Het schilder-boeck


auteur: Karel van Mander


bron: Karel van Mander, Het schilder-boeck (facsimile van de eerste uitgave, Haarlem 1604), Davaco Publishers, Utrecht 1969  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

Het leven van Lucas Signorelli, van Cortona, Schilder.

Gemeenlijck sietmen in de Ieucht, alsmer met goet oordeel op acht, aen de manier van doen en wesen, waer toe de kinderen gheneghen zijn, en wat sy in hun ouderdom te worden hebben. Eenighe sietmen, die in hun draghen en manieren zedich en puntich zijn, en geern in eerlijcke cleedinghe, waer mede sy altijts oock eerlijck gheacht worden: ghelijck dat oock gheschiede met

[fol. 111v] origineel

Lucas van Cortonen. Hy was discipel van eenen Pieter van Borgo san Sepolcro, wiens manier hy so volghde, datment qualijck con onderscheyden. Zijn wercken waren in soo groote achtinghe, als oyt van eenigh ander Schilder in Italien. Hy toonde in zijn wercken, datmen met arbeydt en Const de naeckten in Schildery het leven can doen ghelijcken, en hoe men de vercortinge te weghe can brengen. Onder veel schoon wercken, is tot Orvieto, in de groote Kerck, een Capelle van hem, van t'vergaen van der Weerelt, daer hy hem wel bewesen heeft een versierlijck en geestigh vinder der Historien, van vreemder ordinantien. Daer sietmen Enghelen, boose gheesten, ruwijnen, aerdtbevingen, branden, en mirakelen van Antichrist, naeckten, vercortingen, en veel schoon figueren, oock de vervaerlijckheyt, die in den lesten bevenden dagh sal wesen. Hier mede heeft hy menigh nae hem comende den gheest gewackert. Des waren oock de wercken van Lucas hoogelijck altijts van Michael Angel gheacht en ghepresen. Oock sietmen in zijn Oordeel te Room, dat hy hem nae dese dingen beholpen heeft: in dit werck heeft Lucas veel Conterfeytsels te passe ghebracht. Tot S. Maria de Loreta zijn van hem vier Evangelisten, en vier kercksche Doctoren, en ander Beelden, alle seer schoone, waer van den Paus Sixtus hem hooghlijck loonde. Doe eens binnen Cortona zijnen sone vermoort was, wesende een schoon gheselle van lichaem en aenschijn, liet hem naeckt ontcleeden, en conterfeytte hem also naeckt, willende altijts als hy wilde door zijn constigh handtwerck sien, wat hem de Natuere ghegheven, en t'ongeluck benomen hadde: Dit dede hy, alhoewel bedroeft, met groot ghedult, sonder weenen oft tranen te laten. Hier nae werdt hy te Rooom ontboden van Paus Sixtus, in de Capelle te wercken, neffens, oft teghen ander fraey Schilders: daer maeckte hy, daer Moyses zijn Testament maeckt met t'volck Israels, hebbende ghesien t'Landt van Beloften, en oock daer hy sterft. Summa, doe hy schier voor alle Princen van Italien hadde veel wercken ghedaen, tot zijnen grooten lof en gewin, keerde oudt wesende tot Cortona, daer hy voortaen maer uyt lust en wrocht. Hy was seer goet van zeden, oprecht, vriendelijck met de vrienden, soet om mede om te gaen, een yeder behaeghlijck, en beleeft tot wie zijns behoefde. Hy was vrypostigh, en hadde lust, puntigh en wel gecleedt te wesen: En was om al dit, binnen en buyten zijn Vaderlijcke Stadt, lief, weerdt, en in grooter eeren. Hy starf Ao. 1521. oudt 82. Iaren.