecht, en saecht mijn welvaert gaeren.1178
Tot levens onderhout mijn min nae ionste tracht,1179
1180
Die meer begeert was dan verhoopt, maer minst verwacht.
So sal in ewichaijt, godin, mijn lijefde dueren,
Die k' in de straelen ws gesichts heb laeten pueren.1182
In dese straelen schoon van goddelijcker aert
Mijn min gesuijvert is, goddin, en heel verclaert,1184
1185
Als in een hemels vuijr, t' welck van hem heeft genomen,1185
Al t' geen onwaerdich was, princes, van u te comen.1186
Mijn hert dat is een heete oven van de min,
Myn lijefde, schoon princes, die is geparst daer in.1188
Van mijne dienstbaerhaijt en aengename banden
1190
Can ick geen seeckerhaijt off geven ander panden1190
Als d' hitten van mijn hert, en so ghij mij wel iont,1191
Sijn dit de waerste, die ghij selven wenschen cont.1192
Dan, somen om de lijefd' te houden lang in leeven,
Can eenich onderhout nutter als weerlijefd' geeven,
1195
En so der minnen bandt wel vast gaet en gewis,
Daer d' een aen dander grotelijxs gehouden is,
Souder ondanckbaerheijt soô ondanckbaer sijn te vinnen,1197
Dat s' mijn u weldaet sou doen stellen wt mijn sinnen?
[p. 102]
Naedien ick u, princes, gedaen heb een misdaet,1199
1200
Dat ick met reden most wanhopen van genaet,1200
En ghij, in plaets van mij te straffen met u toren,1201
U dienaer doet de ionst van sijnen clacht t' aenhoren,1202
Mijn gevend' in de plaets des doots, van mij verwacht,1203
Een leven, dat ick schier gelucksalijger acht,1204
1205
Als eenich ander dinck, groot gheacht by de menschen,1205
Dan ickt vant Avontuer selff hadde cunnen wenschen,1206
Ontfangt dan, schoon godin, al deese seeckerhaijt
Van mijne lijefd' tot u, en mijn getrouwichaijt,1208
Op dat den hemel die tot eenen haven leijde
1210
Van vreugd' en van geluck, waer wt sij nimmer scheijde.1210
Laet mij opoffren t' ijs van u verstoorde sin1211
Met d' assche van mijn licht' en lang verleden min,1212
Op datter niet en blijff in onse ziel heijlgierich,1213
Dan t' geen tot voetsel dient van onse lijefde vierich.1214
1215
En ick besweer, godin, door u volmaeckthaijt dan,1215
Diemen aenbidden wel, maer niet begrijpen kan,
Dat van mijn slavernij ghij hier verklaert de wetten,1217
Om die met vuijre letters in mijn hert te setten,1218
Op dat ick, schoon princes, aen mijn gedachten leer
1220
Die daer te lesen, t' overtreeden nimmermeer.
[p. 103]
4e. Handelinge. 6e. Wtcoomen
Ulysses
Dat wij die twee daer wt so schielijck springen sien1223
Dat heeft, nae mijn verstant, wat sonders te bedien.1224
Diomedes
1225
Dewijl de griecxen Raet ons beijden heeft bevolen
Achilles gae te slaen, om dat hij int verholen1226
Den vijandt selff besoect, en hem te spraecke staet,1227
Op avontuer off hij besloot eenich verraet,1228
Compt, treeden wij int wout en gaen hem soo beneven.1229
Ulysses
1230
Wel, ick sie niemant niet. Ach, wat is hier bedreeeven?
Achilles, wel, hoe nu? Geeft ons het laetste woord!
Achilles
Deiphobus en Paris hebben mij vermoort.
[p. 104]
Diomedes
Ghemoort? Waer hoord' men oijt grooter valschaijt verhaelen?
O blonde Son, aenschout ghij dit sonder te daelen1234
1235
Te rugge waert van daer ghij opgereesen sijt?1235
Ulysses
Mijneedich schelmstuck te boos om aff te malen.1236
Diomedes
O blonde son, aenschout ghij dit sonder te daelen?
Ulysses
Den grooten man, vermaert in s wijden werrelts paelen,1238
Dien Blixem, soo ontsien int oorloch, sijn wij quijt.1239
Diomedes
1240
O blonde Son, aenschout ghij dit sonder te daelen
Te rugge waert van daer ghij opgereesen sijt?
Ulysses
Gheen clagen helpen can, hij heeft vervult sijn tijt.1242
Wilt mijn het lichaem cout op dese schoudren laeden.
En gaen wij doen t' verhael, hoe dat hij is verraden.
807waerdich wt te roijen: waard verdelgd te worden
808besmetten: besmette; d' edelste: het edelste
809stoute: dappere
810vroomsten: moedigste
811me: ook; cont gedoogen: kon verdragen
814die: dat (‘gemoet’ is antecedent); moorden: vermoorden; bloet: bloedverwant (nl. haar broer)
817een schoonbroeder waert: een waardig zwager
818van: over; meerder: grotere
821nae: naar; so: dan
822Als: toen
823Als: toen
824Doen: toen; in: naar, lijen: brengen
825Als: toen; badt: verzocht
826Doen: toen; sandt: zond; na: naar
827Doen: toen; opter daet: meteen
828spruijten: ontstaan, voortkomen
829affwesen: afwezigheid; wert: wordt
830routet: berouwt het; dus: zo
832Versta: In de glans van haar jeugd en in de stralen van haar ogen
833Dranck: dronk
835hert: hart
836kerck: tempel; staetse: staat ze
837outaer: altaar; wert: wordt
838de drang van mijn gedachten: mijn aandringende gedachten
840staech: voortdurend; sij: de schone beeltenis; met hare blixems coortsen: met haar een liefdeskoorts verwekkende aanblik
841haer gelijckend': op die beeltenis (vs. 835) gelijkend
843over veel duijsent mijlen: vele duizenden mijlen ver
845helpt: helpt het
847gedachtnis: herinnering, geheugen
848liegen: loochenen
849ghijse: gij haar; meerder: nog meer; stellen: zetten; u sin: uw gedachten
850verwart: verstrikt
853dewijl: terwijl; omdat
854Draecht sorge: draag er zorg voor
855salt: zal het; volcomelijck: op onberispelijke wijze; bestellen: afhandelen
856vreese: angst
857mijn: mij; al haer grondt: geheel haar grondslag
858licht: makkelijk; iondt: gunt
859staet: toestand; status; Princes: vorstin; bedorven: in het verderf gestort
860waerste: meest geliefde
861Als: toen; int leger: in de legerplaats
862Als: toen; mocht: kon; sand: zond; lijcwel: evenwel; weer: terug
863grote: veel
864versmaen: geringschatten
865hoe: wat
866Betroudt: vertrouwt; beleeffde: welwillende
867ondersaeten: onderdanen
868Achilles spreekt tot zichzelf, dus: uwe liefft: liefde voor u
869deuchde: dapperheid
870haer: hun
871t' Verlies: nl. van wat hun nog overschiet; haer: hen; bedroeven: verderf
872dan: maar; vertoeven: afwachten
873terstont: zojuist
874Mijn heer en vader: mijnheer mijn vader; daer ick op te letten acht: waar ik geacht wordt op te letten
875mijn vrou en moeder: mevrouw mijn moeder
876-se: nl. de brief; mijn heer en broeder: mijnheer mijn broer
877door minnen: van liefde
878wiens: wier; verwan: overwon
879welvaren: geluk; derft: mist
880acht: bekommert zich om; al: alles
881u draech: voor u koester; ongemeeten: oneindig
882u affweesen: uw afwezigheid
883wederstant: tegenstand
884gesteeken wert aen brant: in brand gestoken wordt
885Off de verwinner... schoon: of de overwinnaar al; torts: toorts
886laet: laat... na; voort te strecken: verder uit te breiden
887selffs: zelf; hem went: gaat
889Also: zoals; hoe wel: ofschoon
890sich vermeerden: werd groter
893wt mijnen sin te stellen: uit mijn gedachten te zetten
895uwe min: liefde voor u
896getrouheijt: trouw; betrouwbaarheid
897door desen: door deze brief; op deze wijze
900wert: wordt
901Volgens oude opvattingen leefde de salamander in het vuur; keere: moge veranderen
904gedueren: blijven bestaan
905al: alles
906mogen maecken: kunnen doen
907sin: mening; dit: deze
908laetten: laat hem; dewijl: terwijl; bidt: vraagt
909quam: overkwam; door dien: omdat; bleeff versteecken: smadelijk bejegend bleef