7
‘Oversetten’. In: Algemeen huishoudelijk-, natuur-, zedekundig- en konst-woordenboek [...] door M. Noel Chomel. Tweede druk geheel verbetert, en meer als de helfte vermeerdert door J.A. de Chalmot. Leiden, Joh. le Mair; Leeuwarden, J.A. de Chalmot, 1778. p. 2501.

Deze tekst is een lemma in een encyclopedisch woordenboek. Aanvankelijk verscheen Chomels Algemeen Huishoudelijk [etc.] woordenboek in het Frans (1709). In 1743 werd het vertaald en aangevuld door J.L. Schuer e.a. In deze vertaling ontbreekt het lemma over vertalen. Dat is pas te vinden in de vermeerderde versie van de als schrijver en boekhandelaar werkzame Jacques Alexandre de Chalmot (overl. 1801).

OVERSETTEN; Vertaalen; Translateeren, beteekent eene taal in een ander te brengen. Om dit wel te doen, moet de Overzetter ter degen kundig en geoeffent zijn, in beide de taalen en ieders bijzondere stijl; want het is bekent, dat ieder taal, haare bijzondere woorden, schikking en trant van spreekmanieren heeft: Als men derhalven de eene taal in de andere slegts letterlijk wilde overzetten, zoude er een zeer slegte onaangenaame stijl in de oversetting ontstaan; gelijk men dit gebrek egter in zommige werken ziet.

De oversetting van allerleij goede Boeken, is een zeer nuttige zaak, dewijl het geene waar van de Schrijver handelt, daar door algemeener gemaakt word; aangezien het gros der Menschen geen ander dan haare Moedertaal verstaan. De Konsten en Weetenschappen worden daar door zeer bevordert en verbeetert; vermits de ontdekkingen en uitvindingen door andere Natien gedaan, die een vreemde taal hebben, daar door bekender worden, om daar van gebruik te maaken, tot groot nut en voordeel in de Menschelijke zaamenleving.