VAN ONGHEOIRLOFDE MINNE      Die scriven soude int openbaer  Dat elken mensche te wille waer,  Die soude vro op moeten staen.  God en heeft so nye ghedaen 5  Dat allen menschen wel ghenoechde.  Dat hi na sinen wille voechde  Dat en ghenoechde den menschen nye.  Dat vintmen wael in Genezie  Ende in Moyses ander boecken. 10  Wat woud icket dan verzoucken  Elken mensche te wille te spreken?  Die sorghe wil ic laten steken  Ende dichten na mijns selves sin.  Ist dat ic yet scrive hier in 15  Dat den enen of oec den anderen  Niet en ghenoecht, die mach gaen wanderen  Ende latent anderen luden lezen,  Dien dit donct bequamelic wesen.  Het en is niet onbequaem 10  Te scriven van eer ende van schaem,  Van goede te scriven ende van quade.  Men moet van onraet ende van rade  Ende van ghecken bi wilen scriven  Ende oick van guede ende van quade wiven, 15  Op datmen deen van dander scheyde.  Men moet ymmer weten beyde,  Salmen teen voer tander kyesen.  Men mach gheen eer daer by verliesen  Datmen schandelike dinghen lest. 30  Hoe soudmen weten welc waer tbest,  Daer en most quaet onder sijn?  Waer alle dinck goet ende fijn,  Soe en soudmen nerghent vinden quaet.  Mit allen dinghen dattet dus staet. 35  Had onrecht ye gheweest doot,  Rechts en hadde ghesijn gheen noot.  Waer gheen schande, so en waer gheen eer.  Waer gheen knecht, so en waer gheen heer.  Sal die doecht hoghe staen, 40  Diltheit moeter onder gaen.  Bij onghevoeghe kentmen tghevoech.  Den verstandelen ist ghenoech  Gheseit mit corten overlope.  Ic en hebbe des ghenen hope, 45  Dat ic dit wercskijn sal volbringhen  Onghestraft van zonderlinghen  Menschen die van wille sijn.  Nochtan so meynt die redene mijn  Van ongheoerlofder vulre minnen 50  Te spreken ende van wat sinnen  Dat menschen voertijts hebben gheweest.  Die vander quader niet en leest,  Die en weet niet wat die goede is,  Ende sal hi sgoets werden ghewis, 55  Soe moet hi ymmer tquade kennen  Ende schuwent dan mit allen sinnen.  Hoe salmen weten der minnen macht,  Men en moet eerst weten hoer gheslacht,  Hoe menich vierndeel dat si heeft 60  Ende hoe elc van vieren leeft?  Dat moetmen weten by minen vermoede.  Dat quade woent vaste bijden goede,  Die schande woenet bijder eer,  Onverstant woent bijder leer. 65  Sal goede minne werden beseten,  So moetmen wel hoer zwacheit weten,  Op datmen die mit naersten scuwe  Ende hoer doecht vaste truwe.         Minne die ongheoerloft heet 70  Heeft ghewrocht wel menich leet.  Si is in allen graden quaet.  Daer om ist recht datmense haet.  Twaer oeck schade ende yammer groot,  Waer si niet arm ende ghinghe om broot: 75  Want waer si rijck, sy schendet al,  Dat is off ymmer wesen sal.  Si sijn doch alle vermaledijt  Van Goeds monde, des seker zijt,  Die sulker minne ye gheploghen 80  Ende al die daer om al smarte doghen.  Want wye dat sulke minne drecht,  Die verboert sijn lijff mit recht,  Als God selver ons doet weten.  Het en sal doch ghene minne heten, 85  Want het is een duvelye.  Doch is sy van manieren drye.  Die eerste is onsprekelike.  Dander is bekant dier ghelijck.  Die derde is sondich ende quaet; 90  Mer natuer werct die daet.  Die eerste is der naturen teghen:  Daer om soe heeftse God versleghen  Menich ende menigherhande  Mit vier, mit sulfer ende mit brande. 95  Vijff steden dede hi versincken,  Om datmens langhe soude ghedincken  Ende anxte draghen voer die plaghe.  Nochtan so doetmense alle daghe  In Ytalyen openbaer 100  Ende en achten der schanden niet een haer.  Die sonde laet ic staen bezyden:  God billic en souds niet lyden.  Die valsche luden, die vule honden  Leven meest in sulker zonden 105  Ende en schamen hem des niet.  Ter werlt en is gheen vulre diet.  Wiven te slaen dat donct hem eer.  Die mannen schelden ymmermeer;  Mer sy en willen niet ten zwaerde. 110  Het sijn rechte ghieren van aerde.  Goet te gaderen tallen tijden  Ende hongher groot daer om te lijden,  Hoeren nabueren oec te schenden,  Dese dinghen sy doen mit ghenenden: 115  Ende nymmermeer te spreken duecht  Vander wijfliker yuecht,  Dat hebben sy al natuerlic in.  Onghetru so is al hoer sin.  Si en sijn nerghent toe bereyt, 120  Dan tot groter herrenscheit.  Verraet, verghiffenisse, loghentael  Ende roverye hebben die sale  Van Ytalyen al beseten.  Dat en wort hem nymmermeer verweten, 125  Dan alle daghen ende alle uren.  Daer sijn die scoonste creaturen  Van vrouwen, diemen vinden mach,  Ende waer die meest sijn int ghelach  Daer sijn altoes die vulste mannen. 130  Tis wonder dat God van danne  Ymmermeer sijn toern off haelt.  Doch si worden wael betaelt:  Want God plaechtse alle daghe  Mit menigherhande zware slaghe. 135  Sy en sijn nymmermeer, tot gheenre tijt,  Sonder oerloghe offte strijt:  Die een pertye dander yaecht:  Sy en sijn nymmermeer ongheplaecht.  Ten is gheen volck, dat donckt my, 140  Dat billicx meer te bescimpen sy:  Ende nu willen dese onwaerde sotten  Alle der werlt bespotten,  Dats him van aerde in gheboren.  Hier aff en willen wy niet meer horen: 145  Want die materi is hatelick.  Doch die vrouwen [sijn] suverlick,  Sedich ende bequaem te minnen;  Maer men macher niet an winnen.  Si leven veel in onghemoede. 150  Dat doen dwanc sloten ende nauwe hoede.         Die ander maniere van deser minnen  En salmen oick voer gheen liefte kinnen:  Want het is een beestelic leven,  Dat oick niet lichtelic en is verghe ven. 155  Het is in woerden ende in daden  Van kersten menschen te versmaden.  Het is den heyden bet ghelijck  Dan den luden van kerstenrijck:  Want die heyden ende die honde 160  Kavelen even veel die zonde.  Dat is mit beesten omme te gaen  Ende liefden daer te legghen aen.  Het is hier voertijts wael gheschiet  Onder theydelike ghediet, 165  Want sy en houden ewe noch wit,  Dan dat him der ghenoechden sit,  Dat doen sy na hoers selfs behaghen.  Hier voertijts, in ouden daghen,  Alsomen inden geesten lest, 170  So heeft eens conincx dochter gheweest,  Die Pasipeus was gheheten.  Haer vader was Minos van Creten.  Pasypeus, dese creatuer,  Was van menscheliker natuer 175  So onghetempert ende blindt,  Dat sy enen stier heeft ghesint,  Daer sy hoer ghenuechte mede dreef.  Om dier vreemtheyt ic dit screeff,  Want het is een wonderlic dinck. 180  Altoes si bijden stier ghinc,  In bosscher, in anger ende in weyden  Ende plach hem schoen gras te bereyden,  Haver ende dat hem wael voede.  Dus was die stier in haren moede. 185  Gheens mannes en roecte si  Ende bleeff altoes den stier bi.  So onnatuerlic was dat wijff,  Dat si hoer menschelike lijff  Voechde tot eens be[e]stes vrede. 190  Nu hoert wonder wat si dede.  Die vrouwen en sullen hem toirnen niet  Om dat ic scrive dat is gheschiet.  Al dede dat wijff ontemelike daet,  Ten zwacket niet die wijflike staet. 195  Off een man waer een verrader,  Dair om en sullen die mannen allegader  Sulker ondaet niet ontghelden,  Wantmen dier ghelijc vindet selden.  Dese Pasipheus dede maken 100  Van houte ende van linnen laken  Een coe recht ghecontrafeyt  Mit eenre coehuyt ombeleyt.  Daer scickede si hoer selven in  Ghevueghet na horen vulen sin. 105  Die stier, die hoer so stont in waerden  Voer allen menschen opter aerden,  Bekende daer des beestes schijn  Als off si levende hadde ghesijn:  Die vrouwe ontfinck daer opten pas. 110  Dus plachsi daghelicx hoer ghedwas  Mitten stier also te driven  Ende plach steets by hem te bliven,  Tot datsi der vrucht ghenas,  Dat boven als een mensche was 115  Ende beneden als een stier  Ende wort een gruwelic groot dier,  Als ghi hier voer wael hebt ghehoirt,  Dattet menighen man heeft ghemoert.  Mar Thezeus ghinc hem aen 120  Bijder hulpe van Adriaen  Ende heeftet ter doot ghebracht.  Dit was een wonderlike jacht,  Die dit wijff int harte droech,  Doe si hoer mitten stier besloech. 125  Hadde[t] die duvel niet ghedaen,  Sy en haddes nymmermeer bestaen.  Maer twas al een duvelye.  Hoerre Goden ende heerscappie  Ende alle datsi bedreven 130  Daer was die duvel bi bescreven.  Die afgoden regierden trijcke:  Daer om leefden si ghemeenlike.  Ic hope dat huden opter vaert  Nyemant en is van sulker aert. 135  Oft God wil so en isser nu ter tijt,  Die leven mach in sulker vijt,  Ten waer alleen in heydenisse.  Die en staen niet in onse lesse:  Want si en houden ewe noch wet, 140  Dan een yghelic hem selven set,  Anders dan si afgoden eeren,  Daer die duvelen in regneren.  Daer na leven si ghemeenlick,  Want si sijn doch beestelic, 145  Ende van beesten moetmen wa[e]l  Spreken beestelike tael.         Alsmen van sulker leliker aert  Spreect, wort elck man vervaert  Ende hem gruwet altoes daer voren. 150  Daer om soe en scatet niet te horen,  Op dat die mensche in sinen moede  Daer voer draghe starcke hoede.  Want al hope ic dat des nyet en es,  So salmen ymmer duchten des, 155  Off die mensche woude tondeghen.  Want die menscheit is gheneghen  Tot alre quaetheit ende sonde.  Dat sprac God selver mitten monde,  Doe hi Noe te maken beval 160  Den arck ende doomde der werlt al.  Wy sijn al van eenre roede,  Mer elck van sonderlinghen bloede.  Al leven wy onder eenre zonnen,  Der luder sinnen sijn van menig her konnen. 165  So was die onghehuyr Sarffan  Van natueren een ghemelic man.  Van sinen onreynen aerde  Sal ic u segghen die ghevaerde.         Inder wildernissen van Cartagen 170  So woende in voerleden daghen  Van Hanibals gheslachte een man,  Van goeden rijck, ende hiete Farssan.  Dese hadde een hinde vercoren  Ende den Goden hadde hi ghezworen, 175  Dat [hi] met anders ghene wive  En soude leven in sinen live.  Des dreven die Goden feesten:  Want het waren bose gheesten,  Dien daer mede wael gheholpen was. 180  Waer hi bleef op enighen pas,  Daer was die hinde hem altoes bi.  Wanneer hi ruste so ruste si.  Enen halsbant van finen goude,  Als een coninck hebben soude, 185  Hadde hi hoer om den hals doen maken.  Daer an so had hi vast doen haken  Een gulden ketten, te maten lanck,  Daer hi die beeste mede dwanck.  Hi placher natuerlic bi te sijn. 190  Des dede hi enen quaden fijn.  Op een tijt was hi opghestaen  Ende soude met haer spacieren gaen  Inden woude, daer twas wilt,  Ende bij wilen die jagher hilt. 195  Daer onstack sijn vule lust,  Dat hi sijn dier bekennen must.  Die wile hijt dede, quam daer ter stont  Een yagher an mit menighen hont.  Die honden hebben twilt voersien 300  Ende setten hem toe mittien.  Die hinde hadde gaerne ghevloen;  Mer hi hiltse alsoe doon  Metter ketten, dat si en mochte.  Daer bleven si beyde int gheruchte. 305  Die honden hebben dat dier te reten  Ende him die kele aff ghebeten.  Daer bleeff hi legghen in ellende.  Alle quaetheit heeft dus een eynde.         Die derde manier is oec te laken; 310  Mer men macher wat off maken,  Want si volghet der naturen.  Oick machmen leyden haer staturen,  Op datsi inden derden graet  Bliven sonder vorder maet. 315  Maer waersi vorder gaen daer boven  So en ist nymmermeer te loven:  Want sy worden dan ter tijt  Van Gode slechs vermaledijt,  So Moyses scrijft, die prophete vroom, 320  Inden booc van Deutronoom.  Dese mach wael heten minne.  Al waersi beter uuten sinne  Dan daer in, tis doch lieft,  Bij wilen doch harde doen berieft 325  Ende wort so vestentlic ghehouden,  Datmense niet en mach ontvouden  Mit gheenre list noch gheenre boete.  Wat sondich is dats ghaerne zoete.  Dit is liefte die wart ghedraghen 330  Van enes bloedes zibben maghen,  Daer die maechschip soe na vlyet,  Dattet hem selven billicx verbiet,  Off dat yemant minnet stijff  Sijns vaders, ooms off broeders wijff 335  Off sijns neven die hem bestaet  Hinnen [l. Binnen] leden der rechter maet,  Off dat een wijff is sulke van sinnen,  Dat si liefte draecht ende minne  Tot hoirs mannes zibbes maghe. 340  Daer slaet minne blinde slaghe,  Daer sy die luden lieven doet  Daert by reden niet wesen en moet,  Ende maectse van herten coen,  Dat ongheoirloft is te doen 345  Ende grote schande is int gherucht:  Want die eer verliest hoer vrucht  Ende die zonde is so groot,  Datse die ziele slaet ter doot.  Doch daer om en laetmens niet, 350  Wanttet daghelicx meer gheschiet  Dan oirbairlic is, dat ducht ic;  Doch alre meest so vrucht ick,  Off dat vuer yet wort so heet,  Dat sy verliese[n] wize ende weet 355  Ende treden vorder dant behoirt:  Want hoirre is so vele versmoort,  Die mit desen zwaren dinghen  In voertijden omme ghinghen.  Daer meen ic u wat off te spreken, 360  Op dat ghi daer by neemt teken  Ende u sulker dinghen wacht,  Want si verderven ziele ende vacht.         Miletus was Phebus kint.  Die heeft Menanders dochter ghemint, 365  Die Tyana was gheheten.  Daer wan hi by, dat suldi weten,  Eenen zoon, die Caumis hiet  Ende ene dochter, van sinnen heet,  Die Biblides was ghenant. 370  Dese maghet droech enen brant  In liefden wise op horen broeder,  Dat sy bi wilen was verwoeder  Dan hoerre eeren wael bethaemde.  Si en achte schande noch schaemde, r375  Dan also veel myde sy,  Selve hem te comen bi  Om te segghen hoer meninghe;  Mer si screeff hem alle dinghe  So vriendelic als si conde visieren. 380  Caumis die was goedertieren,  Behendich ende wael ghesint  Ende dochte, die zijn suster mint  In sulker mate als sy hem dede,  Die brake teghen Gode den vrede: 385  Ende om dat hi in horen brieff  Wael kende, dat si hem hadde lieff  In overminnentlike[n] brande,  So woude hi breken sulke schande  Ende woude haer niet onwaerdelic 390  Antwoerden; mer haestelijck  Reet hi in vreemden enden,  Off die lieffte yet mochte wenden  Als sijs daghelicx niet en saghe:  Want tghesicht leyt menighe laghe, 395  Diemen wel veylich souden doergaen,  Lietet ghesicht sijn schieten staen.  Doe sy vernam, dat hi was voert,  So wort hoir hert so sere ghestoert,  Dat sy van groter minnen cracht 400  En conde ghedueren dach noch nacht.  Sij liep hem haestelic na te voet,  Als die ghene die is verwoet,  So langhe dat si te male verdwaelde  In enen woude, daer si betaelde 405  Den lesten schult van horen daghen.  Si hieff jammerlijck an te claghen,  Dat sij so doolde inden woude  Om enen, dien si gaerne soude  Voer allen mannen te wille sijn. 410  Van groten druck ende bernender pijn  Alsoe sij in wanhope viel,  Soe verderff sy beyde, lijff ende ziel.  Want sij en mocht niet langher lopen,  An enen boom ghinc si hoir knopen 415  Ende verhinc hoir selven daer.  Vrienden, nemet deser zaken waer  Ende wacht u voer die grote slaghe.  Nu moetic vraghen ene vraghe,  Off Caumis bet heeft ghedaen, 420  Dat hi die daet heeft wederstaen  Ende sij in wanhope is versmoert  Bij sijnre sculde, als ghi wael hoert:  Want hadde hi hoer te wille ghestaen,  Die liefte had licht cort vergaen: 425  Want soemen des speels meer hantiert,  Eer die hetten meer faelgeert,  Alsmen spreect int ghemeen.  Als dan die liefte waer worden cleen,  So hadden sij des affghestaen 430  Ende beyde penitencie ghedaen.  Haddet dan yet beter ghewe[e]st  Dat hi horen wille hadde volleest,  Die [l. Ende] si in sulker onverdulde  Niet en waer bij sinen schulde 435  Ghecomen totten bitteren dode?  Dese vraghe soude ic node  Solveren, want icx niet en kan;  Maer ic rade wijff ende man,  Dat sy bedwinghen hoir natuer 440  Teghen dat vyantlike vuyer:  Want in sulken schijn te sterven  Doet emmer ziele ende lijff verderven.         Theseus, coninc van Athenen,  Die Adrianam in groten wenen 445  Sterven lyet op een eylant,  Hadde enen zoen, wael becant,  Scoen, ghelatich ende bequaem:  Ypolitus soe was sijn naem.  Die coninghinne van Amazone 450  Was moeder van desen zone.  Nu creech Theseus een wijff daer na  Ende was gheheten Fedra,  Dochter conincx Minos van Creten,  Ende Adriana, suldi weten, 455  Was Fedren suster, deser vrouwen.  Si was lieflic aen te schouwen  Ende zeer schone voer anderen wiven.  Si voerde den brant an horen live  Van groter onghetemperder minne, 460  So vaste stont in horen sinne  Ypolitus, hoers mans zoen.  By wylen was hi ghewone  Mit hoer te spreken int ghemeyn;  Mer alssy hem hadde alleyn 465  So sprac si hem van minnen an  Ende hi ghinc altoes van hoer dan:  Want hi en wouder niet na horen,  Hi scuwede zeer sijns vaders toern  Ende oec die schande [die] daer off luut. 470  Op enen tijt soe was hi uut,  Dat hi niet en quam ter zale.  Si leet van liefde grote quale  Ende screeff hem enen brieff te hant,  Dat hi doch quame ints vaders lant, 475  Ende troesten toe zeer minnentlick,  Hoe dat sy wael heymelick  Te samen liefde mochten draghen,  Want nyemant en soude daer na vraghen  Om datsi was sijns vaders wijff, 480  Al hoir dinck ende hoir bedrijff  Soude in eren worden vertelt,  Want wes andere mit ghewelt  Of mit liste mosten stelen,  Des en dorsten si niet helen. 485  Ende waert datsi enen anderen minde,  Daer soude aff clappen dat ghesinde;  Mer mit him so mocht si wel  Openbaerlic driven spel  Ende leven in minnentliker vroechden, 490  Wantmen hem tot groter duechden  Prisen soude in elker stede  Dat hi sijnre moeyen vrienscap dede.  Si mochten leysten al hoir lusten:  Al waert dat si malcanderen kusten, 495  Nyemant en soude dat bedencken,  Ende alsoe souden sy allencken  Alle hoir ghenoechte vorderen moghen:  Want hi mocht hem vrilic toghen  Ende by hoer comen alst hem lust, 500  Dat een ander stelen must.  Ende si en mocht doch niet leven,  Hi en most hoir sine minne gheven.  Des waersi mit gansen sinne  Altoes bereyt tot sijnre minne. 505  Dus screef si hem zeer guetelic,  Ende hi versmadet wijsselic.  Want hi om alle die werlt gans  Niet en woude an sulken dans.  Doe si sach dat niet en bate, 510  Sochtsi weghe ende mate  Hoe si hem best verderven mucht.  Op een tijt quam si int [l. mit] gherucht  Voerden coninc, sinen vader,  Ende claechde hoe die verrader, 515  Ypolitus, haer hadde misdaen  Ende na hoerre minne hadde ghestaen  Ende onneren woude sijns vaders wijff.  Die coninc zwoer op sijn lijff,  Dat soude hem te quade vergaen. 520  Hi dede Ypolitum tasten aen  Ende heeften op een eylant  In ewigher ghi[sel]schip ghesant,  Om dat hi aldaer soude verderven  Ende in ellenden soude sterven. 525  Hi voer van daen in bedwanghe,  Ende als hi quam bider zee stranghe,  Viel die waghen van een steen  Ende hi brack sijn leden ontween.  Dyana maecten thant ghesont 530  Ende voerden mit hoer op die stont.  Daer bleeff hij bijder Godinne:  Want sy droech hem goede minne,  Om dat hi schoen was ende bequaem.  Si gaf hem enen anderen naem 535  Ende deden Byrbius heten.  Der boesheit en woudsi niet vergheten,  Die Fedra an him hadde ghedaen  Ende deedse van enen donre slaen,  Dat hoer den hals wort ghebroken. 540  Dus heeft Dyana dat ghewroken.  Sulke dinghen eysschen wrake:  Want het was ene valsche zake,  Dat sien brocht in sulck verdriet,  Om dat hi sinen vader niet 545  En woude vertoernen mit ontrouwe.  Sijn doecht wort hem gheloont mit rouwe,  Mit ellende ende mit verdriet;  Mer Dyana en woude des niet.  Si heeft him der doecht gheloont 550  Ende bij hoerre zijden ghecroont;  Mer Fedra creech alsulken danck  Als dier zake buert om lanck.         Aldus voer oeck Cenobea,  Eens conincx vrouwe, als ic versta. 555  Fineus hiet hi, verstaet dat.  Hi hadde te voren een wijff ghehadt,  Daer hi twee sonen aff behielt.  Chenobea was van sinnen wilt  Ende lyet hoer Venus so becoren, 560  Dat sy den enen leyde te voren  Van heymeliker minnen dade.  Doe die eerste dat versmade,  Sprac si den anderen des ghelijck  Mit sueten woerden suverlijck; 565  Doch weerde hijt mit starcken sinnen,  Dat hire en woude niet bekinnen,  Want hi ontsach sijns vaders toorn.  Doesi sach, dattet al verloren  Was, wat si hem beyden bat, 570  Wort sy den jonghen zeer ghehat  Ende claechde den vader over beyde,  Dat si hoir ter oncuusheyde  Wouden dwinghen beyde gader.  Dat vertoornde zeer den vader 575  Ende dede hem beyden uutsteken  Hoir oghen, sonder meer bespreken.  Die Goeden en woudens niet ghehinghen,  Dattie zaken soe verghinghen,  Sonder wrake daer off te gheschien: 580  Want Fineus verloos sijn sien,  Om dat hi blint hadde ghemaect  Ende sijn kinder valschelic besaeckt.  Als hi vanden Goden heeft verstaen,  Dat hi onrecht hadde ghedaen, 585  Sijns selfs wijff te hant hi sende  Op een eylant in ellende.  Daer starfsy cort in wanhopen.  Dus mostse dier ondaet becopen,  Als recht was ende redelijck. 590  Daer om seg ic u naerstelic,  Dat ghi u dier zaken hoedet,  Want ghi dat selve wael vermoedet,  Dat God des niet en wil ghetemen,  Dattet goeden eynde mach nemen. 595  Het mach wael ene wile staen;  Mer altoes salt him evel gaen,  Off sy worden ewelijck  Verdoomt inder hellen rijck,  Ist dattet him hier wael vergaet. 600  Om God, uwer dier zake ontslaet  Ende seghent u voir sulken duvel:  Want seker, ghi eet een quaet suvel,  Wildi sulck werck hantieren.  Laet die heylighe daghen [te] vieren 605  Ende breect die viere anders wair.  Laet vader, oom ende broeder thair  Behouden, datsi houden moeten:  Het staet op alte zware boeten  Wairmen daer over treden wil. 610  Tis al naerst ende gheen spil:  Want spil pleecht ghenoechliken te enden;  Mer dit brinct een in zwaer miswenden.  Doch oft inden sinnen si,  Datmenre niet en mach verbi, 615  Stondet dan op een reyne maet,  In doechden, sonder zwacke daet  Ende si horen mannen hilden trouwe,  So sloech ict noch ter bester vouwe:  Want minne is blint ende vlieghet snel, 620  Dat weten wy allegader wel,  Ende menich wert gheschoten schier  Mitter heter minnen vier  Eer hi weet waer hijt heeft,  Soe dat hi moet leven ende leeft 625  In liefden dwanghe lude ende stil  Ende moet hem voeghen hoer te wil:  Want hi hem selven niet en can  Bedwinghen, als een ander man,  Dien die minne niet en dwinghet. 630  Si mocht wel wesen onbevlinghet  Ende vloeyen uut een reyne beke,  Dese minne daer ic aff spreke;  Mer si is nochtan best ghescuwet:  Want die mene man niet en ghetruwet, 635  Dat si in doecht floreren mach,  Om dat so sondich is tghescach.  So meynen si dat die vyant  Veel meer bedrivet in dat lant,  Dan in anderen slechten steden, 640  Ende dat die brant van lusticheden  Haestelic aldaer ontstect.  Dits dat den luden veel ghebrect.  Mer vele luden, jonck ende oudt,  Sorghen voer tsgraven spichout, 645  Des billix gheen node en dede.  Die lude en willen horen vrede  Niet laten om der luden baffen.  Nochtan die rades wil schaffen  Sal ymmer schuwen dat rumoir, 650  Datter ludet after ende voir.  Wilmen die vroechde laten rijcken,  So salmen die gheruchten wijken  Ende vinden heymelike vonden,  Datmen stoppe der clapper monde; 655  Mer die menighe is so dom,  Hi spreect: ‘Wat is my daerom?  En kan die clappers niet al ghestillen:  [Si] segghen dat si segghen willen.  Ic wil mijn ghenoechte scaffen 660  Ende en laten dat om nyemants straffen.’  Mer hoe doet dan die vrouwe waert,  Die in schanden wort vermaert?  Trouwen men sal so niet spreken.  Ghi sult dat mit bedwanghe breken. 665  Men moet bij wilen ymmer dinghen  Laten om der clapper singhen  Ende gheven hulp der heymelicheit,  Off die schande wart dicke breyt.         Scuwet deser minnen last 670  Ende jaechtse uut uwen sinnen vast.  Grijptsi een stadt in uwen herten,  Ghi lijdt daer omme schande ende smarte.  Absolon was qualic bedocht  Doe hi sijns vaders bedde versocht 675  Ende sondichde mit Davids wiven,  Alsoe die heilighe boecken scriven.  Dat en verghinc niet ongheplaecht.  Daer hi van Joab wort ghejaecht,  Quam hi onder enen boom ghereden, 680  So hi was lanc ende schoon van leden:  Daer bleef hi mitten haer an  Verwerret, die hoveerdighe man.  Sijn paert ontghinc him, hi bleef hanghen:  Joab selve quam daer gheganghen, 685  Die hooftman was van Davids heer,  Ende schoot Absolon drie speer  In sijn herte, dat hi verdarf,  Daer mede hi rechte loon verwarf.         Noch suldi van ghelike horen, 690  Hoe si hoir salicheit hebben verloren,  Die him sulker minne bewonden:  Want God plaecht gaerne die zonden,  Ende dese is noch meer te laken,  Dan die voer ghescreven zaken. 695  Een coninc in Arabien was  Gheheten Cynaran, als ic las.  Die hadde een dochter, schoon van leden  Ende vuerich was in allen zeden.  Mirra was hoer rechte naem. 700  Si haddes int herte selve schaem,  Dat sij ten vader liefte droech.  Dicke sij hoir daer om versloech.  Hoer sinne en woudts haar niet verdraghen  Sij en most den vader minne draghen. 705  Om alle die werlt so en dorst si niet  Claghen hoer minnentlic verdriet.  Op enen nacht is si op ghestaen  Ende woude haer selven verhangen gaen.  Hair voetster, die daer bi hoer lach, 710  Hoirde haer suchten ende hoir gheclach  Ende vraechde wes haer mochte deren.  Si seyde hoir hoirs herten gheren  Ende altemael hoet mit hoer stont,  Si waer van minnen al ghewont, 715  Si most bij horen vader wesen  Off nymmermeer den doot ghenesen.  Die voetster docht, doe sij dat hoerde:  Dat dese maecht hair selven moerde  Waer quaet, mochtment ande[r]s voeghen. 720  Si sprac: ‘Mirra, laet u ghenoeghen:  Ic sal u helpen, offt u vroemt,  Dat ghi bij uwen vader coomt  Ende hij en sal van u niet weten,  Wye ghi sijt ende hoe gheheten.’ 725  Daer mede sij te vreden bleeff.  Die voetster dat alsoe bedreeff,  Als die coninc allene sliep,  Dat sij heymelic tot hem liep  Ende seyde hem van eenre maecht, 730  Die hoir horen noot hadde gheclaecht  Van minnen, die si tot hem droech.  Doe sprac die coninc ende loech:  ‘Machse tot my comen hier?’  Die voetster sprac: ‘Sij comt wel schier; 735  Mer sy moet heymelic comen in.  Sy draecht op u soe starcken sin,  Dat si hoer scaemt des onghelimpe.’  Die coninc sprac in soeten schimpe:  ‘Dat heymelic si ghenoecht mi wael.’ 740  Sij quam bij duuster in die zael  Ende ghinc te bedde bijden vader.  Daer hadden si veel vroechden te gader  In dien sondeliken vrede.  Daer na die coninc comen dede 745  Een licht, dat hise mocht besien.  Doen tlicht quam, sach hi mittien,  Dattet Mirra, sijn dochter, was.  Een zwaert vant hi daer te pas  Ende soudse hebben te hant versleghen; 750  Mer haestelijck ende onghereghen  Uuter camer si ontvlo.  Die coninc was des seker onvro.  Des nachts toech si wech alleen  Ende behilt den buuck vol been. 755  In vreemden landen so doelde si,  Tot dat hoer tijt ghenaecte bij,  Dat sij ghenas van enen kinde,  Allene, zonder huusghesinde.  Dat kint leyde si te vondelinghe. 760  Het wort ghevonden wail gheringhe.  Twas zeer schoon ende wail ghedaen.  Rijcke luden nament aen  Ende voedent op mit haren goede.  Die moeder was oncuusch van moede 765  Ende starf in openbaren sonden.  Venus heeft dit kint ghevonden  Doe hi was een jonghelinc.  In hoerre minne si hem ontfinck  Ende wort Adonius gheheten. 770  Daer na wordt hi verbeten  Van enen beer in enen woude,  Daer hi een wilt jaghen soude.  Des was Venus zeer verwoet  Ende verwandelde sijn bloet 775  In eenre bloem, dat suldi weten,  Die noch Adonius is gheheten.         Besiet al omme hoe dat vergaet  Daer minne in sulker oerden staet.  Die wrede doot die heeft verslint 780  Beyde, moeder ende kint,  Om die vule onnamighe zede,  Dien si mit horen vader dede.  Tis wail een vreselic woert,  Datmen van sulken zaken hoort. 785  Een rechtveerdich menschelijck lijff,  Het si man off het sij wijff,  Dien mach gruwen sulker saghe.  Sal een minsche sijn sibbe maghe  Off sijnre maghe wijff of man 790  Minnen, wat is minne dan?  Minne sal een lieflic schijn  Tusschen vreemden luden sijn,  Datmen minnentlic sal draghen.  Tis waer, tusschen lieven maghen 795  Soe moet ymmer liefde staen;  Mar dat is anders te verstaen:  Ten is die rechte minne niet,  Die vroechde ghift ende oec verdriet,  Daer onse materie spreket aff. 800  Ghi vindet selden selck gheschaff,  Ten wort ghekeert in schande ende arch.  Jacob, die heylighe patriarch,  Doe hi van aertrijck soude verscheyden,  Woude hi sijn testament verbreyden 805  Ende dede al sijn kinder tsamen  Voir him comen. Doe si quamen,  Seyde hi elken sijn gheval,  Hoet him in dit aertsche dal  Na sijnre condicien soude vergaen. 810  Daer sij dus alle waren ghestaen,  Sprac hi tot sinen outsten zoon:  ‘Ruben, du biste quaets ghewoen:  Du en sult niet worden groot van maghen.  Dijn slacht sal minderen allen daghen, 815  Ghelijc water sullen si vervloeyen,  Dijn gaerde sullen qualic groeyen,  Om dattu dijns vaders camer  Op sloeghes mit dinen hamer  Ende hebs dijns vaders bedde ontreynt.’ 820  Die heylighe scrifte niet en meynt,  Dat Ruben alleen soude becopen;  Mer alle die ghene, die daer in lopen,  Om te vorderen sulke minne,  Die waren mede in Jacobs sinne, 825  Doe hi sprac dat harde woert,  Daert menich mensche heeft ghehoert.  Dus so plaghen sy te varen,  Die him mit sulker minne ghenaren,  Ende ten is seker niet vreemde: 830  Want het is een grote scheemde,  Daer grote schande ende schade of coemt.  Eersaem liefde eerlick vroomt.         Hoe wael dat sonde ende schande is,  Soe was doch Semiramis, 835  Van Babilone die coninghinne,  So onghetempert inden sinne,  Waer sy sach enen schonen man  Daer most si mit ghenoechten an  Ende alssy sijnre hadde ghenoech 840  Bevalsy datmen doot sloech.  Hier mede so en lietsi haer niet gheno[e]ghen,  Si en most hoir noch tot dinghen vueghen,  Die hatelic sijn ende onghewoen.  Si hadde enen frisschen jonghen zoon. 845  Die wile hi was een jonghelinck  Soe dede sy mit him hoer dinck.  Hi wist wel dattet qualic lyet;  Mer hi en dorst hoer weygheren niet.  Bijde manlike lede 850  Mit yseren sine besluten dede,  Om dat anders ghene wive  Spelen en soude[n] mit sinen live.  Een sloetel was ghemaect daer toe:  Dien droech si allene doe. 855  Wanneer sy bij hem woude wesen  So ontsloet si tslot mit desen  Ende als si sijnre hadde ghenoten  Most hi weder inden sloten.  Dit waren duvelike sinnen, 860  Te leven in alsulker minnen.  Dit wijff was wail [van] sinnen blint,  Dat si mit hoirs selfs kint  In sulker wijs te leven plach,  Dat nyeman des ghelijck en slach [l. sach]. 865  Dus was die jonghe qualick daer an;  Mer doe hi lancsam wart een man  En woude hijs niet langher lijden  Ende creech vrienden teren tyden,  Die him holpen, so dat hi 870  Vanden sloten is worden vry.  Hi reet van daen al dat hi mocht  Ende verre vreemde lande versocht.  Si volchde him na, waer sine vernam  Dat hi in enighe lande quam. 875  Hy docht, hi soude so verre vlyen,  Dat syen nymmermeer en soude sien  Ende toech te Thrier indie stadt.  Doe Semiramis vernam dat,  Is si hem noch ghevolghet na. 880  Dit mach wel sijn, als ic versta,  Bet dan drie ende twintich hondert  Milen, oeck wyen dat verwondert,  Tusschen Thrier ende Babylone.  Doe sy quam bij haren zone, 885  Gheerde si noch sijnre voere  Ende dat hi noch mit hair thuuswert voere.  Sij ghinghen tsamen, na hoerre zede,  In eenre heymeliker stede  In alsulken minnen schijn, 890  Als ofsy vreudelic souden sijn.  Die zoen die moeder zwanck ter aerde  Ende doerstacse mit enen zwaerde.  Sulken eynde creech die vrouwe  Van hoerre vulre minnen scouwe. 895  Dus was dat edel wijff verbaest  Ende op horen zoon verdwaest.  Nochtan was si so wijs ende vroet  Ende droech soe keyserliken moet,  Datsi allene regierde trijck 900  Als een coninc gheweldelijck  Ende ommemuyrde Babilone  Mit toernen ende poerten schone  So hoech, so starck, so rijckelijck,  Dat nye mensche en sach des ghelijck. 905  Si wan Carthage ende vele lande:  Dies menich coninc hadde schande;  Doch maecte hoir die liefde so sot,  Dat sise bracht in sdodes pot,  Als ghi wael claerlic hebt ghehoert. 910  Een yghelijc mensche wacht him voert,  Alsoe wael die man als wijff,  Dat ghi niet en mint dat lijff,  Dat vanden uwen is ghecomen  Ende van u nature heeft ghenomen. 915  Het luut alte over hatelijck;  Mer wairt so inder werlt rijck  Gheschepen, dattet oirbair wair,  So waert godlijc ende claer,  Alst bij Adams tijden was. 920  Doe en was nyemant int aertsche gras,  Dan Adam, Eva ende hoer kinder,  Doe wast oirbaer ende gheen hinder:  Want het most doch wesen soe,  Datsi natuerlic waren vro 925  Mit malcander, suster ende broeder.  Dat leerde him vader ende moeder.  Dit woude die goede God ghehinghen,  Om die werlt te volbringhen.  Dus heeft die Godheit oick gheleden 930  Voer goet, dat Loths dochteren deden.  Doe dat lant verzoncken was,  Doe meenden sy entelic das,  Dat alle die werlt verghinc te gader  Sonder sy ende hoir vader. 935  Die moeder wart tot enen steen  Verwandelt, want si int ghemeen  Overhorich was horen man.  Die maechden ghinghen den vader an  Ende maecten droncken vanden wijn, 940  Om dat hi onwetende soude sijn.  Des nachts ghinghen sy by hem beyde  Ende elck hoer biden vader leyde.  Daer mede dede hi so sijn dinghen,  Dat sy beyde kint ontfinghen. 945  Dit deden si in meninghe goet,  Om dat dat menschelike bloet  Niet te mael en soude vergaen:  Want sy meynden sonder waen,  Datter nyemant en ware ghebleven 950  Dan si drie int aertsche leven.  In sulker wise ist wael te prisen;  Mar die in quader boesheit rysen  Ende tot sulker vulre daet  Hem selven gheven, dats al quaet, 955  Sondelic, schandelic ende te schuwen.  Elken mensche sal daer voer gruwen:  Want tversoeckt in allen hoecken,  Overleest al u boecken,  Ghi vindet dat si alle twaren 960  Qualick ende vulick hebben ghevaren.  Besiet die vyanttlike lesse  Vander quader Herodyadesse,  Die bij hoers mans broeder sat  Ende infirmeerde hem daer toe in dat, 965  Dat die guede sinte Johan  Wart ghedoot, die heilighe man:  Want si hoer dochter also leerde,  Dat si sinte Jans hoeft begheerde.  Want Herodes loefde haer, 970  Wes sy begheerde dat hoir wair,  Daer si om danste ende spranck.  Dat duert horen erven vele te lanck.  Die yammer, siecte ende quale,  Die daer off bleeff, die sietmen wale 975  Alle jaer in sinte Jans feeste.  Die plaghe donct my sijn die meeste.  God loont den gueden mitter doecht:  Die quade laet hi onverhoecht.  Sullen wy minnen in onsen daghen, 980  Soe laet ons Gode liefte draghen  Ende scuwen sondelike daet.  Hij is wijs, diet quade laet.         Eens conincx dochter van rijcken moede  Leefde oick in sulker woede, 985  Dat si mit bernentlike minne  Horen broeder droech in sinne.  Canaces was die maecht gheheten.  Hoer vader was, dat suldi weten,  Een coninc ende hiete Colus. 990  Hoer broeder hete Machareus.  Hi minde sijnre suster mede  So ghierichlike als si hem dede:  Het was in beyden even starck.  Was dat niet eens duvels werck? 995  Canaces was vol alre duecht,  So lieflijck ende van soeter yoecht,  Als wijf op eerden wesen mucht,  Hadsi verseten dit gherucht.  So langhe speelde si mitten broeder, 1000  Dat si wert eens kints moeder.  Doe sij der vruchten was ghenesen,  Hoerde die coninc gheluut mit desen,  Als tgheween van enen kinde.  Hi sende te hant van sinen ghesinde, 1005  Om te vernemen daer off bescheyt.  Doe wort him alle dinck gheseyt.  Machareus die wert vervaert  Ende reet van daen in vreemden aert,  Ende als dit Colus vernam, 1010  Wert hi verwoet ende zeer gram.  Mit erren moede ghinc hi tot haer  Ende gaf hoer enen swaert aldaer.  Mit naersten heeft hi haer gheboden,  Dat si hoer selven soude doden 1015  Ende dat kint dede hi int wout  Draghen inder beesten ghewout.  Dit zwaert sette si bi hoir al bloet;  Mer eer sy hoer gaf totter doot,  Screeff sy horen broeder ende lieff 1020  So sueten vriendeliken brieff  Ende so yammerlijck van woerde,  Als ic ye in scriften hoerde,  Na dat Ovidius doet verslach  In sijnre epistolen, daer ict sach. 1025  Te scriven waert vele moeyelijck;  Mar sy badt him vriendelijck,  Na dien dat hoer kijndekijn  Verloren waer in sulken schijn  Ende sy hem emmer volghen soude, 1030  Dat hijt ghebeente gaderen woude  Ende doense in enen tonne te samen,  Daer si die ewighe ruste namen,  Ende badt hem, dat hi hem hoede  Voer sijns vaders onghemoede. 1035  Dus bleven daer in jammers noot  Kint ende moeder beyde doot.         Van desen saken meer te spreken,  Wil ic hier mede laten steken;  Mer noch een pointkijn is daer bij, 1040  Dat alle ongheoerloft sy:  Dats cracht ende weldighe moet,  Die men an vrouwen ende maechden doet  Die is te schuwen ymmer zeer.  Dat en is minne noch lieflijck eer; 1045  Het is een boeflike ghenoecht,  Daer nyemant mede en is ghevuecht,  Ende si bringhet in groten nijdt,  Onvrede, oirloghe ende strijt,  Als wael scheen an Amone, 1050  Coninc Davids oudste zone,  Die mit crafte ende ghewelt  Thamer, sijnre suster, bij hem helt  Ende deder mede sinen hontschen aert,  Ende nader daet hadde hise onwaert. 1055  Ic en hoerde nye van vulre daet  Te spreken inder naturen staet:  Want hi hadde him sieck ghemaect,  Des quam tot hem die wael gheraect,  Die sijn suster natuerlijck was 1060  Ende vande him inder siecten pas.  Guetlic is si bi hem gheseten  Om hem te doen een luttel eten.  Sijn knecht dede hi buten staen  Ende vercrachte die wail ghedaen, 1065  Die zeer weemoedich van hem ghinck.  Hi stietse van hem, in waren dinck,  Mit groter onwaerdicheide,  Dat hoir alre weeste dede.  Sij schoerde haer cleder ende weende zeer. 1070  Daer quam Absolon, die heer,  Die was hoir volle broeder,  Want si hadden ene moeder.  Hi vraechde Thamer, wat haer waer.  Sij seyde him die zake al claer. 1075  Hi sprac: ‘Suster, zwijcht al stille.  Coomt mit my: tis myn wille,  Dat ghi woont in minen hove.’  Op een tijt wast een dach van love,  Datmen die scapen souden scheren 1080  Absolons, des groten heeren,  Ende op sulke daghen meest  Hilden si werscap ende feest.  Alle sijn broederen had hi ten eten.  Sinen knechten dede hi te weten, 1085  Als die maeltijt ware ghedaen,  Dat sy Amon souden slaen  Ende anders der broederen gheen.  Si deden so, als dat wael scheen:  Want Amon bleeff dair legghen doot. 1090  Die ander en leden ghenen noot.  Dus wart die craft aldaer ghewroken.  Noch segghe ic, als ic hebbe ghesproken:  Tis onrecht, datmen hem beclaecht,  Want hi heeft een reyne maecht 1095  Weder horen danck ghemint  Ende was daer toe sijns vaders kint,  Ende doe hi haer dus hadde ghenoten,  Dede hise uter camer stoten  Ende wort hoir onwaert after dien, 1100  Dat hise nye en woude aensien.  Dese boesheit was drierehande,  Die hi dede mit groter schande:  Te recht is dese wrake gheschiet.  O vrienden, sulke dinghen vliet.    1105      Sulke dinghen niet te vlyen,  Daer moet onrecht af gheschien:  Want craft ende dading van ghewelt  Sijn so overdadich ghetelt,  Dat sy niet en konnen vergaen 1110  Daer en wort wrake op ghedaen.  Want doe die werlt niet harde langhe  En hadde ghestaen in horen ganghe,  Doe wort wrake ghedaen daer op.  Die heyligh[e] patriarche Jacop, 1115  Doe hi quam inder Heyden lant,  Sijn gheslacht worde wide bekant.  Een stadt, gheheten Sychem,  Stont niet verre van hem.  Sijn dochter, die schone Dyna, 1120  Ghinc wanderen bijder stat soe na,  Dat die van Sychem quamen uut  Ende haeldense in. Si sloech gheluut;  Ten bate niet: in sondighen schijn  Most sy him daer te wille sijn. 1125  Oneerlic voeren si daer mede  Ende lietense weder uuten stede.  Mit ghescrey so quam si claghen,  Daer hoer broeders liepen jaghen,  Symeon ende oeck Levi, 1130  Ende claechde him, hoe dat si  Te Sychem binnen hadde ghevaren.  Si gaderden van horen scharen  Ende ghesinde in stilre list,  Dats die vader niet en wist. 1135  Levi ende Symeon  Wouden wrake daer doen.  Si meynden, dat die Sychemiten  Him nymmermeer en souden verwiten,  Dat hoir suster in sulken schijn 1140  Him te wille hadde ghesijn.  Si ghinghen ruekeloes inder stede  Ende en gaven nyemande vrede;  Mar alle die mannen, cleyn ende groot,  Sloeghen si mit zwaerden doot 1145  Ende streken weder thuus.  Die vader was des zeer confuus  Ende vertoernt om dat bedriven;  Mer twas gheschiet, tmoste bliven.  Also si beyden hadden ghesproken, 1150  So hadden si die craft ghewroken.  Also die daet was hatelic,  So was die wrake schadelic.  Dus heb ict u voer gheseit,  Dat craft ende gheweldicheit 1155  Maken nijt ende grote veede  Ende van lieven maken lede:  Ende daer om salmense vlitelic laten  Ende oick mit groten sinnen haten,  Up datmen ghenen toerne en werve 1160  Ende die ziele niet en bederve.  Der sielen sterven is te verstaen  Alssy ten ewighen dode gaen.  In deser ongheoirlofder minnen  Salmen schuwen mit allen sinnen, 1165  Datmen gheen liefte voert en sette,  Dan mit luden van Kersten wette.  Nyemant en laet hem verleyden  Van enighen Yoden of van Heyden.  Een man die mint een Yoedsch wijff 1170  Ende natuerlic roert hoer lijff  Off een Heydens dier ghelijck,  Hi verdient rechtveerdelijck,  Datmen brande in een vier  Ghelijck oft waer een beestelic dier. 1175  Des ghelijck een wijff verdiende,  Die so den Yoeden off Heyden diende.  So groten zonde ist ende schande,  Datmense rechten sal mitten brande.  Schuwet dat, ghi guede man. 1180  Ghi, eerbaer wive, sietet an,  Hoe groot dat die misdaden sijn,  Diemen recht mit sulker pijn.  Vlyet die hatelicke stucken  Ende laet u eer niet ontplucken. 1185  Behout dat bloemkijn eer vast,  Soe doedi uwer herten rast  Ende bloeyt in loventliker wonne,  Soe moechdi als die bernende zonne  Claerlijck lichten, onbevlect, 1190  Ombewimpelt, ombedect  Ende vrilic treden voert,  Onberucht van yemants woert.  Al ist dat die nyders baffen,  Daer en hebt niet mede te schaffen. 1195  Des ghi der daet ontschuldich sijt,  So bloeyt u eer tot alre tijt.         In dusdanigher minnen stucken  Doncket mi selden wael ghelucken.  So ic meer hoir van haren zaken, 1200  So si my meer staen te laken:  Want ick en siese niet wel varen,  Diet hoir in dat ghelach vertaren.  Waert so rackelic ende so guet  Als edele liefde ende reyne moet, 1205  Die niet en gheren in horen spise  Dan reyne cruden van goeden prise,  Sij en souden emmer so niet sterven  Ende so yammerlijck bederven.  Doch noch seg ic als ic seyde: 1210  Leefden si in reynre weyde  Ende lieten die grove stoppelen staen,  Daer sy die bloemkijn mede verslaen  Ende dat menschelike cruut  Niet en wyesse ter aerden uut, 1215  So mochtment noch verantwoirden wat.  Noch huden sdaghes valt wel dat,  Dat manne ende maechdekijn,  Die malcander sibbe sijn,  Lichte wael malcander gonnen 1220  In soeter minnentliker wonnen,  Die niet en wouden anders wenschen,  Dan te leven, als goede menschen  In reynre liefde pleghen te doen;  Mer het is een vreemt faetsoen, 1225  Den soen te leven mitter moeder  Off die suster mitten broeder  Off die vader mitter dochter.  Doch die wech is altoes sochter,  Scoonre ende bet ghetreden, 1230  Die gaet totter helscher stede,  Dan die wech ten hemel waert.  Dat is een wonderlijck ghevaert.  Altoes sijn wy meer gheneghen  Boverie ende quaet te pleghen, 1235  Dan te wercken guede zaken.  Nochtan souden wy gaerne naken  Der schoenre stat, die hoghe staet,  Ende die moet al mit gueder daet  Ghewonnen sijn, salmense vinden. 1240  Dus lere ic mannen, wiven, kinden,  Dat wy lelike sonden vlyen,  Diemen naerstelike sal ontsien  Ende so overhatelic luden  Overal, int noert, int suden. 1245  Sonde te doen is menschelic,  Die te beteren is godlic.  Moetet emmer ghesondicht sijn,  Soe laet ons doen cleyn sondekijn,  Die men heet ghenadelic. 1250  Ende wye van moede is so rijck,  Dat hi moet minnen van naturen,  Die minne doch sulke creaturen  Als hi mit eren minnen mach  Ende scuwe den groten blinden slach 1255  Ende vlye dat hatelicke woert,  Daermen so vele leets off hoert.  Ende moetet anders emmer wesen,  Soe bid ic vriendelic dien ende desen,  Dat sijt also heymelic schicken, 1260  Dat die melders niet en micken,  Op dat die weelde blive verholen  Ende die sonde Gode bevolen;  Maer punctet, off ghi moecht, daerbij,  Dattet sonder sonde si.