22
W. Bilderdijk (vert.): De Mensch. Popes Essay on Men gevolgd. Amsterdam, J. Allart, 1808. ‘Voorbericht’ (pp. iii-vi).

Willem Bilderdijks vertaling van Alexander Popes Essay on Man119 was zeker niet de eerste Nederlandse overzetting. Pope genoot in de 18e eeuw veel aanzien - niet in de laatste plaats als vertaler van Homerus! - en zijn werk werd regelmatig vertaald. Zijn Essay on Man bijvoorbeeld door Betje Wolff ('s-Gravenhage, 1783), door de door Bilderdijk in dit ‘Voorbericht’ genoemde Van der Dussen (Z.p., 1797) en door P. van Winter Nsz. (Amsterdam, 1797; zie ook tekst no. 18).120

Deze Navolging na POPE is door my reeds voor verscheiden jaren in Brunswijk gemaakt, gelijk uit den Vierden Zang blijken kan. Ik geef het voor POPE niet, gelijk POPE dacht en schreef, maar gelijk ik my voorstelle dat hy, in het door hem aangenomen Systema met zijne hem eigen begrippen vereenigd, had moeten denken en schrijven, om etlijke aanstotelijkheden te mijden. Van de Vertalingen of Navolgingen die men in onze Taal van dit Werk bezit, zal ik niets zeggen, dan alleen, dat ik die van den Heer V.D.D. [= Van der Dussen] zonder naam gedrukt, en niet zeer algemeen bekend, als den zin des oorpronklijks best gevat hebbende, ondanks hare meerdere /(iv) uitgebreidheid, waar door zy de Paraphrase nadert, van alle de overigen verre onderscheide.121 Mijne afwijkingen hier en daar hebben eenige Aanteekeningen veroorzaakt [...]. Ik heb getracht, POPE en zijn' arbeid op hun echte waarde te stellen, en de blinde bewondering die de lofspraken van hun, die hem nooit gelezen of half verstaan hebben, verwekten, in 't billijk en rechtmatig oordeel des gezonden verstands te veranderen: mislukt my dit by het tegenwoordig geslacht, het latere zal mijn poging erkennen, al moet zy verloren gaan. Verga, wie met zijnen arbeid eenen ijdelen roem bejaagt! Mijn doel is, aan Dicht- en gezonde Oordeelkunde nuttig te zijn. - Dit weinige zij genoeg! /(v)