[p. 11]
Derd' Ecloga, oft Boer-liedt.
Inhoudt.
Als nae verwijt, ghestrijdt om best te singhen,
Nu tussch' Menalc en tussch' Damet begon,
Comt recht opt slach, den Buerman Palemon,
Die rechter wordt om slechten dese dinghen.
[p. 12]
-
- Menalcas, Damoetas, Palaemon.
- Wiens Vee is dit? Dametas wilt my segghen,
- Sal ick dat niet toe Melibeo legghen?
-
- Dam.
- Neen, Egons ist,
- Egon my corts dit maer te weyden gaf.
-
- Menalcas.
- Onsaligh' kudd' eenpaer,
- V naeckt veel ramps, O schaepkens arem dieren
- T'wijl Egon dus door liefden sot bestieren
- Neaeram soet vast onderhoudt, en weest
- Altijdt dat sy my boven hem acht meest.
- Maer siet oock hier, wat eenen fijnen wachter
- Van anders kudd', hoe sit hy daer nu achter?
- Tweemaels ter uer maeckt hy den ulder slap,
- En hy ontreckt uyt Schapen lijven t'sap,
- De melck die selfs den Lammers beter diende.
-
- Dametas.
- Veel beter mocht u selven ghy besiende,
- Ghedencken al veel spaerlijcker yemant
- Tot schand' aldus wat voor te smijten: want
- Wy weten wel, jae selfs in wat Capelle,
- En wie u daer, t'vervolgh ick niet vertelle,
- De Bocken dweers noo saghent, maer ghelacht
- Was daerom, doch van Nymphen veel te sacht.
-
- Menalcas.
- Ick g'loof wel, jae sy lachten met behaghen,
- Doe sy my soo met een qua snoeymes saghen
- In Mycons hof, afsnoepen t'jongh plantsoen,
[p. 13]
-
- En sijn wijngaerts teer swacke rancken groen.
-
- Dametas.
- Iae of veel eer, dees Buecken oudt beneven,
- Wast dat t'ghelach soo groot was aengeheven,
- Doe Daphnis bogh' en rietpijpen ghy brockt,
- O Menale! al verkeert in nijdt verstockt,
- Doe ghyse saeght, dien Ionglinck soo ghegeven,
- Ghy hebt daer door soo groot hert-seer beseven,
- Iae hadt ghy hem niet moghen schaden yet,
- Ghy waert al doot van spijtich fel verdriet.
-
- Menalcas.
- Wat sullen voorts de Meesters dan aenrechten,
- Als dit bestaen nu dorven diefsche knechten?
- En sach ick dy, snoo dief, still' int belock,
- Al heym'lijck niet wech nemen Damons bock,
- Als men soo seer den Wolf-hondt bassen hoorde?
- En ick riep, waer sal desen nu ten boorde
- Hem keeren? Hau, O Tityr, rasch versaemt
- T'kudde' al by een. En ghy dit hoorend', naemt
- Den loop, en ginckt al met der haesten erghen
- Achter een deel Lisch-struycken groen u berghen.
-
- Dametas.
- Waerom onthieldt hy mijnen Bock so langh,
- Die ick eens won van hem met veers-gesangh?
- Mijn ruyspijp soet heeft deuchdich hem gewonnen:
- Dies oft ghy't weet, mijn was hy, van Damonen
- Beleden wast: maer loochend' oock daer by,
- Dat hyen mocht voor wedprijs gheven my.
-
- Menalcas.
- Met singen
oock: gh'en hadt selfs noyt u leven
- Ruyspijp aen een ghestelt met wasch ghecleven.
- Ay, botten bloedt, plocht ghy niet met een stroo
- Op den drywegh, een veers ellendich snoo,
- Met scherp gheluydt te stroyen seer onstichtich,
- Ter eeren van ‡ Diana dryaensichtich?
|
‡ Van Diana, is byvoegh tot uytlegh dat mense op den drywegh eerde.
|
[p. 14]
-
-
- Dametas.
- Wilt ghy nu dan dat wy gaen doen besoeck
- Hier tusch ons twee, wat wy vermoghen cloeck
- In overhandt te singhen en te spelen,
- Dees jonghe Koe in weddingh tot verspelen,
- Siet, stel ick by: en op dat ghy misschien
- En weyghert niet, s'is nut en goet, midtsdien
- Sy tweemael s'daeghs, om sijn gemolcken t'elcken,
- T'huys comt, en can twee kalvers wel bemelcken:
- Iae met den eur sy voedich die gheneert,
- Dus seght wat pandt te stellen ghy begeert.
-
- Menalcas.
- Niet uyt mijn kudd' en soud' ick dorven stellen,
- Want tweemael s'daeghs het altijdt overtellen:
- Mijn Vader t'huys, en mijn stiefmoeder vals,
- Een ander oock de Bocken: maer dat als
- De Koe, ghy sult veel achten meer te wesen:
- (Want teghen dy te rasen is gheresen
- Nu lust in my.) soo sal ick stellen gaen
- Twee Bekers schoon van Buecken wel gedaen,
- Die self ghedraeyt heeft, al vol const becleven,
- Alcimedon, een Godlijck Man verheven:
- En daer op loopt, met eenen lichten draey,
- Een wijnranck sacht: oock overspreydt al fraey
- Van bleecke ‡ clijf, met beyer-croontkens lustich:
- Twee teeckens zijn int midden daer op rustich,
- T'een is het beeldt van * Conon: Daer van wien
- Is t'ander doch? Dats waer, het is van dien
- † Die met sijn roed' heeft
aldereerst beschreven
- Den volcke gantsch de Weerelt: daer beneven
- Wat tijdt bequaem den crommen ackerman
- Behoeft, en oock den oegster weder: dan
- Noyt sett' ick daer noch lipp' aen, maer ick laetse
- Staen wel bewaert in hun bequame plaetse.
-
- Dametas.
- My desghelijcx twee Bekers heeft ghewracht
|
‡ Veyl of pest. Cissus een Ionghlinck beminde Bacchum, welcken in olijf verandert, gheern
noch aen de wijnstocken climt.
* Conon, sterrekijcker van't Eylant Samo.
† Archimedes wordt hier ghemeynt, oft Anaximan der van Mileto.
|
[p. 15]
-
- Alcimedon, en fraey verciert met sacht
- Beyrclouwen-cruyt, beloopen al om d'ooren:
- Int midden steld' hy Orpheum al vooren,
- Wien al t'ghediert', jae gants de wildernis,
- Om t'soet gheluydt al danssend' volghend' is.
- Noyt sett' ick daer noch lipp' aen, maer ick laetse
- Staen wel bewaert in hun bequame plaetse:
- Maer soo ghy wel de jonghe Koe besiet,
- Der Bekers lof by u en geldt al niet.
-
- Menalcas.
- Ghy sult geensins my niet ontvluchten heden,
- Waer ghy my roept, daer sal ic vry oock treden:
- Maer hoorde slechs dit yemandt tusschen tween
- T'selfs die hier comt, t'is Palemon, siet, een
- Die ons rechts dient: ic sal doen (is mijn hopen)
- Dat gheen voortaen, van u meer werdt beropen.
-
- Dametas.
- Doet vry u best, u const nu proeven wilt:
- Aengaende my, ick sal niet toeven milt,
- En ick en vlucht' ooc niet voor yemants oordeel:
- Ghy Palemon nabuer, doet ons dit voordeel,
- Op ons ghepleydt hebt acht met vlijten sin,
- T'wedspel is groot, daer ligt veel sorgh' oock in.
-
- Palemon
- Nu vrienden dan, segt op, t'wijl wy eendrachtich
- Hier sitten t'saem nu op dees cruyden sachtich,
- Nu als al t'veldt en al t'gheboomt' oock baert
- Sijn groensel nieu, en bloeysel soet van aert
- Nu looven hun de Bosschen in dees landen,
- Den schoonsten tijt des Iaers is nu voorhanden:
- Dus ghy Dameet, begint en doet u best,
- Menalch en ghy sult dan oock volghen lest:
- Maer overhandt u veersen ghy sult singhen,
- # Camene doch beminnen sulcke dinghen.
-
- Dametas.
- # Van Iove, o Muse! ons
aenbegin zijn sal,
|
# Camene, ghesanghs-Godinnen.
# Muse, geleertheyts Godinnen, Iupiters neghen Dochteren..
|
[p. 16]
-
- T'is al vervult van Iove over al,
- D'Aerd' hy bemint, hy lieft het Mensch geslachte,
- Op mijn ghedicht heeft hy sorghvuldich achte.
-
- Menalcas.
- En Phebus my bemint, van Pheb' altijdt
- Ick by my hebb' al giften breedt en wijdt:
- Den Lauwer groen al staegh en al vol roken,
- Iacinthen oock, soet-blosich schoon ontloken.
-
- Dametas.
- Maer Galathe', het dertel meysken my
- Begeerich, smijt my appels toe, en sy
- Neemt soo de vrucht ten wilghbosch: maer voor desen
- Begeert sy bloot van my gesien te wesen.
-
- Menalcas.
- Mijn vreuchdich vyer Amyntas seer bemint,
- Hem t'mywaerts biedt, van t'self daer toe gesint,
- Soo dicks als dat ons Honden door t'gewennen
- Hem beter self als Delia nu kennen.
-
- Dametas.
- Een gifte schoon ick voor mijn Venus vondt,
- Want ick heb, siet, een plaetse nu terstondt
- Gheteyckent aen, en mercklijck onderscheyden,
- Daer Dalmen twee, om broeden nest bereyden.
-
- Menalcas.
- Ick heb ghepluckt van eenen boom int Wout,
- Voor mijn lief kindt, Orangien schoon als gout:
- Ick sondter hem tot thien, en ick sal morghen
- Hem wederom een sulck ghetal besorghen.
-
- Dametas.
- Och! hoe dickmael en wat al soeten praet
- Gaf Galatha' oyt my: Dus henen gaet,
- O Winden snel! daer boven: en als boden
- Vertelt een deel in d'ooren van den Goden.
-
- Menalcas.
- Maer lief Amynt', ay segt my wat my baet
- Dat ghy my niet van herten en versmaet?
[p. 17]
-
- En als ghy jaeght de wilde Swijns u netten,
- Daer van ghy slechts my gaet bewaerder setten?
-
- Dametas.
- Seyndt hier tot my Phyllidd', o Iola! want
- Mijn Boorten-dach te vyeren is voor hant:
- Als Kalvers ick opoffer, tot welvaren
- Der vruchten: comt oock med' u openbaren.
-
- Menalcas.
- Voor ander al Phyllid' ick lieve, siet,
- Sy weend' ooc recht met dat ick van haer schiet:
- O Iola! ghy schoon Ionghlinck, sy vast seyde,
- Vaert langhe wel, vaert wel in Gods gheleyde.
-
- Dametas.
- In schaepstal Wolf, is wel een droevich dinck,
- In rijpe vrucht, oock reghen sonderlinck:
- En voor gheboomt', al t'windich fel verstooren,
- Maer droeflijck my valt Amaryllis tooren.
-
- Menalcas.
- Den reghen is seer soet voor jonghe weyt,
- Haeghappel-boom oock voor ghespeende Geyt,
- En buyghsaem wilgh' t'bevruchte vee bequamich,
- En my alleen Amynt' is aenghenamich.
-
- Dametas.
- # Pollio self, die wel treur-spelen dicht,
- Die lieft (hoewel doch boerich) al mijn dicht:
- Pierides de veersse nu te deser
- Tijdt, weydt dan vry voor Pollio dijn leser.
-
- Menalcas.
- Pollio self, maeckt veel nieu versen schoon,
- Een geestich Stier weydt voor hem t'sijnen loon,
- Die hoornich stoot, en met den voeten vroylijck
- In d'aerde clouw', en t'zant soo zy verstroylijck.
-
- Dametas.
- Wie, Polli' u bemint, gheniete wijt
- De selve vreucht daer ghy toe comen zijt:
|
|
[p. 18]
-
- Soet-honich vloey' hem toe, en die reucksame
- Iericons roos hem wass' op Hennebrame.
-
- Menalcas.
- # Wie Bavium haegh-dichter
niet en haet,
- O Mevi! hem u versen lieden laet:
- Ia Vossem t'saem gaen spannen aen de ploegen,
- Met Bocken oock te melcken hem vernoegen.
-
- Dametas.
- Ghy die daer pluckt de blomkens soet van locht,
- D'aerdbeyer oock die spruyt uyt d'aerde vocht:
- O kinders! vliedt, siet toe, ghy meucht wel sorgen,
- De Water-slangh ligt onder t'cruydt verborgen.
-
- Menalcas.
- Den schapen hoedt wijdt van des oevers cant,
- T'en is gheen plaets' om op betrouwen: want
- Den stercken Ram self, door te bygaens poogen,
- Int water viel, en moet sijn vlies nu drooghen.
-
- Dametas.
- O Tityr vriendt! u Geytkens drijvend' zijt
- Wijdt van der vliet al weydend': en alst tijt
- Werdt, ick sal my dan self goetwillich rasschen
- En hen al t'saem in die claer borne wasschen.
-
- Menalcas.
- Drijft u schaep-kudd' int schaeuw: want kinders, siet,
- De hitte mocht de melck al doen te niet,
- Als nu onlancx en mochten tot bedrucken,
- Dan al vergeefs d'eurs met den handen drucken.
-
- Dametas.
- Eylaes! wat Stier dus magherlijck ontstelt
- Heb ick in dusch een vet en grasich velt?
- Een selfde liefd', verderf alhier ter stede
- T'schaepkudd' geheel, en oock den schaper mede.
-
- Menalcas.
- Liefd' oorsaeckt niet, dat wis de mijne slouw,
- T'ghebeent' aen een van dorheyt hebben nouw:
|
# Hy bestraft den Dichter die Pollio hadde dorven begrijpen.
|
[p. 19]
-
- K'en weet doch niet wie dus uyt nijdich pooghen
- Mijn Lammers teer betoovert met den ooghen.
-
- Dametas.
- Gheraet te recht, en wilt vertellen claer,
- Waer is het landt daer recht dry ellen maer
- Den Hemel hoogh verschijnend' is van d'Aerde,
- Ghy werdt my dan een wijf, Apoll' in waerde.
-
- Menalcas.
- Segt, waer is t'lant daer bloemen wassen, daer
- Gheschreven in staen Coninghs namen? claer
- Gheraedt ghy dat dijn Phyllid' al alleenich
- Te deele werdt, en niemandt meer ghemeenich?
-
- Palemon
- T'is niet mijn dings tusch u dus veel krackeels
- Te slissen al, hy en ghy zijt eens deels
- De veerse weert: ooc elck die vreest, vermijdend'
- De liefden soet: en die de suer' is lijdend',
- Sluyt kinders toe der Beeck uytvloedich pat,
- De Beemden nu, zijn al ghedroncken sat.
-
- Derd' Boer-lieds eynd'.
|