Hervorm, verhoog, beziel de beeldspraak, die weleer

Homerus geest ontvonkte in de oude fabelleer,

En 't zwart orakelkleed, omzoomd met gouden stralen,

Waarin wij Klopstocks held vol moed zien zegepralen;

Dicht nieuwe wezens in het eindeloos gebied

Der mooglijkheid! - Onttrek me uw' godlijk' invloed niet,

Wanneer ik met het vuur der Dichtkunst in mijne aderen,

En langs uw zinlijk spoor d'onzigtbren troon wil naderen

Van hem wiens kroost wij zijn, wiens wil in d'onzen spreekt,

En, onveêrstaanbaar, door den nacht van 't noodlot breekt! -

 

Waar melkwegstelsels zich als nachttrawanten keeren

Om grooter' Oceaan van Zonnen, voor 't gezigt,

En Hershells wapentuig nog ongenaakbaar, digt

Opeengedrongen voor het oog dier Godenzonen,

Die 't laatste nevelstip, voor ons bereik, bewonen!

Voer mij, van daar, naar 't vast, in schijn onwrikbaar oord,

Dat als een noordergloed van wereldzonnen gloort,

Elk, eindloos grooter dan 't gestarnte, waar we om rollen. -

't Ontzaglijk middenpunt dier glinsterende bollen

Is zilverwit, en wordt bewoond door 't schoonst geslacht

Der stervelingen, dat het Oost' ten aanzijn bragt.

Waarna 't gelijk een damp ten hemel opgevaren,

Maar zonder krankte of dood, in de etherstof verdwijnt,

En, na die overvaart, in 't wonderoord verschijnt,

Waar starrenwolken, in hun draaikolk rondgedreven,

In schijnbre wanorde en als ligte stofjes, zweven

Om 't staâg verwisslend punt van 't gierend evenwigt;

Maar eindloos sneller dan 't verbijstrend bliksemlicht.

 

Gevoelen, denken, en schier stofloos, 't licht doorwemelen,

Waarmeê 't gevoed wordt. Meld me, indien 't uw taal vermag,

Wat teelt van Englen of van Goden, met den lach

Van zuivren wellust op 't gelaat, van ijver blaken

Om hun geluk, en deugd, en kennis te volmaken;

Hun lichtgedaante en gansch doorschijnbre rozenkleur;

Den glastoon hunner stem, den waasmend' ambergeur,

Die prikklend voortstroomt uit onzigtbaar krinklende aderen,

Wanneer ze in dartle liefde elkander spelend naderen,

En, zalig zwijmende in het heiligst mingenot,

Zich-zelf verliezen in de liefde van den God

Der scheppende Natuur, vol Godlijke gedachten,

Van 't wakendste besef der vrije levenskrachten

Doorgloeid, en telkens aangeprikkeld door den lust

Die geen verzading kent, en nooit wordt uitgebluscht!

 

Ontadelt ooit den gloed van hunne minvermaken.

Één echt vereenigt ze alle. - In alles lotgemeen,

Zwiert alles vrij, vol drift, en zwermende ondereen.

Hun smachtend oog doorkruist 't oneindig ruim dier transen

En etherkolken, waar geen nacht ooit de oosterglansen

Verdooft. Geen slaap sluit ooit voor 't ongeschapen licht

Hun onvermoeide, nooit bevangen oogen digt.

Hun pligt is leven, en hun leven is genieten.

Hun denkkracht en gevoel in stroomen uit te gieten,

Te rijpen voor het doel der hoogste wetenschap

(De kennis van 't heelal en God) van trap tot trap,

De wet, die stof en geest vereenigt, te doorgronden,

En 't immer naadrend rijk der Godheid te verkonden -

Is aan de omhelzing hunner gaden steeds verknocht.

Ze juichen, daar ze elkaâr omstrengelen, 't gewrocht

Der almagt toe. 't Heelal ontvouwt zich aan hunne oogen.

Zij zien het: - want hun snel en krachtig denkvermogen

Aanschouwt, gelijk een aldoordringend oog, elk oord

Van 't overliggend West' en zijdlingsch Zuid en Noord;

Die, beiden, met het Oost' ('t gewest dier hemellingen)

't Omsloten middenvak van elke zijde omringen

Gelijk een holle sfeer, verwulfd aan alle kant.

Der myriaden melkwegstelsels in zich sluiten,

Van binnen boogsche wijs gebakend, maar van buiten

Naar de eindloosheid gekeerd, waaraan alle omtrek faalt,

En door geen ledigheid omvangen of bepaald. -

Voor wie het onbegrensd gewest dier lichtstroomkolken

Te hevig straalt, zijn aan den grensboog van 't heelal

Het meest verknocht; zij zien in 't wentlend zonnendal

Meer orde en regelmaat dan in die straalgewelven,

Waar de ongeschapen geest, eenstemmig met zich-zelven,

Zijn raadzlig aanzijn met meer Majesteit vertoont,

Dan in den middenkring, die 't sterflijk kroost bewoont.

 

In zachte mijmering, met de oogen neêrgeslagen

Op 't donker noorderpunt, dat van de schemering

Der glooijende Oosterkromte op ééns een' glans ontving,

Nog nooit bemerkt in 't oord der zwermende Orionnen.

 

De noorder chaos, die u baarde, ontsloot zijn' nacht.

Ik groet u, jongste welp van 't Noodlot! - Vlied zijn magt;

Spoed, zonder aarzlen voort, en tracht de streek te naderen

Waar lichtstofvonken zich in 't hoogere Oost vergaderen,

Die, nog onzeker, dan eens hier dan daar verspreid,

Een rustpunt zoeken, dat hen aantrekke en geleid'!

Ontvlugt, ontvlugt, vooral, het breede middennoorden,

Met zwarten damp bevrucht, en van wiens vale boorden

Een bloedig, rookend vuur den omtrek kennen doet -

't Gewest van 't misdrijf, waar 't onsterfelijk gebroed,

't Kwaadwillend kroost van 't boos beginsel, euveldaden

Op euveldaden hoopt, en zich niet kan verzaden

In 't haten van de bron des lichts, wier laatste kracht

Het tastbaar duister van hunn' zaamgepersten nacht

Drukt - en huns ondanks (schoon zij 't in hun woede ontveinzen)

Traag en onmerkbaar naar hunn' afgrond heen doet deinzen,

Die, telkens meer verdikt, te feller weêrstand biedt. -

Zijn donder brult u achterna! Vlied, elos, vlied!

Verhef u, schemerlichtje, aan 't eind dier nevelvlakken

Wier zonnenrijen zich als neêrgebogen takken

Van 't Noorden afgewend vertoonen, flaauw van glans;

En word mijn lievling aan dien kleinen hemeltrans!’

 

Terwijl hij haar voor 't eerst den maagdeboezem drukte,

Smolt in de omarming weg, waarmeê hij haar omving.

‘Ach! riep hij, met het vuur eens minnaars, Hemelling,

Die naauwlijks d' eersten rang bekleedt aan de Oosterkimmen!

Voelt ge uw bestemming reeds? - Voelt gij de vonk reeds glimmen

Van 't Godlijk liefdevuur, dat ons de borst doorwoelt,

Dat telkens sterker blaakt, dat nimmer wordt bekoeld,

Maar aangroeit als de dag van 't eeuwig rijpend leven?’ -

Tot welks beschermgeest ge u zoo plegtig hebt gewijd,

Zij u ten bruidschat, en uw lievling voor altijd!

Gij noemde 't elos, naar uw' naam; 't zij u geschonken.’

Van 't geestig vuur, dat hart, en brein, en boezem treft,

De rede aanschouwen doet, en 't zelfsgevoel verheft

Tot de eigenliefde van een hoog vrijmagtig wezen.

Haar ligte rozenkleur gloeit hooger dan voor dezen,

En langzaam daalt ze omlaag, bekleed niet Majesteit,

Naar 't oord, waar elos kern haar somber licht verspreidt.

 

Straks ziet ze een zestiental voortschietende planeten

Haar gloeijende oppervlakte ontsnellen, afgemeten

Naar de eerste zwaaikracht van 't gestarnte, dat ze droeg.

 

Was typhon; dezen wierp zij krakend naar het Noorden.

Hij kwakte dondrend neêr op 's afgronds ijzren boorden.

Het nachtrijk sidderde op 't ontzaggelijk gekraak

Van 't schrikbaar wangevaarte, en gierde en gilde ‘wraak!’

Toen wierp het cyclops naar het laagre deel van 't Westen,

En python hooger op naar de uitgebarnde vesten

Van 't saprijk plantenlicht; door uranus weldra

Op 't eigen spoor gevolgd; hem zwiert saturnus na,

Doch beide laatsten meer door 't noorden aangetrokken,

Met dertien manen, die als kleinre zonnebrokken

De kern omsinglen, die ze voortsleept in haar vlugt. -

Saturnus met meer vuur en etherstof bevrucht,

Behoudt er zeven die hem in zijn vaart verzellen.

Een gordel licht schijnt uit zijn' donkren grond te zwellen

En lacht het noorden toe, dat, door dien glans verbaasd,

Dit wentlend nachtlicht vloekt; en magtloos grijnst en raast. -

 

Daar hij met drabbig bloed zijn' dollen wraaklust leschte)

Hoe, slaven! waant ge u vrij, en van de zwaartekracht

Der ongeworden stof en 's noodlots looden nacht

Ontkluisterd? In wat oord zult ge immer schuilplaats vinden

Voor de almagt, die 't heelal en 't Godendom verslinden,

En eenmaal weder in haar' chaos slingren zal? -

Weêrspannelingen! - Zijn dan 't onbegrensd heelal,

Die schijn van vrijheid, ja, God zelf, niet uit die moeder

Ontsproten? - Vrees haar wraak, wanneer zij eens, verwoeder

Dan toen zij 't eerste licht te voorschijn had gebragt,

Dien hoon zal wreken op 't vertroeteld nageslacht

Der laatste bollen die uw rooktoorts uit zal werpen.

Uw zucht naar vrijheid zal heur geeselroede scherpen.’ -

Hij sprak nog; - en de zon wierp rhea siddrende uit.

Zij week naar 't Zuiden; maar met een beklemd geluid

Verliet ze d' oorsprong harer wording, zonder wachter;

Zoo deed ook mulciber, maar lager dalend. - Achter

Dien laatsten Elostelg volgde eindlijk jupiter. -

Het tintlende Oosten zag dees zilverblanke ster

Zich stout verheffend en vol zelfvertrouwen naderen,

Met vier trawanten die zich om zijn vlak vergaderen.

 

Schoot vlammende aders uit zijn vlakte - rood als bloed;

Zijn zwarte rook verdween voor 't vuur dier breede stralen,

Gij zijt in veiligheid; en 's afgronds gruwelnacht

Poogt u thans vruchteloos te storen in uw dragt:

Hij voelt het licht, dat hem verbijstert, langs de zoomen

Van zijn gevloekt gebied; met zwarte lavastroomen

Bestormt hij nutteloos uw donkerste planeet.

 

Een viertal bollen van zich af, vol vuur en leven,

Maar klein, gelijk in kracht, naar 't zuiden heen gedreven;

En kort daarop dringt mars loodlijnig naar omlaag,

Bloedrood van glans, gering van omgang; statig traag,

Maar zeker in zijn' zwaai en gang. - Met duizend monden

Scheen hij aan 't West' de komst van tellus te verkonden,

Zoo dreunde 't firmament toen hij de Zon verliet,

Die niet dan na dien galm onze aarde van zich stiet. -

Week, afwaarts hellend, naar het noordlijk westen henen.

Die grootste bol der tweede schepping blonk van ver,

Voor 's nachtlings oog gelijk een tweede jupiter.

 

Zich vrolijk om hare as, en vond aan 's Hemels transen

't Oord dat eloïda haar aanwees. - ‘Vorm voortaan

Aan 't eind des neveldals, dus sprak ze, uw gloriebaan!

Nog tweemaal zal uw kern zich aan de beide polen,

Maar met verzwakte kracht, ontsluiten; diep verholen

Dringt venus reeds van uit uw middenpunt omhoog.

Zij zal den dageraad aan tellus hemelhoog

Verkondigen, of bij uw dalende avondstralen

Voor 't menschelijk geslacht in stillen luister pralen.

Haar volg' mercurius aan de andre zij' der as!’ -

't Geschiedde op haar bevel; en 't zonnestelsel was

Voltooid. - Nu kwam het heer der zwervende oostervlokken

Uit vloeijbre stof gevormd, door elos aangetrokken,

D' ontboeiden Noordeling begroeten, en begon

Zijn' langen kringloop om de jongste wereldzon. -

 

Op 't aardrijk, woest en dor, of met een zee omtogen

Van gloeijend lava, dat uit duizend Etna's spoot,

En dwarlende onderéén langs smeltende oevers vloot.

Het vuur woedde op de stof, en deed ontembre wolken

Van zwarten rook en damp opdondren uit de kolken

Van 't ziedend middenpunt der aarde, of smolt tot glas

En lagen bergkristal wat niet tot kalk of asch

Verteerde, of overging in stroomende metalen. -

De bergen ploften neêr, terwijl de ontroerde dalen

Hunn' schoot al klaatrende uit dien vreeselijken poel

Van duizend strijdende elementen, en 't gewoel

Van pool- en zwaartekracht, naar 't donker zwerk verhieven. -

 

En daalde, zeegnend, op heur zwangre wolken neêr,

Toen de eerste regenvloed, gelijk een stortend meer

In alle rigtingen op de aarde losgebroken,

Haar sissende oppervlakte aan allen kant deed rooken.

Den zwangren dampkring aan den zwellend' evenaar

Doorzweefde, en barstte los in heldre waterstralen.

Het plaste stroomende op de neêrgedrukte dalen,

Doordrong de diepten, klom van daar geduríg op,

Tot dat het, eindlijk, om der hoogste bergen top

Met kokend golfgeklots de laatste vlammen koelde,

En slechts één Oceaan het aardrijk overspoelde. -

Een dikke op eengedrongen mist, met gruis bevracht,

Omkorstte van rondom den bol; een dikke nacht

Woog op d'ontembren vloed, tot dat de zon haar stralen,

Uit reiner bron geteeld, op 't zwerk deed nederdalen.

Toen scheurde 't zich vanéén, en de eerste dag brak aan.

 

Aan de aarde ontwoekerd heeft, zich 't krachtigst' doen ontwaren,

(Sprak Mirals gade, en bleef op 't wentlend aardrijk staren)

Hier, niet te ver van 't vuur der zon, en niet te digt

Aan 't anders al te fel neêrstralend hemellicht,

Moet eens, als 't vratigste gedierte zal verdwijnen,

Een eedler schepslenteelt vol Majesteit verschijnen,

Dat heerschend aan het hoofd des dierenrijks zal staan.’

Der aarde, en 't peinzend oog naar 't noorden heengeslagen,

Door 't overige stel van bollen; rondgedragen

Op de eigenste etherwolk, waarmeê 't Mirrosamiet,

Hun eeuwig Vaderland en woonoord, 't eerst verliet. -

 

Maar - toen 't van cyclops vlakte ook typhon wilde naderen,

Gevoelde eloïde in haar fijn bewerktuigde aderen

Een ligte huivering. Zij deinsde een oogenblik

Te rug; haar gloênde kleur verbleekte, als of een schrik

Voor naderend gevaar haar eensklaps had bevangen. -

Gewapend, kiemde voort uit Typhons looden klomp.

Het hoofd draaide ijsselijk langs d' opgezwollen romp,

Wiens reuzengrootte 't zwaarst gebergte van onze aarde

In digtheid overtrof, in omvang evenaarde.

't Ontwrong zich 't bloedige moeras waarmeê 't zich voedt;

De wenkbraauw beefde, en dreigde, en zwol van euvelmoed,

Of dwong zich doddrig naar de navelbuis, wier koorden

De oppuilende aarde van de moederkorst doorboorden

Der barende planeet; waaraan elk wangedrocht,

Nog niet voldragen, in zijn' wasdom bleef verknocht.

Een walglijke ouderdom met rimpels overladen

Vertoonde zich aan 't zwellend voorhoofd, breed van naden

En zaamgetrokken; 't wrong de handen in elkaâr.

De lippen grijnsden, en een akelig en naar

Geluid vervulde alom de vruchtbre jammerstreken,

Waar dit wanschapen kroost al weemlend door kwam breken.

 

Van 't Noord, (sprak miral) in zijn' magteloosten staat!

Dit heilloos overschot dier poel kleefde in het vlugten

Uw' lievling aan; maar 't heeft er niets meer van te duchten;

't Verloor de onsterflijkheid, en wijdt zich aan den dood,

Sints 't met zijn' gruwbren bol ontvlugtte uit elos schoot,

Om tegen 't Noorderstand weêrstandloos neêr te ploffen. -

Van daar te ruggekaatst, tot in zijn kiem getroffen,

Verloor deze eerstgeboorne en woeste nachtplaneet

Al, wat me een oogenblik voor elos siddren deed.

't Is wijl wij naderen dat zij dus kermend huilen;

Besefloos zoeken zij voor ons zich te verschuilen;

Hun slangen zwellen en verheffen zich omhoog,

Of lekken met hun tong het half geopend oog.’ -

En typhons ertsgrond zal hun etterbloed verzwelgen

Als eenmaal 't schandrot, in zijn' hoogsten groei en kracht,

Zijn' oorsprong in zich-zelf herkennen zal.’ - ‘Wat magt

(Vroeg thans eloïda, en in haar Godlijke oogen

Gevoelde zij voor 't eerst een traan - van mededogen)

‘Wat magt, zoo onbegrensd en onverzetlijk kwaad,

Zoo ver verwijderd van de liefde, en aan den haat

Geheel ten prooi - beheerscht dan de andre duisterlingen?

Zoo dit het lot zij dier verzwakte bannelingen;

Wat is dan 't onheil, dat in d' eindeloozen nacht

't Onsterslijk eigen kroost van 't eeuwig noodlot wacht?’

 

En met het zog gevoed, dat afdrupt van de glansen

Des zuivren luchtstrooms, die ons hemelsch oord doorwoelt,

En staâg versnellende en verheldrende opwaards spoelt; -

(Hervatte miral:) Wat, toch, vraagt ge naar 't gebroedsel,

Dat eeuwig hongrend naar het zielverpestend voedsel

Van bloedige offers, aan zijn moord- en gruwelpoel

Gewijd, en aan zijn snood, weêrbarstig zelfgevoel

En wreeden tijgeraard geheel ten prooi gegeven -

Een voor zich-zelve slechts gevoelend, wrokkend leven,

Vol afgunst, wrevel en ijskoude trotsheid leidt?’ -

 

Dat, met den hoogsten graad van kennis, list, en oordeel

Verbonden, 't misdrijf mint, doch niet om eigen voordeel;

Niet om 't geluk, of ter vermindring van zijn smart,

Maar zelfs in weêrwil van zijn fijn bewerktuigd hart,

Dat door 't bewustzijn zijner snoodheid wordt gemarteld,

Zich tegen 't leed verhardt, en in de wanhoop dartelt;

Dat alles voor zich-zelf, voor andren niets wil zijn?

Hun middelbare lengte is aan de middellijn

Van jupiter gelijk, voor hen die aan de boorden

Van 't nachtrijk wonen, maar die dieper in het Noorden

Doordringen, wassen staâg in snoodheid, lengte en kracht;

Doch meer verblind dan de andre in hunne woede - tracht

Hun trotsche razernij het lichtrijk te verdelgen:

Hun stoutheid, wanen zij, zal 't Oosten eens verzwelgen.

Moeddronken, zien zij niet, dat elke poging faalt,

Ja, dat ze, integendeel, het oosterlicht doorstraalt,

Zoo vaak ze aamechtig in 't verderven en vernielen

De stof, die weêrstand biedt, vergruizende bezielen,

En uit den steenklip- en bergbrakende oceaan

Met eeuwig afgrondijs beladen, vonken slaan.

Zij zelf doen de in elkaâr gekramde en ongeworden

Doode alstof rijpen, en tot de eerste levensorden

Ontwaken; 't is door hen, dat de afgronds kerker baart,

En langs zijn grondloos diep nachtstelsels scheidt, en paart,

Die eindloos traag, zelfs voor het oog dier noordelingen

Onmerkbaar wentlen in hun nooit voltooide kringen;

Tot, eindelijk, het lot een' afgeweken bol

Bij de oost- of westerrand aan 't duister jammerhol

Ontscheurt, om, even als gij elos zaagt ontsnellen,

Een' rang te zoeken bij de ontelbre wereldstellen. -

En in de klaauwen van die Molochs vastgeklemd,

Te ruggevoerd wordt, en verbrijzeld op de stranden,

Waar zich armithoal, het Hoofd dier dwingelanden,

Als beul en wreker van het Noodlot kennen doet,

Aan d' oever van dat meer van schier geronnen bloed

Dat langzaam golft en zwelt en opsplijt onder 't lillen.

Vraag niet wat Monsters daar den eeuw'gen moordkreet gillen,

De streek bevolkend, waar ge uw bevend oog op vest;

Wend, wend uw Goddelijk gezigt van dit gewest!’

 

Antwoordde en sprak: - ‘Ik moet thans voor mijn' lievling leven;

Ik moet den vijand, schoon zijn magt ook grooter waar'

Dan de onze, kennen, hem bestrijden, en 't gevaar

Dat elos en, met haar, mijn tellus dreigt, doorgronden!

Mijn lot, ('k gevoel het) is aan 't hare thans verbonden.

Neen, 'k zal niet rusten, eer 'k de magt ken, die voortaan

Met openlijk geweld of list mij zal weêrstaan! -

Hoe hatend en vol wrok en afgunst ook, bevolken;

Dan kennen zij de liefde; en....’

 

Dit aaklig onderzoek! - In 't foltrend minvermaak

(Een' togt ons onbekend, en aan die vloekgenooten

Ten straf gegeven) is het vloekgeheim besloten,

't Geen 't noodlot hun gelijk een priem in 't harte dreef!

Maar ge eischt het, eloïde? - ô Ken die liefde, en beef!’ -

 

Die de ijzren longen dier verwoede noodlotstelgen

Gestaâg verdikken door het gruwzaam drakenzaad,

Welks dojer in het zwerk zich van de schelp ontslaat;

Waar uit het giftig en dood-aadmend vliegend kieken,

Zich in de lucht verheft met knettrende arendswieken.

Geen vrouwen, schoon als zij onsterflijk, en geteeld

Uit d' eigen grondstam naar 't afschuwlijk evenbeeld

Van 't vloekras - kunnen in die koolgroef adem halen.’

‘Ze ontvlugten van rondom de omlaaggetrapte dalen,

En dringen telkens meer naar 't Westersche gebergt',

Waar 't groenend schemerlicht, ofschoon 't hare oogen tergt,

't Roodkoperkleurig lijf met zachten wellust prikkelt,

En de afgeplatte borst doet zwellen en ontwikkelt.’ -

‘Schoon zijn ze van gestalte en kleur, als voor het licht

De afzigtelijke kleur van 't opperhuidvlies zwicht,

En schittren als het goud, waarmeê thans elos flonkert. -

Doch telkens als de haat dien starrengloed verdonkert,

En 't sluimrend slangenhaar, dat golvend langs den hals

En boezem wappert, steil doet rijzen, toont dit valsch

Minhuichelend geslacht de oorspronkelijke trekken,

Die, lang verscholen, zich te duidlijker ontdekken.

De gladde huid krimpt zaam', 't eerst lonkend oog spuwt vuur

En doffe vlammen uit. Een rotsdoorknagend zuur

Breekt als een gudzend zweet uit d' ingepersten boezem.

De mond grijnst, en de keel braakt d' opgekropten droessem

Langs de opgetrokken fel bewogen lippen uit,

Tot de opgesperde mond zich tandenknarzend sluit. -

Dan bij het nameloos gevoel der liefdesmarte,

Wanneer 't Godtergend vuur diens togts haar in den arm

Van hare beulen werpt. - In 't angstige gekerm

Om dat ze, in 't midden van dit blaken, vruchtloos trachten

Hun wreede minnaars te verwurgen, en haar krachten

Om niet verspillen, bij de drift die haar doorgloeit -

Vervloeken zij het lot dat ze aan het leven boeit,

En lastren.... Doch wat taal schetst u die heiligschennis?

ô! In dat oogenblik ontwaakt bij haar de kennis

Der altijd scheppende Natuur; zij zien het doel

Dier schepping; hoe ook zij, zich ondanks, door 't gevoel

Dat haar verbittert, tot een hooger aanzijn rijpen.

Zij onderdrukken het; en sidderend begrijpen

Zij 't heilig raadsel der albarende Natuur.

Dan zien zij 't met meer kracht dan wij; maar vloeken 't uur

Dat aanspoedt, hoe zij 't meer ontveinzen en verzaken.’

 

(Zoo momplen zij, en zien elkaâr stuiptrekkend aan)

Hoe, wij almagtigen? - Wij zullen dan voortaan

Door dezen hartstogt zelf het Rijk der deugd doen dagen!’

‘Ook wij, slavinnen van de liefde? - Neen, vertragen,

Verdelgen wij, kan 't zijn, dien laffen dageraad! -

Wijkt, Goden van den nacht, wijkt oostwaarts heen! versmaadt

De omhelzing eener vrouw. - In 't onnatuurlijk blaken,

In 't zielverbijstend kunne- en scheppingsdrift verzaken

Bereikt gij 't best den wil der ijzren moedernacht.

Wat helpt ons, haters onzer schoonheid - nageslacht

En steeds verzwakkend kroost, dat eenmaal, aan de zoomen

Van 't hellend starrendal, door sterfelijke droomen

Ontrust, ten spot zelfs van den zwakk' armithoal

En 't noordsch gepeupel, over 't Godsrijk beuzlen zal.’ -

Onz' invloed gelden doen; en 't avondrijk verpesten;

Die halve Goden in hun hoop op beter' staat,

Maar diep onkundig in hun onschuld met verraad

Ons juk doen torschen, en ten slavenstand vernederen.

Wij zullen dit verwijfd geslacht nog meer verteederen;

Terwijl gij - ver van ons, de Diamantenpoort,

Die 't noordlijk Oosten, dat op 't Oostelijke noord

Gedurig zwaarder weegt, verplettert of doet deinzen.

Wij, meer vermogend door een zielbegoochlend veinzen

En 't levendigst gevoel der kunst - wij zullen ras

Het saprijk plantenrijk, waar 't purper klavergras

De dorste rotsen siert, aan 't nachtrijk cijnsbaar maken.’ -

De dorst naar zaligheid, de teedre liefdesmart

En heil'ge dweepzucht niet verdelgen in hun hart;

Maar - 't noodlot zij er voor gedankt! zij kunnen lijen.’

‘Die troetelkindren der verbeelding, die zich vleijen,

Dat we eenmaal door 't genot ontwapend zullen zijn -

(Wat waanzin!) zullen dra in angst en boezempijn,

Aan ons gelijk, de deugd, zich-zelve, en God vervloeken.

Maar zwakker, zullen zij 't geluk in 't misdrijf zoeken.

De worm der wroeging, die ons nooit aan 't harte knaagt,

Ons door geen naberouw of zelfsverwijt verlaagt,

Zal hun een bron zijn van nog onbekende plagen. -

Doch magtloos om het leed, dat hen verbeidt te dragen,

Met de almagt, die in ons de wanhoop juichen doet,

Ziet ge eerlang, 't waatrig kroost, ontbloot van hoop en moed,

Hervormd, om aan uw zijde op de Oostlijke moerassen,

Waar 't noorden zich verliest in onafzienbre plassen,

Gehoorzaam op uw' wenk, uw' wil ten dienst te staan.’ -

 

Toen hij haar d' eersten kus ontweldigde; en ontsnelde

Den woesten wreedaard die haar in zijne armen knelde.

Haar naam is sebathel, min snood dan de andre; maar

Volleerd in 't veinzen en steeds dorstend naar gevaar.’

 

Vertoont zich de onbestijgbre afbaaknende oordbeperker

Van 't moordhol, eindloos hoog, en breed, van rondom steil. -

De top dier rots ontsnapt 't verst turend oogenpeil.

Daar stroomt de Nuschach die, opspuitend voortgedreven,

Zijn taai veerkrachtig vocht in 't borlen vast doet kleven

Aan 't goudmijn koestrende en breedruggige gebergt'

Dat, in den afgrond diep verholen, 't voetstuk tergt,

Waar op het schuddend rust, maar zonder neêr te ploffen. -

Bezwangerd met de keur der fijnste en zwaarste stoffen,

Strekt het ter schutsweer van het bloeijend Avondrijk.’

 

‘Hier nam de snoode met heur vrouwenschaar de wijk.’

 

‘Slechts enkle, door hun kwaal (de lichtvrees) 't minst bevangen,

En, aangetrokken door een heimelijk verlangen,

Beklauteren de rots langs d' opgedrongen stroom,

Die kronklend naar omhoog zich uitbreidt. Langs den zoom

Dier klimmende rivier bestijgen zij 't gevaarte,

En voelen steigrend, dat een wondre tegenzwaarte

Haar aantrekt, hoe zij meer de nog onzigtbre kruin

In 't voortgaan naderen. - Het glibberig arduin

Schraagt met zijn zeilsteenkracht de kromgewrongen vingeren

Van de ijzren vuist en voet in 't knellend bultomslingeren,

En 't slanke ligchaam, dat zich wrijvend langs den kant

Van 't kronklend water als een slang omhoog wringt, spant

De snelbewogen spier in 't krimpen en in 't rekken.

Den gitzwart' oogbol fel doen tintlen, storten zij

Stuiptrekkend neder op den grond, waar 't springgetij

Van Nuschach ruischend klimt. - Maar onder al de vrouwen

Stijgt sebathel het snelst'. Vol moed en zelfvertrouwen

Verduurt zij 't knettrend licht, dat voortschiet uit de rots. -

Al juichend, lacht ze om 't leed der andren; in haar' trots

Bespot ze 't ijslijk wee en 't hartverscheurend gillen

Der neêrgeploften, die hun woede en kracht verspillen

Om haar ten tweede maal te volgen; tart en tergt

De diepvernederden, die van 't beslikt gebergt',

Dat telkens steiler wordt en afhelt, nederdondren.’

 

En onderwerpen wilt aan onze duisternis;

Gewen u dan aan 't licht, dat minder haatlijk is

Dan de oostervonken, die zij vaak verzwelgen moeten,

Die d' ochtend diamant vertrapplen met hun voeten. -

Hen haat ik min dan u, lafhartigen! Zij zijn

Voor 't minst, hoe zeer misvormd door de uitgestane pijn,

Verheven boven 't wee, dat aangroeit met hun pogen.

't Is wonder dat gij niet met tranen in uwe oogen

Den oorsprong van het licht geknield vergifnis smeekt!’ -

 

‘Zij snelt met meerder kracht naar boven, daar zij spreekt,

Doorwaadt de donderwolk, die door de ontelbre kloven

Des rotssteens sterker brult, hoe meer zij zich naar boven

Ten bergtop opdwingt; maar de moed ontzinkt haar niet.

Vergeefs is 't, dat de wolk ontelbre bliksems schiet:

De ontembre spalkt te meer haar trillende oogenleden.’ -

 

‘Haast zal haar voet den grond van 't bergplateel betreden.’

 

‘Wat kalmte ontwaart zij, toen ze op eens den breeden stroom

Naar 't West ombuigen ziet! - Maar toen haar hand den zoom

Die de eigen rigting volgt, flaauw nederwaarts voelt hellen,

En met den laatsten greep ook de oeverbogt mag knellen,

Voelt ze een bedwelming, die haar hart en brein vervult.’

‘Maar weêrstand biedend, en met nijdig ongeduld

Zich opwaarts wringend, tot de knieboog rust vindt, springt ze

Met de armen uitgesprekt met kracht vooruit, en wringt ze

Om d'olmboom van de hoop, die 't eerst hare oogen treft.’ -

Zich met die snelte, en woede, en veerkracht op van de aarde. -

Doch magtloos door den slaap die thans haar hoofd bezwaarde,

Zijgt ze ijlings neder; maar de boom, van bast ontbloot,

Kermt, kwijnt en dort, en laat, bij 't naadren van den dood,

Zijn klagend loover op de ontmoschte steenrots vallen.

De Myrthenwouden, die omlaag 't gebergte omwallen,

Verliezen 't fijnere gevoel van hun bestaan.

Zij aadmen nog, maar traag en treurig, om voortaan

Een groeijend leven, schier besefloos aan te vangen. -

Het vleezig hout verstijft, en ruwe schorsen prangen

De zaamgedrukte spier, die niet meer zwelt of krimpt.

Het melkwit gommig sap, dat uit den wortel klimt,

Wordt waatrig; - 't ongediert, nog vreemd in de avondstreken

Komt uit de kiem der aarde aan alle kanten breken,

En hecht zich aan den knop van 't geurigste gewas,

Zoo ver haar adem reikt. - De snoode ontwaakt, en ras

Ontdekt zij 't onheil, dat hare aankomst moest verzellen.’

Ontelbaar als 't gestarnt', dat in de nevelzee

Ons oostelijk gebied ten gordel strekt. - Alreê

Genaken zij 't ontzield geboomte, en zien de takken

Der gouden palmen bleek en treurig nederzakken;

En van de noorderklip verheft een zwarte damp

Zich warlend naar omhoog. - ‘Zie daar de bron der ramp!

(Roept de edele olphirag) volg mij langs Nuschachs boorden,

Die langzaam klimmende, diep uit het grimmig noorden

Zich met vijf takken in onze oorden nederlaat! -

Ach, hadden wij voor lang, eenstemmig met mijn' raad,

Dat grensoord met ee