|
|
|
| |
| | | | | |
+Een abel spel ende een edel dinc van den hertoghe van Bruuyswijc, hoe hi wert minnende des Roede Lioens dochter van Abelant, ende ene sotternie na volgende.
Ic bidde gode den oversten vader,
Dat hi ons moet bewaren alle gader.
Heren ende vrouwen, groet ende clene,
Ic bidde u allen int ghemene,
5
Dat ghi wilt maken een ghestille
Ende merct daer na diet merken wille.
Men sal u hier spelen een suverlijc dinc
Van enen hoghen jonghelinc,
Die hertoghe was van Bruuyswijc.
10
Hem dochte dat niemen sijns ghelijc
Op eertrike niet vinden en mochte,
Ende sprac uut overmoedege gedochte
Roemeghe worden ende ombekint,
Daer dicke die menege es bi gescint.
15
Want wie dat hem te hoghe beroemt,
Als dan die saken anders comt,
Soe wort hi bi den roeme ghescant. aant.
Alsoe gevielt desen hoghen wigant;
Al was hi rike ende hoge geboren,
20
Uut groten roem soe quam hem toren.
Om dat hi sprac roemeghe wort,
+Wert vrouwe Venus op hem ghestoert,
Soe dat sijt namaels op hem wrac,
Die roemeghe worde, die hi sprac,
25
Alsoe ghi nu hier selt bescouwen.
Daer omme radic heren ende vrouwen,
Dat hem nieman te hoghe en sal beroemen,
Want daer es selden ere af comen.
Te hoghen roem en wert nie ghepresen.
30
Nu bidden wi goede, die wert gheslegen aant.
| | | |
Ane een cruce om onsen sonden,
Dat wi alle salich werden vonden
Te Josepat in dat soete dal,
Daer God sijn oerdeel besitten sal.
35
Dies biddic Maria der coninghinnen.
Nu hoert ende swijcht, wi gaen beghinnen.
Waer sidi, lieve vrient Godevaert?
Ic ben hier, her Gheraert;
Nu segt mi, wats die raet?
40
Godevaert, het en dochte mi niet quaet,
Dat ons hertoghe, die hoghe baroen,
Ende dat hi nemen woude een wijf.
Hi heeft soe scone vromen lijf
45
Ende es een sterc jonc man van daghen:
Hadde hi een wijf, si mochte draghen
Kindren, dat ware des lants profijt.
Hets een lantscap groet ende wijt,
Het ware scade, bleeft sonder gheboert.
50
Daer omme hebbic u gheroepen voert,
Dat ghi ons daer toe sout gheraden.
Heer Gheraert, dat en mochte niet scaden,
Daer hebbic oec omlancs om ghepeinst;
Maer ic segghe u al ongheveinst,
55
Heer Gheraert, ghi sijt des hertogen oem,
+Daer omme moetti sijns nemen goem
Meer dan ic ofte die hem niet en bestaet.
Wattan, Godevaert, ghi moet ons raet
Gheven, hoe dat wi varen moghen.
60
Dlantscap waers in goeden hoghen,
Hadde hi een wijf ende kinder daer bi.
| | | |
Heer Gheraert, daer omme selen wi, ic ende ghi, aant.
Onder ons beiden daer na spien. aant.
Ic weet ons wel na ene te sien,
65
Die men hem gheven sal herde gherne.
Dats die coninc van Averne
Heeft een dochter noyael ende goet,
Ende die oec draecht enen reinen moet
Ende hevet enen goeden aert.
70
Sekerlijc, heer Godevaert,
Die huwelijc dochte mi goet.
Die coninc van Averne es een edel bloet
Ende die altoes binnen sinen daghen
Sine wapen eerlijc heeft ghedraghen,
75
Ende sijn vorders van goeder aert.
Desen huwelijc dochte mi goet ghedaen.
Laet ons dan toten hertoghe gaen
Ende laet ons hem dit legghen te voren,
80
Dan soe moghen wine spreken horen,
Nu willen wi gaen, ic ende ghi,
Ende laet ons horen wat hi seght.
+Staet sijn herte daer toe gheweght, aant.
85
Soe willen wi thuwelijc maken dan.
Waer sidi, hertoge, hoghe gheboren man, aant.
Edel hertoghe van Bruuyswijc?
Sijt willecome, oem, sekerlijc
Ende minen lieven vrient Godevaert!
90
Nu segt mi, lieve oem Gheraert,
U begherte, het sal u ghescien.
| | | |
Gloriant neve, dat souden wi gerne sien,
Dat ghi wout huwelijc doen.
Wi saghent gerne, edel baroen,
95
Ende oec Bruuyswijc, u selves lant.
Oem Gheraert, hoghe gheboren wigant,
Daer toe en benic noch niet gestelt.
Ic bidde u, dat ghi mi niet en quelt,
Want daer en willic niet af horen;
100
Ic en weet gheen wijf op eerde gheboren,
Daer ic met woude leiden minen tijt.
Neve, ghi moetet om des lants profijt
Doen alsoe wel als om u selves lijf;
Ghi selt nemen moeten een wijf,
105
Neve, om kinder daer van te crighen.
Nu en canic langer niet gheswighen,
Edel hertoge, hoghe baroen,
Ghi moetet om uus lants wille doen
Om kinder te crighene, al Geraert seght. aant.
110
Hets een dinc dat men niet en pleght,
Sonder vrouwe te bliven soe groten here.
Ghi souter u lantscap met onteren,
+Edel here, stoerfdi sonder gheboert;
Daer soude op risen een groet discoert, aant.
115
Elc souts die naeste willen sijn;
Ghi sout beraden groten pijn
Den edelen lande van Bruuyswijc.
Godevaert, Godevaert, sekerlijc,
Dese redene es te male om niet.
120
Mijn herte gheen wijf soe gherne en siet,
Daer ic om gave een haer.
In weet gheen wijf, dies werdich waer
Dat icse maken soude mijn vrouwe.
| | | |
Here, wacht dat u noch niet en rouwe,
125
Dat ghi sprect dus domme woert.
Wort vrouwe Venus op u ghestoert,
Gloriant neve, verstaet wel, dat
Samsoen, die was soe sterc,
130
Bedroghen wert bider minnen werc,
Ende oec Apsloen, die scoen,
Ende die wise coninc Salomoen
Bleven bi minnen al bedroghen.
Dits emmer waer ende niet gheloghen:
135
Vrouwen minne brachse tonder.
Seker, oem, dat heeft mi wonder,
Maer si waren vol geckerdiën.
Oem Gheraert van Noermandiën,
Daer quamen ander saken bi:
140
Sine waren haers selfs, van herten niet vri, aant.
Si bleven aen vrouwen al versmoert.
Ic en weet gheen wijf van soe hoger geboert,
Dat icker seker om gave twee peren,
Seker, neve, dats niet dan sceren aant.
145
+Mede te makene, soe wie dat hoerde,
Ende ic en hoerde nie soe domme woerde
Seker, neve, ghi moet nochtan
Huwen om des lants profijt.
En sal nemmermeer man bescouwen,
Dat ic enech wijf sal trouwen,
Of die die werelt binnen heeft;
155
Want ic hebbe soe vromen lijf,
Soudic dat legghen ane ene wijf,
Soe waric emmer buten kere,
Ende oec benic soe groten here
| | | |
Vanden lande van Bruuyswijc.
160
En es gheen wijf op eerde mijns gelijc,
Ic wil bliven mijns selves man. aant.
Bi den vader die mi ghewan,
Nu en hoerdic nie soe domme tale.
Seker, neve, en voeght u niet wale,
165
Dat ghi den vrouwen sprect soe naer.
Seker, Gheraert, ghi segt waer:
Den vrouwen heeft hi wel na ghesproken,
Maer het sal noch werden ghewroken,
Dat weetic wel in rechter trouwen;
170
Een lieflijc aensien van eenre vrouwen
Sal hem noch duncken medesine.
Oem Gheraert, bider trouwen mine,
Dat en seldi gheleven nemmermeer.
Mijn herte es vaster dan een weer aant.
175
Ghestelt al op mijn scone lijf.
Ic en weet op eertrike gheen wijf,
Die mi dunct dat mijns werdich ware;
Mijn herte dat vlieght ghelijc den are
+Boven alle vrouwen minne.
180
Soudic dan mijn herte ende vijf sinne
Legghen an eens wijfs bedwanc?
Van gode moetic hebben ondanc,
Of dat emmermeer ghesciet.
Gloriant neve, soe waert om niet,
185
Dat hoeric wel, datter ic om pine.
Maer wacht, dat u noch niet en scine,
Dat ghi sprect dus dommelijc.
Mijns ghelijc niet gheboren sijn
190
Ende die ware vander naturen mijn
| | | |
Ende ghelijc mi van moede!
Ic en sach nie man soe rijc van goede,
Dien ic woude hebben tot enen man,
Noch amerael, noch soudan,
195
Noch nie man soe hoghe gheboren,
Die mi van huwelijc leide te voren,
Dat ic sine minne woude draghen.
Dier ghelijc hebbic horen ghewaghen
Van enen man in kerstenrijc,
200
Ende es hertoghe van Bruuyswijc
Ende van herten alsoe proeys
Ende van moede soe aerghelyoes,
Dat hi oec gheen wijf en mint.
Wi sijn beide ghelijc ghesint,
205
Dat segt mi mijn herte te voren,
Ende onder éne planete gheboren aant.
Ende hebben beide gader éne nature.
Nu salic hem sinden ene figure,
Een beelde ghemaect na mijn anschijn;
210
Eest dat wi twee ghelike sijn,
Sijn herte sal hem verwandelen dan.
Ic sal horen wat hi sueght. aant.
Mijn herte dat staet te hem ghevuecht,
215
Om dat hi van herten es soe fier.
Waer sidi, mijn bode Rogier?
Comt tote mi, ic hebts te doen.
O edel vrouwe, bi Mahoen,
Segt mi, wat wildi hebben ghedaen?
220
Rogier, ghi moet haestelec gaen
Toten hertoghe van Bruuyswijc,
Ende es gheleghen in kerstenrijc
Ende es gheheten Gloriant.
Ghi selt hem gheven in sine hant
225
Dese figure, den deghen fijn,
Ende segt hem, dat icse na danschijn mijn
Hebbe doen maken wel ghelijc,
Ende dat ghi comt uten rijc
230
Ende segt oec den hoghen wigant,
| | | |
Dat ic hem bidde in rechter trouwen,
Dat hi in deere van allen vrouwen
Dese figure wille anesien.
Hem sal sere verwonderen van dien,
235
Wat ic daer met menen mach.
Ende segt hem, dat ic nie man en sach,
Daer ic mede deilen woude mijn lijf,
Ende segt hem oec al sonder blijf,
Dat hi es mijn vader, die hoghe baroen,
240
Van Abelant die rode lioen,
Ende hoert ende merct ende swijcht ende heelt,
Ende verstaet wel dat hi u beveelt,
Ende brinct mi die boetscap dan.
245
Joncfrouwe, dese boetscap wert gedaen;
Ic wille met haesten daerwert gaen.
Die moeten bewaren die vrouwe mijn,
Die mi heeft ghesent tote hier.
250
Edel here, ic ben een metselgier
Eender joncfrouwen noyael ende goet;
Si bidt u op gherechter oetmoet, aant.
Dat ghi wilt anscouwen dese figure;
Si es na die scoenste creature
255
+Ghemaect, die men vint in eertrike,
Ende haren anschijn alsoe ghelike,
Al waer sijt selve die vrouwe weert;
Si es van hare doghet vermeert
Ende oec van haren hoghen moet.
260
Metselgier, nu maect mi vroet,
Wie es die joncfrou? doet mi becant.
Dats Florentine van Abelant,
Die edel joncfrou ende die rike.
Men vint in heydenesse niet haers gelike,
| | | |
265
Soe noyael noch soe scone van live:
Men vinter in eertrike niet vive,
Die gheliken der vrouwen mijn:
Si en mochte niet noiaelder sijn,
Hovescher noch bat gheraect,
270
Ende van haren live soe volmaect aant.
Ende haren moet soe eerlijc dracht;
En was nie man op eerde verdacht,
Soe rike noch soe hoghe gheboren,
Die hare van minnen leide te voren,
275
Dat si worden woude sijn wijf.
Si heeft te male een reine lijf
Ende enen vader van hoghen doen,
Dats van Abelant die rode lioen
Es haer vader, des sijt vroet.
280
Du best een bode ghetrouwe ende goet,
Dat hoeric herde wel ane di.
Nu staet op ende gaet met mi,
Ic sal di wel te ghemake doen.
Ic doet gherne, edel baroen.
285
Nu biddic gode, diet wel vermach,
+Dat hi mi late gheleven den dach,
Dat ic dese joncfrou noch anscouwen moet,
Die mi dese grote vrienscap doet
Ende heeft mi die figure ghesent,
290
Dit anschijn na thare gheprent. aant.
Ay god, ende mach haer anschijn
Ghelijc deser figure sijn,
Sone saghic op eerde nie haers ghelijc;
Si ware wel weert in Bruuyswijc
295
Te sine ene vrouwe ende ene hertoghinne.
God, daer alle doghet es inne,
Die gheve haer altoes goeden morghen.
Ay god, wat consten dracht si verborghen
Int herte, dies benic wijs.
300
Si draghet van abelheiden een rijs aant.
| | | |
Boven alle vrouwen, die ic nie sach.
Ay, god die gheve haer goeden dach,
Die mi ghesent heeft desen pant.
305
Ic hebbe mine boetscap ane u ghedaen;
Nu willic weder keren gaen
Toter joncfrouwe Florentijn.
Rogier, Rogier, nu soe moetti sijn
Goet ende ghetrouwe in alder stont
310
Ende draghen enen hoveschen mont:
Wat ghi hoert ende wat ghi siet,
Dat en seldi voerder vertrecken niet,
Rogier, dan men u beveelt:
Hi es te prisene, die wel heelt.
315
Lieve Rogier, nu sijt ghetrouwe
Ende groet mi sere die scone joncfrouwe
Ende segt hare in ware dinc,
Dat nie wijf van mi en ontfinc
Groete meer dan si allene.
320
Maer om dat si es soe rene
Ende soe noiael van haren live,
Soe segt den edelen sconen wive,
Dat si mi houde hare reynecheit
Tot onser beiden salicheit;
325
Ic sal hare oec ghestadich sijn.
Si bat mi uter maten sere,
Dat ic u vraghen soude, edel here,
Of si u emmermeer soude moghen sien. aant.
330
Rogier, dat sal hare ghescien.
Eer dat lijdt die seven weken, aant.
Salic die joncfrou sien ende spreken,
Op dat mi god behout mijn lijf;
Ende groet mi sere dat edel wijf,
335
Die god altoes bewaren moet.
| | | |
Nu willic gaen lopen metter spoet.
Ende Mahoen ende Jupetijn
Die moeten u gheven goeden dach.
340
Rogier, nu doet mi ghewach:
Hebstu ghesien den hoghen man?
Jaic, vrouwe, bi Tervogan,
Hets een man van hogher weerde.
Ic weet wel, dat op die eerde
345
Sijns ghelike niet en leeft,
Noch die werelt binnen en heeft aant.
Van scoenheden noch van hoghen moede.
Hi es een man van edelen bloede,
Rijc van haven, groet van gheslachte
350
Ende edel gheboren van groter machte,
Ende die oec hout een rikelijc hof.
Ic en hoerde nie soe groten lof
Gheven als men gheeft Gloriant.
Hi es te male een coen wigant
355
Ende ontsien van allen man.
+Rogier, Rogier, nu segt mi dan:
Wat groeten heeft hi mi ghesent?
O edel vrouwe wide bekent,
Hi seide mi in ware dinc,
360
Dat nie wijf van hem en ontfinc
Groete meer dan ghi allene,
Ende bidt u, edel vrouwe rene,
Dat ghi hem hout u suverheit
Tot uwer beiden salicheit;
365
Hi sal u oec ghestadich sijn.
Segt mi, Rogier, bi Apolijn,
En seide hi niet, dat hi mi gerne soude sien?
| | | |
Jahi, vrouwe, dat sal u ghescien.
Noch eer liden seven weken,
370
Sal hi u sien ende daer toe spreken:
Alsoe seide mi die wigant
Ende ghelovet mi in mine hant
Ende swoert bi der trouwen sijn.
375
Na dien tijt soe salic wachten.
Mocht noch comen na mijn achten,
Dat mi dat noch mochte gescien,
Dat ic den hertoghe mochte anesien,
Soe waric alle sorghen vri.
380
Rogier, staet op ende gaet met mi;
Ghi hebt u boetscap wel bewaert.
Waer sidi, edel oem Gheraert,
Van Normandiën hoghe baroen?
Uus raets hebbic nu wel te doen,
Wat segdi, neve Gloriant,
Wat sijn die dinghen die u ghebrect?
Edel oem, dat mi int herte stect,
Dies ic niet langher en can ghehelen.
390
Gherechte minne doet mi soe quelen,
Dat mi costen sal mijn lijf.
Ic minne soe sere een edel wijf,
Dat ic ure no nacht no dach
Gherusten no gheslapen niet en mach,
395
Sent dat ic ierst die minne began.
Gheloven, soe wats ghesciet,
Dat u edel herte verdriet
| | | |
Lijdt om enech wijf die leeft,
400
Of die die werelt binnen heeft;
Dies en canic gheloven twint.
Och edel oem wide bekint,
Ic lide wel ende gheve mi sculdich,
Dat ic hier voermaels menechfuldich
405
Dommelike hebbe ghesproken.
Edel oem, dat wert nu al gewroken,
Dat ic sprac die domme woert;
Dies es vrouwe Venus op mi ghestoert
Ende heeft mi int herte gheraect,
410
Ende enen dienere der vrouwen ghemaect,
Ende leert mi gaen der minnen pas.
Ende hoe willic gheloven das?
Ghi draghet soe hoverdeghen moet,
Ghi maket mi ende Godevaerde vroet,
415
Dat gheen wijf op eertrike, aant.
Soe hoghe gheboren noch soe rike,
U dochte dat uus werdich ware;
+U herte dat vlieght ghelijc den are
Boven alle minnen crachte.
420
Het en mach niet comen in u ghedachte,
Hets al sceren dat ghi segt.
U herte soe vol hoeverde stect,
Die vrouwen en moghen ane u niet winnen.
Och edel oem, wilt mi versinnen,
425
Dat ic soe dommelike sprac,
Dat quam daer bi dat mi ghebrac
Wetentheit in rechter trouwen.
Nu comic te ghenaden allen vrouwen
Om ene, die mi quelen doet;
430
Want herte ende sin, ziele, lijf ende moet
Staet al in eenre joncfrouwen ghewelt.
Wie es die joncfrou, die u dus quelt,
Gloriant neve, laet mi dat weten.
Want ic en can emmer niet vergheten
| | | |
435
Der hogher woerden die ghi spraect;
Ende sidi nu ane ene minne gheraect, aant.
Seker, neve, dat wondert mi.
Die u herte alsoe beswaert.
440
Van Normandiën oem Gheraert,
Si heet Florentijn van Abelant,
Ende heeft enen vader van hoghen doen,
Dats van Abelant die rode lioen
445
Es haer vader, des sijt wijs.
Hulpt, here god vanden paradijs,
Neve, hoe mach dat comen bi?
Dat heeft mire herten alte vri,
Om dat si woent soe verre van hier.
450
+Och, edel oem, der minnen vier
Es snelder vele dan enech ghescot.
Oem Gheraert, bi minen god,
Si heeft mi een saluut ghesent
Ende een anschijn na thare gheprent,
455
Ghelijc den haren ene figure.
Si es die scoenste creature,
Die leeft onder des hemels trone;
Si ware wel weert te spannen crone,
Al waert een coninc van Vranckerijc. aant.
460
Sie en es gheenre vrouwen ghelijc,
Die die sonne nu bescijnt.
Al es mijn herte van hare ghepijnt,
Seker, oem, si eest wel weert,
Si es van hare doghet vermeert
465
Ende oec van haren hoghen moet.
Och, edel oem, ic maects u vroet,
Minen verborghen heimeliken staet.
Nu biddic u, oem, gheeft mi raet,
Dat ic mijn lief ghewinnen mach.
470
Gloriant neve, dien dach aant.
| | | |
En mach u nemmermeer ghescien;
Ghi moghet wel om een ander sien.
Ic sal u segghen redene waer bi:
Die rodelioen hi es soe vri
475
Ende een man van groter machte,
Ende die oec haet al ons gheslachte
Boven al die leven op die eerde;
Want ic versloech metten sweerde
Sinen vader voer Abelant,
480
Ende u vader, die coene wigant,
Versloech sinen oem Eysenbaert,
Die vroemste man, die nie ghewaert,
Ende in heydenesse gorde sweert,
Maer u vader wide vermeert
485
Sloech hem den hals ontwee.
Noch dede hi hem scade mee,
Daer hi noit sint omme en loech:
Twee sijnre moien kindere hi versloech,
Die uut Antiotsen waren gheboren.
490
Dies heeft die rodelioen noch toren,
Dat wetic wel ghewaerlike.
+Al waerdi here van al kerstenrike,
Hine gave u sijnre dochter niet.
Bi gode die hem crucen liet,
495
Oem Gheraert van Normandiën,
Ende bider maghet sente Mariën,
Ic salse hebben of bliven doot,
Al ware hi mijn viant noch alsoe groot, aant.
Ende daer toe van hoger macht.
500
Behendicheit gaet voer cracht.
Ic sal ghewinnen die vrouwe rene;
Met minen properen live allene
Meinicse te halene, ans mi god.
Gloriant neve, al sonder spot,
505
Ende hoe wildi dat leggen an?
Dat salic u segghen, edel man
Van Normandiën, coene wigant.
| | | |
Ghelijc enen ridder van avonturen.
510
Der minnen pas moetic besuren;
Dat doet al Florentijn die scone joncfrouwe.
Och, edel oem, nu blijft ghetrouwe
Den goeden lande van Bruuyswijc;
Want van vromicheiden uus ghelijc,
515
Edel oem, nu niet en leeft.
Ic bidde u, dat ghi niet en begheeft,
Ghine sijt ghetrouwe den goeden lande
Ende verwaert al omme mijn scande;
Dies biddic u, edel oem Gheraert.
520
Eest dat ic doot blive op die vaert,
Soe es u verstorven dlant.
Nu blijf met gode, coene wigant,
Dese vaert moet ghevaren sijn.
525
+Ic duchte, dat u dese vaert sal rouwen.
Men vint soe vele scoender vrouwen
In kerstenheit, hoghe baroen.
Hi es soe fel, die roede lioen,
Ic weet wel, kint hi u gheslachte,
530
Om dwonder, dat u vader wrachte
Voer Abelant onder die sine,
Seker, neve, dit duchtic al.
Nu comer af datter af comen sal,
535
Dese vaert moet emmer sijn gedaen.
Soe moetse u te goede vergaen,
Dies biddic gode vanden trone,
Gloriant neve, dat u god lone!
Nu sijt behindich in uwen raet,
540
Ende uwen heimeliken staet
En seldi niemen maken cont,
Ende luttel worde in uwen mont
Ende die behindich ende vast;
Ende als ghi comt daer u herte op rast,
545
Tot Florentijn, die vrouwe goet,
| | | |
Soe draght heerlijc uwen moet
Ende en sijt emmer te haestich niet;
Eest dat ghi comt in enich verdriet,
Doeghet mi te wetene, neve mijn, aant.
550
Ic sal seker u vader sijn
Alsoe langhe als mi god behout mijn lijf.
Maer lietti dese vaert een blijf,
Soe dadi als die vroede doet.
Nenic, oem, om al dat goet,
555
Dat die sonne nu mach bescinen,
Sone latic niet, ic en sal Florentijnen
Bescouwen, dat edel wijf.
Waer es mijn ors Vaelentijf?
Ic wil gaen varen metter spoet.
560
Maer, edel oem, ghetrouwe ende goet,
Ic set mijn lant in uwer gheweelt,
+Dat ghijt trouwen bewaren seelt,
Tote dat ic come van Abelant.
565
God ons here moet u bewaren
Ende altoes in doghden sparen,
Waerwaert dat ghi u bekeert.
Ay god, hoe sere mi die minne leert
Hovescheit, dat vindic nu wel.
570
Mijn herte stont tot allen vrouwen fel,
Eer ic minnende wert die scone.
Maer nu spannen alle vrouwen crone
In mijn herte: dat doet allene
Florentijn die vrouwe rene,
575
Die mi leert gaen der minnen ganc.
O overste god, die minne u dwanc,
Dat ghi van boven neder quaemt
Ende menschelijc nature anenaemt;
Ane ene maghet, een suver wijf,
580
Onfingdi menschelijc lijf,
Dat ghi liet hanghen ane een hout
Sonder verdiente ende buten scout
| | | |
Ende u edel herte opbreken,
Met eenre ghelavie al doersteken;
585
Dat dede al der minnen cracht.
Ay god, wat wonder hebdi ghewracht
Ende al uut rechter minnen vloet!
Daer omme die haers sins sijn vroet,
Dien doerven mi begripen niet,
590
Dat mi die minne doet verdriet;
Want die minne es soe crechtich,
Dat si den starken god almechtich
Vanden hemel neder dede dalen,
Om die scout vore ons te betalen.
595
Dat dede al der minnen aert,
Dat hi vercoes den edelen bogaert,
Daer in verborghen was die scat,
Die ons allen heeft ghecocht
600
Ende uter ewegher pinen brocht.
O minne, du best een edel cruut,
+Du best dat alder soetste fruut,
Dat god op eerde nie wassen dede.
Nu sie ic Abelant die scone stede,
605
Daer in dat woent die vrouwe mijn.
Maer si dunct mi besloten sijn;
Hets recht, hets twee uren in der nacht;
Ic soude gheloven dat mense wacht; aant.
Daer goede hoede es, daer es goeden vrede.
610
Abelant, Abelant, wel soete stede,
Na dien dat ic niet inne en mach,
Soe willic beiden tote merghen dach
Ende minen nacht raste hier gaen doen,
Ende Vaelentijf sal gaen weiden int groen,
615
Tote opgaet dat sonneschijn.
Danc hebbe Mamet ende Apolijn,
Ic sie den valke van hogher aert
Neder dalen in minen bogaert,
Daer ic soe langhe na hebbe ghewacht;
620
Hi heeft een teken vore hem bracht, aant.
Daer ane dat ickene kinne.
Hi es dien ic met trouwen minne,
| | | |
Dat sie ic wel ane sine ghedaen.
Nu willickene vriendelijc gaen ontfaen,
625
Want hi es comen te mire hant, aant.
Een edel valke uut kerstenlant,
Van Bruuyswijc die hoghe baroen.
Ic sachen neder beten int groen
Van sinen paerde, die coene wigant.
630
Sijt willecome, Gloriant!
Ghi hebt beseten die herte mijn.
Ic sach u onder dat maenschijn
Ende oec verhoerdic uwe tale;
Al te hant verkindic u wale
635
Biden teken, dat ghi daer dracht.
O Florentijn, wel scone maght,
Sidi dit, wel edel vrouwe rene,
Soe biddic gode van Nasarene,
Dat hi beware u reine lijf.
640
+O Florentijn, wel scone wijf,
Wat hebbic al door u besuert
Eer ic hier comen ben int lant!
O edel hertoghe Gloriant,
645
Ghi sijt mi groet willecome!
Ghi moghes wel draghen uwen roeme,
Dat ic op eerde nie man en sach,
Die mijn herte verhoghen mach
Meer dan ghi, hoghe baroen.
650
Maer wijst mijn vader, die roedelioen,
Dat wi hier beide vergadert sijn,
Onser beider lijf dat ware verloren!
God, die vander maghet was gheboren,
655
Moet onser beider hoeder sijn,
O uutvercoren Florentijn,
Spieghel boven alle wiven,
Saelt verloren moeten bliven,
Dat ic hebbe doer u ghedaen?
660
Ic hebbe mijn lantscap laten staen
| | | |
Om u te sprekene, vrouwe rene,
Ende come aldus ghedoelt allene
Ghelijc enen aermen knecht.
O Gloriant, dat ware onrecht,
Hets recht, wie enen doghden an
Ende in rechter trouwen mint,
Dat hi troest daer af ghewint,
Alsoe ic van u hebbe ghedaen.
670
Nu seldi oec van mi ontfaen
Al dat u edel herte begheert
In reinen aerde, ridder weert,
Al sonder eneghe doerpernie.
+Bider maghet sente Marie,
675
Florentijn wel suverlike,
Om al dat goet van eertrike
En dadic u ghene doerperheit.
Maer, edel wijf, maect u bereit
Met mi te Bruuyswijc te varen,
680
Want hier en es gheen langher sparen.
Vernaemt uw vader, die roedelioen,
Hi soude ons beiden lachter doen,
Soe bleven wi ewelijc ghescant.
O edel hertoghe Gloriant,
685
Bruuyswijc soudic gherne besien,
Mochte mi dat met trouwen ghescien,
So woudic varen daer ghijs begheert.
O Florentijn, vrouwe weert,
Die ic boven alle vrouwen minne,
690
Ic sal u maken hertoghinne
Van Bruuyswijc, den goeden lande;
Dies settic u mine trouwe te pande,
Edel wijf van hogher aert.
Soe salic met u bestaen die vaert,
| | | |
695
Boven alle man, die leven mach,
Of die ic met oghen nie ghesach,
Edel hertoghe, hoghe baroen.
Nu laet ons hier neder sitten int groen,
Tote neder gaet dat maenschijn;
700
Dan selense alle gader slapen sijn,
Die te mijns vader hove behoren,
Dan moghen wi sonder toren
Varen sonder yemens gemoet.
O edel wijf, het dunct mi oec goet,
705
Want die vaec gaet mi soe an,
Dat ic niet langher ghestaen en can,
Ic moet emmer legghen mijn hoet.
Soe legghet dan neder in minen scoet
Ende slaept, hoghe gheboren wigant;
710
Dan selen wi rumen Abelant.
Floerant des roedelioens neve.
Hulpe, Mamet ende Apolijn,
Hoe es die joncfrou Florentijn
En wert nie man van hare gemint,
715
Die in heydenesse mochte spannen crone,
Soe hoghe gheboren noch soe scoene,
Dat si haer herte daer woude legghen an,
Ende mint nu enen kerstenen man
Ende wilt met hem rumen dlant!
720
Soe blijft si ewelijc ghescant,
Eest dat ic swighe hier van.
Nenic, ic saelt segghen haren vader,
Want ict ghesien hebbe al gader.
725
Waer sidi, hoghe gheboren baroen
Van Abelant, heer roedelioen?
Staet op, hoghe gheboren man,
Doet haestelijc u cleder an,
Ghi selt vernemen, dies ghi niet en wet.
| | | |
730
Nu benic hier al onghelet,
Floerant neve, wat saels ghescien?
O edel oem, ic hebbe ghesien
Wonder ane Florentine die scoene,
Die met rechten mochte dragen crone
735
Voer Babeloen den soudaen. aant.
Si leghet aerm ende aerm bevaen
In ghenen boegaert, coene wigant,
Met enen man uut kerstenlant,
Van Bruuyswijc die hertoghe vri.
740
Ic salse u wisen, comt met mi,
Edel wigant, wide vermeert,
Want ic hebbe hem ghestolen sijn sweert,
+Daer hi leghet bi dat edel wijf,
Ende sijn ors, dat heet Vaelantijf,
745
Dat hebbic hem heymelijc ghenomen.
Uut Bruuyswijc soe es hi comen
Ende es een hertoghe daer van.
Nu siet, hoghe gheboren man,
Waer dat hi leghet in haren scoet.
750
Ay, dat heeft mi wonder groet
Van mijnder dochter Florentijn.
En was nie soe edelen Serrasijn,
Daer si haer herte wilde legghen an,
Ende leghet nu met enen kerstenen man,
755
Die niet en es van onser wet.
Ay, waer toe si haer heeft gheset,
Ende alsoe jammerlijc ghescant!
Si sal daer omme berren in een vier,
760
Ende die hertoghe en sal niet van hier
Mi ontriden, ic en salne vanghen
Ende ane enen boom doen hanghen,
Gawi, Floerant neve mijn,
765
Ende laet ons vanghen den hogen baroen!
O edel oem, dat hebben wi goet te doen,
Want hi es van wapen bloet.
| | | |
Staet op, hoghe gheboren ghenoet
Van Bruuyswijc, coene wigant!
770
Ghi selt besitten Abelant,
Die soete stede, dat scoene yuweel;
Daer staet verborghen een casteel,
Daer seldi werden casteleyn.
Het staet op soe scoene pleyn,
775
Dat men dies ghelike niet en vint.
Van gode soe moetti sijn ghescint,
Fel Sarrasijn, vul keytijf!
Bi mijnder wet, het cost u dlijf,
+Dat ghi mi heden quaemt soe bi.
780
O edel here van herten vri,
Laet sinken uwen hoghen moet:
Hoghen roem en was noit goet.
Want ghi moet verwonnen bliven,
Ende daer toe salmen u ontliven,
785
Want ghi hebt die doot verdient.
Ay mi, dit spel es mi ontsient,
Want ic hebbe mijn sweert verloren.
God, die van der maghet was gheboren,
Moeten bedroeven, diet mi nam
790
Ende al heimelijc tote mi quam,
Daer ic in groter vrouden lach.
Met rechten ic dat wel claghen mach
Dat ic verloren hebbe minen brant.
Bi mijnder trouwen, haddicken in mijn hant,
795
Ghine sout mi niet vangen, fel keytijf!
Her hertoghe, laet dese worden een blijf,
Uwen overmoet wert nu ghevelt.
Ic mene dat ghijt becopen selt,
Dat u vorders hebben ghedaen.
800
Voer Abelant sachic verslaen
Minen vader van uwer partiën;
Dat dede Gheraert van Normandiën,
Versloech den lieven vader mijn,
Ende u vader, bi Apolijn,
| | | |
805
Versloech minen oem Eysenbaert
Ende twee ridders van hogher aert, -
Mijnder moien kindere, als ghi moget horen,
Uut Antiotsen waren si gheboren, -
Versloech u vader met sijnder ghewelt.
810
Ic mene, dat ghijt becopen selt,
Ende mine dochter Florentijn
Salic leveren doen den brant.
Och edel here van Abelant,
815
Doet met mi dat ghi begheert;
Maer Florentijn, die es wel weert
Te draghen crone voer elken man;
Want biden vader, die mi ghewan,
Si heeft te male een reine lijf,
820
Si en was noch noit niemans wijf,
Dat wetic wel, te gheenre uren,
Sijt haers ghenadich, hoghe baroen!
Bi minen groten god Mahoen,
825
Dan lietic om al die werelt niet;
Si sal daer omme bernen, wats gesciet,
Dat sie nie groete van u ontfinc.
Ay, gheweldich hemels coninc,
Nu bewaert dat edel wijf;
830
Al eest dat ic verliese mijn lijf,
Bewaert die scoene Florentijn;
Dies biddic u, werde sceppere mijn,
Dat si die doot mach ontgaen
Ende kerstenheit moet ontfaen;
835
Dies biddic u, moeder ende maeght,
Want si een reine herte draeght
Ende heeft te male ene edel nature,
Moeder gods, bewaert die scoene creature. aant.
Dies biddic u, god, doer uwen oetmoet,
840
Want gherechte minne ons beiden doet,
| | | |
Dat wi sijn in dit verdriet.
Ay god, nu en wilt vergheten niet,
Dat u die minne daer toe dwanc,
Dat ghi ane ene wigaert ranc
845
Ontfinc menschelijc nature:
Dat was Maria, die maghet pure,
Die u ontfinc in reinen live,
Dat noit en ghesciede ghenen wive,
Ende maghdelijc ter werelt bracht;
850
Dat dede al die minne cracht;
Ende daer na stoerfdi die bitter doot,
+Om ons te bringhen in vrouden groet;
So brinct mi noch uut desen prisoene.
Waer sidi, Roegier, deghen coene,
855
Mijn lieve vrient ende ghetrouwe?
Ic ben hier, wel edel vrouwe.
Nu segt mi, wats die raet?
Ay Rogier, al minen toeverlaet
Die steet al te male ane di.
860
Och lieve Rogier, nu segt mi,
Wat seet mijn vader, die hoghe baroen?
Och edel vrouwe, bi Mahoen,
Hi heeft gheswoeren op sinen tant,
Dat hi sal hanghen den hoghen wigant
865
Ende u leveren sal ten viere;
Dat heeft hi gheswoeren alsoe diere,
Dat mens hem wel gheloeven mach.
Dies en benic ure, noch nacht no dach,
Sonder droefheit, edel vrouwe.
870
Och edel Rogier, nu sijt ghetrouwe,
Want ghi hebbes wel die macht.
Ic weet wel, dat ghi den kerker wacht,
| | | |
Daer die hertoghe in leghet ghevaen.
Nu wilt hem in staden staen,
875
Dat hi behouden mach sijn lijf.
Och edel uutvercoren wijf,
Doe ie dat, soe ben ic doot;
Al die werelt van goude roet
En sal mi connen ghehulpen niet.
880
Rogier, hulpt mi uut mijn verdriet
Ende oec den hertoghe Gloriant,
Dan selen wi rumen Abelant
Ten lande wert van Bruuyswijc.
Rogier, ic ghelove u sekerlijc,
885
Ic sal ewelijc sijn u vrient.
Och edel vrouwe, dies hebdi wel verdient
Over meneghen tijt hier te voren.
U vader hadde eens mijn doot ghesworen,
Doen waerdi al minen toeverlaet.
890
Ach, nu dadic als een quaet,
Soudic dies alnu vergheten.
Al soudic in vieren werden ghespleten,
Ic sal u hulpen, wel edel wijf,
Dat ghi behouden selt u lijf
895
Ende oec die hertoghe van Bruuyswijc,
Want hi ontfinc mi soe vriendelijc,
Doen ic hem van u die boetscap bracht.
Ic sal daer om pinen dach ende nacht,
Edel vrouwe van herten reen,
900
Ic sal ontsluten die kerker steen
Ende verloessen die hoghe wigant.
Edel hertoghe, hoghe baroen?
Comt uut desen swaren prisoen,
905
Want alle die slote sijn ontdaen.
Wie heeft mi dese gratie ghedaen?
Rogier vrient, berecht mi dat.
| | | |
Florentijn dies mi bat, aant.
Dat ic u holpe uut uwen verdriet.
910
+Ay, god die hem crucen liet,
Die moets hebben lof ende danc,
Dat ic ben uut desen swaren stanc,
Daer ic soe langhe in hebbe ghesijn.
Nu segt mi: waer es Florentijn,
O edel here, si leghet tusschen vier muren
Ghesloten ende vaste ghevaen;
Te hare soe en mach niement gaen,
Want haer vader wiltse ontliven.
920
Dien wille sal achter bliven,
Op dat mi god behout mijn lijf;
Ic sal verlossen dat edel wijf,
Eer ic scheden sal van hier.
Och, haddic minen desterier
Ende mijn sweert, den goeden brant,
Soe wildic Florentijnen halen
Ende den roeden lioen betalen
Sijn huushure in rechter trouwen!
930
Het sal hem sekerlike rouwen,
Dat hise soe jammerlijc hout gevaen.
Here, ic wijls u te hulpen staen
Ende met u varen uten lande.
Mamet willic doen die scande,
935
Dat ic wille kerstenheit nemen an.
Nu siet hier, hoghe geboren man,
Valantijf, u goede paert,
Ende uwen brant, dat goede swaert,
Daer u herte soe sere op rast. aant.
940
Ay, nu haddic minen last,
Haddic Florentijne die scoene.
| | | |
Lieve Rogier, dat u god loene,
+Nu wijst mi die kerkersteen,
Daer in dat leghet die maghet reen;
945
Ic salne ontsluten ende ontdoen,
Ende werdes gheware die roedelioen,
Seker, ic gheve hem sijn payment.
Ay here, soe waren wi ghescent,
Worde dit hof met allen ghestoert.
Ic sal ons vele bat hulpen voert:
Ghi selt hier houden in dit groen,
Ende ic sal gaen ten roeden lioen
Ende sal hem segghen ende maken vroet,
Dat hi morghen metter spoet
955
Florentijn, dat edel wijf,
Sal doen dooden ende nemen dlijf.
Dies salic hem maken wijs,
Ende ghi selt hier houden in dit rijs
Ende emmer seldi op die waerden sijn.
960
Als men uut brinct Florentijn
Dan seldi comen over al aant.
Ghereden, hoghe gheboren wigant.
965
Ic sal u ter hulpen staen.
Ghi selt steken ende ic sal slaen,
Ende god sal in onser hulpen sijn.
Aldus selen wij Florentijn
Verlossen, dat edel wijf.
970
Rogier, het sal mi costen dlijf,
Ofte ic bringse uut hare noet.
Nu gaet henen met haesten groet;
Ic sal hier bliven in dit foreest.
Ay vader, sone ende heilich geest,
975
Nu moetti bewaren Florentijn.
Ende Mahoen ende Tervogant,
Die moeten u gheven goeden dach.
| | | |
980
Rogier, nu doet mi ghewach:
Hoe salic varen met Gloriant?
Dat salic u segghen ende maken vroet,
Dat ghi morghen metter spoet
985
Florentijn, dat felle wijf,
Dooden selt ende nemen dlijf,
Want si hevet wel verboert,
Als ment recht na rechte coert, aant.
Want si heeft onse gode ghescant;
Hanghen doen ane enen boem.
Want vernaemt Gheraert sijn oem, aant.
Dat hi hier ghevanghen leghet,
Here, voer waer si u gheseghet,
995
Soe sal hi comen met groter cracht
Ende met al sijnder macht
Ende sal ons doen grote pijn.
Daer omme duncket mi dbeste sijn,
Dat ghise beide ontliven doet.
1000
Rogier, desen raet dunct mi goet.
Nu en willic beiden dach noch ure.
Gaet henen, haelt mi die scoene figure,
Florentijn, die felle pute;
Ic salse doen leiden ter poerten ute
1005
Ende doen haer thoeft afslaen. aant.
Here, dit dunct mi dbeste gedaen.
Ic salse halen, bi Apolijn.
Waer sidi, scoene Florentijn?
Ghi moet gaen voer den hoghen baroen,
1010
Uwen vader, den roeden lioen.
Hi wilt met u justicie houden
Ende meint, dat u sal werden vergouden,
| | | |
Dat ghi sine gode hebt ghescant
1015
+Hebt gheslapen, vri edel wijf.
Dat sal u costen u edel lijf,
Want hi hevet soe dier ghesworen.
God, die vander maghet was gheboren
Ende sijn voetsel van haer soeghede, aant.
1020
Ende daer na dat hi ghedoeghede,
Datten die felle joden vinghen,
Ende aen enen cruce hinghen,
Daer hi an sterf die bitter doot,
Om ons te bringhen in vrouden groet,
1025
Die moet mine ziele ghenadich sijn.
Nu segt mi, dochter Florentijn,
Wie mach u hier toe hebben bracht,
Dat ghi sijt aldus bedacht
Ende aenbedt enen vremden god
1030
Ende maect met onsen goden u spot, aant.
Ende mint daer toe enen kersten man?
Ghi selt daer omme u lijf verliesen.
Vader, die doot willic gerne kiesen
1035
Om den ghenen, diese door mi ontfinc
Ende naect ane een cruce hinc
Met sinen aermen wide ontdaen,
Ende liet hem hande ende voete doerslaen
Met plompen naghelen drie.
1040
Ghewarich god, so moetti mie
Bescermen vander hellen brant,
Ende bewaert den hertoge Gloriant,
Want hi es in pinen groet.
O edel hoghe gheboren genoet,
1045
Hoe gerne haddic u noch ghesien!
Maer en mach mi niet ghescien,
Dat doet mijnre herten alte wee.
| | | |
+Dien moghdi scouwen nemmermee,
Hoghe gheboren edel wijf,
1050
Want ic u nu sal nemen dlijf,
Dat deert sere die herte mijn.
Och edel joncfrouwe Florentijn,
Woudi noch anebeden Mamet,
1055
Ghi sout noch wel u lijf behouden.
Het comt al touwe bi uwen scouden,
Dat ghi onsen gode aldus blameert aant.
Ende u selven scandeleert,
Ende ghi hoghe gheboren sijt.
1060
Ghi gheeft haer alte langhe respijt.
Haestu ende slaet haer af thoet,
Want hare mesdaet es soe groet,
Al die werelt en holpe hare niet.
Bi gode die hem crucen liet,
1065
Dan sal niet wesen, fel tierant!
Van gode moetti sijn ghescant,
Dat ghi sijt soe putertier.
Ter quader tijt maect u van hier, aant.
Of die duvel sal uus wouden,
1070
Ende Florentijn sal haer lijf behouden
Ende tuwer scande mijn eyghen sijn.
O uutvercoren Florentijn!
Dies danct der werder maghet Mari
1075
Ende Rogier, den coenen wigant.
Och edel hertoghe Gloriant,
Ic dancs gode vanden troene,
Dat mi ghevallen es soe scoene,
Ende daer naest u ende Rogier.
1080
Och edel here, laet ons van hier
Trecken, hoghe gheboren man.
| | | |
Florentijn, nu varen wij dan
Te minen lande van Bruuyswijc.
Mijn herte staet in vrouden rijc,
1085
Edel wijf van hogher aert,
Nu sie ic den edelen boegaert,
Bruuyswijc dat goede lant.
O edel oem, coene wigant,
Van Noermandiën hoghe baroen,
1090
Nu laet die poerte wide ontdoen
Ende laetse incomen met bliden sinne,
Die ic met al miere herten minne,
Van Abelant die scoene Florentijn.
1095
Sijt willecome op desen dach,
Ende Florentijn, die ic nie en sach
Meer dan nu te deser tijt.
Mijn herte wert mi van vrouden wijt,
Dat ic u sie met ghesonden live
1100
Comen metten edelen wive.
Nu segt mi: hoe voerdi in Abelant?
Och edel oem, coene wigant,
Al slapende wardic daer ghevaen
Ende in enen kerker ghedaen,
1105
Daer mi met rechte uut mocht verlangen,
Want aderen, padden ende slanghen
Waren daer mijn naeste ghebueren.
Maer god, die gaf mi avonture,
Bi vriende hulpe, bi goeden rade,
1110
Dat ic ben comen sonder scade
Het en quam nie man in selken vaer,
Maer die minne vanden edelen wive
1115
Dat ic hoepte, het soude beter werden.
Aldus hebic met volherden
Ghewonnen daer mijn herte op rast.
| | | |
Gloriant neve, ghi hebt ghepast
Der minnen boegaert leren bouwen.
1120
Maer doch en derft u niet rouwen,
Al eest u worden een deel te suere;
Ghi brinct hier ene scoene creature,
Die oec niet edelre en mochte sijn.
Al es haer vader een Sarrasijn,
1125
Hi es een hoghe gheboren man,
Want van Babeloen die soudan
Was sijn vader, dies benic vroeder,
Ende des heren dochter was sijn moeder
Van Antioetsen, des benic wijs,
1130
Ende oec heeft haer vader den prijs
Voer ende na in tkerstenrijc;
Sone es van vromichede sijns ghelijc aant.
In heydenesse, die wapen draght;
Daer om was ic van u versacht,
1135
Dat u ten quaden soude vergaen.
Maer ghi hebt wel ghedaen;
Met volherdene hebdi verwonnen.
En dochte oec gheen dinc begonnen,
Dat men niet volherden en wille.
1140
Nu swicht ende maect een ghestille!
Men sal u ene sotternie spelen gaen.
Nota .xjc. en̅ .xli. vss.
|
40. Of het Hs. dochte of dachte heeft, is niet te onderscheiden. - 53. onlancs. Vgl. Mnl. Wdb. V, 148.
63. ons boven den reyel, omdat het eerst vergeten was. - 77. goet goet - 80. wi - 85. Voor sidi heeft het Hs, alleen si
101. myne - 106. niet langher niet - 107. hoghe gheboren, maar het laatste doorgehaald.
251. ioncf' - 257. waert - 259. hare - 261. 263. ioncf'
272. En̅ - 287. ioncf' - 295. herthoghinne
305. ghdaen - 322. scone - 329. Of si nemmermeer - 331. .vij. - 332. ioncf'
343. weerde verbeterd uit werde
369. .vij. - 394. no ontbreekt. Vgl. Mnl. Wdb. II, 1571. - en̅
399. wijfs - 417. Die u - 431. 432. ioncf'
444. Of rode lioen in een of in twee woorden is geschreven, is niet duidelijk.
626. ut - 656. ut vercoren
988. alst men - 995. met ontbreekt. - 999. doot - 1001. en̅
1030. gode - 1034, 1045. g'ne - 1040. motti - 1043. in ontbreekt.
1116. hebic verbeterd uit benic.
|
|
vorige
