Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake. Eerste deel


auteur: Lambert ten Kate Hz.


editeur: Marijke J. van der Wal en Jan Noordegraaf


bron: Lambert ten Kate Hz., Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake. Eerste deel (eds. Jan Noordegraaf en Marijke van der Wal). Uitgeverij Canaletto / Repro-Holland BV, Alphen aan den Rijn 2001 (fotomechanische herdruk van uitgave 1723)


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

XXXVII. Hoofddeel.
Van de Yslandsche ONGELYKVLOEYENDE verba, die in 't Praeter: Indic: en in 't Praet: Part: Pass: elk eene bijzondere Vocaelwisseling aennemen, hebbende met één in Praet: Part: Pass: de Terminatie ENN.

No: 1. Van de genen, die de II. CL: 1, bij Ons, bij 't M-Gottisch, bij 't F-Duitsch, en Hoogd:, dog de III. CL: 1, bij 't A-Saxisch beantwoorden: als,

Infinit: Praet: Indic: Praet: Part: Pass: Praes: Ind: pag:.
Ad Grypa / rapere, prehendere. {S: Greip}
{Pl: Gripum}
{in Subj: Gripe}.
Gripenn. eg Gryp. 82, 85, 88.

Word geconjug: op pag: 82.

[p. 687]origineel

Dus mede.

Infinit: Praet: Indic: Praet: Part: Pass: Praes: Ind: pag:
Ad Byda / expectare. Beid. Bidenn. eg Byd. 83, 88.
Byta / mordere. Beit. Bitenn. eg Byt. 85, 88, 92.
Blyfa / manere. Bleif. Blifenn. eg Blyf. 84.
Dryfa / jactari, circumvehi Dreif. Drifenn. eg Dryf. 84, 92.
waer van 't Imperson: Dryfur / ningit, in Praet: Dreif /     zie p: 90.
Dryta / cacare. Dreit. Dritenn. eg Dryt. 85, 88.
Gyna / hiare. Gein.   eg Gyn. 83, 85.
Hnyga / decidere. Hneig & Hnie. Hnigenn. eg Hnyg. 84, 88, 92.
Hryna / {clamare, vocem extollere} Hrein.   eg Hryn. 83, 85.
Kuyda / aegrè habere. Kueid.   eg Kuyd. 74, 115.
Lyda / pati. Leid. Lidenn. eg Lyd. 84, 92.
als mede 't Imperson: Lydur / labitur tempus; in Praet: Leyd /     zie p: 90.
Myga / mejere. Meig & Mie.   eg Myg. 84, 88.
Ryda / equitare. Reid.   eg Ryd. 84.
Ryfa / lacerare. Reif.   eg Ryf. 84.
Rysa / surgere. Reis. Risenn. eg Rys. 87, 88, 92.
Syga / deorsum ferri. Seig & Sie.   eg Syg. 84, 88.
Skyna / fulgere. Skein.   eg Skyn. 83, 85.
Styga / pede premere. Steig & Stie.   eg Stug. 84, 88.
Suykia / fallere. Sueik.   eg Suyk. 84, 88.
Vykia / cedere. {Veik & Viek in Pl: Vikum} Vikenn. eg Vyk 76, 79, 84, 88

Word geconjugeert op p: 79.

No. 2. Van die, welke beantwoord worden bij Ons en in 't M-Gottsch in de II. CL: 4, bij het F-Duitsch in de II. CL: 2. bij het A-Saxisch in de II. CL: 1, en bij 't Hoogd: in de II. CL: 2 en 4. als,

Infinit: Praet: Indic: Praet: Part: Pass: Praes: Ind: pag:.
Ad Bioda / offerre. Baud. Bodenn. eg Byd. 84, 92.
Brioota / frangere. Braut. Brotenn. eg Bryt. 85, 88, 92.
  Dus mede Bogenn / curvus, curvatus, p: 42, van Biuga/ Baug/ Bogenn / curvare, flectere.      
Driupa / guttatim stillare Draup.   eg Dryp. 85.
Fiuka / vento ferri. Fauk.   eg Fyk. 84, 88.
  Hier toe Fykur / ningit vehementer, in Praet: Fauk /     zie p: 90.
Fliuga / volare. Flaug. Flogenn. eg Flyg. 84, 88, 92.
Flioota / fluere. Flaut.   eg Flyt. 85, 88.
Frioosa / frigere. Fraus.   eg Frys. 87, 88.
Gioosa / impetuose fundi. Gaus.   eg Gys. 87, 88.
Gioota / furtim conjicere. Gaut.   eg Gyt. 85, 88.

[p. 688]origineel

Hlioota / sortiri. Hlaut.   eg Hlyt. 85, 88.
Hnioota / pedem off endere. Hnaut.   eg Hnyt. 85, 88.
Kioosa / {cum impetu}
{aliquo ferri}.
Hraut.   eg Hryt. 85, 88.
Kioosa / eligere. Kaus. Kosenn. eg Kys 87, 88, 92.
Kliufa / scindere. Klauf. Klofenn. eg Klyf. 84, 88, 92.
Kriupa / curvus incedere. Kraup. Kropenn. eg Kryp. 76, 85, 88, 22.
Liuga / mentiri. Laug.   eg Lyg. 84, 88.
Liuka / {aperire, absolvere, absumere} Lauk.   eg Lyk. 84, 88.
{Luta / of Liota / of Liuta se deorsum incurvare} Laut.   eg Lyt. 85, 88, 116.
Nioota / uti. Naut.   eg Nyt. 85, 88.
Riuka / defumare. Rauk.   eg Ryk. 85, 88.
Sioda / coquere. Saud.   eg Syd. 84, 88.
Siuga / sorbere.     eg Syg. 88.
Siupa / sorbere. Saup.   eg Syp. 85, 88.
Skioota / jaculari.     eg Skyt. 88.
Smiuga /angustias penetrare. Smaug.   eg Smyg. 84, 88.
Striuka / itare. Strauk.   eg Stryk. 84, 88, 126.

No: 3. Van die genen, welker soort zig vinden laet bij Onze II. CL: 5, bij 't M-Gottisch en A-Saxisch op II. CL: 2, bij 't F-Duitsch 'op II. CL: 2. en bij 't Hoogd: op III. CL: 1, als,

Infinit: Praet: Indic: Praet: Part: Pass: Praes: Ind: pag:.
{Ad Finna (voor Finda) invenire}.
{Sing: Fand}
{Pl: Fundum}
{Subj: Finde}.
Fundenn. eg Finn. 81, 85, 91.
    Word geconjugeert op pag: 81.    
Dus mede        
Binda / ligare. {Euphon: Batt}
{voor Band}.
Bundenn. eg Bind. 84, 88, 92.
Hrinda / pellere. {Euphon: Hratt}
{voor Hrand /}
{in Pl: Hrundum}.
  eg Hrind. 74.
Singia / cantare. Saung (ofte Sang).   eg Sing. 84, 88.
Spinna / filum trahere. Spann. Spunnen. eg Spinn. 85, 92.
Sprynga / rumpere, insanire. {Euphon: Sprack}
{voor Sprang)}.
Sprungenn. eg Spryng. 84, 92.
Stinga / pungere. {Euphon: Stack}
{(voor Stang)}.
  eg Sting. 84.
Vinda / glomerare. {Euphon: Vatt}
{voor Vand}.
  eg Vind. 84.

[p. 689]origineel

Vinna / laborare. Vaun.   eg Vinn. 85.
Voeg hier bij        
Ad Brenna (uri). Brann.   eg Brenn. 85, 87.
Drecka / bibere. Drack. Druckenn. eg Dreck. 84, 92.
Renna / lubricare. Rann. Runnenn. eg Renn. 85, 92.

No: 4. Welker soort beantwoord word in de II. CL: 5 en 6, bij 't M-Gottisch; in de II. CL: 4 en 5, bij 't F-Thuitsch; in de II. CL: 3, 4 en 5, bij 't A-Saxisch; in de IV. CL: 6, bij Ons; en in de III. CL: 2. bij 't Hoogduitsch.

Ad Bera / portare. {Sing: Baere}
{Pl: Baarum}
{Subj: Baere}.
Borenn. eg Ber. p: 85, 86, 87, 88, 91, 92. word op p: 85. geconjugeert.
Nema / capere. Nam.   eg Nem. 85, 88.
Skera / tondere. Skar.   eg Sker. 87, 88.
Stela / furari. Stal. Stolenn. eg Stel. 84, 88, 92.
Als mede.        
Gellda / debitum solvere. Galltt.   eg Gelld. 83.
Nverba / evanescere. {Sing: Hvarb}
{Pl: Hvørbum}.
{in Subj: Hvirbe}.
{Horbenn of Horfenn} eg Hverb. 77, 83. 91, & 92, word geconjugeert op p: 77.
Sverba / limare. Svarb.   eg Sverb. 83.
Verda / fieri. Vard. Vordenn. eg Verd. 64.

Word geconjugeert op pag: 64.

Dog ook Verd / cogor; en Vard coactus sum; pag: 83 en 130. Wijders, Slepp / evado; in Praet: Ind: Slapp / in Part: Pass: Sloppenn / p: 85, 92, waer mede overeen schijnen te komen,

Dett / cado. in Praet: Datt. 85.
Giell / vociferor. Gall. 84, 107.
Skel}
Smel} cum sono claudor, collidor.
{Skall}
{Small}.
84, 123, 124.
Sprett / germoni, erumpo. Spratt. 85.
Suelltt / esurio. Sualltt. 85.
Vell / ebullio. Vall. 84, 129.
Velld / levando oneri sum. Valld... in Inf: Valda p: 83, 88.
Velltt / volvor. Valltt. 85.

Dog Sver / juro, heeft in Praet: Soor / zie p: 87.

Vorder.

Ad Bidia / precari, in Praet: Ind: S: Bad / Pl: Baadum (Subj: Baede); in Praet: Part: Pass: Bedenn; in 't Praes: Ind: eg Bid; p: 76, 77, 83, 88, 91, 92. word geconjugeert op p: 76.
[p. 690]origineel
Liggia / cubare; in Praet: Ind: S: Euphon: Laa (voor Lag) Pl: Laaum, Subj: Laeage; in Part: Pass: Legenn; in 't Praes: Indic: eg Lig; p: 78, 84, 88. word geconjugeert op p: 78.
Sitta / sedere.... in Praet: Indic: Sat.... p: 83, 85.

Deze drie laetsten hebben ook groote gemeenschap met de volgenden van No: 1, in 't XXXVIII. Hoofddeel.