[p. 144]

Het vyvde boec der spreeckonst,
Vande Reedensneen.

I. Hooftstuc,
Deeling der Reedensneen in Helften, en Derdendeelen.

De vierde Soorte van uitspraec zijn de Reedensneen.

Een Reedensnee is een uitspraec welk een Opperwoort begrijpt. Deeze zijn ooc, gelijc alle andere uitspraeken, Enkelde, of Dubbelde: doch zullen alleen vande Enkelde handelen.

De Enkelde Reedensneen, die ooc mette bloote naem van Reedensnee beteikent worden, zijn dienstich te worden 1 Gedeelt, 2 Onderscheiden.

Onder andere moogen de Reedensneen gedeelt worden, 1 In helften, 2 In Derdendeelen. +  

De Helften, in welke ic de Reedensnee deel, zijn 1 Een Vooropperhelft, 2 Een Naeonderhelft. +  

De Vooropperhelft eens Snees is een voornaemste helft, bestaende uit een Opperwoort, en de Onderwoorden die voor het Opperwoort gesprooken worden. +  

Eigensch. Een Reedensnee can zonder deeze helft niet zijn.

De Naeonderhelft van een Snee is een Slechte Helft, bestaende uit de Onderwoorden, die achter het Opperwoort uitgesprooken worden. +  

Eigensch. Een Reedensnee can zonder deeze helft wel zijn.

Van beide deeze Helften heeftmen Voorbeelden in deeze vier Sneen. De blike doot/ klopt eve stijf/ aende Porten der Rijken/ en aen de Crtjes der Armen. Alwaer De blike/ clopt eve/ aende Porten/ en aende Crtjes/ elc van zijn Snee een Vooropperhelft is: en het ooverige in elk, de Naeopperhelft.

De Derdendeelen in welke ic de Reedensneen deel zijn tweederlei: 1 Sneegronden, 2 Sneecleefsels. +  

Een Sneegront is een Derdendeel van een Snee, bestaende uit het Opperwoort.

Eigenschap. Deeze bestaen alleen uit een Woort: luiden inden Opperwoorttrap: en worden in alle Reedensneen gevonden.

De Sneecleefsels zijn derdendeelen der Sneen, uit Onderwoorden bestaende. +  

Eigenschap. Zy worden in alle Sneen niet gevonden: alzoo't Slechte deelen zijn die inde Onderwoorttrappen luiden.

 +  Deeling in
 +  1 Helften:
 +  1 Vooropperhelft.
 +  2 Achteronderhelft.
 +  2 Derdendeelen: 1 Sneegront
 +  2 Sneecleefsels.


[p. 145]

Deeze zijn op twee wijzen te onderscheiden.

1 Nae haer stof, in 1 Eenwoordige, 2 Veelwoordige.

2 Nae haer Plaets, in 1 Voorsneecleefsels, die voor aen den Gront cleeven, 2 Naesneecleefsels, die achter aen cleeven.

Voorbeelden van al de Derdendeelen, heeftmen inde voor aenge-weeze vier Sneen: alwaer blike/ eve/ Porten/ Crtjes Gronden zijn, uit een Opperwoort alleen bestaende: ende De/ clopt/ aen de/ en aende/ Voorsneecleefsels, de eerste twee Eenwoordige, de twee leste Veelwoordige: maer Naesneecleefsels zijn doot/ stijf/ der Rijken/ der Armen/ de twee eerste ooc Eenwoordige, de twee leste Veelwoordige.