[p. 33] [1r] Een spel van sinnen beroerende het cooren, hoe dat daer veel mauijterijs mee gespeelt wort Lanck 1098 regulen  [17r] De proloog van tspel    Deerste  Wel, laet ons nu sien elcxs om een goe stee  1    met goet belee, want sij sullen haest speelen.  2      Tweede  Dats wel geseijt, want tis schier halff twee.  3    Dus wil ick mijn voegen me om haer te hooren quelen.  4      Deerste 5  Wel, elck op een ent dan, sonder ijemant te verveelen.  5    Laet wij ons soo deelen, dats tminste rumoer.  6      Tweede  Gaet ghij dan ghinder.    [17v] Deerste                      Dat sal ick als een broer.  8    Wacht ghij mee u toer, soo dat behoort.  9	1  sien om: uitkijken naar; stee: plaats  2  belee: beleid, overleg; sij, t.w. de rederijkers; speelen: optreden  3  schier: bijna  4  mijn voegen: gaan zitten, plaatsnemen; quelen: (lett.: zingen) praten, spreken  5  op een ent: aan een kant; verveelen: teveel zijn, hinderen  6  deelen: verdelen; dats...; rumoer: dat veroorzaakt de minste opschudding  8  als een broer: gehoorzaam  9  Wacht...; toer: Wacht jij ook je kans af
[p. 34]  Die derde op taneel neerleggende en slaept, wert wacker en sprect.    Derde 10  Onbeijt! wat geluijt quam mijn daer aen boort?  10    Wat sal hier werden bespoort doer dit bedrijff?  11    Twecte mijn welhaest, al sliep ick stijff!  12    Ancxst viel mijn op tlijff doer sulck betraepen.  13      Tweede  Holla, bloet! Ist nu een tijt om slaepen?  14   15  Eij, siet hem toch gapen, al waert middernacht!  15      Derde  Wel, wat sal hier toch werden verpacht  16    dattet volck dus wacht? Wat isser te beleggen?  17      Deerste  Staet eerst op, dan sal ickt u seggen  sonder meer dreggen alhier ter spacij.  19      Derde 20  Wat salmen hier doen?    Tweede                      Maer! teele Wijnranxsken, donduijtse nacij,  21    om te maecken recreacij, sal voor elckeen  22    hier speelen, soo ick meen.	10  Onbeijt: Stop; quaem...; boort: bereikte me daar  11  bespoort: nagestreefd, beoogd; bedrijff: gedoe  12  stijff: vast  13  sulck betraepen: zo'n overval, zoiets dat me plotseling overkomt  14  bloet: sukkel  15  al...; middernacht: alsof het middernacht was (zie Stoett 1923, §315, opm. I)  16  verpacht: bedreven, uitgevoerd  17  beleggen: beramen  19  sonder meer dreggen: met bekwame spoed, meteen (dreggen: aarzelen?); alhier ter spacij: nu  21  donduijtse nacij, benaming voor de Haarlemse kamer Het Wijnrancxken of de leden ervan, die alleen in de spelenvan Lauris Jansz. wordt gevonden (Mak 1959, 282-283)  22  om...; recreacij: om vermaak te bieden
[p. 35]    Derde                           Dats tegens reen,  24   25  want die tijt certeen sulcxs niet en wijst.  25    Dus ist te verachten, hoewel ghijt prijst,  en dat om delende daer wij in steeken.  27      Deerste  Hoort, vrient, laet mijn eens spreecken.  Die materij onbesweeken diemen hier verbeijt,  29   30  sal niet eens roeren van lichtvaerdicheijt;  30    daer sal een ander bescheijt werden beduijt.  31      Tweede  Noch tavont en salmen oick speelen geen cluijt,  32    want ten wijst niet uuijt nu sulcxs te plegen.  33      Deerste  Die materij sal roeren soo den tijt is gelegen.  34   35  Verstaedijt te deegen, soo suldijt wel hooren.  35      Derde  Wat salmen dan ageeren?  36      [18r] Tweede                      Maer, een vrouspersonage, genaempt het Coren,  sal coomen te voren en hier gaen vertreckken,  38    hoe dat Godt haer heeft doen wassen in alle pleckken,  39   40  in dorpen, in vleckken, om die menschen te versaen.  40	24  tegens reen: in strijd met de redelijkheid, ongepast  25  die tijd: de tijdsomstandigheden; sulcxs...; wijst: laten dat niet toe, verdragen dat niet; sulcxs, t.w. te maecken recreacij (r. 22)  27  dat, t.w. Dus...; verachten (r. 26)  29  materij onbesweeken: gedegen (onverzwakte) onderwerp  30  niet eens: helemaal niet; roeren van lichtvaerdicheijt: handelen over iets dat niet serieus is  31  bescheijt: onderwerp; beduijt: behandeld, besproken  32  cluijt: klucht (vgl. voor de dubbele negatie Stoett 1923, §231 en Van den Berg 1971: 35-36)  33  ten...; uuijt: het komt niet te pas; sulcxs, t.w. een cluijt speelen  34  roeren: handelen (over); soo...; gelegen: zoals het er nu aan toe gaat, een actueel onderwerp uit het dagelijks leven  35  Verstaedijt te deegen: Indien ge er goed naar luistert  36  ageeren: opvoeren, vertonen  38  coomen te voren: ten tonele komen; vertreckken: vertellen  39  wassen: groeien  40  versaen: van het nodige voedsel voorzien
[p. 36]    Deerste  maer Onversaedige Begeerte, vol alderleij quaen,  41    met Nimmermeer Genoch, dees twee corendieven,  sullen tcooren ophouden om elck tontrieven  43    nae haer believen, als loose practijkers,  44      Tweede 45  en smackkent op solders, in scueren en spijckers  45    als onversaedige rijkerts, om elck te plaegen,  46    slecs omdat sij tcooren hooch sullen opjaegen,  hoewel haer gierige maghen niet sijn te vernoegen.  48      Deerste  Dan sal dambachtsman en den huisman, die dagelixs ploegen,  49   50  darwaerts haer voegen om wat corens te haelen,  50    mits biende reet ghelt, terstont te betaelen.  51    Maer tsal haer faelen, oick waer dat sij raeken.  52      Tweede  Want den een sal sijn coren dat hij heeft, missaecken;  53    dander sal wijs maeken dat hij niet wil vercoopen,  54   55  waerdoer dees schaemelen bijnaest wanhoopen  55    en ten laesten loopen tot een man, genaemt Reden,	41  quaen: ondeugden, slechte eigenschappen  43  ophouden: achterhouden, vasthouden; ontrieven: benadelen  44  loose practijkers: valse, doortrapte bedriegers (vgl. r. 786)  45  spijckers: korenschuren  46  als...; rijkerts: niet te verzadigen rijkaards als ze zijn; plaegen: doen lijden, kwellen  48  gierige: gulzige  49  huisman: huisvader; ploegen: hard werken  50  voegen: begeven  51  mits...; ghelt: terwijl ze contant geld aanbieden (zie voor de deelwoordconstructie met mits: WNT 9, 891 en Weijnen 1965, 95); te betaelen: betaalbaar  52  haer, t.w. de ambachtsman en huisman; faelen: ontbreken; tsal...; faelen: ze zullen ervan verstoken blijven; raeken: komen  53  missaecken: ontkennen (dat hij het bezit), verloochenen  54  wijs maeken: zeggen  55  schaemelen: armen
[p. 37]    Deerste  diewelcke dan gaet om die saeck te beleeden  57    en straft die seeden en tgroot gewelt  58    dat van dees corencoopers wert uuijtgestelt.  59   60  Maer tis al om niet: sij blijven versteent.  60      Derde  Hoe sal haer dan howen die scamele gemeent,  61    als sij dus vercleent moeten blijven int geclach?  62      Tweede  Maer Reden vertroest haer soo hij best mach,  63    en belooft haer nach, -en dat eer ijet laet-  64   65  dat hijt an sal geven ons conincxs raet  65    om sulck bedroch en quaet te mogen uuijtroijen.    Deerste  Dit doet den armen haer druck wat verscoijen  67    en thert verfroijen inwendich van binnen,  68    soodat se voor hem bidden met hart, met sinnen,  69   70  opdat hij gehoor mach vinnen bij alle persoonen.    [18v] Tweede  Dit is die materij die wij sullen verthoonen.  Wilt ten besten verschoonen ons simpel voorstel.  72      Derde  Die materij die dient bij naemen nu wel,  73    want sulckdanich spel sal elck versoeten.  74   75  Maer eer ghij voertgaet, laet ons groeten  die wethouders ons stadts, die dagelicxs regieren.	57  beleeden: behandelen  58  seeden: handelwijze, praktijken; gewelt: machtsmisbruik, onrecht  59  uuijtgestelt: vertoond, bedreven  60  om niet: vergeefs; versteent: verhard, hardvochtig  61  howen: gedragen; verweren; die...; gemeent: de armen  62  vercleent: versmaad, geminacht; t geclach: de ellende  63  vertroest: bemoedigt; soo...; mach: zo goed als hij kan  64  nach: nog; eer ijet laet: op korte termijn, spoedig  65  angeven: ter kennis brengen (van), aanhangig maken (bij)  67  verscoijen: verdwijnen  68  verfroijen: verblijden  69  hem, t.w. Reden; met...; sinnen: met alle kracht, zo goed ze kunnen  72  verschoonen: vergoelijken, met verschoning behandelen; voorstel: optreden  73  dient: past, is geschikt  74  versoeten: vreugde schenken
[p. 38]    Deerste  Dats groote reden. Dus gaen wij saluteeren  77    voor al scout, bailiu, burgemeesters en heeren,  78    die in deucht en in eeren ons niet en beswijcken.  79      Tweede 80  Voort dat eele geslacht van Trow Moet Blijcken,  80    diemen wel mach gelijcken bijden pellicaen,  groeten wij jonstich, omdat sij mee gaen  82    Retoricaes paen sonder eenich blaemen.  83      Derde  Dan groeten wij noch dees gemeent bij naemen,  84   85  die hier altesaemen nu sijt vergaert.  85    Weest toch op u hoede: u boers wel bewaert,  86    datse niet wert gescaert hier in presencij.  87      Deerste  Voert bidden wij u noch: geeft toch audiencij;  88    soe moechdij ons invencij te bet doergronden gaen.  89   90  Dus geeft toch gehoor: wij beghinnen van stonden aen.  90    Finis  Lanck 90 regulen	77  reden: plicht, gepastheid  78  voor al: als eersten, voor allen; bailiu: baljuw  79  beswijcken: in de steek laten  80  geslacht: gezelschap  82  jonstich: van harte; sij, t.w. de leden van dat...; Blijcken (r. 80)  83  sonder...; blaemen: ten volle (zie r. 820)  84  gemeent: gezelschap  85  sijt. Evenals in r. 1145 wordt hier het publiek rechtstreeks aangesproken; vergaert: bijeengekomen  86  bewaert: in de gaten houdt  87  gescaert: geknipt, gesneden; in presencij: waar je zelf bij zit  88  audiencij: gehoor  89  invencij: dichterlijke schepping  90  van stonden aen: direkt