DEN BYENCORF DER H. ROOMSCHE KERCKE.Dit is een clare ende grondelicke wtlegginghe des Sendbriefs Meester Gentiani Hervet, nu corts wtghegaen in Fransoys ende int Duytsch: Gheschreven aen de afghedwaelde van het Christen Gheloove.
Toeghescreven ende ghedediceert aen den Eerwerdighen Bisschop Franciscum Sonnium, Vader aller nieuwe Bisschoppen inde Nederlanden, met eenen Brief ende Voorrede aen zyne Eerweerdicheyt. Ghemaeckt ende by een ghetoghen van Isaac Rabbotenu van Loven,
Licentiaet inde Pauselicke Rechten. Proeft alle dinck, ende behout het goede. DEN WEETSUCHTIGEN LESER GELUCK.Alsoo ons door het droeflijcke ende schadelijcke overlijden des
E.E. Heere van S. Aldegonde, hooghloflijcker
ghedachtenis, ter handt ghekomen is sijnen
BYEN-KORF, over lange jaren uytgegeven, den welcken hy
met sijn eygen hant deurgaens oversien, ende alsoo verrijckt ende verbetert
heeft, dattet genoeghsaem een nieu werck schijnt te wesen (alomme by na
over-een-komende met den nieuwen Franschen BYEN-KORF, genaemt TABLEAU,
etc. in't jaer 1599. ter baen gebracht), soo heeft ons nut ende noodigh
gedocht, goetwillige Leser, sulck sijn loflijck werck in't licht te brengen, om
dies te levendiger voor oogen te stellen, wat onderscheyt daer is tusschen de
ware Christelijcke Kerke ende de valsche Synagoge des Satans, tusschen Christum
ende den Anti-Christ, tusschen Godt ende den Paus, niet twijffelende ofte 't
sal een yegelijck niet min behaechlijck zijn, als't voorgaende altijdt is
geweest, ende het nieuwe Fransoysche als noch is. Ende hoewel sommige
eensinnige menschen haer daer aen souden mogen stooten, datmen somwijlen alhier
wat vrymondich van treffelijcke saken spreeckt, soo sullen die nochtans weten,
dat hy naer sijne sonderlinghe wijsheydt, ghewichtighe saken treffelijck, ende
geckelijcke spottelijcke verhandelt, tot beschaminge van de harde,
onbeweeghlijcke, bittere menschen, die willens ende wetens, de goede reden
(hondertduysentmael hun by goede manieren voorgedragen) geen plaets en begeeren
te geven; die eenvoudelijck de waerheydt beminnen, sullen op 't goede ende
Godtsalige eynde acht nemen. Voorts soo is alhier een register by gevoeght, op
dat den Leser, alles daer toe sijn begeerte streckt, sonder groote moeyte ende
arbeytsoude moghen soecken ende vinden: Ende op dat sulcx te gerieflijcker
soude mogen geschieden, soo zijn op de kanten eenige aenteeckeningen ende
handekens gestelt, daer op het register aenwijst; tot naerder onderscheydinge
hebben wy oock eenige aenmerkelijcke redenen met een ander letter gestelt, ende
somwijlen ingesneden. Biddende den goetgunstighen Leser, dat hy desen onsen
arbeydt (daer inne geen moeyten ende kosten gespaert en zijn) ten besten wil aennemen, ende niet doen gelijck sommige, die selfs niet goets willen ofte weten aen te leggen, ende konnen evenwel niet laten den goetwilligen te steecken ende te berispen, 't welcke voorwaer onnutte wanschepselen zijn. Den lezer believe dan in alles goetgunstigh te zijn, tot voorderinge des gemeynen besten.
Vaert wel. Klaerende wijdtloopich worden hier verhaelt alle de fondamenten ende grondelijcke bevestingen des H. Roomschen Geloofs; alle nieuwe Ketteryen wederleyt; de macht, authoriteyt, ende weerdigheyt der Kercken verklaert, ende met schriften bevestight; alle twistige Articulen gesticht, ende klaer aengewesen, waer de rechte Kercke zy. In somma, alle Articulen des H. Catholijcken Roomschen Geloofs worden hier uyt allerley Bloemen der Schriften, oude Vaderen, Concilien, Decreten ende Canons by een vergadert, ende als in eenen suyveren Byen-korf te hoop gebracht; ende ten laetsten aengewesen de gelegentheydt, conditie, wesen ende natuere der Byen, des Honig-raets van desen Byen-korf. Getogen uyt de beste oude Schribenten, soo Griecken als Latijnen. De religie is een voghel-sanck geworden. |