Het schilder-boeck


auteur: Karel van Mander


bron: Karel van Mander, Het schilder-boeck (facsimile van de eerste uitgave, Haarlem 1604), Davaco Publishers, Utrecht 1969  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

Het leven van Mattheus en Pauwels Bril, ghebroeders, Schilders van Antwerpen.

Het aenlockende en tot hem treckende vermaerde Room, een stadt ghelijckende den Schilders te ghevalle ghebouwt, en met constighe wercken verciert, heeft onder ander tot haer ghedronghen te comen de twee ghebroeders, Mattheus en Pauwels Bril, van Antwerpen. Mattheus heeft te Room ghewrocht op des Paus Paleys, soo op Salen, als Galerijen. Op een bovenste Galerije zijn van hem gheschildert op t'nat, aerdighe Landtschappen, en ghesichten, met eenighe Processien, die men te Room gewoon is te doen. Hy is ghestorven te Room, Ao. 1584. oudt wesende 34. Iaer. Pauwels Bril hadde zijn begin t'Antwerp, by een ghemeen Schilder, Damiaen Wortelmans: Hy schilderde eerst van Water-verwe, schelen van Clavesimbelen, en dergelijcke, waer mede hy t'zijnen 14. Iaer hem most geneeren. Hy quam van Antwerp te Breda, van daer weder t'Antwerp, en voorts onwetens zijn vrienden, die zijn uytreysen niet begheerden, trock hy t'zijnen 20. Iaren in Vranckrijck.Van Lions, daer hy eenen tijt langh woonde, trock hy te Room by zijn broeder, die daer voor henen was ghereyst, daer hy seer by is toeghenomen in de Const, besonder in Landtschap, hoewel hy in zijn jeught seer swaer was in't leeren. Een zijner besonderste wercken is, een seer groot Landtschap in't nat, langh 68. voeten, en seer hoogh, in de nieuw Sale van t'Paus Paleys, dit dede hy Ao. 1602. waer in comt een Historie, daer men S. Clement met eenen ancker ghebonden werpt in't water: in de Locht comen Enghelen: en is een heerlijck dinghen te sien. Noch in de Somer-camer van den Paus, zijn van hem ses schoon Landtschappen, wesende nae t'leven, eenighe van de rijckste Cloosters buyten Room, die den Paus onder hem heeft, seer aerdich op ghe-

[fol. 292r] origineel

berghten ligghende. Noch heeft hy ghedaen voor Cardinael Mattheo een heel Sael, met Landtschappen en Grotissen. Noch voor deses Cardinaels broeder, Hasdrubal Mattheo, van Oly-verwe op doecken ses groote Landtschappen, waer in comen ses Casteelen desen Heer toecomende, de Casteelen comende in't verschieten: dit zijn al seer schoon en groote wercken. Heel veel ander cleen stucxkens op doeck, en coper platen, zijn van hem by den Liefhebbers verspreydt. By d'Heer Heyndrick van Os, is van hem een aerdigh Coperken, met aerdighe fraey Ruwijnen en beeldekens, wesende de maniere van Campo Vaccina, oft d'oude marct van Room. Het comen oock van hem uyt eenige fraey Landtschappen in Print. Pauwels is nu dit Iaer 1604. oudt 48. Iaer. Hy heeft een Discipel te Room, ghetrouwt wesende, ghenoemt Balthasar Louwers, Nederlander, oudt ontrent 28. Iaer, fraey van Landtschap. Noch was een Iaer zijn Discipel Guilliaem van Nieuwlandt, van Antwerpen, oudt 22. Iaer, woonende teghenwoordigh t'Amsterdam, en heeft zijn Meesters maniere heel natuerlijck aenghenomen.