Jacob van Maerlant, Der naturen bloeme (ed. M. Gysseling) · dbnl

DBNL

Der naturen bloeme (ed. M. Gysseling)

auteur: Jacob van Maerlant

editeur: Maurits Gysseling

bron: ‘Der naturen bloeme’ In: Instituut voor Nederlandse Lexicologie (samenstelling en redactie), Cd-rom Middelnederlands. Sdu Uitgevers/Standaard Uitgeverij, Den Haag / Antwerpen 1998

doorzoek de hele tekst

© 2001 dbnl / erven M. Gysseling

DBNL vignet



[fol. 140v]
Metalen jn die aderen vander herden 16520 es meneghe dinc van grooter werde mar die metale der .vii. sijn die sijn goet ende fijn entie sijn nuttelixts van hem allen also alse wi horen callen 16525 des sullen wi tellen waren saken entan dies boekes hende maken Avrum heeten wi tgout platearius seit sine gewoud want alsment te puluere wriuet 16530 ende dan in specie doet dart bliuet also sulke als men bescriuet dat dan dat lazerscap uerdriuet ende het ronge doet ghenesen wonde met goude als wijt lesen 16535 die ne swellet nemmermee ene masse met goude es twewarf mee sware dan seluer iofte tin negheen roest ne comter in ghetempert eist wel ende diere 16540 ende oec van clare maniere soet rooder es in sine ghedane so hem meer prijs leghet ane des menschen siene maket claer die uiere proeuent dats war 16545 so bliuet alde valscheit dan jnden viere die hem leget an adren die vte berghe springhen vindemen die ons gout uort bringen dats in menech lant uerre ende bi 16550 mar int lantscap van endi vintmen tbeste sonder waen aldus doet ons moyses uerstan Argentum dats seluer in onse tale ghetempert cout dat weetmen wale 16555 alse ons platearius seghet dar dese virtut ane leghet jeghen fleume wec ende nat salmen ghepuluert nemen dat ende in latewarie minghen 16560 want ets goet te sulken dinghen wel ludende eist ende geuet clanc vp dat met copre es ghemanc dit so vindemen in meneghen lande meneghen te scaden ente scanden 16565 want ets te wert ente diere ende men purgeret metten viere ende sine roke es sere quaet jc ne weet hem te gheuene raet hen si met roken dat hetet wirooc 16570 jofte met sulker specien oec ende men vindet quicseluer mede onder derde in meneger stede mar men winnet met grooter pine ets goet te menegher medicine 16575 mar seere cout est van naturen vor sine roke est quat gheduren ets den zenewen grote vrucht want dar af comet hem de jucht Electrum dat weetmen wale 16580 es ene specie van metale datmen vindet onder derde jnt lant van cipers van groter werde ende ets roder dan zeluer si ende bleiker danne goud der bi 16585 men maghet maken bider art mar dat nes niet also wart alse dat de nature bringhet deghene diet maken can hi minghet seluer met goude ende elc sum 16590 ende dit heetmen electrum mar dat nes dat vraie niet nu hort wat vrai electrum pliet eist datmer af make .i. vat ende men venijn doe in dat 16595 het werdet bleic ende verlieset mede sine varwe vp de stede so datment purgiren moet met viere al dusghendan es sine maniere Es dats coper ouer war 16600 nature gheuet hem luud claer
[fol. 141r]
vp dat met hem met ghewoud si gheminghet seluer iof goud alleene es sijn luud te zwar [dattet doren quetst dats waer] 16605 niewer vintment verre no nar danne int lant van germania dat wi sassen heten nu want copper hetemen dat seggic iv met groter pine ende met viere 16610 een metal van hare maniere dat auricolas hetet in latijn dat wanic dat laton mach sijn vor war wanen boeke som dat dit es electrum 16615 Stannum heten wi dat ten dat ne vindemen niet verre hent jn cornuwalge in inglant want wilen ment elniewer vant mar nu hebment in corten tiden 16620 jn germania vonden siden dats van naturen clar ende wit mar lichtelike het hem besmit met copre wel te rechte ghemanc gheuet arde soete gheclanc 16625 Plumbum heten wi dat bli loet hiet ons segghen wi van sire naturen eist seere swar ende men seghet ouer war dat min argert ende slijt 16630 dan ander metal in langher tijt doef eist selue alte male ende doef so maketet alle metale so wat datment der toe doet sine scumen es dicken goet 16635 metten loede ende metten viere bescheedement van alre maniere ende dat seluer maketet wit men wlquams niet het ne dade dit Ferrum dats iser in onse tale 16640 cout van naturen art also wale dat alle andre metale verwinnet nochtan vindemen ende kinnet an hem die cranchet van naturen dathet niet ne can gheduren 16645 ghemanc in arden ende in steene dart nature oudet alleene sijn roest wasset hem al dar ende nemmermeer ne scurment so clar none vilet noch ne slipet 16650 hetne ontfat ende begripet lichtelike ene roest smette dar hem af comet grote lette der maghe eist goet alsmen vint want etse vercoelt ende ombint 16655 Stael machmen van isere maken met groter pinen met swaren saken met vele slane met groten viere ende dit werdet van arder maniere Oec vindemen in somech lant 16660 erande iser als ict vant datmen andein hetet openbare men maghet smelten alst copper ware mar hens te smedene niet goet hensi datmer conste toe doet 16665 Hjer henden de metale seuene dit es tbelof van minen gheuene dat ic belouede minen here sijn es te rechte al die ere esser iet goets in gheseit 16670 want ic ne hadde den arebeit niet bestan lude no stille hetne ware dor sinen wille Dje eneghe doghet in desen boeke mach gheuinden ofte ghesoeken 16675 die werden gegheuen te sire bede die dit selue dichten dede dat got alre zielen verlichtre ende oec mede vorden dichtre hem si ghenadech ende uerleene 16680 dat lijf dar doot an es negheene amen.