[p. 239]

WILHELMUS LIED.



[p. 241]

WILHELMUS  (1)  .
(1568 OF 1569.)

 Wilhelmus van Nassouwe,
      Ben ick van Duytschen bloet,
 Den vaderlant ghetrouwe
      Blijf ick tot inden doedt.
 Een prince van Orangiën
      Ben ick vrij onverveert,
 Den coninck van Hispaengiën
      Heb ick altijt gheëert.
  
 In Godes vrees te leven
      Heb ick altijt betracht,
 Daerom ben ick verdreven,
      Om landt, om luyd'ghebracht:
 Maer Godt zal my regeren
      Als een goet instrument,
 Dat ick sal wederkeeren
      In mijnen regiment.
  
 (1)  Dit bekende, eenvoudige en treffende lied werd waarschijnlijk in het laast van 1568, of den aanvang van 1569, door Filips van Marnix, gemaakt; de redenen die het aan dezen als dichter doen toeschrijven, vindt men wijdloopig by Schotel, Gedachten over het Wilh. van Nass. 1834, beknoptelijk en nog nader aangedrongen bij Broes, Filips van Marnix, II. I. bl. 182 vv. - ‘Erst voor troostlied gezongen, werd het, van de erstvolgende jaren aan, opwekkingslied en krijgsmarsch.’ (Broes.) Men zong het oorspronkelijk op de wijs van Charles, een lied op Karel V, in het oorspronkelijk duitsch uitgegeven in Goerres, Altteutsche Volks-u. Meisterlieder. S. 279 (Van Vlotens aanm. Nederl. geschiedz. l. bl. 365).


[p. 242]

 
 Lijdt u mijn ondersaten,
      Die oprecht zijn van aert,
 God zal u niet verlaten
      Al zijt ghij nu beswaert;
 Die vroom begheert te leven,
      Bidt Godt, nacht ende dach,
 Dat hy my cracht wil gheven,
      Dat ick u helpen mach.
  
 Lijf en goet al te samen,
      Heb ick u niet verschoont,
 Mijn broeders, hooch van namen,
      Hebbent u oock vertoont:
 Graef Adolff is ghebleven
      In Vrieslandt, in den slach,
 Sijn siel, in 't eeuwich leven,
      Verwacht den jongsten dach.
  
 Edel - en Hooch - gheboren,
      Van Keyserlicken Stam,
 Een Vorst des Rijcks vercoren,
      Als een vroom christen-man,
 Voor Godes woort ghepreesen,
      Heb ick, vrij, onversaecht,
 Als een helt sonder vreesen,
      Mijn edel bloet ghewaecht.
  
 Mijn schilt ende betrouwen
      Sijt ghy, o Godt mijn Heer,
 Op u soo wil ick bouwen,
      Verlaet my nemmermeer;
 Dat ick doch vroom mach blijven,
      U dienaer taller stondt,
 Die tyranny verdrijven,
      Die my mijn hert doorwondt.
  


[p. 243]

 
 Van al die my beswaren,
      En mijn vervolghers zijn,
 Mijn Godt! wilt doch bewaren
      Den trouwen dienaer dijn:
 Dat sy my niet verrasschen
      In haren boosen moet,
 Haer handen niet en wasschen
      In mijn onschuldich bloet.
  
 Als David moeste vluchten
      Voor Saul den tyran,
 Soo heb ick moeten suchten
      Met menich edelman;
 Maer Godt heeft hem verheven,
      Verlost wt aller noot,
 Een coninckrijck ghegheven
      In Israël, seer groot.
  
 Na tsuer sal ick ontfanghen
      Van Godt, mijn Heer, dat soet;
 Daer na so doet verlanghen
      Mijn vorstelick ghemoet;
 Dat is, dat ick mach sterven
      Met eeren, in het velt,
 Een eewich rijck verwerven,
      Als een ghetrouwe helt.
  
 Niet doet my meer erbarmen
      In mijnen wederspoet,
 Dan datmen siet verarmen
      Des conincks landen goet.
 Dat u de Spaengiaerts crencken,
      O, edel Neerlandt soet!
 Als ick daer aen ghedencke,
      Mijn edel hert, dat bloet.
  


[p. 244]

 
 Als een prins, opgheseten,
      Met mijnes heyres cracht,
 Van den tyran vermeten
      Heb ick den slach verwacht,
 Die, by Maestricht begraven,
      Bevreesde mijn ghewelt; -
 Mijn ruyters sachmen draven
      Seer moedich door dat velt.
  
 Soo het den wil des Heeren
      Op die tijt had gheweest,
 Had ick gheern willen keeren
      Van u dit swaer tempeest:
 Maer de Heer van hier boven,
      Die alle dinck regeert,
 Diemen altijt moet loven,
      En heeftet niet begheert.
  
 Seer prinslick was ghedreven
      Mijn princelick ghemoet;
 Stantvastich is gebleven
      Mijn hert in teghenspoet;
 Den Heer heb ick ghebeden,
      Van mijnes herten gront,
 Dat hy mijn saeck wil reden,
      Mijn onschult doen oircont.
  
 Oorlof mijn arme schapen,
      Die zijt in grooten noit,
 U herder zal niet slapen,
      Al zijt ghy nu verstroit:
 Tot Godt wilt u begheven,
      Sijn heylsaem woort neemt aen,
 Als vrome christen leven,
      tSal hier haest zijn ghedaen.
  


[p. 245]

 
 Voor Godt wil ick belijden
      En zijner grooter macht,
 Dat ick tot gheenen tijden
      Den coninck heb veracht:
 Dan dat ick Godt den Heere,
      Der hoogster Majesteyt,
 Heb moeten obediëren
      In der gherechticheyt.