[p. 769]
Chronologische lijst van de Nederlandse epen verschenen tussen 1550 en 1700
In deze lijst zijn niet opgenomen vertalingen van één enkel boek of canto, óók niet als deze in de voorgaande hoofdstukken om bepaalde redenen wel werden besproken.
Wèl opgenomen werden Vondel's Verovering van Grol en de twee peripheerepische gedichten van Pieter Rabus, met het oog op hun betekenis voor de geschiedenis van het epos. Ter onderscheiding werden zij echter gecursiveerd en tussen vierkante haken geplaatst.
In de kolom ‘Auteur’ wordt de naam van de schrijver vermeld, zoals hij voorkomt op de titelpagina van de (eerste) uitgave.
Tenzij in de kolom ‘Bijzonderheden’ uitdrukkelijk aangegeven wordt in proza, zijn al de vermelde werken in dichtvorm.
In de kolom ‘Herdrukken of titel-uitgaven’ worden de titel-uitgaven aangegeven met een *, terwijl een pijltje verwijst naar de editie die opnieuw werd gebruikt.
[p. 770]
| Verschenen | Auteur | Titel | ||
|---|---|---|---|---|
| jaar | plaats | oorspronkelijk | vertaald of bewerkt | |
| 1554 | Antwerpen | Cornelis van Ghistele | Deerste viere boecken van Eneas ende Dido genaemt Aeneidos | |
| 1556 | Antwerpen | Cornelis van Ghistele | Deerste sesse boecken van Aeneas ghenaemt Aeneidos | |
| 1556 | Antwerpen | Cornelis van Ghistele | Die leste sesse boecken van Aeneas, ghenaemt int Latijne Aeneidos | |
| 1561 | Haarlem | Dierick Coornhert | Deerste twaelf boecken Odysseae, dat is de dolinghe van Vlysse | |
| 1606 | Amsterdam | D.V. Coornhert ende B.D. | De tweede XII. Boecken Odysseae: Dat is, De Dolinge van Vlysse | |
| 1612 | Haarlem | Karel van Mander | De eerste 12. Boecken, vande Ilyadas | |
| 1615 | Antwerpen | Eueraert Siceram | Il Divino Ariosto oft Orlando Furioso | |
| [1617] | Amsterdam | D. Henrick Storm | De eerste ses boucken [....] van 't Borger Oorlog der Romeynen | |
| 1620 | Amsterdam | D. Heyndrick Storm | M. Annaevs Lvcanvs, van 't Borger oorlogh der Romeynen | |
| 1627 | Amsterdam | [I.V. Vondelen | Verovering van Grol] | |
[p. 771]
| jaar | Bijzonderheden | Herdrukken of titel-uitgaven | |
|---|---|---|---|
| 1554 | Vrije vertaling van de Aeneis in 15-regelige rederijkers-strofen | ||
| 1556 | } samengebonden, met nieuw titelblad:
‘De twaelf boecken van Aeneas ghenaemt Aeneidos’ (1556) |
Antwerpen 1583
Antwerpen 1589 ↑ *Rotterdam 1599 Rotterdam 1609 |
|
| 1556 | } samengebonden, met nieuw titelblad:
‘De twaelf boecken van Aeneas ghenaemt Aeneidos’ (1556) |
Antwerpen 1583
Antwerpen 1589 ↑ *Rotterdam 1599 Rotterdam 1609 |
|
| 1561 | Herdichting van de Odyssee, boek I-XII, op basis van een Latijnse proza-vertaling ‘ad verbum’ | Delft 1593
Delft 1598 Delft 1606 Amsterdam 1607 |
|
| 1606 | Als boven voor Odyssee, boek XIII-XVIII (150 regels). Het ontbrekende deel werd aangevuld door B.D.
In de herdruk van 1609 is de aanvulling geleverd door I.G.H. |
Amsterdam 1609 | |
| 1612 | Vertaling van de Ilias, boek I-XII, voor boek I-XI naar de Franse vers-vertaling van Hugues Salel, voor boek XII naar die van Amadis Jamyn | - | |
| 1615 | Vertaling van de eerste helft van de Orlando furioso, in een Nederlands aequivalent van de ottava rima, met weglatingen en toevoegingen (de geschiedenis van Bel-Imperia) | - | |
| [1617] | Vertaling van de eerste zes boeken van Lucanus' Pharsalia | ||
| 1620 | Volledige vertaling van de tien boeken der Pharsalia | - |
[p. 772]
| Verschenen | Auteur | Titel | ||
|---|---|---|---|---|
| jaar | plaats | oorspronkelijk | vertaald of bewerkt | |
| 1646 | Amsterdam | I.V. Vondel | P. Virgilius Maroos Eneas | |
| 1646 | Amsterdam | L.V. Bos |
V. Boecken Belgiados (b) I Mauritiados (c) |
VI. Boecken Thebaidos (a) |
| 1648 | Amsterdam | L.V. Bos | Batavias, of Batavische Aeneas | |
| 1649 | Amsterdam | J.J. Schipper | De razende Roelant | |
| 1651 | Amsterdam | G.V.S. | De dooling van Ulisses | |
| 1654 | Amsterdam | [J.H. Glazemaker] | De Iliaden van Homerus Tweede Deel | |
| 1658 | Amsterdam | J.H. Glazemaker | De Iliaden van Homerus Eerste Deel | |
| 1658 | Rotterdam | J. Dullaart | Het verloste Jeruzalem, van Torquato Tasso | |
[p. 773]
| jaar | Bijzonderheden | Herdrukken of titel-uitgaven |
|---|---|---|
| 1646 | Proza-vertaling van de Aeneis, in:
‘Publius Virgilivs Maroos Wercken vertaelt door I.V. Vondel’ |
Amsterdam 1646 (2x)
Amsterdam 1652 Amsterdam 1659 Amsterdam 1675 Amsterdam 1714 Amsterdam 1737 |
| 1646 | } tezamen vormende de bundel
‘Essays ofte Poëtische Betrachtingen’ a. vertaling van de eerste helft van Statius' Thebais b. historie-epos over de tijd van Alva (1568-1573) c. historie-epos over de slag bij Nieuwpoort (1600) |
←*Amsterdam 1647
(onder de titel: ‘Triodon of Dryling, van Heldendichten’) |
| 1648 | Legendarisch epos in 6 boeken over de lotgevallen van Baeto | - |
| 1649 | Proza-vertaling van Ariosto's Orlando furioso, naar de Franse proza-vertaling van François de Rosset
Ook opgenomen is Rosset's ‘Suitte de ceste histoire’ (tot de dood van Roeland) onder de titel ‘De bezadigde Roelant’ |
- |
| 1651 | Bewerking van de Odyssee tot een volksboekje in proza | Amsterdam 1720 |
| 1654 | Proza-vertaling van Ilias, boek XIII-XXIV, naar een Latijnse proza-vertaling ‘ad verbum’ (1650) | - |
| 1658 | Proza-vertaling van Ilias, boek I-XII, naar een andere - meer recente - Latijnse proza-vertaling ‘ad verbum’ (1656) | - |
| 1658 | Proza-vertaling van Tasso's Gerusalemme liberata, naar de Franse proza-vertaling van Jean Baudoin | - |
[p. 774]
| Verschenen | Auteur | Titel | ||
|---|---|---|---|---|
| jaar | plaats | oorspronkelijk | vertaald of bewerkt | |
| 1660 | Amsterdam | J.V. Vondel | P. Virgilius Maroos Eneas | |
| 1661 | Dordrecht | L. van den Bos | Britannias Of Herstelde Majesteyt | |
| 1661? | 's-Gravenhage | Jacob Westerbaen | [De Eerste ses Boecken van P. Virgilius Maroos Aeneis] | |
| 1662 | 's-Gravenhage | Jacob Westerbaen | De Laetste ses Boecken van P. Virgilius Maroos Aeneis | |
| 1662 | Amsterdam | J.v. Vondel | Joannes de Boetgezant | |
| 1662 | Antwerpen | R.V.E. | P. Virgilius Maro. Verduijtst. | |
| 1663 | Gouda | Dirck Doncker | Publius Virgilius Maroos Twaalf boekken van Aeneas | |
| 1681 | Enkhuizen | [P. Rabus | De Kruis-held, ofte het Leven van den Apostel Paulus] | |
| 1689? | Rotterdam? | [P. Rabus | Verlost Britanje] | |
| 1698 | Utrecht | L. Rotgans | Wilhem de Derde, I. Deel | |
| 1700 | Amsterdam-Utrecht | L. Rotgans | Wilhem de Derde, II. Deel | |
[p. 775]
| jaar | Bijzonderheden | Herdrukken of titel-uitgaven |
|---|---|---|
| 1660 | Berijming van de proza-vertaling uit 1646, in:
‘Publius Virgilius Maroos Wercken In Nederduitsch dicht Vertaelt door J.V. Vondel’ |
Amsterdam 1696 |
| 1661 | Gelegenheids-heldendicht op de Restauratie in Engeland (1660) | - |
| 1661? | } samengebonden, met nieuw titelblad:
‘De Aeneis van P. Virgilius Maro, [....] uyt het Latijn in Nederduytsche rymen gebracht door Jacob Westerbaen’ (1662) [Een titelblad van ‘De Eerste ses Boecken’ is niet bewaard gebleven] |
s-Gravenhage 1672
(in ‘Het derde deel der Gedichten van Jacob Westerbaen’) |
| 1662 | } samengebonden, met nieuw titelblad:
‘De Aeneis van P. Virgilius Maro, [....] uyt het Latijn in Nederduytsche rymen gebracht door Jacob Westerbaen’ (1662) [Een titelblad van ‘De Eerste ses Boecken’ is niet bewaard gebleven] |
|
| 1662 | Bijbels epos in zes boeken, met Johannes de Doper als hoofdpersoon | Amsterdam 1696
(bezorgd door Abraham Bógaert) Brugge 1697 Leiden 1840 (bezorgd door J.M. Schrant) |
| 1663 | Vertaling van de Aeneis, afgebroken na reg. 46 van boek VII. De Latijnse tekst op de even, de Nederlandse op de oneven bladzijden | - |
| 1663 | Vertaling van de Aeneis ‘met 't zelfde getal der regelen’ | ← *Gouda 1688
(samen met de ‘Herders-kóuten en Land-gedichten’) ↑ *'s-Gravenhage 1703 |
| 1689? | Alleen bewaard gebleven in de verzamelbundel van Rabus' gedichten, uitgegeven door diens zoon: ‘Gedichten van Pieter Rabus (Amsterdam 1741)’ | |
| 1698 | Contemporain epos over stadhouder-koning Willem III tot en met de koningskroning in 1689 | Amsterdam 1710
Amsterdam 1735 |
| 1700 | Voortzetting van het epos tot en met de vrede van Rijswijk in 1697 | Amsterdam 1735 |
