terug  begin  verder
[p. 57]

*De vrijagie ende het houwelyck *

van Messer Luciaen dela Noce, Edelman Romeyn, ende Iuffrou Magdalene van Rinchorst, Edel dochter in Brabant, gheschiet int Iaer. 563. Van welcke twee gecomen syn diemen nou Vander Noot noemt: Met twee pausen afgedeelt, genomen wt het tweede boeck dat ic van d'afcomst des selfsten geslachts gemaect heb.

Epitalamon.
 
Op dat ick mocht comen tot myn vermeten, 1
 
En op dat myn voornemen word' volbracht:
 
Ghemerct dat nv deur den tyt syn vergheten 3
 
Veel saken groot, voortyden hooch gheacht: 4
5
O Clio goet compt toont ghy toch v cracht//nou, 5
 
En wilt my met v clergye by staen, 6
 
Op dat het werck dwelck onna is volbracht//sou 7
 
Van my deur v moghen worden voldaen. 8
 
 
 
Soo Luciaen Brabant seer goet beuonde, 9
10
En in alder voeghen seer wel ghedaen, 10
 
Het volck seer vroom, seer wijs, en goet van gronde, 11
 
En wilde hy in gheender wys verstaen 12
 
Te keeren weer na syn heer vaders eruen, 13
 
Maer wilde altyt synen oom syn ontrent, 14
15
Want hoepte wel deur hem noch te verweruen
 
Eere, profijt, en menich schoon present.
 
 
 
Maer bouen al hem ouer wel behaghen * 17
 
De vroukens schoon en suyuer van Brabant,
 
Die heur gheensins en hebben te beclaghen,
20
Want God en heeft gheen vrouwen in geen lant,
 
Met alderley deuchden willen verchieren, 21
 
Als hy deurghaens dees edel vroukens doet, 22
 
Want sy syn wys en van goede manieren
 
Schoon en eerbaer, weselyck en som goet. 24
 
 
25
Soo dat dit lant met recht' ghenaemt mach wesen,
 
Die plaetse daer Cupidos pylen syn,
 
Waer mede hy deurwont (quaet om ghenesen)
 
Menich eel hert: swaerlyck met grooter pyn, 28
[p. 58]
 
Want gheen saken in liefden meer doen branden
30
Dan schoonheyt, deucht, ioncheyt en edelheyt,
 
Die de menschen tsamen binden met banden,
 
En leuen doen tot alle vreucht bereyt.
 
 
 
Met dit gheschut werde fellyck doorschoten 33
 
Dees ionghe man, ende vierich deurstraelt 34
35
Van Cupido die hem vry onuerdroten 35
 
(Wiens begryp hem niet en heeft ghefaelt) 36
 
Seer loflyck ghestopt hiel en verborghen, 37
 
In d'ooghen schoon van een seer edel maecht,
 
Lancxt waer hy hem soo sonder eenich sorghen, 39
40
Theurder liefden neerstelyck heeft ghedaecht. 40
 
 
 
*Soo haest als hy dees edel maecht dus schoone 41
 
Beuonden heeft, ende soo triumphant, 42
 
Wert hy ghewaer meer dan hy was ghewoone:
 
Inwendichlyck eenen vierighen brant,
45
En alsoo-seer werden beroert syn sinnen,
 
Dat hy syns selfs voortaen niet meer en was,
 
Maer leefde nv gheheel in heurder minnen, 47
 
En sy wert syn meesterssé op dat pas. 48
 
 
 
Maer syn edel nature maecte hem coene
50
En liefde reyn gaf hem seer goeden raet,
 
En wees hem saen wat hem nv stont te doene, 51
 
Dienende hem die tyt als Aduocaet:
 
Hierom ginck hy by dees' schoone ioncvrouwe 53
 
Die haest aen hem sach en gheware wert 54
55
Dat hy heur iet van liefde segghen souwe,
 
Die hy deur heur mocht draghen in syn hert. 56
 
 
 
En nae dat hy heur eere hadde bewesen,
 
Beghost hy saen tot heur syn reden soet, 58
 
Ick heb' doorsien Ionckvrouwe weert ghepresen
60
Menighe stadt (sprack hy) met goeder spoet, 60
 
In landen vreemt, wyt ende breet gheleghen:
 
Italien en in Griken playsant, 62
 
Daer myn ooghen kennis hebben ghecreghen,
 
Van menighé schoon' vrouwe triumphant. 64
 
 
65
Maer alsoo waer als God ons noch doet leuen, *
 
Heur en heeft my noyt ionghe maecht vertoont, 66
 
Die in schoonheyt soo seeré was verheuen,
 
Als ghy nv syt met gratien ghecroont:
 
Dies men met recht wel gheluckich mach noemen, 69
70
Endé altyts wel prysen met eendracht, 70
 
(Diesghelycx oock moghen heur wel beroemen) 71
 
D'ouders die v ter werelt hebben bracht.
 
 
 
Dry en viermaels sal hy gheluckich wesen,
 
Die ghy reyn maecht sult nemen voor v man,
75
Gheluckigher en vintmen niet dan desen,
 
Die tot deser eeren gheraken can:
[p. 59]
 
En gheen saken en sou ick lieuer wenschen
 
Dan dat ick mocht wesen v dienaer fyn, 78
 
Want soo sou ick my bouen alle menschen
80
Gheluckich wel achten en vrolyck syn.
 
 
 
Siet hier om ist dat ick v nv moet vraghen
 
En bidden v wt goy ootmoedicheyt, 82
 
Dat ghy my toch sonder eenich vertraghen
 
Nv helpen wilt tot dese weerdicheyt, 84
85
Te weten, dat ghy my toch wilt ontfanghen 85
 
Voer uwen man (wilt v hier toe verstaen) 86
 
Op dat ick word' verlost van tswaer verstranghen, 87
 
Dat ick doer v liefde nv heb ontfaen. 88
 
 
 
*Als dese maecht heur aldus hoorde prysen,
90
Van sulcken Heer en frisschen elen man, 90
 
Werde heur hert verheucht met veriolysen, 91
 
Meer dan men wel te recht wtspreken can:
 
Want sy sach heur gheeert ende verheuen, 93
 
Van een ionck man die heur seer wel behaecht, 94
95
Dies heur by naest deur groote vreucht begheuen, 95
 
Hert ende sin, wesende heel versaecht. 96
 
 
 
Sy bleef stil staen ende was vol ghepeysen,
 
En sloech beschaemt heur ooghen nederwaert,
 
Borghende siet heur aensicht tot meer reysen, 99
100
Het welck nae der iongher maechden aert
 
Blosende werdt als een beelt van albaste,
 
Dat eenich man met een constighe hant
 
Met verwe root constich als de ghepaste, 103
 
Gheschildert heeft, om taensiene plaisant. 104
 
 
105
En soo sy nv stil sweech wast goet te mercken,
 
Dat heur ionck hert tot liefden was bekeert, 106
 
Want Cupido hadde teenen verstercken, 107
 
Syn trecxkens heur alreede wel gheleert: 108
 
Want ghelyck sy heur verwonderde seere, 109
110
In de schoonheyt van desen ionghen man,
 
Onstack terstont in heur herteken teere, 111
 
Dit vlammich vier (soomen wel mereken can)
 
 
 
En na dat sy een goy poose had' ghesweghen, * 113
 
Sloech sy soetkens haer ooghen fray op hem: 114
115
Hebbende nv die cloeckicheyt ghecreghen, 115
 
Sprack sy aldus met een seer soete stem,
 
Die soeter was dan het gheluyt der snaren
 
Van Orpheus herpe seer wel ghestelt, 118
 
Waer mede hy (soo de boecken verclaren) 119
120
Verwonnen heeft Plutonis swaer ghewelt. 117-120 120
[p. 60]
 
Hoewel sprack sy, dat ghy myn edel Heere
 
V redenen so wel belegghen cunt 122
 
Dat ghy daer deur een simpel maghet teere
 
Soudt doen verstaen dat ghy heur eere gunt,
125
Soo dat sy heur daer deur mocht laten duncken, 125
 
Dat sy veel meer met schoonheyt waer begaeft
 
Dan sy wel is, en hier deur mocht ontfuncken 127
 
Heur herte moru met crancken troost ghelaeft. 121-128 128
 
 
 
Maer yeghelyck hoort hem seluen te kennen, 129
130
En te verstaen hoe dat al met hem staet, 130
 
Dus doende dan moet ick my wel ontwennen
 
Te verheffen my met een fier ghelaet, 132
 
Al ghelieuet v my aldus te prysen.
 
Want ick wel saen en ghering' can verstaen, 134
135
Deur v ghelaet en versiert onderwysen, 135
 
Dat ghyt om v ghenoechte hebt ghedaen. 136
 
 
 
*Ghelyck ghy dat alsoo wel syt ghewoene
 
Te doen dickwerf onder v ionghe mans,
 
En verheucht v als ghy met woorden schoone
140
Eenighe maecht (die als een slechte gans, 140
 
Veel te ras is om ulie te gheloouen)
 
Bedroghen hebt, dies sy heur vint bescaemt, 142
 
Omdat sy heur soo heeft laten verdoouen, 143
 
En v betrout heeft meer dant wel betaemt.
 
 
145
Hier op sprack nv weer om met goy manieren 145
 
Dees ionghe man roepende synen God
 
Teenen ghetuyghe wel als de goedertieren 147
 
Dat hy sulcx niet en had' gheseyt wt spot, 148
 
Segghende: en laet v toch, o, schoon Ionckvrouwe
150
Niet duncken dat in my sou mogen syn 150
 
Sulcken bedroch, en soo grooten ontrouwe,
 
Gheueystheyt vals' veel ergher dan fenyn. 152
 
 
 
Maer weet voorwaer, dat my v liefde reene, 153
 
En anders niet, dees woorden spreken doet,
155
Die my nv v endé oock anders gheene,
 
Doen bieden lyf, schat endé al myn goet, 156
 
Makendé v daer ouer een meestersse, 157
 
Die daer meé doen moecht al dat v ghelieft.
 
Biddendé v O myn weerde princersse,
160
Dat ghy my toch in dees' sake gherieft. 160
 
 
 
Als dese maecht (Magdalene gheheeten, *
 
En toeghenaemt Iouffrouwe van Rinchorst)
 
Wiens ouders die tyt waren gheseten 163
 
Ontrent Brussel seer eel en wel gheborst, 164
[p. 61]
165
Wel mercte dat dees edel man wt trouwen, 165
 
Syn liefde, goet, en sin heur had verclaert, 166
 
Werde heur hert verlost van allen rouwe,
 
En heeft hem oock heuren sin g'openbaert. 168
 
 
 
Segghende, Heer ick en ben toch niet weerdich
170
Der eeren die ghy my nv presenteert, 170
 
Maer ist alsoo dat ghy noch blyft volherdich
 
In v propoost en daer in persisteert, 172
 
Soo moecht ghy my eerlycken doen versoeken 173
 
Aen myn maghen die soo discreet wel syn, 174
175
Dat sy prysen sullen v goet vercloecken, 175
 
V goet begryp, en v voortstellen fyn. 176
 
 
 
Ick en weet v nv anders niet te segghen, 177
 
Want een goy maecht moet doen heur ouders raet, 178
 
En als sy heur wat goets te voren legghen, 179
180
Moet syt neerstich volbrengen vroech en laet. 180
 
Ghy doet seer wel sprack desen goeden Heere,
 
Dat ghy hier in ws ouders raet wilt doen,
 
Want dat sal v wesen profyt en eere,
 
Maer ick sal voorts varen als minnaer coen. 184
 
 
185
*En hope noch eer langhe te gheraken, 185
 
Deur vrienden goet en op een cort termyn,
 
Diet noch soo wel eer langhe sullen maken, 187
 
Dat ghy schoon lief myn huysurouwe sult syn.
 
Nae dese en meer deser ghelycké woorden,
190
Namen sy orlof, want siet den middernacht 190
 
De de Heeren vertrecken met accorden, 191
 
En ghaf dees twee menich seer soet ghedacht. 192
 
 
 
Gheen van dees twee en costen heur begheuen 193
 
Tot slapen, want heur al te voren quam 194
195
Elcx anders deucht, schoonheyt ende goet leuen: 195
 
Des eens wesen in d'anders herte clam. 196
 
Soo haest als heur Aurora quam vertoonen 197
 
Begost meser Luciaen op te staen, 198
 
En eer Phebus dees ryken quam verschoonen, 199
200
Is hy recht voort tot synen vrient ghegaen. 200
 
 
 
Den welcken hy terstont heeft gaen verclaren
 
De saken heel soo sy waren gheschiet:
 
Syn woorden al gonck hy hem openbaren, 203
 
En haer antwoord heeft hy hem oock bediet: 204
205
Desé man, als hy al dees saken verstonde, 205
 
Werde daer door hertelycken verheucht,
 
En heeft hier op met eenen heusschen monde 207
 
Hem raet terstont ghegheuen wt goy deucht. 208
[p. 62]
 
*Voor allen raet hebben sy goet gheuonden, 209
210
Dat hy tot den Marcgraue soude gaen, 210
 
Om den seluen dees saken te vermonden, 211
 
En vraghen hem hoe hy dit sou verstaen: 212
 
Dus heeft hy hem teenen bequamen tyde 213
 
Als hy hem vant alleen, ghesproken aen, 214
215
En heeft hem al verhaelt int brede int wyde
 
Hoe dat met hem dien nacht was vergaen. 216
 
 
 
Ancelbertus verstaende dese saken, 217
 
Hebben hem oock terstont seer goet ghedocht: 218
 
Wel wel sprack hy, laet vry dit houlyck maken, 219
220
Want sulcx heb ick ouerlang' ghesocht: 220
 
My syn seer wel bekent heur goede maghen,
 
En dese maecht heb ick oock wel ghesien, 222
 
Het soude my voorwaer seer wel behaghen,
 
Mocht dit aldus ter eeren gods gheschien.
 
 
225
Ick sal terstont vernemen (mach ickt leuen) 225
 
Hoedanich dat heur ouders syn ghesint,
 
En oock hoe veel sy souden willen gheuen, 227
 
Met heur dochter weert ende wel bemint:
 
Dus na dat sy van als gheaduerteert waren, 229
230
Hebben sy heur aen heur ouders versocht,
 
Ten houwelyck' om hem met heur te paren.
 
En hy heeft oock synen staet ouerbrocht. 232
 
Dié ouders goet van dese maecht ghepresen, *
 
Hebben heur hier in hoochelyck verblyt, 234
235
Achtende heur wel gheluckich te wesen,
 
En sloten soo t'houwelyck op die tyt: 236
 
In somma t'wert hier vastelyck ghesloten, 237
 
Ende den dach werde gheordineert 238
 
Op welcken sy lustich en onuerdroten,
240
De feest houden souden ongheblameert. 240
De tweede Pause.
 
Io, Pean! Pean, den dach is comen: 241
 
Io, Hiemen! Hiemen, den dach is hier, 242
 
In desen dach moeten syn wech ghenomen
 
Alle tweedracht, perycklen en dangier: 244
245
De maechden ionck, Nymphen ende Dryaden 245
 
Sachmen al om neerstich en diligent: 246
 
Deen maecte daer hoykens, d'ander gheladen 247
 
Quam met Floras, en Sephirus present. 248
 
 
 
In corter tyt werdé verciert al omme
250
Het heel Pallays met tappyten playsant, 250
 
En taefreelen weert synde groote somme 251
 
Van gheldt', en voorts wast noch aen elcken cant
[p. 63]
 
Seer lustichlyck besteken en behanghen, 253
 
Met meyen, lisch, bloemen en ander cruyt, 254
255
In de cappel' saletten ende ganghen,
 
Seer fraey verchiert ter eeren van de Bruyt. 256
 
 
 
*Als Phebus claer syn peerden nv gonck keeren 257
 
Naer d'westen waert dry uren na middach,
 
Sachmen dees' maecht comen met grooter eeren 259
260
Ootmoedelyck gaende sonder ghelach: 260
 
Vergheselschapt met veel schooné Ioncvrouwen,
 
Suyuer en gent, en menighe reyn maecht, 262
 
Naer den tempel om daer also te trouwen,
 
Den ionghen Heer' die heur seer wel behaecht.
 
 
265
Voor heur quammer een goy groote partye, 265
 
Van Constenaers makende groot iolyt, 266
 
Op musickspel met soete hermonye
 
Opt rustichste voorwaer van dien tyt: 268
 
En recht voor heur gonghen met goy manieren, 269
270
Veel maechdekens ieuchdich, ionck scoon en teer
 
Stroyende daer bloemkens tot een verchieren
 
Op dat elck hem soude verheughen meer.
 
 
 
Op dander sy sachmen oock lustich comen 273
 
Den Bruydegom fris ende triumphant, 274
275
Wesendé oock verselt tot synder vromen, 275
 
Met veel eelmans om t'aensiene playsant: 276
 
Comende aldus seer rustelyck ghestreken 277
 
Door des Palleys sale lanck ende wyt,
 
Heeft hy soo wel eenen God daer gheleken, 279
280
Dat yeghelyck hem siende wert verblyt.
 
 
 
Inden tempel stont den dienaer des Heeren, *
 
En was ghecleet met een tamelyck cleet, 282
 
Ghans sonder pracht, om de menschen te keeren
 
Van ydelheyt: hy staende aldus bereet, 284
285
Quamen voor hem dees twee ionghe persoonen:
 
De bruydegom fris endé excellent,
 
Ende de bruyt seer reyn niet om verschoonen, 287
 
Verselt met heur naeste vrienden bekent. 288
 
 
 
Ootmoedelyck en met goede manieren
290
Syn sy ghelyck voor den dienaer vergeert, 290
 
Dewelcke heur vraechde seer goedertieren, 291
 
Waer op sy hem tsamen hebben vercleert, 292
 
Dat sy met danck vry ende onbedwonghen 293
 
Soo quamen daer, dus nam hy vry elcx hant, 294
295
En heeftse soo tsamen deur heurlie tonghen 295
 
Ghebonden met eenen eewighen bant.
[p. 64]
 
Ay-my reyn maecht, wat hebt ghy nv bedreuen? 297
 
Ay-my reyn maecht, wat hebt ghy nv gemaect?
 
In wiens hant hebt ghy v nou begheuen? 299
300
In wiens hant syt ghy nv toch gheraect?
 
Ghy syt schoon maecht nv comen inde handen
 
Van een seer cloeck fris en ionck edelman,
 
Die hier nv is comen wt verre landen,
 
Om v reyn maecht, soomen wel mercken can.
 
 
305
*Adieu, reyn maecht, uwen maechdom ghepresen,
 
Vwen maechdom reyn maecht is nv ghedreycht:
 
Maer ghy en dorft hier vry niet droeue om wesen, 307
 
Want dees eelman is touwaerts wel gheneycht, 308
 
Wt liefden goet endé wt reynder ionsten, 309
310
Verheffende v bouen der werelt schat,
 
Hy is heel v deur der liefden reyn consten, 311
 
Dies hoort ghy v noch te verheughen bat. 312
 
 
 
Ghy en dorft vry oock gheensins niet beclaghen 313
 
Vwen maechdom tot daer toe wel bewaert,
315
‘Want die boomen die goede vruchten draghen 315
 
‘Veel beter syn en weerdigher vermaert 316
 
‘Dan die ghené die niet dan slechte bloemen 317
 
‘Oft bladeren en connen brenghen voort,
 
‘Al willen sy haer daer af seer beroemen, 319
320
‘Der vruchtbaerheyt al meer lofs toe behoort. 320
 
‘Desghelycx oock de roosen soet van geure,
 
‘Sy vallen af sonder eenich profyt,
 
‘T en sy dat die yemant tot synen ceure 323
 
‘Plucke en ghebruyck heuren reuck met iolyt. 321-324 324
325
Dus dan om v wel lofweerdich te maken
 
Maect dat van v comen vruchten playsant, 326
 
En hoe moecht ghy tot goy vruchten gheraken 327
 
Dan door desen elen man triumphant. 328
 
 
 
Hierommé ghy Mercurialiste gheesten, * 329
330
Laet hooren nv het liefelyck gheluyt
 
Van ulie spel, om minsten met den meesten 331
 
Te maken vroé, soo gaende voor de bruyt. 332
 
Als sy nv syn ghecomen inde sale
 
Die om dansen fraeykens was toeghemaect, 334
335
Nam Ancelbert wel als de principale 335
 
De schoone bruyt die sulcx niet en versaect. 336
 
 
 
De Bruydegom oock goy parture vonde, 337
 
Die hy aengreep met synder rechterhant,
 
En dansendé dansten sy een goy ronde,
340
Volghende nae de manier van Brabant: 340
 
Sy dansten wel, en op een seker mate 341
 
Volchden sy oock der instrumenten clanck:
[p. 65]
 
Soo lochtelyck en met blyden ghelate, 343
 
Dat sy van elck daer creghen prys en danck.
 
 
345
Elcx ooghé was seer neerstichlyck gheneghen 345
 
Om int dansen te sien haer wesen goet,
 
Soo dat sy daer yeghelycx ionste creghen, 347
 
En grooten lof met woorden goet en soet:
 
Eendrachticheyt, lanckleuen, prys en vrede, 349
350
Eere, profyt, ghesontheyt, goet en moet, 350
 
Wensten sy heur en al de ghene mede
 
Die comen noch souden van heur eel bloet. 352
 
 
 
*Te wyle sy met dansen besich waren, 353
 
Was Phebus claer int west' onder ghegaen, 354
355
En int oosten quam hem nv openbaren, 355
 
Den auont bruyn ende den nacht quam aen, 356
 
Alreede (siet) quamen heur oock vertoonen, 357
 
Veel sterren schoon hooghé int firmament,
 
En Phebé quam selue den nacht verschoonen, 359
360
Met Hesperus blinckendé excellent. 360
 
 
 
Dus syn nv dan die Heeren en Ioncvrouwen
 
In de salet' volghende na de bruyt 362
 
Ghecomen op dat sy daer tsamen souwen
 
Maken goy chier, en drincken eenen wt: 364
365
De tafelen waren ghedeckt seer reyne, 365
 
Daer teghen stont een ryckelyck buffet,
 
Vol coppen hooch, schalen groot ende cleyne, 367
 
Van siluer fyn en som vergult seer net. 368
 
 
 
Hier werden oock (want twas doen so de wyse) 369
370
In schotelen voort ghebracht wyt en breet, 370
 
Seer veelderley en wel ghecockte spyse, 371
 
Op de tafel soo ghestelt met eendracht: 372
 
En na dat heur de Heeren met fonteyne
 
Wt becxkens schoon vergult hadden verfraeyt, 373-4
375
Syn sy ghelyck na heurlie staet ghemeyne
 
Gheseten, en hebben den lust ghepaeyt. 375-6 376
 
 
 
En op dat oock elcx vreucht soudé vermeeren, *
 
Speeldemen daer seer Rhetoryckelyck 378
 
Een tafelspel voor de vrouwen en Heeren: 379
380
Bewijsendé daer mé practyckelyck, 380
 
Hoe goet dat sijn tusschen man en vrouwe,
 
Ghestadicheyt, liefde, goet ende eendracht, 382
 
En den voorspoet die daer door comen souwe,
 
Hebben sy daer figuerlyck voorts ghebracht. 384
 
 
385
T'weede gherechte was alreé op ghenomen, 385
 
En het bancket hadde langhe ghestaen, 386
[p. 66]
 
Dus sijn sy om op te nemen ghecomen, 387
 
Op dat d'ionck volck dansen sou moghen gaen: 388
 
Als die tafels nv al verschouen waren,
390
Waren terstont die spelieden ghereet, 390
 
Ieghelijck gonck syn conste openbaren,
 
In de ruymé salette lanck en breet. 392
 
 
 
Den tijt die liep soo lichtelycken deure, 393
 
Dat eer sy heur daer voor hadden ghewacht, 394
395
De clock alree gheslaghen had' een ure,
 
Sy dansendé al noch naer middernacht: 396
 
Hier ommé heeft Ancelbertus die Heeré
 
Seer loffelyck en heuselyck gheleyt
 
De schoone bruyt den bruydegom ter eere,
400
Te bedde waerts dat voor haer was bereyt.
 
 
 
*Voorts is van daer tgoet gheselschap ghescheyden,
 
En yeghelyck is na syn rust ghegaen, 402
 
Die ionghe Eelmans beleeft, gonghen gheleyden
 
Heur meesterssen om heuren danck tontfaen: 404
405
Des ander daechs hebben sy diesghelycke
 
Met eerlycke ghenuchte heur verheucht, 406
 
Met musick spel, dansen, en Rhetorycke, 407
 
Vrolyck gheweest tsamen met goeder deucht.
 
 
 
En voorts leyden dees twee soo goede leuen 409
410
In heur houlyck ende eerlycken staet, 410
 
Alle tweedracht was verd' van heur verdreuen, 411
 
En alderley manier van leuen quaet:
 
Soo dat hier in alle de goede menschen
 
Diese kenden seere waren verblyt,
415
Die heur voerspoet gunden en quamen wenschen,
 
Alle gheluck, salicheyt en profyt.
9. goet - T goot 10-12. Bij de opgave der Fauten int drucken deur afwesen des Auteurs by comen worden andere rijmwoorden gegeven, voor reg. 10 ghestelt en voor reg. 12 int velt. Ik heb deze wijziging niet overgenomen, aangezien zij het verband tussen reg. 12 en 13 minder natuurlijk maakt 12. verstaen - T verstaen. 20. gheen - T gbeen 21. deuchden - T deucbden
*B.j.ro
*Een nadere aanduiding omtrent het gegeven van dit gedicht gaf Jan van der Noot in een Rekweste (van 20 Juni 1592?) aan Borgemeesteren ende schepenen der Stadt van Antwerpen. Hij laat daar Apollo uiteenzetten, hoe Jupiter reeds lang te voren een groot dichter ‘in dese landen’ had beloofd. ‘Dat beloeffde ons Jupiter almachtich anderwerven nou wat badt dan duysent jaer geleden, als Messer' Luciaen de la Nosse, edelman Romain van het oudt Troiaens geslachte hem in Brabant quam nederslagen ende paren met jonckvrouwe Magdaleene van Rinchorst, edel dochter in Brabandt oyck van de oude Troianen, die met den coninck Bavo van Phrigien de groote stadt Belgis in dese landen quam stichten.’ (E.H. Floris Prims, ‘De geschiedenis van Jonker Jan Van der Noot toegelicht door de Antwerpsche Archieven’ - Versl. en Mededelingen der Kon. Vl. Acad. 1929, pag. 632-633). Zie ook hierachter, Bijlage II. Van het grote dichtwerk, aan welks tweede boek dit fragment ontleend zou zijn, is verder niets bekend. Vermoedelijk is het (als zo vaak bij Van der Noot) gebleven bij een groots plan en slechts een aanloop tot verwezenlijking; Messer: Messire, Heer; Romeyn: uit Rome; met twee pausen: in twee afdelingen; Epitalamon: Huwelijksdicht.
1comen tot myn vermeten: mijn stoutmoedig plan volvoeren
3ghemerct dat: aangezien
4voortyden: eertijds
5Clio: Muze van het epos en van de geschiedschrijving
6clergye: wetenschap, kennis
7onna: bij lange na niet
8voldaen: voltooid
9soo: omdat
10in alder voeghen: in alle opzichten; wel ghedaen: schoon
11vroom: kloek; van gronde: van inborst
12verstaen: er van horen
13na: naar
14synen oom syn ontrent: bij zijn oom blijven (blijkbaar had hij bij deze zijn intrek genomen; het fragment geeft omtrent deze oom geen nadere bijzonderheden)
*B.j.vo
17ouer wel: uitermate
21verchieren: tooien
22deurghaens: in het algemeen
24weselyck: bevallig; som: sommigen
28eel: edel
30. edelheyt, - T edelheyt.
54. en - T een 63. hebben - T hebhen
33gheschut: schiettuig, pijl
34vierich deurstraelt: met een vurige pijl doorboord
35van: door; vry: heel
36wiens begryp... ghefaelt: (Cupido) wiens juiste inzicht hem niet in de steek heeft gelaten
37loflyck: voortreffelijk; (hem)... ghestopt hiel: (zich)... verstopt hield
39lancxt waer: langs welke weg; hem: n.l. Luciaen; sonder eenich sorghen: zonder enig gevaar te lopen
40theurder liefden heeft ghedaecht: tot liefde voor haar heeft gedaagd (opgeroepen)
*B.ij.ro
41dus: zó
42triumphant: (hier) heerlijk
47in heurder minnen: in liefde voor haar
48meestersse: gebiedster, geliefde; pas: tijdstip
51saen: dadelijk
53by: naar
54haest: weldra
56deur heur: om harentwille
58beghost: begon; saen: weldra
60met goeder spoet: met goed resultaat
62in Griken playsant: in het mooie Griekenland
64triumphant: (hier) heerlijk
*B.ij.vo
66heur en heeft my vertoont: aan mij heeft zich voorgedaan
69dies: daarom
70met eendracht: eendrachtig (stoplap)
71heur: zich
89. (foliëring). B. iij. - T E. iij.
110. desen - T de sen 114-115. T heeft aan het einde van vs. 114 een komma, van vs. 115 een dubbelpunt.
78fyn: trouw
82wt goy ootmoedicheyt: in ware ootmoed
84dese weerdicheyt: dit geluk
85ontfanghen: aannemen
86wilt... verstaen: wil u hiertoe genegen betonen, wil daartoe besluiten
87verstranghen: benauwen
88v liefde: liefde voor u; ontfaen: ontvangen
*B.iij.ro
90van: door; frisschen elen man: flinke jonge edelman
91veriolysen: verblijden
93heur: zich; verheuen: geprezen
94van: door
95dies: daarom; by naest: bijna
96versaecht: verschrikt
99borghende siet haer aensicht: verbergende (ziet!) haar gezicht; tot meer reysen: meerdere malen
103als de ghepaste: zoals het behoort
104om taensiene plaisant: aangenaam om te zien
106bekeert: gebracht
107teenen verstercken: om (aan de zaak) kracht bij te zetten
108syn trecxkens.... gheleert: haar zijn kunstgrepen al goed doen ervaren (haar dus ook in liefde doen ontsteken)
109heur verwonderde.... in: verwonderd, verrukt was.... over
111onstack: ontbrandde
*B.iij.vo
113goy poose: hele tijd
114fray: schoon