Hoe vuurig wenscht hun hart hen aller Goden zegen!

Hoe yvrig effnen zy de hobbelige wegen!

Men trekt het vorstlyk paar naar 't hart der Alpen voor;

Baant hen, langs steil gebergte en rots, een reisbaar spoor;

En zo 's volks vlyt naar wensch zyn kracht kon onderschraagen,

't Zou tot aan 't Capitool hen op de handen draagen.

Verlaat niet zonder smart den Nederrhynschen boord;

Trekt door Maguntia en 't land der Vangionen

Naar d'erfgrond des Nemeets. Al deeze Staaten toonen

Den Held op zynen togt hun liefde en dankbaarheid.

De breede wegen zyn met geuren overspreid

Van wierook, door de hand der saamgevloeide schaaren,

Tot eer van Druzus Zoon, ontstoken op de altaaren.

Argentoratum voert de staatlykheid in top,

En richt by zyne komst hem zegeboogen op;

De vesten loopen leêg waar 't volk hem ziet genaaken.

Dus trekt hy vrolyk door de hoofdstad der Rauraken

Helvetie in, en word Salodunum gewaar;

Salodunum, bespoeld door 't nat der goudryke Aar.

Hy groet Aventicum, en voorts Viviscus wallen.

De Rhone, golvende in Lemanus meir gevallen,

Vloeit door dees bergzee heen. Wat wonderbaar gezicht

Vertoont zich by dees kom, waarheen men 't oog ook richt'!

't Gebergte strekt een pad naar vlakten en naar dalen;

Men ziet, ver boven 't bosch, bekoorlyke akkers praalen;

De dorpen doen zich op als op 't geboomt gebouwd.

De zon, die al dit schoon van haaren trans beschouwt,

Verguld het grootsch tooneel met wisselenden luister;

Hier plaatst ze een' berg in 't licht, en ginds een bosch in 't duister.

Wat wederspiegling toont het helderschynend nat,

Waarin en weide en rots en berg en bosch en stad,

Bevallig omgekeerd, tot zulk een diepte zinken

Als ze allen boven 't vlak des strooms in hoogte blinken!

Naar Octodurum, en het hoog Helvetisch oord,

En bruischt van de Adula hem en zyn benden tegen.

Een dubble rotsenry boort hier en ginds de wegen.

Hy stygt langs de oevers van den landstroom hooger op,

Tot by een lomrig woud, dat op zyn' digten top

Het woên der winden keert van rykbegraasde dalen.

Hier doet hy 't hygend heir een weinig ademhaalen:

Men spant de tenten uit in dit bekoorlyk oord.

't Bebouwd gebergte lag in scheemerachtig duister;

Het hooger pynbosch vong den purperrooden luister

Der laatste straalen op zyn pasontsproten blaên;

Nog zag men 't ysgebergte in al zyn schoonheid staan,

En tegen 't luchtazuur als zilvren rotsen pronken,

Beschenen door de zon, reeds in de kim gezonken;

Wanneer het volk des lands, volyvrig t'saam gevloeid

Om 't Vorstlyk Paar te zien, zich naar het leger spoeit.

Elk toont zyn gastvry hart, door Romes oorlogslieden,

Den Veldheer boven al, geschenken aan te bieden.

Dees offren 't wilde zwyn, korts op de jagt geveld;

Die, jonge rheebok, hert, of vogels aan den Held;

Terwyl de vrouwen hem en zyne gade onthaalen

Op frissche geitenmelk in nedrige aarden schaalen.

Dees nektar der natuur verkwikt op hunnen togt

Het Vorstlyk Paar meer dan Falernes druivenvocht.

Door hem uit Rome naar den Prins was afgezonden,

Had zich met zo veel vlyts langs zynen weg gespoed

Dat hy 't Romeinsche heir op deeze plaats ontmoet.

De Veldheer en zyn gaê, die Cezar nog mistrouwen,

Betoonen beiden zich verwonderd hem te aanschouwen.

Wat, vraagt Germanicus, bewoog u tot deez' togt?

Ik ben door Titus, zegt Serveus, aangezocht

Om u te ontdekken, Prins, hoe 't staat in Romes wallen;

En dat een slaaf welligt den dwingland kon doen vallen.

De Zoon van Druzus, door dit vreemd bericht ontsteld,

Begeert dat de eedle bode aan hem omstandig meld'

Hoe een geringe slaaf aan Cezar zorg kan baaren.

Serveus zegt: Ik zal 't u ongeveinsd verklaaren.

De braave Clemens, aan den broeder van uw gaê

In vroeger tyd verkocht, bezorgd dat de ongenaê

Van Vorst Tiberius zou op zyn' meester woeden,

Zocht, na Augustus dood, Agrippa 't lyf te hoeden.

Hy gaf zich spoedig met een roeigalei van land,

Om dien verdrukten Prins, naar 't bar Planazisch strand

Tot ballingschap gedoemd, in veiligheid te stellen;

En hem, met bystand van getrouwe scheepsgezellen,

Te voeren naar uw heir; doch op zyn' togt vertraagd,

En langs het vlak der zee van kust naar kust gejaagd,

Door 't hevig blaazen van steedswisselende winden,

Vond hy Agrippaas asch in plaats van hem te vinden.

Des dwinglands moordzucht had geen oogenblik gewacht;

Men had den jongen Prins alreê ter dood gebragt,

Bekommerd dat het volk zich mogt voor hem verklaaren.

De trouwe slaaf zworf met de lykbus langs de baaren,

Tot in Hetrurië; daar hy zich in een grot

Voorzichtig schuil hield met zyns meesters overschot;

En zwoer dat deeze moord door hem zou zyn gewroken.

Hy wierd, hoe heimlyk in het hol gebergt' verstoken,

Van eenigen gezien; en wyl 't aan deezen bleek

Dat hy Agrippa in gedaante en leest geleek,

Besloot hy, door dien schyn tot stouter daad gedreven,

Zichzelven voor dien Prins kloekmoedig uit te geeven.

Elk haat Tiberius; dus won van stap tot stap

De list van Clemens veld; een deel der Ridderschap

Styft heimlyk zyn ontwerp, met eenigen der Grooten

Van Cezars maagschap en voornaamste huisgenooten.

Men staat den loozen slaaf met volk en giften by.

Thans dingt hy openlyk naar de opperheerschappy.

Men zegt, hy is alrede in Ostia gekomen.

Men raadslaagt in den nacht ter zyner hulpe in Romen.

Tiberius vind zich niet zonder reên bezwaard.

't Is uit met hem, indien ge u tegen hem verklaart.

Hy hoopt op u, en ver van u te kunnen krenken,

Hangt thans zyn staat, en zelfs zyn leven aan uw wenken.

Zelfs deert my Clemens lot, die zich bederven zal:

Doch schoon ik hem beklaag, ik zal zyn zy' nooit sterken,

Of tot den ondergang van Cezar medewerken;

En hoe hy ook myn trouw of nu of ooit beloon',

'k Nam hem voor vader aan, en ben en blyf zyn zoon.

't Mishaagt my echter niet dat hem de schrik doet beeven;

Ligt spaart dit my, myn gade, en al ons kroost het leven.

De groote Jupiter, die myne oprechtheid kent,

Heeft door dit vreemd geval ons onheil afgewend.

Den Goôn van bosch en berg hier te eeren met altaaren,

Opdat hun toevoorzicht het leger gunstig zy,

En op dit zorglyk pad van allen ramp bevry'.

Thans geeft hy last den togt naar 't hoog gebergt te richten.

Der vreemdste wondren die zy voorbrengt in 't heelal.

De rotsen glinstren voor 't gezicht als bergkristal.

Het sneeuwgebergt verschuilt zyn toppen in de wolken.

De onmeetbaare afgrond toont zyn akelige kolken.

De breede stroomen, van de rotsen neêrgestort

Met schrikkelyk gedruis, dat nog vermeerderd word

Als de echoos, heesch geschreeuwd, hunschor muzyk herhaalen,

Verspreiden wyd en zyd zich bruisschend door de dalen;

Of stuiven in de lucht, en vormen voor het oog,

Door 't licht der zon, of hier, of ginds een' regenboog.

De damp, het ys, de sneeuw, de bliksem en de donder,

De vuur- en waterkolk, 't is alles hier een wonder.

De bergengte en spelonk verbaazen 't stoutst gezicht.

Wie schetst de vreemdheid van de schaduw en van 't licht;

De wondre werking der verscheiden jaarsaizoenen?

't Is winter op 't gebergt', terwyl de dalen groenen,

De lente de yskolk met haar frisch gebloemt' bezoomt,

En 't laauwe beekje van bevrosen heuvels stroomt.

Naar Jupiters gebergt, met eeuwig ys belaaden.

De ryzende valei, die 't leger derwaart leid,

Vertoont een schouwtooneel der grootste ontzaglykheid.

Het stoutste hart word door een' naaren angst bevangen

Op 't zien der rotsen die verschriklyk overhangen:

Zy dreigen, zwaar belast met sneeuw en yskristal,

Den hemel met hun spits, en de aarde met hunn' val.

Men trekt, zo stil men kan, door dees gevaarlyke oorden,

Om de echo van 't gebergt', die de allerminste woorden

Gestaêg herhaalt, en, als tot gramschap aangepord,

Somtyds door haar geschal een' sneeuwberg nederstort,

Op dit verschriklyk pad niet in haar rust te stooren.

Ginds ziet men bosschen, die de sneeuw in 't vallen schooren,

Waaronder geurig kruid of ruigte en heester groeit;

Daar word het sterkst gehoor door 't sterk gebruisch vermoeid

Der breede stroomen, die, van rots op rots geschoten,

Met zilvren schuim bedekt, hun schor muzyk vergrooten

By elke storting van een' nieuwen waterval,

Die wyde meiren vormt in dal en laager dal.

In 't midden van 't gebruisch en golvend waterklotsen,

Genaakt Germanicus twee hemelhooge rotsen;

Een brug van éénen boog, verbind hen aan elkaêr.

De keurling word dees plaats niet zonder schrik gewaar.

Hy achtte altoos dees brug gebouwd door Plutoos schimmen,

En waant zich door den Stix alreeds te zien begrimmen,

Als hy den zwarten stroom in 't hart des afgronds ziet:

Een akelig gezicht, 't welk hy al duizlend vlied.

't Is of de bergen op 's volks nadring zich verdeelen.

Daar flus geen doorgang scheen, word engte, of diepte, of woud,

Of tempel, of gehucht, of kleene stad beschouwd.

Wat verder doet de schrik de fiere krygsliên beeven

Als ze in 't verschiet de vlam zien naar den hemel streeven

Uit eenen hoogen berg, die vuur en steenen braakt,

En van 't nabuurig land een' woesten aschhoop maakt.

By 't onderaardsch gedruis en 't luchtbeneevlend rooken

Zien zy hoe 't gloeiend vuur, ten bergklove uitgebroken,

Een' stroom vormt, die van rots en hoogte nederstort,

En, rustloosgolvende, een geduchte vuurval word,

Die ramp en onheil dreigt aan de omgelegen volken.

De dampen schenken hen een ongewoon sieraad,

En kleên hen ruw en ruig in glinstrend ysgewaad.

Het streng saizoen staat 's nachts het keurvolk meest te schroomen;

Dan stookt het vuuren van geheele dennenboomen,

En zet 'er zich rondom, en onderhoud elkaêr

Van maagschap, vaderland, verwinning of gevaar;

Of poogt met huid en vacht zich voor de lucht te dekken,

En slaapt by 't vuur totdat de Hopliên 't heir doen wekken.

Hy toont zyne echtgenoote, op deezen hoogen top,

Den trotschen zegeboog die Rome Augustus wydde,

Nadat zyn arm het Ryk van allen kryg bevrydde,

De bergliên overwon, en Janus tempel sloot.

De grootsche stad, verrukt door 't heil dat zy genoot,

Bewees haar mogenheid aan de overwonnen volken,

En stichtte op de Alpen een' triomfboog in de wolken,

En stelde Augustus beeld op 't bouwgevaart' ten toon,

Zo hoog, als of al de aard' zich neêrboog voor zyn' troon.

Op 't onbezwalkt azuur met onbenevelde oogen.

Een heir van aadlaars, 't welk zyn nest op rotsen bouwt,

Vergadert zich byeen zo ras 't den Prins beschouwt;

Vliegt zuidwaart op, en klapt de vlerken onder 't ryzen,

Als of 't hem hier verbeidde om hem den weg te wyzen.

De Held berst juichende uit: Gy hebt myn' wensch voldaan,

ô Jupiter! 'k neem bly dees heilvoorspelling aan.

De zorgen, ongewoon zo ver, zo hoog te zweeven,

Ontzonken onbemerkt zyn hart op deezen togt.

Hy denkt aan Pizoos haat, noch Cezars achterdocht.

De vrede van zyn ziel straalt uit zyn vrolyke oogen.

Hy ziet zyn dierbre Gaê niet minder opgetoogen.

Waar zyn wy? roept zy uit. Hebt gy me aan de aarde ontvoerd?

Wat wekt toch, zegt de Held, de vreugd die ons ontroert?

Gy lagcht my minzaam aan, terwyl uw traanen vloeien.

'k Gevoel myn ruime borst van waar genoegen gloeien.

Ik adem met de lucht een zuivre blydschap in.

Wat is die blydschap kalm! geliefde Hartvriendin!

Wie dacht dat deeze plaats ons dit geluk zou schenken?

Smaak al de zoetheid van te zyn en van te denken.

Wat heil geniet de ziel van haar bestaan bewust!

Gewis, dit is 't verblyf der liefelykste rust.

De graauwe wolken, die rondom de bergen zweeven,

Zyn ver beneden hem, die uit dit luchtgebied

Volstrekt niets anders dan een woeste waereld ziet.

Nog hooger ziet men niets dan blinkende woestynen,

Dan ysgebergten die kristallen rotsen schynen;

Waarop de gouden zon geen' andren invloed heeft

Dan dat ze aan 't zuiver wit de schoonste kleuren geeft.

Het water is als de aarde in marmersteen herschapen.

Natuur schynt daar, verstyfd, den slaap des doods te slaapen,

En brengt noch groeibaar noch beweegend leeven voort.

Geen sterveling hoe stout, heeft ooit dees rust gestoord.

De groote voedster van rivieren, meiren, beeken,

Die, uit dees voorraadschuur, naar oost en west verspreid,

Het aardryk zeegnen met gewenschte vruchtbaarheid.

Deeze yskolk vormt voor 't oog hier bergen, ginder dalen,

En berst somwylen door de kracht der zonnestraalen

Met donderend gekraak aan brokken van elkaêr,

En stort den reiziger in aaklig lyfsgevaar,

Als hem de dood begrimt uit de opgesperde klooven.

Daalt van de hoogte allengs, langs paên met ys bevloerd,

Tot in de sneeuwvalei; die 't heir op nieuw ontroert,

En door haar trillingen gestadig dwingt te beeven.

Een van de stroomen, die van 't hoog gebergte streeven,

Golft onder dees valei met akelig geluid,

En doet haar siddren als zyn doortogt word gestuit.

De Veldheer tracht elks moed door zynen moed te wekken.

Hem van den hoogen top der barre rotsen na;

Hem, die zyn' weg vervolgt naar 't fier Mediola.

En schoon hy 't ysgebergte in dees bevrozen streeken

Het zwaarbesneeuwde hoofd nog ziet ten hemel steeken,

Door lenteluchtjes zich verkwikt voelt en gestreeld.

De blydschap groeit in 't heir, nu 't zich al 't schoon verbeeld

Van 't fier Itaalje, dat de wet geeft aan de volken.

De zon verdunt allengs de dikke en graauwe wolken,

Die al het land beneên verborgen voor 't gezicht.

Zy schiet op 't vlotte zwerk, hoe uitgestrekt, haar licht,

En doet het wyd en zyd met sterken luister praalen,

Op 't wonderbaarst verguld door 't goud van haare straalen.

Daar scheurt het grootsch gordyn; daar dryft het zwerk uit een.

't Verwonderd krygsvolk ziet nieuwsgierig naar beneên

Op 't ryk tooneel, en durft zyn oogen naauw' betrouwen.

't Ontdekt gebergte en dal en bosschen en landouwen;

En wyst het geen 't ontdekt al juichende aan elkaêr.

Men word de hoofdstad der Salassiërs gewaar,

En 't oord, daar de onafklimbre en steile rotsen ryzen,

Wier aanzien 't moedig hart van Hannibal deed yzen;

Die hy, wien sneeuwgevaart' noch yskolk wederstond,

Met bittren spyt beschouwde, en onafkoomlyk vond;

Totdat hy in de rots, door onophoudlyk slaaven

En kracht van vuur en staal, een' weg had af doen graaven.

Die fiere vyand der Romeinsche mogenheid,

Had, schoon hy 't weinig dacht, dus zelf den weg bereid

Die haar gebied tot Rhyn- en Elfboord uit zou strekken.

De rotsen, die dit pad als halve welfsels dekken,

Verbaazen 't stoutst gezicht; langs dit ontzaglyk spoor

Streeft Druzus dappre Zoon de Roomsche benden voor

Naar Eporedia; daar hy de blyde dalen

Met jongontsproten kruid en frisch gebloemt ziet praalen

't Gebergt verheft, als 't bosch, in 't prille jaarsaizoen,

Alom de fiere kruin, getooid met lentegroen.

De liefelyke zon vertoont den Held haar glanssen

Vandaar ze uit de oostpoort ryst tot aan de westertranssen.

Dus trekt hy met zyn volk voorby Novaria,

En rust van zynen togt in 't grootsch Mediola,

En buigt zich vrolyk neêr, en kust de Auzonische aarde.

ô Zegenryk gewest, dat zo veel helden baarde;

Dat onze Scipioos en Catoos hebt gevoed!

ô School van kunsten en verwinnaars! zyt gegroet.

Dus spreekt de Prins, verrukt door 't vaderland te aanschouwen.

Waarin de lente woont met al haar zaligheên?

Wie schildert stad by stad gebouwd van marmersteen?

De bergen, ryk van wild, wier lommerig boschaadje,

't Emonisch Tempe tart in uitgestrekt plantaadje,

Van olm en pyn en eik en populier en esch

En bloeiende castanje en staatige cipres

En weelig moerbeiwoud? Wie maalt de pracht der dalen,

Waarin de perzik bloost en groene olyven praalen;

De kers, uit Pontus door Lucullus aangebragt,

By dadel, abricoos en pruim en appel lagcht;

De vruchtbre wyngaardrank zich om 't citroenloof strengelt,

Of purpren trossen met granaatenbloesem mengelt;

De hoven, waar de vyg en harde amandel bloeit,

Welriekende saffraan, laurier en mirthe groeit,

En roozen en jasmyn den eêlsten geur verspreien?

Wie schildert de akkers en verrukkende valeien;

De landrivieren, die op 't hoog gebergte ontstaan,

Met dartelenden zwier ten waterreie gaan;

Terwyl hun stroommuzyk bevallig word vervangen

Door 't nachtegaalen choor, met keur van boschgezangen;

De myn van eêlgesteente en allerlei metaal?

De ryke marmergroef, 't getakte zeekoraal,

En al de wondren die zich in dit oord vereenen?

De lente tooit al 't land in nieuwe praalgewaên,

En kweekt gebloemte en loof voor d' Overwinnaar aan,

Die vast zyn' weg vervolgt langs 't pad door hem verkoren.

De bruisschende Eridaan, op 't hoog gebergt geboren;

Die in de fabeleeuw den rang eens Stroomgods won,

En 't golvend graf was van den trotschen Faëton;

Die in zyn' fieren loop door hartverrukkende oorden

Zyn zilvren baaren rolt langs rykbebloemde boorden,

Bepaalt de vordring van den braaven Veldheer niet.

Hy groet Placentia in 't blaauwende verschiet;

Placentia, beroemd door schoonheid en vermogen,

Weleer rampzalig door de Punische oorelogen.

De groote heirbaan die van hier naar Parma leid,

Door held Emilius zo prachtig geplaveid,

Toont hem de Trebbia in kronkelende zoomen;

En voert hem, op zyn' togt, dwars over zes paar stroomen,

Langs zes paar bruggen, tot hy Mutina beschouwt.

De stad ziet uit haar' wal 't bekoorlyk moerbeiwoud,

Dat hier zyn' aanvang neemt en eindigt aan de stranden

Die 't Adriatisch meir met bruisschend schuim doen branden.

ô Digtbelommerd woud, dat, na verloop van tyd,

Minerves kunstryk hof zal worden toegewyd!

De bonte zyworm zal u d'eêlsten roem doen winnen

Door in uw' groenen kreits zyn gouden draên te spinnen.

Thans schenkt de wyngaardrank u nieuwe aanloklykheên

En slingert weelig zich om uw beschorste leên,

Alsof ze uw vruchten met haar trossen wilde paaren.

Uw grond is hier en ginds bedekt met graanryke airen,

Met violieren en met leliën omgroeid;

Het vet Bononië, 't welk van olyfsap vloeit,

Vergroot uw schoonheid door de pracht van zyn landouwen.

Vanwaar held Julius, in hagchelyker tyd,

Het aaklig sein gaf van den wreedsten burgerstryd;

Toen hy in 't magtig Rome een' naaren doodsangst wekte;

Toen hy den vruchtbren grond met heldenlyken dekte;

Pompejus overwon, en Cato wyken deed.

De fiere Rubicon, die nu dien ramp vergeet,

Ziet over zynen stroom Germanicus zich spoeien,

Tot in Ariminum, waarlangs de golven vloeien

Van 't Adriatisch meir. De grootschgesierde stad

Vertoont hem by haar vest 't Flaminiaansche pad,

Dat hier zyn' aanvang neemt en reikt tot Romes muuren.

't Geleid hem langs een' weg van meer dan dertig uuren,

Naar 't Apenynsch gebergt. Hy trekt den nieuwen wal

Van 't prachtig Fanum in, dat eertyds Asdrubal

Met al 't Carthaagsche heir zag op zyn' bodem sneeven,

En zich ten tempel van het bly geluk verheven.

Bevallige landouw, die ieders oog bekoort,

Het zy ge aan Ceres of aan Bachus toebehoort,

Of met den eernaam van Pomones hof moogt praalen!

De Mantuaner kon alleen uw' luister maalen.

Wat doet de heirbaan hier zich prachtig op voor 't oog!

Zy voert de helden langs Metaurus vloed omhoog.

Nuceria ziet reeds Germanicus verschynen

Op 't Itaaljaansch gebergt, de staatlyke Apennynen,

Wier noorderzyde zich aan de Alpen grootsch verbind,

En daar zich nagebuur des hoogen hemels vind.

Men zag hunn' zuiderkant Sicilië bewaaken,

Eer nog de golven die geduchte keten braken;

Nu eindigt ze aan de kolk waar Scilla huilt en bast.

Dus strekt dees bergenry, met pyngeboomt belast,

Zich uit door al het land; heeft de Opperzee aan de eene,

En aan haare andre zy' de golven van Thireene;

En baart uit haaren schoot den vorstelyken stoet

Der breede stroomen, die Itaalje door hunn' vloed

De blyde vruchtbaarheid der gronden doen genieten,

En in de beide zeen hun waterkruiken gieten.

Een deezer bergen voed de wydberoemde bron

Waaruit de Tiberstroom zyn' schoonen loop begon,

Eer hy op zynen togt, in 't kronklend ommezwieren,

De waterhulde ontfangt van veertig zyrivieren,

En Latium begroet; weleer Vorst Faunus ryk,

Latinus wettig erf, en Prins Eneas wyk,

Die in dit gastvry oord, vermoeid van ommezwerven,

Na Trojes droeven val den scepter mogt verwerven.

Sints zag de Tiberstroom, lang na Eneas togt,

't Aêloude Latium aan Romulus verknocht;

Hy zag dien stouten held den dappren nabuur boeien;

Hy zag het jeugdig Rome op zeven bergen groeien,

Totdat de schoone stad Vorstin wierd van 't heelal.

Thans kust hy haaren voet, en stroomt door haaren wal,

En schept altoos vermaak in 't onvermoeid beschouwen

Van al haar tempels, en paleizen en gebouwen,

En waterleidingen, de waereld door vermaard.

Verschynt Germanicus aan zyn bebloemde boorden

In 't sterk Ocriculum. Hy had in hooger oorden,

De ry der heuvlen van Trebellium begroet,

En 't grootsch Mevania, waardoor Clitumnus vloed

Met zachte baaren ruischt in weelige valeien,

En al de rundren, die naby zyne oevers weiên,

Tot grooter luister der Auzonische offerpracht,

Bevallig optooit met een hagelwitte vacht.

Men zond van zynen boord reeds honderd witte stieren

Naar Rome, op 't feest des Helds geschikt tot offerdieren;

En vaatwerk vol van 't nat dat uit de stroomwel vloeit,

Opdat hun kruin daarmeê by de offring word' besproeid.

Tot aan den berg Soracte, omringd van groene dreeven,

Vol gouden vruchten, waar verkoelend sap in zwelt,

En zag nu 't zalig oord waardoor de Tiber snelt.

Zich in het ruim verschiet op 't luisterrykst beschouwen.

Het krygsvolk onlangs uit den legerdienst geslaakt,

Dat met een gloênde drift naar huis en maagschap haakt,

En hoopt na 't stryden rust in 't vaderland te erlangen,

Wyst aan elkaêr de Stad met traanen op de wangen.

Nu denkt niet een van hen aan 't uitgestaan gevaar.

Hun ziel vliegt reeds vooruit naar haartstede en altaar.

Ziet, ziet, roept elk, terwyl zyn vreugdetraanen stroomen,

ô Krygsgenooten! ziet, daar ryst het magtig Romen.

Al 't heir wend op dien kreet zyne oogen derwaart heen;

't Juicht: Rome! Rome! en mengt zyn galmen ondereen.

Men ziet de vrolykheid uit 's Veldheers oogen straalen.

Men hoort den naam der Stad met handgeklap herhaalen;

De klank, terug gekaatst van berg en heuveltop,

Voert telkens Romes naam in 't hooge luchtruim op.

Streeft, twintig mylen ver, hem op de heirbaan tegen.

De nagebuur snelt aan, verrukt door 's Veldheers lof.

Waar hy met Livia 't gewoel ontweek der wallen;

Waar zy de lauertak, haar in den schoot gevallen,

Gegroeid ziet tot een' boom, die 's Overwinnaars hoofd

Een' onverwelkbren krans op 't zegefeest belooft.

Hier word het Vorstlyk Paar, na uitgerekt verlangen,

Verheugd door Titus en Emilia ontfangen.

Zy melden dat in 't Oost nog 't vuur des oorlogs blaakt;

Dat zich Agrippaas slaaf gestadig sterker maakt;

Dat Cezar naauwlyks weet hoe 't staatsgevaar te keeren,

En 's Prinsen onderstand onmooglyk kan ontbeeren.

Dees blyde tyding stelt Germanicus gerust.

Een grootsch gezantschap af naar Izis tempelchooren,

Opdat de waarheid der verwinning word' bezworen.

De Egiptische Godin belgt op deez' dag zich niet

Dat ze in haar heilig bosch aan andren offren ziet.

De Priesterlyke rei, in Romes wal vergaderd,

Is, staatlyk uitgedost, reeds tot in 't bosch genaderd.

Men richt een outer op voor Juno, voor Jupyn,

En Mars, die van den eed getuigen moeten zyn.

Germanicus verschynt met al zyn heldenschaaren,

In prachtig krygsgewaad, bekranst met lauerblaêren.

Hy zweert de waarheid der triomf met luider stem,

En al het leger zweert die waarheid nevens hem.

Men slagt een' jongen stier met achtbre plegtigheden,

Op 't steeken der trompet en 't storten van gebeden;

En naauwlyks is een eind van d'offerdienst gemaakt,

Wanneer een bode van Tiberius genaakt.

Hy roept voor 't leger uit: Dat Cezar, in vertrouwen

Dat Rome de eer zyns Zoons met blydschap zal aanschouwen,

Aan de achtbre burgery op 't feestmaal, hoofd voor hoofd,

Een Vorstelyke gift uit 's Prinsen naam belooft.

Dees mildheid word geroemd door al de legerdrommen.

Neemt afscheid van zyn heir met deeze heusche taal:

Romeinsche helden, die door uw verwinnend staal

De fiere volken van Germanje hebt doen beeven;

Held Varus schim verzoend; Arminius verdreven;

Uw heiligdommen door uw dappre vuist ontzet,

En Staat by Staat verknocht aan Romes achtbre wet!

Nooit zal Germanicus de dapperheid vergeeten

Waarmede uw yver zich voor Rome heeft gekweten.

De Raad en Cezar zyn van uw beleid voldaan.

Vier uwer Hoofden word de zege toegestaan;

Apronius, wiens moed de Rhyn en Mein verweerde;

Den dappren Silius, die Arpus trots verneêrde;

Cecina, die het heir des vyands heeft vernield;

En Titus, mynen vriend, die my het lyf behield.

Deelt in uws Veldheers roem, ô dappre keurgenooten!

Deelt in zyn glori, die gy yvrig hielpt vergrooten.

Dat elk, die onder my in 't heir heeft uitgemunt,

Het blyk van eer ontfang' door Rome aan hem vergund,

En thans zyn heldendeugd zie door myn hand beloonen.

Hy spreekt: deelt muur- en eik-, laurier- en mirthekroonen,

En wapens en geweer, armringen, eergewaad,

En gouden ketens uit; heft dien tot hooger staat;

Schenkt deezen Ridders rang; aan andre legermakkers

Gezwinde paarden; en aan de uitgedienden, akkers;

Opdat hun ouderdom den verdren levenstyd

By eigen huis en haart met stil genoegen slyt'.

Hy ziet de erkentnis uit elks vrolyke oogen straalen,

En hoort hen duizendmaal hun sterk gejuich herhaalen.

Den grootschen feestdisch voor het leger toegesteld.

Bellones tempel, door de Priesterschaar ontsloten,

Vergast Germanicus en al de Roomsche Grooten.

Ontsluit het prachtig Rome alreede, in oord by oord,

De trotsche poorten van zyn zevenhonderd tempels.

Men hangt festoenen om de posten; dekt de drempels

Met meien en gebloemte; en al de vriendenstoet

Des grooten Veldheers streeft hem vrolyk te gemoet,

Om in de glori van zyn zegepraal te deelen.

Wat voelt Germanicus zyn hart door blydschap streelen,

Daar hem Prins Druzus groet met zyne wedergaê;

Daar hem zyn moeder zelf, de wyze Antonia,

Vier van zyn spruiten toont, vertrouwd aan haare zorgen:

Nooit zag de Veldheer, nooit zyn gaê gewenschter morgen.

De galleryen van het prachtig capitool,

De zitplaats van den Raad, der Redenaaren school,

Waarin de weetenschap van Memsis, van Athenen,

En Rome dag aan dag zich onderling vereenen,

Vervuld met tafelen aan de eene en de andre zy',

Verwachten met verlangst de Roomsche burgery

Na 't einden des triomfs, om in die ruime zaalen

By honderd duizenden haar luisterryk te onthaalen.

Men heeft in Cezars hof met grooter staatlykheid

Voor Prins Germanicus een' grootscher disch bereid.

De noodiging is door de Raaden aangenomen.

Het Burgemeesterpaar, dit jaar in dienst van Romen,

En Vorst Tiberius ontslaan zich van deeze eer,

Opdat geen rang op 't feest 's Verwinnaars rang verneêr';

En Cezar deed, ten blyk van onderling vertrouwen,

Den Veldheer melden dat hy de inkomst zal aanschouwen.

Terwyl 't de feesten telt die 't van zyn' Zoon verwacht;

En overlegt hoe bly het de uuren zal verdeelen

By ren- en- loop- en- kamp- en scherm- en worstelspelen,

Of dierenstryden, of wat meer het oog bekoort.

Der Zanggodinnen stoet siert, in een ander oord,

Het hof, waarin de geest van Accius zal zweeven

En 't Grieksche treurspel in Latynsche taal doen leeven;

En waar Terentius of Plautus jokkerny

Den aart zal maalen der Romeinsche burgery;

Of waar het eêlst vernuft den eerprys zal ontfangen

Van treffend kunstmuzyk, of grootsche zegezangen.

Dus word alom met vreugd en yver toebereid

Wat 's Prinsen glori eischt, of Romes mogenheid.

Men doet den breeden weg met lentegroen bestrooien.

Augustus prachtig hof toont met den dageraad

Zich weidsch omhangen met Assirisch pronksieraad,

Tapisseryen, die aan 't marmer luitser geeven,

Met al de ryke verw van Iris boog doorweeven.

De vormverwisling, waar Ovidius van zong,

En Maroos kunst, die naar Homerus lauren dong,

Verschaffen keur van stof tot prachtiger tafreelen.

Minerve zelf heeft door haar Phrigische gespeelen

Die schoone ontwerpen in borduursel afgemaald;

En 't kunstgebloemte, door de schilderende naald

Daar om gevlochten, twist om d'eerprys met de roozen

Die in festoenen om de hofkolommen bloozen.

De Raad, de Ridderschap, 't heeft al zyn huis gesierd,

Dewyl gantsch Rome met den Veldheer zegeviert.

En lagcht het aardryk toe met vriendelyke glanssen.

Het helder luchtazuur vertoont geen enkle wolk.

De dag is vrolyk als de harten van het volk,

Dat reeds gelyk een zee begint naar 't veld te stroomen;

Zich schaart langs al den weg; de daken en de boomen

By duizenden beklimt, niet zonder lyfsgevaar.

De wierook knapt en kraakt, door Romes Priesterschaar

Op staatlyke outers langs den heirweg aangestoken,

En vult in 't flikkeren de lucht met de eêlste rooken.

De Roomsche Raad genaakt, gedost naar zynen staat,

Met purpren zoomen om 't Raadsheerlyk wit gewaad,

Op roode schoenen en met lauren om de hairen;

Gevolgd door 't Priesterschap, bekranst met groene blaêren,

Aan elk der Goôn gewyd waarvan zy dienaars zyn.

In 't achtbaar midden pronkt de Priester van Jupyn.

Het kenmerk van den rang waartoe hy wierd verheven,

Zyn zilverwitte muts, waarom de olyfblaên zweeven,

En die op 't prachtigst met den bliksem is bemaald,

Wekt 's volks ontzag, terwyl ze op 't staatlyk voorhoofd praalt.

De fiere Ridderschap van 't albeheerschend Romen,

In witte kleedren, doch met smalle purpren zoomen,

Treed, na de Priesterschaar, de sterke vesten uit.

Twee lyfschutbenden, naar Tiberius besluit

Gelast zich tot een wacht om 's Veldheers koets te stellen,

Zien zich welhaast gevolgd van al hun rotgezellen.

Elk viert den ruimen toom aan zyn genegenheên:

Waar 't Druzus Zoon raakt blyft Tiberius alleen.

Waarin reeds alles tot den optogt is vergaderd,

Of de Overwinnaar treed, op 't saamgemengd geluid

Van snaartuig en trompet, de poort des tempels uit.

Men ziet het purprenkleed, met palmen en laurieren

En starren geborduurd, hem van de schouders zwieren;

Het praalkleed, dat van goud en eêl gesteente gloort,

De roode broozen zyn met paarlen ryk geboord.

Een krans van Dafnes loof versiert de bruine hairen:

Hy draagt in de eene hand een' tak van lauerblaêren;