Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake. Eerste deel


auteur: Lambert ten Kate Hz.


editeur: Marijke J. van der Wal en Jan Noordegraaf


bron: Lambert ten Kate Hz., Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake. Eerste deel (eds. Jan Noordegraaf en Marijke van der Wal). Uitgeverij Canaletto / Repro-Holland BV, Alphen aan den Rijn 2001 (fotomechanische herdruk van uitgave 1723)  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

[p. 567]origineel

VI. Hoofddeel.
Van den Vijfden Rang.

+'T Getal van deze Werkwoorden is klein. Beide Klinker en agterste Medeklinker van 't Zakelijke Worteldeel veranderen in OCHT, zowel in Imperf: als bij 't Praeter: Part:. Daerenboven, die de NG of NK onder de Accent-silb hebben, gebruiken OCHT en ACHT, van beids.

als

in Infinit: Imperf: Praeter: Partic:
A. BRÉNGEN, adferre BROCHT en BRACHT {GE-BRÓCHT en}
{GE-BRACHT.}
A. DENKEN, cogitare DÓCHT en DACHT {GE-DÓCHT}
{en GE-DACHT.}
A. DUNKEN, putare, videri DÓCHT en DACHT {GE-DÓCHT}
{en GE-DACHT.}

DUNKEN, videri, word ook als een Imperson: gebruikt, dat een Pronomen Personale bij zig vereischt in Dat:, als My dunkt, Hém dunkt, het heeft My gedócht, enz:.

A. KOOPEN, emere KÓCHT GE-KÓCHT.
A. ZOEKEN, quaerere ZÓCHT GE-ZÓCHT.

Voorts derzelver Composita.

Aenmerk:

(I.)De verdere verandering der Terminatien schikt zig op den zelfden voet als die van de I. CL:.
(II.)De Subjunct: heeft bij 't Praet: Imperf: in de 1: & 3. Pers: Sing: ook E agteraen; als, Ik en Hy KOCHTE, enz:. Op deze wijze wierd eertijds en ook nog wel, schoon zelden, 't Praet: Imperf: van den Indicat: gevormt. Dog, om onderscheid te houden tusschen Indicat: & Subjunct: is de hedendaegsche gewoonte, van in Indicat: die E agter af te laten, te prijzen. Uit twee gebruiken is het best onderscheidende te kiezen.