|
| |
| |
| |
Verklarende lijst van eenige der minst-bekende jargon-woorden en volks-uitdrukkingen.
| |
Hoofdstuk I
| pag. 5. Bloàdjes = handen. |
| pag. 5. leindertje, is bedoeld: aal aan lijntjes gevangen. |
| pag. 5. faànkoppe = fijnkoppen, soort fijne aal. |
| pag. 6. jette = dieven-handen. |
| pag. 6. knokke(n) = vechten. |
| pag. 6. affetùre = avonturen. |
| pag. 7. bi je leig = ben je uitverkocht. |
| pag. 8. frommes = wijf. |
| pag. 8. prikkel = weegschaal. |
| pag. 8. sau'n kernèk = zoo een lastpost. |
| pag. 9. nebaal = een soort aal. |
| pag. 9. waspit = Jordaansch meisje van de vroegere waskaarsenfabriek. |
| pag. 10. aàser = ijzer. |
| pag. 13. snèp = borrel. |
| pag. 13. hè je in de kieze = dat snap je. |
| pag. 14. kajem = jood. |
| pag. 14. kauter fèn 'n niese = kindmeisje. |
| pag. 14. feebert = schrijft. |
| pag. 14. srabèkkie = mormel (kwast). |
| pag. 14. faugd presse = vrijage houden. |
| pag. 15. besolleme = betalen. |
| pag. 15. hèlf belèns snikse medèm = een branie-juffrouw. |
| pag. 16. loocheme = werken. |
| |
| |
| pag. 17. klissebisse = zeuren. |
| pag. 17. koasjoager = mes. |
| pag. 19. heb bestek op je = je bent van mij. |
| pag. 22. naaf = mes. |
| pag. 23. brief = broek. |
| pag. 23. iepe = schoenen. |
| pag. 23. stukke-jèk = losse jak. |
| pag. 24. jowele saùger = flinke kerel. |
| pag. 24. hou je tof = hou je goed. |
| pag. 24. klapper = klandestien bordeeltje. |
| pag. 25. af te tuyge = uit te vechten. |
| pag. 25. raòkt schipper òf = valt flauw. |
| pag. 26. hou je trommel = hou je mond. |
| pag. 27. 't jomp 'm = verzuip hem. |
| pag. 29. klassioan = iemand, die in dienst naar de strafklas van discipline is gestuurd. |
| pag. 32. mesomme = het totaal van zijn arbeid. |
| |
Hoofdstuk II
I
|
| pag. 38. gejajem = gedrink. |
| pag. 38. linkmiggel = listige, leeperd, goochemerd. |
| pag. 39. peroatje = cigaretje. |
| pag. 40. neut = hoofd. |
| pag. 40. bènjer = kreng, opvliegend beest. |
| pag. 41. schàf je = loop heen. |
| pag. 42. ik snuyf je = ik heb je in de gaten. |
| pag. 43. tippelen = op de baan loopen. |
| pag. 43. de bikke = het brood. |
| pag. 43. kedin = in orde. |
| pag. 43. poen = geld. |
| pag. 43. prinsemerei = politie. |
| pag. 43. knop-smeirisse = brigadier. |
| pag. 43. knaàse = kijken. |
| pag. 44. koleire-piès = cholera-clown. |
| pag. 44. sjoakies = kalm. |
| pag. 44. stukje gedoe = stukje antiek. |
| pag. 48. gis = slim. |
| pag. 48. mortje = dood. |
| pag. 52. gehaaid wijf = pootig wijf. |
| pag. 52. Krommert: zoo genoemd, verkort, de Kromme Palmstraat. |
| |
| |
| pag. 52. lefgauser = durfal. |
| pag. 52. ribbemaus = ijzerbreker (sterke kerel). |
| pag. 52. nefke = meisje. |
| pag. 52. flikt mit de peise = dobbelt met de kaarten. |
| pag. 52. rèm gèf = ransel gaf. |
| pag. 52. lèmpies = oogen. |
| pag. 53. immes = echt. |
| pag. 53. krakertje = borrel. |
| pag. 54. fort fèn Sjekau, (Sjakoo) = gebouw dat vroeger stond op de Elandsgracht, naar den kant van de Baangracht, indertijd centrum voor de dieverijen van een beruchte persoonlijkheid, Sjakoo genoemd, over wien allerlei zonderlinge legenden gaan in den Jordaan, schoon er niet één Jordaner wat positiefs van weet te zeggen. |
| pag. 54. depetrippis = diftheritus. |
| pag. 54. hoog say = hooge hoed. |
| pag. 54. grens = masker. |
| pag. 58. set de spèt = maak beenen. |
| pag. 59. kijkt bobbert = kijkt lekker. |
| pag. 59. dikereteur = decorateur. |
| pag. 60. loentje zetten = iemand erin laten loopen; een valschen slag uitslaan. |
| pag. 61. biggele = bikkelen. |
| pag. 61. linkmiggel = slag-om-den-arm-houder. |
| pag. 61. sjoeg = niet wijs. |
| pag. 62. zenen = klappen. |
| pag. 62. bekattering = beschuldiging. |
| pag. 64. robbeklopper = goeierd. |
| pag. 64. kesse-me-jeu = pièce de milieu. |
| pag. 64. kenne verstaufe = kunnen verduwen. |
| pag. 64. slinger = armelui's gerecht. |
| pag. 66. lauw = lam. |
II
|
| pag. 67. sjikkerhaàd = dronkenschap. |
| pag. 67. geintjes = grapjes. |
| pag. 69. loentje = voor-den-gek-houderij. |
| pag. 70. zwaai = stuk dobbel-kinderspeelgoed, van plankjes waarop ijzeren ringetjes los zwaaien. |
| pag. 70. gieren = slaan. |
| pag. 71. toffe jadmoos = gelukkige handgift. |
| pag. 71. Sauger = gewikste kerel. |
| |
| |
| pag. 71. bitter met sànd = bitter met suiker. |
| pag. 72. sjoege van hebben = kennis van hebben. |
| pag. 72. katoen houden = kalm houden. |
| pag. 72. lampies = oogen. |
| pag. 72. pernoose = zaak waarmee geld verdiend wordt. |
| pag. 72. speeldoosie = brandkast. |
| pag. 72. gekloft(e) = knap(pe). |
| pag. 72. rooien = kunnen zetten, plaatsen. |
| pag. 72. pooien = souteneurs-schap. |
| pag. 72. nefke = meisje. |
| pag. 73. nasser = souteneur. |
| pag. 73. ik sta je proamis = ik deel met je. |
| pag. 73. moak je pleite = ruk uit. |
| pag. 73. kwinkert = zot. |
| pag. 74. gis waàf = slim wijf. |
| pag. 75. voeren = dollen tot het uiterste; in schertsvorm de beleedigendste waarheden zeggen. |
| pag. 85. pinkieskorper = klein karpertje. |
| pag. 86. Onder nètte flèg = aangeschoten (half dronken). |
III
|
| pag. 92. krupsies moàke = ruzies zoeken. |
| pag. 93. snaàjem = bek. |
| pag. 93. af te legge = te bespionneeren. |
| pag. 97. Achtkèntige boer: gelijk Sjakoo, een legendarisch-sterke figuur uit den Jordaan, van een bovenmenschelijke kracht. Vocht vóór de armen, tégen de rijken. |
| pag. 97. Oude Fransche Pad = de tegenwoordige Willemstraat, vroeger, vóór demping, het Fransche Pad geheeten. |
| pag. 97. vierhoek = bedstee. |
| pag. 97. rauje dorp = gevangenis. |
| pag. 102. bekrèbbelde keirel = niet domme kerel; iemand die veel gezien, gehoord en gelezen heeft. |
| pag. 102. sonder te mulle = zonder te mopperen. |
| pag. 103. aufer de mouw = stiekem. |
| pag. 103. stinkbokkie = goedkoop rookertje. |
| pag. 104. knoak = rijksdaalder. |
| pag. 104. trèk me op de mèt = dood gaan. |
| pag. 105. spinde = treiterig plagen. |
| pag. 111. filter = klap. |
| pag. 112. immèse = echte, onvervalschte. |
| |
| |
| |
Hoofdstuk III
| pag. 116. mèffe = slapen. |
| pag. 125. vlet = klein roeibootje. |
| pag. 125. kwakkentijd = bommentijd. |
| pag. 136. gesnor = familie. |
| pag. 136. plèkje van rood haar opleggen = je kop tot bloed ranselen. |
| pag. 138. plakke(n) = duiten. |
| pag. 138. pieke(n) = guldens. |
| |
Hoofdstuk IV
II
|
| pag. 144. op groen gras trekken = op onveiligen bodem brengen. |
| pag. 145. gejat goed = gestolen goed. |
| pag. 145. verbruggen = beleenen. |
| pag. 145. jatters = zakkenrollers. |
| pag. 146. velletje = overjas. |
| pag. 146. rotteraars = spelbrekers, spionnen, verklappers. |
| pag. 146. gavvers = vrienden. |
| pag. 147. halfteut = halfdronken. |
| pag. 147. in de lorem blijven = dronken blijven. |
| pag. 148. inspringers = inbraken. |
| pag. 148. verlinken = misleiden. |
| pag. 148. luimspiesjes = onaanzienlijke nachtlogies. |
| pag. 148. op den span = op den uitkijk. |
| pag. 148. sauger = kerel, persoon. |
| pag. 148. snoeierij = gapperij. |
| pag. 148. vonkertje = kacheltje. |
| pag. 148. kedinne = beste. |
| pag. 149. solletjes = malle hoedjes. |
| pag. 149. gepoekel = geleuter, gebabbel. |
| pag. 149. wormen steken = in het graf zakken. |
| pag. 151. kees = pruimpje. |
| pag. 153. 't sjokte hem louw = het deerde hem niet. |
| pag. 154. morig - angst. |
| pag. 154. nifterik = groot mes. |
| pag. 156. haberdoedas = kleinigheidje. |
| pag. 156. flok = hemd. |
| pag. 157. molm = geld. |
| |
| |
| pag. 157. dijn = lol. |
| pag. 157. kofferplanken = beddeplanken. |
| pag. 158. 'n lel bier = een groot glas bier. |
| pag. 159. bolleschok = pestkop (gierigaard). |
| pag. 160. centen-caskedoole = drukte; opschepperij. |
| pag. 160. 't mikmak = een soort van ziekte-vloek. |
| pag. 160. biggen = kinderen. |
| pag. 160. daaien = dobbelsteenen. |
| pag. 160. den schroor op = den boer op. |
| pag. 161. op reizen = op loeren. |
| pag. 161. doorslagje = mond-voorbij-praterij; maar ook: meevallertje. |
| pag. 161. kanes = kop. |
| pag. 165. peezen = zwaar sjouwwerk doen. |
| pag. 165. drijvers op de pruik = slagen op den kop. |
| pag. 165. onder de neurie = onder het dronken zijn. |
| pag. 166. kwakkentijd = tijd voor de vletroeierij; kwak = bom. |
| pag. 167. knar(retje) = kop(je), hoofd. |
| pag. 168. schemp = gemeenigheid. |
| pag. 168. kikkertje met 'n sleeptros = soort van vangijzer voor een touw-lus. (Matrozen-term.) - |
| pag. 169. op 'n kansie tippelen = op de baan loopen. |
| pag. 170. een ‘kelere’ = een ‘cholera’. |
| pag. 170. jen moaken = zich aanstellen. |
| pag. 170. borst natmaken = drinken. |
| pag. 173. kattekop = lantaarn. |
| pag. 175. laat je niet lompen = laat je niet kennen. |
| pag. 175. neut gewarmd = gedronken. |
| pag. 179. op zijn foelie = op zijn kerfstok. |
| pag. 179. gebbetje = gijntje, grapje. |
| pag. 180. aalkaren = groote open kisten, om de aal onder water in te bewaren. |
| pag. 183. broàdmaule = maag. |
| |
Hoofdstuk V
I
|
| pag. 186. bonk massel = stuk geluk. |
| pag. 186. link = slim. |
| pag. 187. plèk = vierduitstuk. |
| pag. 187. bi jei schots = ben jij hoogmoedig. |
| pag. 188. dezepeziesie = dispositie. |
| pag. 191. looier = Maandag-verzuimer. |
| pag. 192. fèn de mèt rolle = doodgaan. |
| |
| |
| pag. 196. opdoffe = mooimaken (zich mooi voordoen). |
| pag. 202. bof = geluk. |
| pag. 204. klesmetiek = zeer hoofd. |
| pag. 204. pappert = drinker. |
| pag. 204. gein duytje sjoege = geen antwoord geven. |
| pag. 204. proatflemoes = leuter-snater. |
| pag. 204. pesaasie = passage. |
| pag. 204. ansloan = afgeleid van: een vat bier aanslaan. |
| pag. 208. talletje haring = ton haring. |
II
|
| pag. 216. grommetjes = kinderen. |
| pag. 219. kapsaunes = kwesties. |
| pag. 226. schèf je selmiel (slemiel) = loop heen ongeluk! |
| pag. 226. gebbe = tronie. |
| pag. 227. krèn = zwangerschap. |
| pag. 228. rèm = slaag. |
| pag. 228. hèt 'n jès = heeft een strop. |
| pag. 229. lauw sorg = geen zorg. |
| pag. 230. reep = mond. |
| pag. 231. moerkenaàn = moederkonijn. |
| pag. 236. geklofte niese = knappe meid. |
| pag. 236. motlap = nummer 33. |
| pag. 236. segraàn = chagrijn. |
| |
Hoofdstuk VI
I
|
| pag. 240. hookie-pookies = ijskarretjes. |
| pag. 243. plathouder = eigenaar van duiven op een plat dak. |
| pag. 245. rokzakken = meiden. |
| pag. 246. hikkert = gulzigaaid. |
| pag. 247. loenen = poets bakken. |
| pag. 247. linke zus = goocheme zus. |
| pag. 248. blauw begijntje = hoertje. |
| pag. 248. de kif = de gift. |
| pag. 248. snoeigoed = snoepgoed. |
| pag. 248. melane = dronken. |
| pag. 249. pierement = orgel. |
| pag. 250. kien in 't slot steken = sleutel in het slot steken. |
| pag. 250. gekloft = opgetooid. |
| pag. 250. snukkert = zanikerd. zeurder. |
| pag. 252. onder de pannen = dronken. |
| |
| |
II
|
| pag. 257. Akkertje vinden = plezierig thuis vinden. |
| pag. 258. nèkijfe = lichte meid. |
| pag. 258. lense = kijken. |
| pag. 259. schollepie = schelpje. |
| pag. 260. pecario = trottoir-uitstallinkje. |
| pag. 260. kalletje = baanloopster. |
| pag. 260. Bàrberoa = Katholieke begraafplaats. |
| pag. 260. kalletje = prostitué. |
| pag. 260. fièduct = viaduct. |
| pag. 263. kewijne = kaas. |
| pag. 263. keggie = brood. |
| pag. 263. mattekloppertje = goudtientje. |
| pag. 263. koefnoen = niets. |
| pag. 263. rutje = kaal. |
| pag. 263. luchtklappertje = bovenwoninkje. |
| pag. 263. hippie = soort van prostitué. |
| pag. 264. run = een beest. |
| pag. 264. jompen = verzuipen. |
| pag. 266. jaaim = dronk. |
| pag. 269. bokser op sèchte aàre = bokser op zachte eieren. |
| pag. 273. kaufert = hoed. |
| pag. 273. klefiere = handen. |
| pag. 273. sàpper jei? = werk jij? |
| pag. 273. peise = zwoegen. |
| pag. 273. fèn de kles-kles = babbelfamilie. |
| pag. 274. rabatten = oude huizen. |
| pag. 287. op de mèt = op de keien. |
| pag. 287. haàbel = herrie (heibel). |
| pag. 288. hèlf kànes = half dronken. |
III
|
| pag. 293. op masseltjes loeren = op gelukjes loeren. |
| pag. 297. schokke = betalen. |
| pag. 298. pierelemortes = dood. |
| pag. 298. 'n leiferensier fèn de blikke soabel = een dragonder. |
| pag. 299. Boldaut-doame = van het Lirnurstelsel. |
| pag. 299. 't dèk zonder pànne = de bloote hemel. |
| pag. 299. 'n knaup op = een vloek op. |
| pag. 299. 'n hauge mit 'n knobbel op se pit = een brigadier. |
| |
| |
| pag. 299. je bef feur doen = voor de gevangenis klaar staan. |
| pag. 306. feur je f'rsterf = als erfenis. |
| pag. 307. tengels = vingers. |
| pag. 308. pit = kop. tangen = handen. |
| pag. 311. 'n bezarretje klinke = een bekeuring geven. |
| pag. 315. 'n nuf gepeld aàtje = een fantasie-hoedje. |
| pag. 315. dof 'm = gap hem. |
IV
|
| pag. 328. bajes = gevang. |
| pag. 340. 't oggenebbes-mensch = het ongeluksmensch. |
| pag. 342. toffe Kee = beste Kee. |
| pag. 345. op de taun = op de toon. |
| pag. 346. tik-lebabber = opstopper. |
| pag. 348. dwaal = dweil. |
| |
Hoofdstuk VII
| pag. 355. hou keep = hou vast. |
| pag. 356. ofergewinterd = slim; uitgeslepen. |
| pag. 356. raujeme = kijk eens aan. |
| pag. 356. bezeibele = voor den mal houden. |
| pag. 356. kouwe netse = koude beenen. |
| pag. 356. lebàbber = opdonder. |
| pag. 358. moal = mijl. |
| pag. 362. timme = ransel. |
| pag. 362. in 't schuurtje = in het cachot op het politie-bureau. |
| pag. 362. z'n toppie = zijn kop. |
| pag. 365. tènde = tanden. |
| pag. 367. vrij slib = vrij drinken. |
| pag. 368. spok = klus. |
| pag. 368. keep houden = vasthouden. |
| pag. 369. hou je sjoakies = hou je kalm. |
| pag. 369. Sel me waare = zal me wachten, |
| pag. 376. op gereze = op geloerd. |
| pag. 376. 'n tof schobbertje = een fel baasje. |
| |
Hoofdstuk VIII
| pag. 381. kaufe = koude. |
| pag. 383. sloert = koffie. |
| pag. 384. op d'r deesie = op haar gemak. |
| |
| |
| pag. 384. blauw loake gereipt = lood en zink van het dak gestolen. |
| pag. 386. schofje duyfel = ga weg duivel. |
| pag. 387. je faugd smoesse = zacht spreken met den Lommerd-baas. |
| pag. 389. brèndweir-alèrm = brandweer-alarm. |
| pag. 394. kindje feur de bosbaude = een doode. |
| pag. 394. in se lobbe = in zijn schik. |
| pag. 394. de hippel fèn = in de gaten. |
| pag. 395. 'n heitje = een kwartje. |
| pag. 395. speult mesiès = speelt Messias. |
| pag. 396. 'n woafel = een klap. |
| pag. 405. m'aàge = mijn eigen. |
| |
Hoofdstuk IX
I
|
| pag. 409. uppie = eentje. |
| pag. 418. rooie plakkies = schulpjes van rood haar (over het voorhoofd gelegd). |
| pag. 420. rut = niets meer bezitten. |
| pag. 421. mitte onke = met één overgebleven knikker. |
| pag. 421. 'n loefie = een half centje. |
II
|
| pag. 425. standje = nerinkje. |
| pag. 427. tredderikkers = schoenen. |
| pag. 439. onderslagen = onderzocht. |
| pag. 441. vaàf rèm = vijf centen. |
|
|
vorige
