|
|
|
| | | | | |
Glossarium
| aenslag: handeling |
| aentasten: aanraken, ter hand nemen |
| aenworpen: toewerpen |
| afhouden: vellen |
| allesins: uit alle richtingen |
| alleynden: ellende, ongeluk |
| als: alles |
| arguatie: redetwist |
| bast: strop |
| bedienen: behandelen |
| begheven: verlaten |
| begrypen: aanvallen (II,13) |
| benauwinghe: verdrukking |
| benemen: wegnemen |
| bequaem: geschikt |
| bernend: brandend |
| beroerte: beweging |
| bescheed: duidelijk, nauwkeurig |
| beswaert: overdreven |
| bevanghen: weerhouden |
| bevroyen: begrijpen (I,5); vermoeden (I,11) |
| bilancie: balans, weegschaal |
| boersch: landelijk |
| borghemeester: consul |
| broodroncken: woelig, onbeschaamd |
| bycomen: benaderen |
| calanderken: onbenulligheid |
| camerspel: toneelspel |
| catyvicheydt: ellende |
| corts: weldra |
| cout: gesprek |
| crijgelheyt: koppigheid |
| domp: damp, walm |
| door: deur |
| driakel: tegengif, geneesmiddel |
| drijven: zich met iets bezig houden, behandelen |
| dul: waanzinnig |
| eyghentlijcken: persoonlijk |
| gebiet: gebod |
| geleden: gebeurd, voorbij |
| genoechlijck: verheugend |
| gesicht: gedaante |
| gestadich: gematigd, mild |
| ghebuerte: beurt |
| gheconfijt: verworden, vergroeid |
| gheduerich: bestendig |
| gheheel: heelal |
| ghelat: glad |
| ghelaten: veinzen, voorwenden |
| ghelijckenisse: vergelijking |
| ghelijckerwijs: zoals |
| ghemeyn: den staat betreffend |
| ghereckelijck: in vollen ernst |
| ghevaet: begrepen |
| gheveert: samenstel |
| ghevonden: uitgevonden |
| gheweer: wapen |
| gheysterend: gensterend, flikkerend |
| goetduncken: mening |
| greniken: in zich zelf lachen |
| grimpen: grimmig zijn, wrokken |
| guychelspel: goochelspel, onbeduidend spel |
| hem: elkaar |
| herschijnen: toeschijnen, neerschijnen op |
| her-wech: middenweg |
| heyrcracht: leger |
| hier voortijts: weleer |
| huer: hun |
| immers: dan toch |
| imposten: belastingen |
| iocken: schertsen |
| ionghers: dienaars |
| ist dat: indien |
| jae en trouwen: ja, in trouwe; ja voorwaar |
| kortauwe: kanon, oorlogstuig |
| kout: gesprek |
| laech-recher: ondergeschikt rechter |
| ledich: nietsdoend |
| leggen: tellen |
| letten: kwetsen |
| liever: vriend |
| lijf: leven |
| maghe: verwante |
| | | |
| mancop: papaver |
| marbel: marmer |
| medecijn: geneesheer |
| medecyne: geneesmiddel |
| mogelijcken: misschien |
| mommen-aensicht: masker |
| na: naar |
| naer: na |
| niet: niets |
| nootelijck: noodzakelijk |
| oeffeninghe: beproeving; het aanleggen, bebouwen (II,2) |
| oiren: nakomelingen |
| ommers: althans; dan (I,14) |
| onberoerlijck: onbeweeglijk |
| onbescheyde: onverstandig |
| onbevoelijck: ongevoelig |
| ongetydich: onbetamelijk |
| onghetemd: ontembaar |
| ongoddelijck: goddeloos, heidens |
| onnoosel: onschuldig |
| onschamelheyt: schaamdeel |
| onsiend: hatelijk |
| ontsteken: levendig |
| onverscheydingen: tussenpozen |
| oorbaer: voordeel, welzijn |
| oorden: orde |
| ophouden: staande houden, ondersteunen |
| opsicht: aangezicht |
| overlasten: verdrukking |
| overmidts: vermits |
| overslaen: herhalen |
| paleyen: foltertuigen om een beschuldigde uiteen te rukken |
| parck: beperkt, omschreven gebied |
| pene: straf |
| plaet: zandbank |
| plomp: onbeholpen |
| porren: pogen, trachten |
| pyper: fluitspeler |
| rappicheyt: schurft |
| rock: kleed |
| roeren: bewegen |
| rijck: gezag |
| salich: heilzaam |
| schalcheyt: schelmerij |
| scheynden: in 't verderf storten |
| schoutet: praetor |
| schouwen: schuwen, vluchten |
| scrofficheyt: schurft |
| seynden: zenden |
| seckten: secte, slag van mensen |
| sin: geest, verstand |
| slechste: eenvoudigste |
| smale: kleine, onaanzienlijke |
| snorcken: pralen |
| sonderlinghe: vooral |
| sop: sap, drank |
| sorchvuldich: nieuwsgierig (II, 13) |
| sorchvuldicheyt: bezorgdheid |
| sorghen: vrezen |
| spade: laattijdig |
| speelgheweer: speelgoedwapens |
| spijtich: hardnekkig |
| staet-giericheyt: ambitie |
| stapijns: toneelschoenen, kothurnen |
| stede (in - van): als |
| steeckdoornen: spitsvondigheden |
| sterrelincx: star |
| stovinghe: warme omslag om de pijn te verzachten |
| straf: streng |
| studoor: studeerkamer |
| subijtelijck: opeens |
| swaerde: zwaarte |
| toebrengen: aanbrengen, aanbieden |
| toestaen: toegeven |
| trauwant: medewerker |
| t' seffens: tezelfdertijd |
| uutgetrocken: weggehaald |
| uytspraek: bewoordingen, taalvaardigheid |
| vaddicheyt: vadsigheid, luiheid, traagheid |
| verdacht: verwacht |
| verdouwen: verteren |
| verdrach: verdragen, lijden |
| verfrayen: verlustigen |
| vergeestinghe: inblazing |
| verheven: trots, hoogmoedig |
| verleet: kwetst, maakt wrevelig |
| vermakinge: versteviging, herstel |
| | | |
| vermanghelen: ruilen |
| vermeten: vermetel plan |
| verminginghe: vermenging |
| vermoyen: vermoeden |
| verrichten: den rechten weg aanwijzen |
| versekerheyt: veiligheid |
| versieren: uitdenken, dichten, zich inbeelden |
| verslaghen: ombrengen |
| verstellen: verplaatsen |
| vertreck: eenzaamheid |
| vertrecken: vertellen |
| verwerren: verwarren |
| vierschale: vierschaar, gerechtshof |
| vloer: voorhuis, vestibule |
| voorder: verder |
| voorderen: bevorderen |
| voorhoudinghe: opwerping |
| voorschieten: voorwenden |
| voorsichticheyt: voorzienigheid |
| voortbrengen: voorbrengen |
| voortijts (hier -): weleer |
| voorwindt: gunstige wind |
| voos: stem |
| vroom: die de regels eerbiedigt (I,10) |
| vrijt-hof: omsloten ruimte, toevluchtsoord |
| wederhorich: weerspannig |
| wederstrijden: zich verzetten |
| weer: hetzij |
| weerslaghen: teneergeslagen |
| werderinghe: schatting |
| werren: dwalen |
| werringhe: wanorde, verwarring |
| yewers: ergens |
|
|
|