Tweede deel
P was Pauze
Q is Quetzalcoatl
Quetzalcoatl, ‘de brandende spiegel’, ‘de gevederde slang’: mexicaanse god die het land verlaten heeft en op een dag uit het oosten terug zal keren.
Dit zijn de namen van de dagen van de maanden van het religieuze jaar (tzolkin) van de Maja's, zoals vermeld in Het Boek van Chilam Balaam van Chumayel.
Imix: borst, baarmoeder, oorsprong; ic: geest, wind; akbal: groen, fris, teder; kan: geschikt zijn; chicchan: herleid worden, verschrompelen; cimi: ziekte, dood; manik: dag waarop de geest voorbijwaait; lamat: negeren; muiuc: opstapelen; oc: binnenkomen; chuen: put; eb: trap; ben: traag handelen; ix: wrijven, bruin maken, polijsten; men: naar de volmaaktheid toewerken; cib: kaars, kandelaar; caban: het geluid van een aardbeving; eznab: bouwen op fundamenten; cavac: ergens iets uithalen; ahau: God, mens, koning.
Muzikaal bestaat deze passage uit een duet tussen zanger en contrabasblokfluit.
R is Reconstructie
Vraag
Mijne heren,
Wij hebben overwogen u een opdracht te verlenen tot
het uitvoeren van een door u te schrijven en te componeren opera. Uitgangspunt van deze opera zal moeten zijn: de evolutie van en de revolutie in de menselijke verhoudingen. Dit alles met een positieve strekking.
Antwoord A
Mijne heren,
Helaas kunnen wij uw opdracht niet aanvaarden, aangezien het ondenkbaar is dat zeven kunstenaars samen één werkstuk maken. Misschien was een dergelijke kollektieve onderneming in de middeleeuwen mogelijk, toen een gemeenschappelijk geloof de kunstenaars verbond. Thans echter staat de kunstenaar oog in oog met zijn strikt persoonlijke verbeelding.
Antwoord B
Mijne heren,
Helaas kunnen wij uw opdracht niet aanvaarden, want uw formule: ‘de revolutie in de menselijke verhoudingen’, zou noodzakelijkerwijs leiden tot een werkstuk dat is toegesneden op de noden van de dag, terwijl toch het kunstwerk per definitie is bestemd voor alle tijdenbehalve uiteraard het verleden. Mogen wij u suggererenu te wenden tot een groep bekwame en in deze materie grondig gespecialiseerde journalisten? Ongetwijfeld is de sociale revolutie een belangwekkend en in een enkel
geval misschien zelfs noodzakelijk fenomeen, maar zij ligt niet op de weg van de kunstenaar.
Antwoord C
Heren,
Dit soort opdrachten zijn typische illustraties van de manier waarop het establishment de beteugelende verdraagzaamheid uitoefent. Het is niet mogelijk om op deze manier werkelijk tot de revolutie bij te dragen. In tegendeel, op deze manier wordt de revolutie veranderd in een argument van de kontra-revolutie. Daarom is de enige taak van de kunstenaar op dit moment: verwarring scheppen, waardoor de zekerheden van de laatkapitalistische konsumptiemaatschappij ondermijnd worden. De kunstenaars, die zich door u willen laten inkapselen, liggen overigens voor het opscheppen.
De tekst van de vier brieven is ritmisch gestruktureerd in een spreekkoor (koor C). Het tempo wordt aangegeven door vier metronooms (voor iedere brief een) en wordt geleidelijk hoger. De vier tempi zijn: 88, 132, 132 en 168 pulsen per minuut.
S is Sterven
Oehoe!
Mijn meester verklaart, dat zich op deze bergtop met en aan ons zorgend bezig-zijn momenteel de ruimtelijkheid ontvouwt, zodanig, dat het subjekt nu al die entiteiten kan waarnemen, die zich ontsluieren als alle landen van het kontinent. Wijst. Argentinië, Brazilië.
Het is geen illusie. Het is veel, te veel, veel te veel, maar het is niet genoeg, niet genoeg.
Mijn meester verklaart, dat zijn wezen thans gesteld wordt naar de wijze van de herkenning en dat de aanschouwing van verscheidene realia in deze krater hem aanleiding geeft tot het vermoeden van een voorhanden-zijnde, dat
de specifieke mogelijkheid insluit, dat het gezochte identiek is met het gevondene.
Na een uitputtende klimtocht vol ontberingen dalen wij nu af in de Sajama: een uitgedoofde vulkaan.
Wil men het ver brengen in de wereld en de top bereiken, dan moet men de top ook kunnen verlaten en in de top afdalen.
In hun onbevangenheid drukken deze mooie, jonge, onschuldige wezens precies uit, wat ik, lelijke, oude,
schuldige man hier kom zoeken: de moederschoot. Mijn vader heb ik gevonden; waar is nu mijn moeder? Waar is zij, de liefste, de bevalligste, de aanminnigste?
Lieve vrienden! Dat wat... dat wat zich nu ontvouwt... Dit oorspronkelijk bewegen van het complex van verwijzingen begrijpt zichzelf hier als het ter-hand-zijn van het intramundane zijn van het zijn der moederlijkheid. Principia Economica Al Caponensis!
Vlees van mijn vlees, bloed van mijn bloed, bron, oorsprong, oerzwam-moeder! Hij vlijt zich in de paddestoelen.
Het metafysisch meubelstuk, dat zich ontvouwt als moeder. ABC duikt af en toe op van tussen de zwammen, met bloemen om de oren en de nek. Liefde! Liefde! Eenheid! Kommunikaatsie! Luf! Hij begint aan het touw te trekken. Kom, kinderen, kom, kom, kom, kom.
Komt. Het is ons aller moeder. Het is de almoeder, de moedermaatschappij, de moeder n.v.
Cf. J.W. von Goethe, Faust, regel twaalfduizend honderdacht tot twaalfduizend honderdelf.
Nu de avond valt en ik de vrouwen van mijn meester-in het maanlicht-naar het serail geleid, zullen velen onder u vragen: is Erasmus zo verachtelijk, dat hij vrouwen hoedt? Desiderius Erasmus, scriptor van traktaten, die slechts de vrede en het welzijn der mensheid beogen. Noemt men niet al te gauw verachtelijk en lauw hem, die weigert te kiezen tussen twee kwalen? Zou hij daarom zelf krank zijn? Want wat zijn de omstandigheden, die Erasmus hebben gedwongen tot geweldloos verzet en innerlijke emigratie, en die zich manifesteren in het hoeden van vrouwen? Stel u voor. Lang en gelukkig leefden wij samen, ik, mijn meester en zijn vele vrouwen. Misschien waren inderdaad deze vrouwen niet gelukkig. Misschien hadden zij niet genoeg te eten.
Maar er was althans geen strijd. Geweld heerste hier niet.
Ondanks de bijna ideale omstandigheden, namelijk vrede en rust, waaronder zij leven, is niet lang geleden één van de vrouwen van mijn meester ontvlucht uit het serail.
Mr. Wood, Mr. Taft,
adiós.
Mr. Magoon, adiós.
Mr. Lynch, adiós.
Mr. Crowder, adiós.
Mr. Nixon, adiós.
Mr. Night, Mr. Shadow,
¡adiós!
nicolas guillén
Een met woede vermengde droefenis overmeesterde mijn meester,-woede om de ondankbaarheid van het wicht, droefenis om de onbetrouwbaarheid van de vrouw. Hij, de goedheid zelf, had hij haar niet gevoed? Had hij haar niet gekleed, ja bevrucht?
Ongetwijfeld is de afvallige thans de prooi van honger en ontbering, en werpt zij in eenzaamheid haar vrucht. Moeten moeders niet behoed worden voor zulk een beklagenswaardig lot? Maar stil! Ik hoor mijn meester briesend door de uitgedoofde krater rennen!
‘Ik stel voor dat wij niet over een blokkade spreken, maar over een defensieve quarantaine, want het woord blokkade heeft een onaangename, oorlogszuchtige bijklank.’
leonard c. meeker, Deputy of the Legal Adviser
to the Secretary of State,
op donderdag 18 oktober 1962
T is Tijd
De vier verschillende tempi die tijdens de teksten door het spreekkoor in R is Reconstructie door middel van metronooms hoorbaar waren, gaan de muziek beheersen wanneer het beeld voltooid is en zich ontpopt als stenen gast. De muzikale handeling wordt teruggebracht tot de ijzeren regelmaat van metronooms. In deze continue, zich voortdurend uitbreidende accoordeninkoor en orkestwordt de aanwezigheid van het voltooide beeld aangekondigd: de stenen gast klopt.
De stenen gast klopt.
V is Verbeelding
‘Allen, Opus Epistolarum Erasmi, no iii t. i p. 53. De tekst van Beatus Rhenanus heeft: Lieuer Got. De u bewijst, dat
Beatus geen hoogduitsch hoorde terwijl het voor de hand ligt, dat hij den uitgang van lieve en de eindconsonant van God niet nauwkeurig weergaf.’
j. huizinga, Erasmus
De begeleiding van dit duet van Don Juan en Erasmus bestaat uit: gitaar, ‘slagwerk’, altviool en contrabas, allen elektronisch versterkt en gemoduleerd. Dit is wat overblijft van de aanvankelijke instrumentale rijkdom van Don Juan. Het pulserende element, dat, al of niet manifest, de partituur sinds de introductie daarvan door het jongenskoor in P is Pauze, beheerst, wordt hier door de contrabas voortgezet.
W is Wet
De tekst van W is Wet werd ontleend aan Che Guevara's artikel: ‘Schep twee, drie... veel Vietnam's - dat is het parool.’
Deze zang van Bolivia met jongenskoor wordt beheerst door muzikale wetten die in voorafgaande gedeelten van de opera zijn ontstaan. De melodische struktuur die Bolivia zingt, is afgeleid van K is Klacht.
Het jongenskoor zingt de accoorden van het eerste Latijns-Amerika-koor (de Mozart-cadens) in een tijdsstruktuur die is afgeleid van het dominerende ritme uit O is Oordeel. De tijdsproporties van W i s Wet berusten op verhoudingen die ontleend zijn aan de verschillende pulserende elementen in het voorafgaande.
Onderwijl is het eten van de tafel verdwenen; tevergeefs probeerde Don Juan het tegen te honden.
X is De Onbekende Grootheid
Z is Zeggen
Een improvisatie ontstaat waaraan geleidelijk alle musici deelnemen.
Het spreekkoor maakt hieraan een eind door het scanderen van de volgende teksten, waarbij de twee laatste woorden gesproken worden door de koren a en b.
