[p. 19]

[Pag. 1.] Tot de iong-frovwen van Friesland

 Vroet-vrouwen van de lust, die met een soete vreughd 1  
 Ons' aderen vervuld in 't wassen vande jeughd!
 't Onsterfelijck geslacht der vloeyende Poeten, 3  
 Die hebben in hun dicht de Musen noyt vergeten,
5
 Maer eeuwigh in 't begin hun gonsten aengebeen; 5  
 Dan ick, ick laetse staen, en kom by u alleen: 6  
 Want ghy zijt de Revier (waar woud' ick 't anders halen?) 7  
 Daer uyt de stromen van al mijn gedichten dalen. 8  
 Iongh-Frouwen groot van roem, wiens dienaer dat ick ben, 9  
10
 Al wat ick dicht of schrijf, dat stort ghy in mijn pen:
 [2] Ick weet niet aerdighs, noch niet treftighs te versieren; 11  
 Ten sy het u belieft my in de kop te stieren. 12  
 Och! had ick Heynsij Geest! de defticheyd van Hooft! 13  
 En Catsij soete stijl, uyt Paeans hand gerooft! 14  
15
 Ick sou soo dapper van u hooge schoonheyd roemen, 15  
 Dat ghy my soud met recht u trouwe dienaer noemen:
 Dan, wijl ick, soo ick wensch, het niet uytvoeren kan, 17  
 Is 't beter dat ick swijgh dan dat ick spreeck daer van.
 Maer hoe! hoe kan 't geschien? wie isser, die niet dol is
20
 En spreken kan, die swijght van 't geen zijn herte vol is? 20  
 1  vroet-vrouwen: verweksters; lust: liefde, hartstocht, genoegen.
 3  vloeyende: melodieuze.
 5  hun gonsten aengebeên: om haar genegenheid gebeden.
 6  dan: maar.
 7  woud': zou.
 8  daer uyt: waaruit.
 9  wiens: wier; dat ick: ik.
 11  niet aerdighs: niets bevalligs; niet treftighs: niets van gewicht, niets fraais; versieren: bedenken.
 12  belieft: belieft 't; stieren: zenden (mij in te geven).
 13  defticheyd: ernst.
 14  soete: aangename.
 15  dapper: sterk, zeer.
 17  soo: zoals.
 20  swijght etc.: die verzwijgt, waar zijn hart vol van is.


[p. 20]

 
 Iongh-vrouwen dan wel aen, betoond my maer u gonst
 Ghy Musae van u tijd en Moeders van de konst, 22  
 Schat-kamers vande vreughd, Revieren, daer de reden 23  
 Wtvloeyen, met een glans van treffelijcke zeden! 24  
25
 O sinnen vol vernufts, met wetenschap beboud, 25  
 Waer in de eerbaerheyd haer kuysche woonplaets houd? 26  
 Fonteynen van ons lust! vrypostige Goddinnen! 27  
 Die door u aerdigheyd verwackert onse sinnen, 28  
 Naturaes hooghste roem, die sy op deser aerd
30
 Heeft tot een proef-stuck van haer wetenschap gebaerd,
 [3] Tot u ist dat ick kom, barmhertigh van gesichte, 31  
 En bidde dat ghy wild doen vloeyen mijn gedichten,
 Betoond my dese gonst, en ick sal wederom
 Verbreyden uwen lof ter plaetsen daer ick kom,
35
 En daer ick niet en kom, daer komen mijn Sonnetten,
 Die van u schoonheyds glans doen blasen de Trompetten:
 Maer hoe? wat hoef ik veel te seggen van het geen
 Dat duydelijck genoegh bekend' is yeder een?
 Al trecktmen over Zee, naer Eng'lands ruyme palen 39  
40
 Daer hoort men tot u roem, uw's schoonheyds roem verhalen,
 Want d'eerste Friesche vrou, die oyt in Eng'land quam, 41  
 Was die de Coningh tot zijn echte huys-vrou nam. 42  
 Ronixa was het self, die met haer soete oogen, 43  
 Syn Coninghlijck gemoed heeft tot haer min getogen. 44  
45
 Ronixa was de Maeght, het over-soete dier 45  
 Dat datelijck zijn hert deed' branden als een vier, 46  
 Sy brocht hem eenen dronck, en gaf hem (na de wyse
 Die men in Friesland houd, en die men hoord te prysen) 48  
 Een liefelijcke kus, een liefelijcke wond,
50
 O kus! o soete kus, van sulcken schoonen mond!
 [4] Du leaver Kingh wachts heyl, dat waren hare woorden 51  
 Getempert met een lach, waer door sy hem bekoorden. 52  
 22  Moeders: verweksters, inspiratrices.
 23  reden: woorden.
 24  treffelijcke: voortreffelijke; zeden: manieren.
 25  sinnen: gedachten, geesten; beboud met: voorzien van.
 26  houd: heeft.
 27  lust: genoegen, liefde; vrypostige: vrijmoedige.
 28  aerdigheyd: bevalligheid; verwackert: opwekt, wakker maakt.
 31  barmhertigh van gesichte: met een smekend gelaat.
 39  palen: gebied.
 41  oyt: op zekere tijd.
 42  echte huys-vrou: wettige gemalin.
 43  soete: liefelijke.
 44  haer min: liefde voor haar; getogen: bewogen.
 45  over-soete: allerliefste; dier: meisje.
 46  vier: vuur.
 48  houd: heeft, er op na houdt; hoord: behoort.
 51  Gij lieve koning, heil U!
 52  getempert: vermengd.


[p. 21]

 
 Ick sou veel seggen van haer schoonheyd: maer 't mocht schien 53  
 Dat ick daer doolden in, want 'k hebse noyt gesien.
55
 Dus staeck ick dat verhael: maer soo veel moet ick schryven
 En denck daer tot de dood standvastigh by te blyven:
 Hoe seer hem yder 't zijn te prysen onderwind 57  
 Datmen in Friesland noch de schoonste vrouwen vind. 58  
 Misschien sal yemand hier beginnen om te rasen 59  
60
 En seggen, lieve man, hoe staet ghy dus te blasen? 60  
 Het schijnt wel ghy begeerd niet dat u mond verbrand,
 Is 't nu in Friesland al, wat 's dan in Engeland? 62  
 Ick antwoord, dat men my wel licht'lijck kan betonen; 63  
 Dat oock in Engeland seer schoone vrouwen woonen:
65
 Maer die zijn voortgeteeld, dat 's meer dan al te wis,
 Van 't Edel Friesch geslacht dat daer gebleven is;
 Doen sy met haren Heer Engisto ginder quamen, 67  
 En met een moedigh hart gansch Engeland innamen,
 Waer door Britanyen te voren soo beroemd
70
 Doen, naar Engisti naem, wierd Engeland genoemd.
 [5] O dat ick uwe roem, u deughden sou verhalen, 71  
 Of uwe schoonheyds glants met myne pen af-malen, 72  
 Dat waer niet in mijn macht, te swack is mijn verstand, 73  
 Ick sou den Hemel eer bereycken met de hand, 74  
75
 De zee eer drincken uyt, de bergen eer verplaetsen,
 Ja eer de Donder met mijn hand te rugge kaetsen,
 Neen liefelijck geslacht, ick sou dan Phaeton
 Rechtschapen bootsen na in 't mennen van de Son: 78  
 Dan wat ick niet en doe, ontbreeckt my aen mijn krachten: 79  
80
 Maer geensins aen mijn wil noch gonstige gedachten, 80  
 Ghy doet my ongelijck (gelooft het Nimphen vry) 81  
 Soo veer ghy anders denckt, gevoeld, of spreeckt van my. 82  
 Ick soeck u dienst te doen; en om u te vermaken 83  
 Is 't opperste daer ick met lijf en ziel naer hake,
 53  seggen: kunnen zeggen; 't mocht schien: 't zou kunnen gebeuren.
 57  hoe zeer een ieder probeert het zijne te prijzen.
 58  noch: toch nog.
 59  hier ... om: hierover; rasen: te keer gaan.
 60  blasen: op te scheppen of letterl. vgl. beter hard geblazen dan de mond gebrand.
 62  al: het een en het al.
 63  betoonen: tonen, bewijzen.
 67  doen: toen.
 71  deughden: voortreffelijkheden.
 72  af-malen: beschrijven.
 73  waer: zou zijn.
 74  bereycken: aanraken.
 78  rechtschapen: volkomen; bootsen na: imiteren;
 79  niet en: niet.
 80  gonstige: genegen, welgezind.
 81  ongelijck: onrecht; vry: toch.
 82  soo veer: voorzover, indien.
 83  u dienst te doen: u te dienen; vermaken: behagen.


[p. 22]

 
85
 Daerom ist dat ick schrijf, daerom ist dat ick dicht,
 Daerom ist dat ick brengh dit lied-boeck in het licht.
 Dees liedtjes, vol vermaecks, vol minnelijcke kluchtjes, 87  
 Vol minnelijck geklagh, vol minnelijcke suchtjes,
 Vol minnelijck gequel, vol minnelijck onrust,
90
 Die worden uytgedeeld alleen tot uwe lust. 90  
 [6] Iongh-vrouwen als ghy die dan eens begind te singen
 Laet de barmhertigheyd dan uyt u boesem dringen,
 Herkauwt en overleght dan eens in u gemoed 93  
 Wat pijn u schoonheyds glans den minnaers vaeck aendoet,
95
 Hoe dat sy uwe gonst met suchten en met klachten 95  
 Iae, duldeloose pijn, gantsch yverigh verwachten,
 Hoe dat sy uwe lof verheffen tot de lucht,
 En hebt dan deernis met haer tranen en gesucht, 98  
 U strafheyd varen laet, wilt haer u gonst betoonen
100
 En met u weder-min haer trouwe dienst beloonen:
 Op dat een yeder weet, dat binnen Frieslands lijn 101  
 De heuschste, schoonste, en beleefste vrouwen zijn.
  
      Den gheheelen uwen
  
      I. Starter.
  
      Gonst Baerd Nijdt.
 87  minnelijcke: liefdes-.
 90  tot uwe lust: om u genoegen te doen.
 93  herkauwt: overdenkt.
 95  gonst: genegenheid, liefde.
 98  haer: hun.
 101  lijn: grens, gebied.