[p. 31]
Eerste tooneel.
Achilles, Phenix.
phenix
Wat zorgen zyn 't, myn Heer, die uwe ziel ontstellen?
Wat nieuwe rampen, die u zonder eind dus kwellen?2
De naare duisternis des nachts is noch niet gansch3
Verdweenen, door de komst en aangenaamen glans
5
Van 't lieve morgenlicht: de Grieken en Trojaanen,
Van gistren noch vermoeid, staan onder hunne vaanen
Noch niet geschaard ten stryde: en gy, gy hebt alreeds
De plaats van uwe rust, de vryplaats uwes leeds,8
Verlaaten, om alhier in eenzaamheid te zuchten,
10
Schoon Troje van uw arm geen ramp meer heeft te duchten.
achilles
Is myn Patroclus noch niet weêrgekeerd?11
[p. 32]
phenix
O neen.
achilles
Helaas! ik voel myn' ziel van eene vrees bestreên,12
Die ik noit heb gekend in 't felste van het stryden.
Rechtvaarde gramschap, wat doet gy myn' ziel niet lyden!14
15
Waar toeft gy, waarde vriend? ach! wierdt gy my ontroofd,
Zo miste ik al myn' vreugd. Hebt gy my niet beloofd,
Zo ras de staat u van het leger waar gebleeken,
Hier weer te keeren? en gy blyft! is dit een teken,
Dat myne bede u iets ter harte gaat? beloont
20
Ge Achilles dus, die u zo zuivre een' vriendschap toont?
Een' vriendschap, door geen tyd, noch nyd, noch twist te breeken!
Maar Phenix, hoorde gy van gistren ook iets spreeken?
De woende Hector, met de bloem der Troische magt,23
Belegert ons thans zelve, is over onze gracht24-25
25
En schanssen heen gerukt; de muur legt neergeslaagen.
Dit is het, dat wy zelfs van onze schepen zagen.26
'k Heb één der Helden van ons leger, 'k weet niet wien,
Gekwetst, en doodelyk, zo 't scheen, getroffen, zien
Wegdraagen naar zyn' tent. Ik zuchtte om zyne wonden,
30
En heb Patroclus, om te zien wie 't zy, gezonden
Naar 't slagveld, rookende van 't Grieksche en Troische bloed.
'k Verwachtte hem straks weer. Nu zucht myn bang gemoed,32
En vreest, of hy, misschien geraakt in 's vyands handen,
Die boodschap met zyn bloed betaald heeft.
phenix
Zucht ge, ô schanden,
35
Alleenig om 't gevaar van éénen vriend, één man,
Die zelfs, naar allen schyn, noch levende is? en kan
[p. 33]
Uw oog de nederlaag van 't gansche heir aanschouwen,
En blyven onvermurwd? Hoe zal het u berouwen,
Dat gy, die Troje alleen kost winnen door uw zwaard,
40
Het zelve in tegendeel alleen behoudt en spaart;
Als 't droevig Grieken u, dien 't eertyds plagt te roemen,41
Den eengen oorsprong van zyn ondergang zal noemen;
U vloeken, om de dood van menig dappren Held,
Dien Hector, moedig door uw afzyn, heeft geveld!44
achilles
45
'k Verdien, 'k beken het, dit verwyten; ja noch slimmer.45
Maar 'k heb het Godendom gezwooren, dat ik nimmer
Weer tegen Hector, en zyn volk, ten stryd zou gaan,
Zo lang zy hunnen klaauw niet aan myn' schepen slaan.
Myn' hand, wel eer zo graag naar 's vyands bloed te storten,49
50
Vreest thans het leeven van één Trojer te verkorten,
Sint Agamemnon, die ontaarde en trotse, my51
Zo wreed mishandeld, en zo fel gehoond heeft. Gy,52
Gy zelve hebt gezien, hoe hy me, ô smaad, ô schanden!
Brizeïs met geweld gerukt heeft uit de handen,
55
Met welke bitse reên hy me, in den vollen raad,55
Onteerd heeft en gehoond, als waar ik een soldaat,56
Die Griekenland noit dienst gedaan hadt, onder 't stryden.
O neen, Achilles ziel kan zulk een hoon niet lyden,
En trachten naar geen' wraak. 't Is my de grootste vreugd,59
60
Die ik te wachten had na zo veele ongeneugt,60
Dat ik de Grieken op het moordveld zie verslaagen,
En Agamemnon zelf zyn noodlot hoor beklaagen.
Ik ben het niet, hy is 't, die Grieken bragt ten val,63
Op wien ons Vaderland zyn onheil wreeken zal.
[p. 34]
phenix
65
Wilt gy den roem niet noch bevlekken uwer daaden,
Zo laat u, 't is noch tyd, laat u in 't eind noch raaden.
't Is elk genoeg bekend, hoe hy u heeft gehoond.
De groote nederlaag van 't Grieksche leger toont
Elk klaar, dat Peleus zoon van hem is afgevallen.
70
Wy zien dien wreeden reeds gevloekt, gehaat van allen.70
Men geeft de schuld aan hem, en ieder spreekt u vry.
Men zucht, men wenscht naar u, en haat zyn' dwinglandy.72
Wilt ge u dan van het volk volkomen doen beminnen,
Zo moet ge, ô braave Held, voor eerst u zelf verwinnen,
75
Uw toorn vergeeten, en de Grieken door uw' magt
Herstellen, die door hem ter slachtbank zyn gebragt.
Met welk een luister zultge uw naam niet doen herleeven,
Wat eer, wat glorie zal de nazaat u niet geeven,
Als gy uw' gramschap hebt verwonnen, den Trojaan,
80
Thans zegepraalende, uit het oorlogsveld zult slaan,
En dryven in de Stad, en 't Grieksche heir ten lesten
Verwinnaar maaken van de vyandlyke vesten!
achilles
Neen, randt de vyand my in myne tent niet aan,83
'k Zweer noch, dat ik myn' hand niet weer aan 't zwaard zal slaan.
phenix
85
De zeventiende dag ryst thans met nieuwe straalen,
Sint ik u 't laatste 't zwaard zag uit de schede haalen,
Toen gy gereed stondt, om de smet van zulk een hoon
Te zuiveren in 't bloed van Atreus oudsten Zoon.88
En mooglyk waar 't geschied, waart gy niet wederhouden
90
Door d'ongeveinsden raad en rede van den ouden90
[p. 35]
En wyzen Nestor. Hoe gelukkig is die man,91
Die toen meer won, als ik, na zo veel dagen, kan
Verkrygen op uw hart! Zie ook myn' gryze hairen;
Herroep de moeite, die ik van uw' kindsche jaaren94
95
Voor u heb aangewend; met welk een lust en vreugd
Ik u geweezen heb naar 't pad der heldendeugd.
Herdenk in 't eind, met welk een iever, met wat traanen,97
En tedre kinderliefde, uw Vader, de Trojaanen,98
Als de eenige oorzaak, dat gy scheidde van hem af,
100
Vervloekende, u aan my met droefheid overgaf.
Wist ik u oit myn pligt en iever klaar te toonen;
Uw' deugd te roemen, en uw' zwakheid te verschoonen;
In 't kort, verdiende ik oit den naam van Voesterheer103
Van Held Achilles; 'k werp my voor uw' voeten neer:
105
Laat u myn smeeken, laat myn zuchten u beweegen,
Verjaag den vyand, geef uw Vaderland den zegen,
Dien 't heeft verlooren, die gehegt is aan uw' kling,107
En dien 't weleer zo vaak van uwen arm ontving.
achilles
Rys op: maar geen Trojaan zal my in 't veld ontmoeten,
110
Voor 'k Agamemnon zie, als u, aan myne voeten.
Tweede tooneel.
Achilles, Phenix, Alcimus.
achilles
WAt tyding brengt gy? Is Patroclus weergekeerd?
[p. 36]
alcimus
O neen, myn Heer: maar 'k zie uw' hateren verneerd.112
De schrandre Ulysses, en held Ajax, bei verheven113
Door hunne dapperheid, en onbesproken leeven,
115
Verzoeken, kan het zyn, een korten tyd, gehoor,
Uit Agamemnons naam.
achilles
Waar wachten ze antwoord?
alcimus
Voor
Uw' legerplaats, daar zy niet binnen willen treeden,
Voor gy hun zulks beveelt.
phenix
Welaan! hoor hunne reden,118
Beroemde Held! en gy, ô Goden, kan het zyn,
120
Laat deeze dag het eind meêbrengen onzer pyn!
achilles
Gaa, haal hen.
Derde tooneel.
Achilles, Phenix.
achilles
VLei u niet, ô Phenix, dat myn harte
Door hunne klagten, of door de algemeene smarte
Vermurwd zal worden. neen. Ik zal hen hooren; maar
Alleenig om my te verheugen in 't gevaar,
[p. 37]
125
Waar in de Grieken zich gebragt zien door het woeden
Van Agamemnon. Laat hy zelf die schaê vergoeden.
Myn' ziel onschuldig aan den ramp, dien hy ons brouwt,
Wenscht reeds, myn Vader weer te aanschouwen, daar hy oud
En afgeleefd te Phthie in vrede zyne dagen129
130
Ten einde brengt. Geen stryd kan my thans meer behaagen.
phenix
Ulysses, hoop ik, zal uw' ziel door zyne reên131
Beweegen; toonen u door zyn' voorzigtigheên,132
Dat zulk een' gramschap, hoe gegrond en hoe rechtvaardig,
Uw land verraadt, en Held Achilles is onwaardig.
135
Terwyl de dappre zoon van Telamon, wiens vuist135
Gy zelf zo vaak met bloed der Trojers zaagt begruist,136
De gloriezucht weer in uw hart zal doen herleeven.
Mogt ik myn hoofd ten zoen van uwe gramschap geeven,
Ik stierf gewillig, tot vermindringe uwer schand,
140
En tot behoudenis van 't bange Vaderland.140
Ik zie hen nad'ren.
Vierde tooneel.
Achilles, Ulysses, Ajax, Phenix, Alcimus.
ulysses
ZOon van Peleus, roem der Helden,
Wiens daaden den Trojaan voor deezen meer ontstelden,
Dan wy al t' zaamen! zyt gegroet uit aller naam.
Wy beide waren u wel eertyds aangenaam,
145
En hadden de eer, dat ge ons aanschouwde als uwe vrienden,145
Schoon wy die mogelyk noch niet genoeg verdienden.
[p. 38]
Thans komen wy, belaên met droefheid in het hart,
U kennis geeven van onze algemeene smart:
Hoe onze vyanden met hunne bontgenooten,
150
Die gy, zo lang gy streedt, hieldt in hun wal beslooten,
De vest verlieten, ons in onze legerplaats
Thans zelfs belegeren, tot droefheid des soldaats;152
Die, vol van wanhoop, in het midden dier gevaaren,
Noch even magt heeft, om zyn' schepen te bewaaren.154
155
De vyand, moedig op die zege, vliegt steeds voort,155
Zaait overal den schrik, en droeve wanhoop, moordt
Al wie hem tegenstaat, terwyl hem zelfs de Goden,157
Door duizend tekenen, tot zulk een' woede nooden.
De dolle Hector, met den sabel in de vuist,
160
Gemoedigd door de gunst van Jupiter, vergruist
Den muur met storm op storm, om eindlyk zelfs de schepen
Der vlamme te offeren. De Griek, in 't hart benepen
Van doodschen schrik, weet niet, wat hy in deezen nood
Beginnen zal, en zucht om zyne aanstaande dood,
165
Die hem reeds zeker schynt. Wat hand weêrhoudt, na 't breeken
Der ketenen, een leeuw, die, woênde om zich te wreeken,
Al, wien hy vindt, verscheurt, geen vyand heeft, die hem
Weerstaan kan, die niet schrikt en beeft voor zyne stem?
Zo woedt de dapperste van alle de Trojaanen.
170
Hy staat alreeds gereed, om zich een weg te baanen
Tot aan de schepen zelfs, daar hy met eige hand171
(O Hemel, keer dien slag!) noch deezen dag den brand
In zoekt te steeken. Waar, waar zullen uwe vrinden,
O onverbidlyke, dan eene schuilplaats vinden?
175
Wie zal het bange volk, in dien bedroefden stand,
Verlosschen konnen van des Overwinnaars hand?
Wie overblyven, om de maar naar huis te draagen,177
Dat al de Grieken door de Trojers zyn verslaagen?
Keer, weergaêlooze Held, keer wederom ten stryd.
[p. 39]
180
Gy ziet uw' wraak volbragt; wy allen zien den tyd,180
Dat gy alleen ons kunt verlosschen, en den zegen
Weergeeven door uw' magt. Ach! laat u toch beweegen;
En denk om 't naberouw, dat u ontstellen zal,
Als gy te laat zult zien, dat gy alleen den val
185
Der Grieken hebt verhaast, en zonder mededogen
U zelf verraên hebt, tot vermeerd'ring van 't vermogen186
Van uwe vyanden. Als 't kwaad is uitgevoerd,
Zien we onze schuld eerst, die ons dan te laat ontroert.
Voorkom die wroeging dan van uw ontrust geweeten:
190
Wil eindelyk uw toorn, hoe wel gegrond, vergeeten.
Geef, geef ons 't leeven weer, en toon, in deezen staat,191
Dat de eer uws Vaderlands u noch ter harte gaat.
achilles
Hier in alleen ben ik aan hem verpligt, myn' Heeren,193
Dat hy my noch met uw' bezending wil vereeren,
195
Twee Helden, my zo waard. Maar, wyl de vriendschap my,
Noch u, hier spreeken doet, myn' vrienden; 't staa my vry,
Dat ik u ronduit zegg', dat niets my zal beweegen;
Schoon Agamemnon zelf, bekommerd en verlegen,198
Verzeld van 't gansche heir, my aanbadt. neen, myn' ziel199
200
Gedenkt noch aan dien hoon, die haar zo pynlyk viel.
Wat dank bewyst men my voor myn geduurig stryden?
Voor al de moeite, die 'k met vreugd heb willen lyden?
Die zich bedekt houdt in den nood, en naauwlyks uit
Zyn' tent komt, heeft nochtans zyn deel ook in den buit.
205
De dapperste ziet om een bloodaard zich versmaaden:
Sleept stervende den roem van zyne Heldendaaden
Met zich in 't graf, terwyl een ander wordt beschreid,
Die nimmer blyk gaf van de minste dapperheid.
[p. 40]
Wat schiet my over, van het geene ik, door gevaaren
210
En duizend moeilykheên, wel eer wist te vergaêren?
Niets. Ik ben 't evenwel, die zo lang achter een,
Met zulk een iever, voor de Grieken heb gestreên,212
Die twintig steden rondom Troje heb verslaagen,
En uit de zelve zo veel schatten weg gedraagen:
215
Die schatten nochtans, 't loon van myne dapperheid,
Heb ik met eerbied voor de voeten neergeleid
Van Agamemnon zelf, die, in zyn' tent gebleeven,
Het minst gevaar niet hadt geloopen van zyn leeven;
Die al den buit kreeg, my en mynen volke een deel,
220
Ten pryz' van onze deugd, vereerde van 't geheel,
En d'een en d'ander ook daar na iets heeft geschonken,
Wiens vroomheid in den stryd vooral hadt uitgeblonken.222
Elk heeft den prys noch, dien hy van zyn' hand ontvong.223
Ik ben 't alleenig, dien de bitse nyd hem dwong224
225
't Gegeeven wederom te ontneemen, ja te ontrooven225
Met schennis en met kracht. Dus is 't, dat hy my boven226
Alle and'ren heeft gesteld. dus is het, dat hy toont,
Hoe hy de dapperen naar hun verdiensten loont.
Maar wat is de oorzaak, dat wy Troje dus bestryden?
230
Dat wy het Grieksche volk al hier zo veel doen lyden?
Is 't niet, om Helena aan Menelaüs weer231
Te geeven, hem ontroofd? Vondt hy hier door zyne eer
Beledigd, en mag ik me ook niet van hem beklaagen,233
Dat hy my al myn' vreugd en wellust heeft ontdraagen,234
235
Toen hy Brizeïs uit myne armen heeft gerukt?
Wordt Troje, om 't schaaken van een' Vrouw, dus onderdrukt236
Van hem, die my de myne, ô smaad! zelf heeft ontnomen,237
[p. 41]
En hy, die andren straft, heeft die zelf niet te schroomen?
Ik acht haar, schoon slechts myn' gevange, als myne Vrouw.
240
Nu heeft hy my van doen; en zendt u vol van rouw,240
Om my, is 't mooglyk, te beweegen door uw smeeken.
Neen, zyn' trouwloosheid is my ééns genoeg gebleeken.
Ik ken hem al te wel. het is vergeefsch, dat hy
My weer te winnen zoekt door list of veinzery,
245
Dat hy met andren thans de middelen bedenke,
En maake, dat de vlam de Grieksche vloot niet krenke.
Hadt hy my niet gehoond, hy zou my den Trojaan
Zien dryven in de stad, of op het veld verslaan.
'k Zou hem meer dienst doen, als zyn' gracht of muur, verheven,249
250
Om weer door Hectors arm ter aard te zyn gedreeven.
Maar waar toe zo veel reên? gaat, myne Vrienden, gaat,251
En zegt hem, dat ik noit myn degen of myn raad
Voor hem besteeden zal. Hy heeft my eens bedroogen.
De tweedemaal zal 't hem mislukken. 'k sluit myne oogen
255
Voor 't medelyden. Dat hy sterve, en gaa ten grond,
Die, my ten spyt, zo groot een gruwelstuk bestondt!
ajax
Uw' gramschap steunt op reên. Maar kan noch Hectors zegen,257
Noch 't uiterste gevaar der Grieken u beweegen;
Laat hy dan zelve, die uw toorn dus wist te voên,
260
U weer bevredigen, nu hy u wil voldoen.260
Hy wil zich eindlyk voor de reden nederbuigen;261
En biedt u aan, voor al het leger te betuigen,
Dat gy gehoond zyt, en dat hy u heeft misdaan.
Hier by biedt hy u zelf noch veel geschenken aan,
265
Die waard zyn uit de hand van zulk een Vorst te komen,
En van Achilles zelf te worden aangenomen.
Verscheiden' vaazen, schoon en kostelyk van stof,267
Maar schooner door de konst des meesters, die zyn lof
[p. 42]
Door zulk een werkstuk deedt tot aan de starren ryzen:
270
Een' gift, die zelf Jupyn niet van de hand zou wyzen:270
Met twalef paarden, wit als de eerst gevallen sneeuw,
In snelheid als een wind, in moed elk als een leeuw,
Die honderdmaal de zorg van hunnen Heer betaalden,
Wanneer zy in het perk den eersten prys behaalden:
275
Met zeven maagden, schoon van leest en van gezigt,
In 't frischste van haar' jeugd, wier oogen, als het licht
Der heete middagzon, de fierste harten blaaken:277
Brizeïs, die uw' ziel voor andren kan vermaaken,278
Brizeïs, de eedle vrouw, aan wie die bitse hoon
280
Geschied is, u ten spyt, door Atreus fieren zoon,
Zal haar geleiden, waar Achilles 't zal begeeren.281
Maar denk niet, dat de Vorst haar oit bestondt te onteeren:282
O neen. tot zulk een' smet was noit zijn' ziel bekwaam.283
Ja zulks zal hy u zelf betuigen, in den naam
285
Van 't gansche Godendom, wiens klaare en alziende oogen
Zyn zeggen en zyn doen aanschouwen uit den hoogen.
Dit alles, zo hier door uw' gramschap wordt verzacht,
Wordt aanstonds, op zyne orde, in uwe tent gebragt.288
Dit is voor deez' tyd. Na 't veroveren der wallen
290
Van 't moedig Ilium, zal hy u onder allen
Noch twintig maagden zelf aanbieden, die alleen
In schoonheid zwichten voor de aanminnige Heleen,
Uit Vorstelyken bloede, en die haar' schoonheid paaren
Met deugden zonder vlek, in 't bloeyen van haar' jaaren.
295
Noch niet vernoegd door deez' voldoening van dien hoon,
Biedt hy u zelf noch aan den naam van zynen zoon296
Te aanvaarden, als wy weer in Argos zullen komen.297
Wat kan hy meer doen, om uw' gramschap in te toomen?
[p. 43]
Drie schoone maagden, drie Princessen, uit het bloed299
300
Van Atreus stam geteeld, en prachtig opgevoed
In Agamemnons hof, staan u ten dienste vaardig.
Hy geeft u zelf de keur, wie gy van driën waardig
Zult achten tot dien staat; maar doelt voor al op de eer,303
Dat hy een Held, als u, tot schoonzoon kryg', myn Heer.
achilles
305
Gy hebt uw last voldaan, ik u gehoord, myn' Heeren.
Gy kunt, zo 't u belieft, weêr naar den Dwingland keeren:
En zegt hem uit myn naam, dat zyn' geschenken my
Noch haatelyker zyn, als zyne dwinglandy.
'k Begeer zyn' Dochters niet, hoe hoog van elk gepreezen.
310
Zyn gansch geslacht kan my niet als verfoeilyk weezen.
En eindlyk zegt hem, dat 'k my aanstonds zal beraên,
Wanneer ik met myn' vloot weer denke in zee te gaan.
Myn' ziel, zo fel gehoond, schynt reeds van spyt te breeken,
Dat ik zo lang van dien Tieran moet hooren spreeken.
phenix
315
Gy weêr in zee gaan! gy uw Vaderland, uwe eer
Aldus met voeten te vertreeden! gy myn Heer!
Achilles, die zo vaak zyn vyand heeft verdreeven,
Zal in den grootsten nood zich 't eerst ter vlucht begeeven,
Het gansche leger van de Grieken doen verslaan,
320
Om Agamemnon, die alleen hem heeft misdaan!
O smart! hoe zal ik voor uw Vader wederkeeren,
Dien 't my met zulk een' gunst geliefde te vereeren,322
Toen ik, rampzaalge, tot het uiterste gebrogt,323-324
Een' schuilplaats by hem vond, die 'k zolang vruchtloos zocht.
[p. 44]
325
Versteend en hard gemoed! de klippen zou men breeken
Door zulk een' nedrigheid, door zulk een vierig smeeken,
Terwyl uw hart, verstaald door wraakzucht en door spyt,
Uw Vaderland verlaat in d'allerlaatsten stryd.
Wilt gy in deezen nood niet meerder voor ons vechten,329
330
Myn arm, hoe oud hoe stram, zal wonderen uitrechten,
En vliegen vol van moed den vyand in 't gezigt;
En sterven, nu gy dus ontaard zyt van uw' pligt.
Moet ik dit hooren! ik dit aanzien! groote Goden!
achilles
Ik luisterde wel eer, noch jong, naar uw' geboden.
335
De moeite kunt gy nu wel spaaren, naar ik meen.
'k Weet nu wat ik moet doen, en volg myn' zinlykheên.336
Wilt gy my op de reis naar Phthie niet verzellen,337
Gy kunt hier blyven, om my namaals te vertellen,
Hoe Hectors woênde vuist het Grieksche heir versloeg,
340
En Agamemnon 't staal in 't beevend harte joeg.
En gy, myn' Heeren, gaat: uw' moeite is hier verlooren.
Gy kwaamt myn' meening straks uit mynen mond te hooren.342
Ik heb u anders niets te zeggen. 't Is my leed,
Dat gy hier uwen tyd zo vruchtloos hebt besteed.
ulysses
345
Was 't Agamemnon, die uw' bystand hadt van nooden,
Alleen, 'k was 't met u ééns: dat zweer ik by de Goden.
Maar nu gy 't Vaderland verlaat in deezen nood,
Toont gy... Maar laat ons gaan, eer zyne toorn vergroot.
De Hemel midlerwyl geeve u eens beter zinnen,349
350
En leere u, hoe gy land en vrienden moet beminnen!
Einde van het eerste Bedryf.
2dus: aldus.
3naare: onaangename.
8vryplaats uwes leeds: plaats waar gij vrij zijt van uw leed, nl. uw bed.
11Patroclus: Huydecoper legt de klemtoon op de tweede lettergreep. Patroclus was door Achilles uitgezonden om de toestand van het leger te verkennen.
12van: door.
14Rechtvaarde: gerechtvaardigde.
23woende: woedende, gewelddaden plegende.
24-25Bedoeld zijn hier de grachten en wallen van het legerkamp der Grieken. Zij hadden hun vaartuigen op het land getrokken en in vier rijen opgesteld. Daarvóór hadden zij hutten, stallen en schuren gebouwd en het geheel met wallen en grachten omringd.
26zelfs: zelf.
32straks: aanstonds, zonder uitstel.
41't droevig Grieken: het beklagenswaardige Griekenland.
44afzyn: afwezigheid.
45slimmer: erger.
49graag naar: begerig om.
51Sint: sinds.
52mishandeld: onrechtvaardig behandeld.
55reên: woorden, redeneringen.
56Onteerd: beledigd.
59En trachten naar geen' wraak: zonder wraak te zoeken.
60ongeneugt: leed.
63Grieken: Griekenland.
70dien wreeden: nl. Agamemnon.
72zucht: verlangt.
83randt aan: valt aan.
88Atreus oudsten Zoon: Agamemnon.
90ongeveinsden: oprechte.
91Nestor: oudste vorst en raadsman van de Grieken voor Troje.
94herroep: herinner u.
97iever: ijver, vurigheid.
98kinderliefde: liefde voor zijn kind.
103Voesterheer: opvoeder.
107gehegt is aan uw' kling: afhangt van uw zwaard.
112hateren: haters, vijanden.
113Ulysses: de listige koning van Ithaca, uitmuntend door schranderheid, welsprekendheid en tegenwoordigheid van geest; Ajax: koning van Salamis, zoon van Telamon, dapperste held na Achilles.
118reden: woorden.
129Phthie: Phthia, geboorteplaats van Achilles in Thessalië.
131reên: woorden.
132voorzigtigheên: doorzicht.
135zoon van Telamon: Ajax.
136begruist: bevuild, bevlekt.
140bange: benarde.
145aanschouwde: beschouwde.
152zelfs: zelf.
154Noch even: nog maar net.
155moedig: trots.
157hem zelfs: hem (de vijand) zelf.
171zelfs: zelf.
177de maar: het bericht.
180den tyd: het ogenblik (de bedoeling is: wij allen erkennen, dat dit een ogenblik is waarop...).
186't vermogen: de macht.
191staat: situatie.
193hem: nl. Agamemnon.
198verlegen: in verlegenheid.
199aanbadt: te voet viel.
212iever: ijver.
222vroomheid: dapperheid.
223ontvong: ontving.
224bitse nyd: vinnige, bittere afgunst.
225't Gegeeven: nl. Brizeïs.
226kracht: geweld; Dus: zó, aldus.
231Helena: zeer schone dochter van Zeus, en gemalin van Menelaüs, door Paris geschaakt en naar Troje gevoerd, wat aanleiding werd tot de Trojaanse oorlog. Als Troje gevallen is, keert zij met Menelaüs naar Sparta terug; Menelaüs: koning van Sparta, broer van Agamemnon, zoon van Atreus.
233van: over.
234ontdraagen: ontnomen.
236dus: aldus.
237Van: door.
240van doen: nodig.
249verheven: (alleen maar) gebouwd.
251reên: woorden.
257reên: goede gronden.
260bevredigen: tot vrede brengen.
261reden: recht en billijkheid.
267kostelyk: kostbaar.
270zelf: zelfs.
277blaaken: in gloed zetten.
278voor: boven.
281haar: d.w.z. de zeven maagden; geleiden: (ook Brizeïs zal dus aan Achilles worden teruggegeven).
282bestondt: waagde.
283bekwaam: in staat.
288orde: bevel.
296zelf: zelfs; zoon: (versta:) schoonzoon.
297Argos: stad en landschap in de Peloponnesus. Agamemnon was koning van Mycene in Argos.
299Drie schoone maagden, drie Princessen: Agamemnons dochters Iphigenia, Elektra en Chrysothemis.
303staat: positie (nl. van echtgenote); doelt op: beoogt.
322Dien 't... vereeren: dien het geliefde mij met zulk een gunst te vereren.
323-324Phenix had nl. als vluchteling bij Achilles' vader Peleus een toevlucht gezocht.
