(Baek: Muyden 1630 den laesten Julj beantw. 5 Augustj)
Loont.
1 Monsr et frere,
2 Op gister gins ende weder t' Amsterdam zijnde, sprak t' uwent2 3 aen om UE te bedanken voor de moejte mij te geval inden3 4 Haeghe gehadt, maer mijn geluk was zoo goedt niet, ende dit4 5 papier tot die plicht verschikt. Niettemin gaf ick UE dienaer de5 6 loopmaeren van de laeste ende naestlaeste weke, die met den Haen, 7 dat is den Franchojs, kraeijen. D' Italiaensche ontfing ick gister, die 8 d'ellenden van Italien breed ujtmeten, ende aen 't Fransch geluk8 9 mede 't hooft ophouden, meldende van eenen schrik in Milaen, die 10 alle 't dierbaerst der haeflijke goederen op 't Slot gedreven zoude10 11 hebben. Is dit waer, zoo ziet het daer zujr ujt. De pest woedt daer 12 allomme raezender wijze: ende dreight ergher alsse noch doet. Ick12 13 vernam bij mijnen swaegher Cloek nae den brief daer d'Heer13 14 Auditeur af zeide, maer is aldaer, sedert dien van de bouw-14 15 betering, van welx ontfang zijne Ed. verwittight is, geen gekomen.15 16 'T benieuwt mij, die heel ongewoon ben dat de Haeghsche16 17 brieven verloore rejze doen, ende denk hem weder te schrijven, als17 18 UE op nieuw derwaerts gaet: vertrouwende dan immers het af-18 19 schrift vanden Heere van der Mijle verwerven zult. Mij doet wee 20 dat de boeken vande Rechtsschrift [-] sedert den jaere 1558 tot 6120 21 juist verloren zijn. Een van mijne voorneemste boodschappen was 22 Griete Proosten te vraeghen, nae den tijdt van 't ombrengen van22 23 Geele Fij, die zeit dat het in 't jaer 1558 geschiedt zoude zijn, ende23 24 zij lange gevangen zat. Waer ujt oordeele dat zij ontrent den tijdt 25 van 't schrijven des Raedsheeren de Waert, zal aengetast zijn, ende25 26 mits verscheidene ujtvluchten, alle dien tijdt gezeten hebben.26
27 T' Amsterdam leeft een' vrouw die in schout Willem Dirxzoons 28 hujs gewoont heeft, daer ick ter geleghener tijdt ijets ujt hoop te 29 scheppen. De dingen van Jacob Reael ende hun aenkleven, gaen mij29 30 aen gelijk het weder, daer ick 't best in wenschen ende niet toe 31 doen kan. Echter bedwing quaelijk mijn ongedult, in 't verlangen 32 naer een' ujtkoomst, met Deventerwaegh ende Bartelt. Maer mijn32 33 hoop is te beter om datter UE mede bekommert is, ende hoort
34 gaeren ijet goeds. Dank hebt voor d'opening vande zaken inden 35 Haeghe broeijende, zonderling den toeleg op Breda. Alhoewel mij 36 jammert dat ick 't weet, om dat ick 't alleen niet en weet. Zulke36 37 raedslaeghen moghen tegens de lucht niet. Vallen ze wel ujt, zulx37 38 wij aen die stadt ende Lingen zijnen mantel quijtraekt, ick zal 't38 39 voor een troeteltrek der Fortujne houden, die 't hart aen den Prins39 40 schijnt verhangen te hebben: Lang moet het dujren, tot Heil des40 41 Vaderlants. In Oostlandt woelt het met zulk een' levendigheit, oft41 42 het geen' tijdt had om langer te leven, ende een' groote 43 moorddaedigheit op handen waer. Het schijnt oft Vrankrijk ende 44 Sweeden den Caisar hadden laten ten einde zijnen aedem loopen, 45 om hem dan op 't lijf te vallen. Ist waer dat Peru ende Nieuw45 46 Spanjen goudt ende zilver braken bij tonnen teffens, 't zal hem wel46 47 te passe koomen. D. Coster plaght Amsterdam een modderpraem47 48 te heeten, om dattet rondom in moeren lejdt. Roemer saligher48 49 zeid' er tegens dat de natujr voor zijn' vailigheit gezorght had,49 50 had zij zijn' wellustigheit vergeten. Nu zien wij dattet beter is in50 51 een modderpraem goê sier te maken, als op 't harde in de ge- 52 nuchlijkh der bosschaedjen verscheurt, vertreden ende gepijnight te 53 werden, door 't zaeijen van oorlooghe ujt oorlooghe. Ellendighe53 54 gewesten, die alle overrompeling onderworpen, ende nemmer ujt 55 de paerdevoeten zijn! Een werkelijk jaer wil 't wezen, al doen wij55 56 niet dan toekijken: gelijk men vande Philosophen zeidt. Met wat56 57 verrekijker, ende van wat kijkveer, kanmen 't endt afzien. De57 58 Papisten zullen den Pals ujt de klaeuwen niet slaeken, zoo lang zij58 59 eenen veêr vanden mondt kunnen blaezen. Wij ende ons gelijke 60 zullen geenen kans verkijken, hoe kleen hij is, om dat hok weder in60 61 te krijghen ende de wieken vanden arent te fnujken. De Franchois61 62 kan den Mantuaen niet in de pekel laten steken, zonder te waenen62 63 dat de schael die dus lang in 't gewight gehangen heeft, over de63 64 Spaensche zijde slaet. De hoop van dat overslaen staet den Span- 65 jaert, zonder twijfel, ook zoo zoet voor, dat hij een op al zetten 66 zal, eerze inde assche raekt. De Nieuwenburgher zoude 4 tonnen66 67 schats mede gebraght hebben, ende die aen rijxdalers. Waer toe al67 68 dat geldt, ende hoe heeftmen 't behendelijk konnen voeren?68 69 Vande jonge brujdt verwondert mij niet. Het trouwen is een69 70 koophandel onder meest alle de grooten. Ende de geringen dingen 71 dikwils nae de eere der zelve grootmoedigheit. UE weet hoe de71 72 voorneemste onzer stadt plaghten bewijft te wezen. Euripides wist 73 wat anders, als hij zeid, dat de menschen zaligh waeren, die 't wel 74 troffen met huwen, anders, ongelukkigh van binnen ende van 75 bujten. Dit is niet bij geval gekalt. Van binnen, om 't oorlogh in 't
76 gemoedt: van bujten, om dat de huiszaken, dan meenighmael ook 77 verwilderen, oft, zoo men schoon, goedt aenbaggert, men heefter77 78 luttel wils af. De beloften van Carel van Gelder smaken mij niet78 79 qualijk, dewijl ick daer ook wel heb af te vaeren. Niettemin en79 80 denke nauwlijks, dat hij ons ijet geven zal, oft alle de wereld en 81 heeft het in Bor. In 't tweede boek van Tacitus heb ick ijets be-81 82 gonnen, mij vindende verknocht UE moejten in 't afschrijven82 83 t' erkennen. Hier bij gaen noch twee smeekschriften aenden Prins83 84 Willem, ho.ged. ende twee brieven, d'eene van Reinout, d'ander 85 van Henrik van Brederode aen den Schout. Die van Henrik wilde 86 wat zeggen, in dien tijdt. Het schijnt datmen met vertooninge van 87 't groot getal der Liefhebberen in Amsterdam op dat pas, de parthije 88 der Edelen hebbe 't hart onder den riem willen steken, ende 89 d'andere verbluffen. Ick verwacht dubbelt van alles t' uwer E eerste 90 geleghenheit, ende mij gebiedende t' haerwaerts, laete dezelve 91 met alle de haren
92 Monsr et frere, Gode bevolen, blijvende
93 U E
94 Gansdienstwe broeder
95 P C Hóóft.
96 In haeste ujt mijn Toorentjen.
97 den laesten Julij. 1630.
98 Wat ick aen Vanden Vondele schrijf, zal UE konnen zien, daer nae98 99 den brief gelieven te sluiten ende te weghe helpen.
Babbeling over binnen- en buitenlands nieuws.