[p. 76] [45] Bruylofts-Gedicht. Ter eeren Albert Veelker, En Taetsken Ornia. *    't Is noch niet langh ghele'en, doen Phoebi gulden waghen 1    Gevoerd wierd uyt de locht, en na de zee ghedraghen, 2    Op dat de paerden, die hun hadden moed ghetorst, 3    Daer moghten met ghemack versadighen haer dorst. 4   5  En dat de nare nacht des Hemels blaeuwe zalen 5    Gingh met haer swarte kleed op 't alderdroefst bemalen, 6    Soo datter gantsch geen licht meer aenden Hemel was,  Mits Iris storte neer een schrickelijcke plas 8    Van reghen en van snee, en AEolus zijn winden 9   10  Liet met een fel ghedruys ontomen en ontbinden: 10    [46] De lucht was gansch ontsteld, die anders niet en dee 11    Als stroomen storten uyt van hagel, ys en snee.  En Iupiter verstoord, die speelden daer oock onder 13    Soo dapper als hy kost met blixem en met donder, 14   15  Soo dat de stoutste man was van dat weer bevreest. 15    Doe had Cupido op de kittel-jaght gheweest. 16    Sijn vleugels waren nat, hy kon nu nerghens vlieghen  (Gelijck hy was gewoon) om yemand te bedrieghen,  Hy klapperde van koud, hy scheen wel hallef dood, 19	*  Het huwelijk vond plaats 7 okt. 1618.  1  doen: toen.  2  locht: lucht; na: naar.  3  hun: zich; moed': moe; ghetorst: gezwoegd.  4  met ghemack: in rust, rustig.  5  nare: droefgeestig makende.  6  op 't alderdroefst: zo droef mogelijk; bemalen: beschilderen, bedekken.  8  mits: terwijl.  9  snee: sneeuw.  10  ontomen: onttomen, ontbreidelen.  11  ontsteld: in beroering, van streek; en dee: deed.  13  die speelden daer oock onder: die speelde ook zijn rol daarbij.  14  dapper: krachtig; kost: kon.  15  van: door.  16  had: was; op de kittel-jaght: op zoek naar zinnelijk vermaak met vrouwen.  19  koud: koude.
[p. 77]   20  Soo dat hy was ghebracht in d'allerhooghste nood,  Het wicht was gansch verbaest, ach! dacht het in syn sinnen, 21    Wat sal ick vanghen aen? wat sal ick nu beginnen?  Mijn raed ben ick ten end, te vliegen by de Goon, 23    Myn vleugels syn te nat, dat is my nu verboon, 25  Ach! wist ick nu een mensch die my wou herbergh geven! 25    Ick sou hem, voor die deughd, syn danckbaer al mijn leven, 26    Want langher hier te staen in reghen en in wind,  Dat is onlydelijck voor sulcken kleynen kind, 28    Dus liep het arme wicht te klaghen byder straten, 29   30  En wist niet waer het hem van enckel koud' sou laten. 30    Ten lesten sagh hy licht tot Veelkers door het glas, 31    Ach! docht hy, dit is goed dit komt my wel te pas:  Want inde gantsche Stad weet ick geen huys bequamer, 33    Dies klopt hy aende poort met een metalen hamer, 34   35  Terstond trad Veelker voort, en opende de deur, 35    Doe vond hy daer een kind, en niemand anders veur.  [47] Wel (sprack hy) arme wicht, dus kleyntjes, en dus teder 37    Wat maeckt ghy op de straet in dusschen slimmen weder? 38    Dat is my leed ghenoegh (sprack 't wicht) dat ick hier ben, 40  Ey vraeghd my doch niet veel, want ick nau spreken ken 40    Soo seer ben ick verkleumd, hebt met my mededoghen,  En laet my yligh in, op dat ick my mach droghen. 42    Soo ghy my herbergh gund, ick sweer u by mijn eer,  Ick sal u honderd-fout dees gonst belonen weer. 45  Waer op doe Veelker weer, wat soud ghy my belonen? 45    Al wat ghy by u hebt, en acht ick gheen dry bonen: 46    Ach, arm onnosel Kind! dan uyt barmhertigheyd 47    Soo treed die kamer in, daer een goed vyer aenleyd, 48    Het weder is te slim, ghy soud gheheel verstyven, 50  Dat ick (o lieve lam) u langh liet buyten blyven. 50    Ick sal u onder wijl, wat warme kost ghereed	21  verbaest: verslagen, verbijsterd; sinnen: geest, gemoed.  23  te vliegen: vliegen; by: naar.  25  herbergh: onderdak.  26  deughd: dienst.  28  onlydelijck: onverdragelijk.  29  byder: langs de.  30  enckel: louter, niets dan; hem laten: zich begeven.  31  tot V's: bij het huis van V; glas: ruit.  33  bequamer: geschikter.  34  dies: daarom.  35  voort: naar voren.  37  teder: zwak.  38  maeckt: doet; dusschen: zulk (een); slimmen: slecht.  40  doch: toch; nau: nauwelijks; ken: kan.  42  yligh: ijlings, vlug; mach: kan.  45  waer op: waarna.  46  en acht ick gheen dry bonen: acht ik geen zier waard.  47  onnosel: onschuldig; dan: maar.  48  vyer: vuur; aenleyd: aangelegd is, brandt.  50  dat: gesteld dat.
[p. 78]    Van suycker en van wijn, doen maken, dat ghy eet. 52    Cupido was verheugd, en met eerbiedigheden 53    Is hy van stonden aen ter kamer inghetreden, 55  Daer een goed vuur aenlagh, hy stack zijn handtjens uyt 55    En warmde met ghemack zijn half vervroren huyt. 56    Sijn goedtje rees weer op, zijn vleugelen die hinghen, 57    Begonden metter tijd weer over eynd te springhen. 58    Hy worden weer verheughd, hy sagh een reys om hoogh 59   60  En hingh daer aende wand zijn koker en zijn boogh,  Het gingh wel na zyn sin, hy keerden hem rondomme 61    En sagh de maeghd van 't huys daer in de kamer kommen 62    [48] Met noch een arm vol houts, dat lagh sy op het vyer: 63    Nu warmd u deur en deur (sprack sy) mijn soete dier, 64   65  Ick maeck u kost ghereed, strax sal ick weder keeren, 65    En soo ghy noch wat wild, dat kond ghy dan begeeren: 66    Cupido die sweegh stil, hoewel hy wel wat wou,  Soo hiel hy doe nochtans de geck wat inde mou. 68    Dan 'tviel hem wonder swaer: want ofmen veel wil praten 69   70  't Is voor een Exter kunst haer hippelen te laten.  Hy warmden hem al bet, zijn hayrtjens krulden op, 71    En stonden kroeser als een wijn-gaerd om zijn kop.  Sijn vleugeltjes van goud verspreyden van malcand'ren, 73    En schenen door de warmt geheelijck te verand'ren, 74   75  Sijn wangen bloosden oock, so schoon, ick weet niet hoe,  De jongen wierd so moy, soo moy, als daer en toe. 76    Hy kon zijn dartelheyd ten lesten niet bedwingen, 77    Of hy begon met vreughd dit liedeken te singen,  Al staende by het vyer, och 't boefjen was soo bly, 79   80  Het hippelde rondom, met d'handjes in zijn sy, 80    Het sprongh gelijck een vloo, en 't song gelijck een Lyster  Dit Liedeken, tot lof van Veelker en zijn Vrijster.	52  dat: opdat.  53  eerbiedigheden: betuigingen van eerbied.  55  daer: waar.  56  met ghemack: kalm, rustig.  57  goedtjen: gerei, tuig; hinghen: (eerst) neerhingen.  58  begonden: begonnen.  59  worden: werd; een reys: eens.  61  rondomme: rond.  62  maeghd: meid.  63  lag: legde.  64  dier: liefje.  65  kost: eten; strax: dadelijk.  66  kond: kunt; begeeren: vragen.  68  hiel de geck wat in de mou: hield de pijpen in de zak, beheerste zich.  69  dan: maar; wonder: zeer; ofmen veel wil praten: men mag praten wat men wil.  71  bet: beter.  73  verspreyden: spreidden zich.  74  geheelijck: helemaal.  76  als daer en toe: als ... ik weet niet hoe.  77  niet bedwingen of: niet zozeer bedwingen of ....  79  't boefjen: de kleine schelm.  80  rondom: in 't rond.
[p. 79] [De groote gonst, die ghy betoond]  Stemme: Is dit niet wel een vreemde gril? fol. 8.     De groote gonst, die ghy betoond 83    O Veelker aen mijn teere jeughd, 85  Sal onlanghs worden dy beloond 85    Met d'alderhooghste vreughd,  [49] Ick sal de Liefd verwecken van  Een Maeghd, die door haer schoonheyds glans  De Goden tot haer trecken kan, 89   90  Ick laet staen de Iongmans, 90    Schoon van ieughd, ryck van deughd, goed en eer,  Die u sal, boven al, minnen seer,  En u vermaken, in al u saken. 93    Wat wellust eyst ghy meer? 94      95  Sy sal niets voeren in 't ghemoed, 95    Of ghy sult daer oock haken naer,  En wat ghy wenscht, begeerd, of doed,  Sal weer behagen haer.  Ghy sult in vreed en alle vreughd 100  U dagen brengen altyd deur,  En weten van geen ongeneughd,  Onheylen noch getreur,  Wat een mensch, met een wensch van de Goon  Eyschen kan, sult ghy dan tot u loon, 104   105  [50] (Vry van verdrieten) vrolijck genieten, 105    Dit sweerd u Venus Zoon.     Dit hoorde Veelker aen, die voor de deure stond,  En keeck vast door een schreef, soo naerstigh als hy kond. 108    Hy quam ter kamer in, daer sagh hy met verschricken, 109   110  Hoe hem de kleyne God begonde te verquicken. 110    Sijn schoone vleugeldjens die schitterden in glans, 111    En bloncken tegen 't vyer gelijck een gulden krans,  Sijn hayren kroes en schoon, die schenen goude stralen,	83  gonst: genegenheid, dienst.  85  onlanghs: spoedig; dy: u.  89  haer: zich.  90  ick laet staen: laat staan dan.  93  vermaken: behagen.  94  wellust: geluk.  95  voeren: hebben.  104  eyschen: verlangen.  105  verdrieten: verdriet.  108  vast: aldoor; kond: kon.  109  met verschricken: en hij schrok er van.  110  begonde: begon; hem verquicken: zich herstellen, bijkomen.  111  in glans: wat hun glans betreft.
[p. 80]    Daer Phoebus synen glans ghewoon is van te halen, 114   115  De gansche kamer blonck ghelijck een helder glas,  Doen merckten Veelker dat syn gast een Goodje was,  Ach! sprack hy, gansch verbaest, sou dit Cupido wesen?  Die nergens komt vergeefs, gelijck ick heb ghelesen, 118    Best dat ick my terstond gae packen weer van hier, 119   120  En dat ick hem alleen laet blyven by het vyer.  Cupido bleef alleen, hy nam syn oude wapen,  Dat lagh hy onder 't hooft, en hy begon te slapen 122    Soo soetjes als hy moght, tot dat den lichten dagh 123    Verjoegh de swarte nacht, en door de venster sagh, 124   125  Doe stond hy weder op, hy nam zijn boogh, syn koker,  En liep door 't gantsche huys, ghelijck een kleyne stoker, 126    Tot dat hy Veelker vond, doe sprack hy, lieve weerd 127    Wat heb ick dese nacht hier in u huys verteerd?  [51] Voor kaerssen en voor vyer, voor drincken en voor eten, 130  End' huysvestingh daer by, dat mocht ick garen weten? 130    Waer op doe Veelker weer, o soete lieve lam!  't Was uyt goedgunstigheyd dat ick u by my nam, 132    Om u verstramde le'en op 't mackelijckst te vieren, 133    Maer niet om geld noch goed, dat 's tegen mijn manieren. 134   135  Derhalven, voor mijn dienst, eysch ick in 't minste niet 135    Dan dat ghy vast vertroud, dat het uyt liefd' gheschied.  Wyl ghy (sprack Cupido) u soo beleefd wild toonen, 137    Soo sal ick wederom u met beleefdheyd loonen.  Hy had het nau geseyd, of het ghevlerckte wicht, 139   140  Schoot krachtig in zijn borst een schoon vergulden schicht, 140    Neemt (seyd hy) dat in dank, en trekt terstond aen 't vryen 141    Ick sweer u by mijn boogh, dat ghy wel sult bedyen. 142    Ick heb voor u erweeld, de schoonste, soetste maeghd 143    Die ghy u leven lang oyt met u oogen saeghd,	114  waaraan Phoebus gewoon is zijn glans te ontlenen.  118  vergeefs: voor niet.  119  best: 't is het beste.  122  lagh: legde.  123  soetjes: rustig; moght: kon.  124  de venster: het venster.  126  stoker: stokebrand.  127  lieve weerd: waarde gastheer.  130  mocht: zou; garen: gaarne.  132  goedgunstigheyd: genegenheid, welwillendheid.  133  op 't mackelijckst: zo gemakkelijk mogelijk; vieren: bij 't vuur drogen.  134  dat 's tegen mijn manieren: dat is mijn gewoonte niet.  135  in 't minste niet: niets anders.  137  wijl: omdat.  139  wicht: schepsel.  140  schicht: pijl.  141  neemt dat in dank: neem dat dankbaar aan; vryen: aanzoek doen.  142  wel bedyen: succes hebben.  143  erweeld: uitgezocht; soetste: liefelijkste.
[p. 81]   145  Van leden net besne'en, uytmuntend in haer zeden, 145    Van wesen gantsch beleefd, en treflijck in haer reden, 146    Bequaem en soet van aerd, maer dit 's noch 't aldermeest, 147    By dese gaven, is sy nederigh van geest,  Al d'yd'le grootsicheyd, en sotte hovaerdyen, 149   150  Heeft sy altijd getracht ghelijck een pest te myen, 150    In 't kort, al wat ghy van een vrou vereyschen meughd 151    Dat vind ghy al by haer in 't bloeyen van haer jeughd.  Van treffelijck gheslacht, en tydelijcke haven, 153    Heeft sy den hoogen God te dancken voor zijn gaven. 155  [52] Dus Veelker u gheluck sal klimmen inder yl, 155    't Welck ick u segghen wil met dese gulden pyl,  Het welck een teycken is, dat ghy met gulden Jaren,  En alle vreughden sult vergrysen uwe hayren. 158    U kind'ren sult ghy sien vol-wassen in de deughd, 160  Ghesegend in de schat tot uwer beyder vreughd. 160    Nu dan mijn vriend vaerd wel, ick sal wel sorghe dragen  Dat ghy met vreughde sult verslyten uwe daghen,  Na Dockum ist dat ick nu teghenwoordigh gae, 163    Daer u beminde woond, volght ghy my ylich nae, 164   165  Het sal u wel vergaen, mijn meeningh kan niet dwalen, 165    Ghy hebt my wel onthaeld, sy sal u wel onthalen. 166    Ick ben daer borghe voor, dit had het nau gheseyd,  Of 't vloogh ten huysen uyt met alle snellicheyd. 168    En Veelker die begon door dese schicht te voelen, 170  Een wonderlijcke brand in syne boesem woelen,  Die hem na Dockum dreef, om hulpe van de Son  Te soecken, die alleen zijn ziel ghenesen kon,  De baken van zijn vreughd, de doel van zijn ghedachten, 173    Waer van hy alle lust sou hebben te verwachten, 175  De lieffelijcke maeghd, die zijn beminde vrou,  En stroom van zijn gheluck in 't ende wesen sou.  O Taetsken Ornia, Fonteyn van alle lusten, 177	145  zeden: manieren.  146  wesen: gelaat; treflijck: voortreffelijk; in: wat betreft; reden: spreken.  147  bequaem: aangenaam.  149  grootsicheyd: trots.  150  myen: vermijden.  151  vereyschen: verlangen; meughd: kunt.  153  van: vanwege, wat betreft; haven: have, goed.  155  inder yl: snel; klimmen: toenemen.  158  vergrysen: zien grijs worden.  160  schat: rijkdom.  163  teghenwoordigh: op dit ogenblik.  164  daer: waar; ylich: ijlings.  165  mijn meeningh kan niet dwalen: ik kan me niet vergissen.  166  onthaeld: ontvangen.  168  alle snellicheyd: de grootst mogelijke snelheid.  173  de baken: het baken; de doel: het doel.  177  fonteyn: bron; lusten: genoegens.
[p. 82]    Hy wist om uwent wil noch nacht noch dagh te rusten, 178    Soo branden hem zijn borst, uyt een oprechte min, 179   180  Die tot zijn sterf-dagh toe staech blyven sal daer in, 180    [53] Maer Cupido, die God, die sagh op zijn verdrieten, 181    En deed hem op het laetst u weder min ghenieten,  Tot weer-loon van de gonst, die hy hem had betoond, 183    Dus word de deughd altijd met deughde weer beloond. 185  O dan gesegend paer! door liefde t'saem ghebonden,  Die door beschickingh Gods malcander hebt ghevonden,  Den Heer die 't al beheerscht, die geef u soo veel vreughd 187    Dat ghy nau met een wensch meer van hem wenschen meughd, 188    Die gun u dat de vreed' en eendracht van u beyden 190  Te samen met u dood, en eerder niet en scheyde. 190    En dat het gheen ick door Cupido segghen liet,  Ia meerder noch daer by u, in u tijd gheschied, 192    Wel aen mijn Musa, houd, wild doch u seggen schorten, 193    Of ghy sult 't lieve paer in hare vreughd bekorten, 194   195  Sy sien malkander aen, de loncken gaen vast om 195    Dan na de lieve Bruyd, dan na de Bruydegom.  Iuffrouwen staet wat op, de tijdt is al voor handen, 197    Ey siet de Bruygom aen, hoe wateren zijn tanden  Al sit de Bruydt wat stil, dat acht ick niet een sier, 200  Sy veynst heur maer alleen quansuys om de manier. 200    Sy twee zijn nu al een, den een die wil als d'ander, 201    Houdt haer om Venus wil niet langher van malcander, 202    Tsa Iongmans gaet doch voort en tast de Bruydt eens aen, 203    Sy wil doch zijn gebe'en om na haer lust te gaen. 204   205  De maeghden zijn jalours, die soecken haer te houwen  Tot teycken dat sy oock de Bruyd wel wesen wouwen,  [54] Sy wenschen doch al t'saem na dese soete staet, 207	178  wist te: kon.  179  hem zijn borst: zijn borst.  180  staech: steeds.  181  sagh op: lette op; verdrieten: verdriet.  183  gonst: genegenheid, dienst.  187  't al: alles; beheerscht: bestuurt.  188  meughd: kunt.  190  en scheyde: scheide.  192  meerder: meer; in u tijd: tijdens Uw leven.  193  houd: houd op, zwijg; seggen: spreken; schorten: opschorten, staken.  194  hare: zijn; in: wat betreft; bekorten: te kort doen.  195  gaen om: gaan rond.  197  Iuffrouwen: jonkvrouwen; wat: eens; voor handen: aanstaande.  200  veynst heur: houdt zich zo; quansuys: in schijn; manier: gewoonte.  201  sy twee: zij met hun tweeën.  202  haer: hen.  203  voort: verder; tast: vat, grijp.  204  gebe'en: gevraagd.  207  wenschen na: verlangen naar; soete: aangename; staet: toestand.
[p. 83]    En dat sy mochten gaen, daer sy nu henen gaet,  Na d'aengename lust, de wereld vol ghenuchten, 210  De woon-plaets van de vreughd, de schat-kist aller kluchten. 210    Nu jonghmans siet wel toe dat ghy u eer bewaerd, 211    Op dat dees Bruyloft ons een ander Bruyloft baerd.	210  de woon-plaets van de vreughd: waar altijd vreugde is; kluchten: grappen, zotternijen.  211  bewaerd: (toezicht) houdt (op).