[p. 251]

Kluchtigh Tafel-Spel.

Van Melis Tyssen, een half-backen Vrijer, gaende van d'eene Vrijster nae d'ander te vrijen. *  

 Heer wat is hier al mooy goedje by melkaer! 1  
 't Segen lagh kijere, hoorje niet? hey, genavond alle-gaer. 2  
 Wel, hoe mach dit verweende goed dus op myn kycken? 3  
 Ia, sy deyncken, wat moijer Vrijer komt hier anstrycken! 4  
5
 Al sen klieren bennen op sen nieuwe snofs emaeckt, 5  
 Hy moet hier vrijen willen, ia, dats waer, dats recht op sen kop eraeckt: 6  
 Wangt goe mannen, as 't oock al is eseyd,
 Ick word een groot knecht: ick moet haest uytsien om een Meyd, 8  
 En dat ick een mooije Vrijer ben dat weet ick wel van buyten,
10
 Dus wil ick het hijlicken eyntlick in men hart gaen besluyten, 10  
 En of ick ien sinlicke Vrijer ben, behoefje niet te vragen, 11  
 Kyck kynd, dat hemd heb ick al volle drie weken edragen,
 En kyck ereys allegaer, hoe kraftige wit 13  
 Is 't, of icket van daegh ierst an etrocken had, en dit
15
 Is al om dat ick suck helder blancker vleysjen ongder 15  
 Myn klieren heb, en daerom geeft het my oock gien wongder 16  
 Dat de Meysjes garen met my wegh willen, wangt sy souwen garen wat blanx trouwen,
 Is 't niet soo kynd, of sou jy mier van wat lanx houwen?
 Maer wat dunckje van ien Vrijer die het dus euvelycke net klaerd? 19  
20
 Om de waerheyd te seggen, souje niet willen datje ien reys by hem te bed waerd?
 *  Titel: half-backen: onnozele.
 1  Heer: Heer (Jezus); goedje: meisjes.
 2  't Segen lagh: gezegend gezelschap?; kijere: kinderen.
 3  verweende: trotse.
 4  anstrycken: aantreden.
 5  snof: mode.
 6  recht op sen kop eraeckt: precies goed geraden.
 8  knecht: jongen, jongmens.
 10  hijlicken: huwen; eyntlick: voorgoed; in men hart besluyten: streven naar.
 11  sinlick: verstandig, netjes.
 13  kraftige: zeer.
 15  vleysjen: vel.
 16  geeft het my wongder: verwondert het mij.
 19  euvelycke: geweldig.


[p. 252]

 
 Nou Meysjes, bekyckme te degen, ben ick niet een mooije Vrijer? 21  
 Wat dunckje van myn broeck? dientse wel een hayr wijer?
 En wordje noch niet op me verlieft? weetje myn niet te helpen aen een wyf?
 Kyck, wat ben ick kostelyck over men hiele lyf! 24  
25
 Wat heb ick daer ien fyn Ferwielen kin! 25  
 Wat ben ick ien reyn postuur van een mens as ick begin!
 Wat heb ick daer een syd satynen neus die ick fraytjes weet te schicken!
 Neen kijeren, ick ben sinlick, ick pas wel op myn sticken, 28  
 Myn aesingt en myn mongt staen altyd even net,
30
 Besongder as ickse so een reys inde pruym heb geset. 30  
 En kyck ereys hoe het glimt, niet waer? aers noch aers 31  
 Of het eblancket waer, bekyck het ereys te degen by de kaers.
 En daerom en geeft het my oock gien wongder dat ongse Lysje Flebkous soo geweldigh was op myn verliefd,
 Wangt sy hetme wel (onger ongs eseyd) altemets met een nachjen geriefd,
35
 En dan heb ick dickwils ehoord, datse dus pratende in heur slaep gaet:
 Waer mach onse Melis wesen? o Heer! hy is al langh veur de Duyvel om raepsaet. 36  
 Maer, wat wast een mooije knecht! Heer wat wast een goe sul!
 Wat had hy blancker vleys! ia maer, wat had hy een lieve krul
 Veur syn veurhooft! as icker noch om deinck, o lyden! 39  
40
 De lieffelycke langst, ick wod dat hy myn noch een poos vryden. 40  
 En dit Lysje, datje 't wel verstaet, was al ien van de mooyste Meysjes van 't hiele Langt. 41  
 Maer nu, nu ben ick een aer giest eworden, ick vry nou met een aer verstangt. 42  
 't Is met my sint verkierd, dat het niet en lyckt, 43  
 Sint ben ick, ia wie weet hoe veel wel verryckt.
45
 En daerom benne sucke slechte Heyligen voor my al bedurven, 45  
 Sint is myn groote Broer, Iochum Tyssen esturven,
 Die hiel al selver huys: 't was al ien rycke Focker datje dat mient, 47  
 En van hem heb ick e-erft een gouwe ring met een eel Kastient, 48  
 Drie broecken, vier wambessen, en thien nieuwe kragen,
 21  te degen: terdege.
 24  kostelyck: prachtig.
 25  Ferwielen: fluwelen.
 28  sticken: kledingstukken.
 30  inde pruym: alsof men ‘pruim’ wil zeggen.
 31  aers noch aers: niet anders.
 36  hy is veur de Duyvel om raepsaet: hij is voorgoed weg.
 39  o lyden: o hemel (eig. Gods lijden).
 40  lieffelycke: aardige; langst: kerel; wod: wou.
 41  datje 't wel verstaet: begrijp dat goed.
 42  een aer giest: een andere kerel; verstangt: opvatting.
 43  sint: sedert; verkierd: veranderd; dat het niet en lyckt: dat het geen overeenkomst heeft met daarvoor.
 45  slechte: eenvoudige.
 47  die hiel al selver huys: had een eigen huishouding; datje dat mient: weetje.
 48  eel Kastient: edelsteen.


[p. 253]

 
50
 Wat dunckt iou susje, sou sucken Vrijer gien Vryster behagen?
 Noch kreegh ick drie oorkussens, die waren estickt en enayt
 Met spaensjes, met soomtjes, vol strickjes deur malkaer edrayt 52  
 Met vyf steken in ien, dubbelde roosjes, stickseltjes en daer peerltjes boven op kynd, 53  
 Daer leyd Melis nou so macklyck in dat hy wel een kermis-pop schynd,
55
 Iy soud iou verwongderen datje de frayigheyd saeght van iou imboelen, 55  
 Wangt ick heb wel ses banckwercks kusses, en seven Spaense stoelen. 56  
 Noch veel potten, pannen, ketels, kannen, en allerley huysraet,
 Die ick as ick dus uyt vrijen gae, al puntighjes t' huys laet. 58  
 En nou ick so versien ben van klieren en reyner huysraetje,
60
 Nou geef ick Lysje de sack, ick tap het nou uyt een aer vaetje, 60  
 Wangt sint ick myn parmantigh aesingt begon te steken onger de groote Moncksieurs, 61  
 Kreegh ick van puyck van Meysjes niet dan al te veel keurs. 62  
 Nou dunckme dat Lysje slim enoegh te geef is, 63  
 My docht ierst datse mooy was, maer nou dunckme dattet een leelicke teef is.
65
 Sy het een kamelotte aesingt, met een neus die t' overdadige net is, 65  
 Wangtse rondom met robynen, diamanten, en puystige peerlen beset is.
 Sy het ien paer Fursette wangen, jy soudter iou tavongd wel me lijen, 67  
 Met een paer lippen, men souwer een hutspot af snijen.
 Haer kin trouwens is profytlick in de slachtyd, om kalfs-klauwen op of te lappen, 69  
70
 En haer rugh is mooi rongd om pensen op te schrappen.
 En noch duysend angdere frayigheden meer, die ick niet en kan afmalen,
 Sou men uyt haer genuchelyck aesingt konen halen, 72  
 En daerom geef ickse de sack, en ick wil weer gaen sien nae een aer.
 Alle sien moer, ick heb vry wat beter sin in iou as in haer, 74  
75
 Laet ereys kycken, wel hey, iae wel ick segh dat ick volkomen mis 75  
 Indien ghy de Rib niet bent die uyt myn lyf enomen is,
 Iae wel weest ghegroet, weest ghegroet, jy daer myn hart en myn siel nae haeckt,
 Benje daer? och moer! ons gebenedyde Hylick is in 't Paradys emaeckt,
 52  Spaensjes: Spaanse afwerking van linnengoed; soomtjes: zoompjes.
 53  peerltjes: kralen of parels.
 55  datje: als je; imboelen: inboedel.
 56  banckwerck: banken?
 58  puntighjes: in de puntjes, netjes.
 60  Nou geef ick L. de sack: nu stuur ik L. weg.
 61  parmantigh: deftig; trots; Moncksieurs: monsieurs.
 62  puyck van: de beste soort; keur: keus, gelegenheid tot kiezen.
 63  slim enoegh: erg genoeg; te geef: goedkoop.
 65  kamelotte: als van kamelot (oosterse stof), lelijk rood, pokdalig; t' overdadige: te.
 67  Fursette: als van grof fluweel; jy soudter iou me lijen: je zou er genoegen mee nemen.
 69  of lappen: in stukken slaan.
 72  genuchelyck: liefelijk.
 74  alle sien moer: kijk eens aan, meisje?
 75  ick mis: ik vergis me.


[p. 254]

 
 Iy bent die geen, dien ick staegh trou en vroom bedien, 79  
80
 Och iou aesingt heb ick te nacht in 't hartje van myn droom esien,
 En doen worden wy gereveleert datje soud worden myn Wijf, 81  
 En nou ick iou sie, nou lacht myn hart, myn siel, en al 't goetjen an myn lijf, 82  
 Myn lief, myn suycker, myn heunigh, myn pap, myn bry,
 Myn murgh uyt myn gebient, ick moet ien beetje by
85
 Schicken, wel hoe dus weersoordigh? hebje gien sin in myn kijnd? 85  
 Ick ben Melis Tyssen die ghy al vry wat selden inde wyn vynd, 86  
 Ick ben spil-penning noch quist-goed, ick hou het al suynighjes by malkaer, 87  
 Wel hoeje wilt moer, ick sal al weer gaen sien na een aer, 88  
 Genavond ionge Dochter, genavond Vaer 89  
90
 Moet jy dan seggen; Maer ick ben een Iongman op 't beste van myn leven, 90  
 En daerom sou ick myn garen in d' Huwelyke Staet gaen begeven,
 Ick ken fraey lesen en schryven, ick ken veelderley Talen,
 Gelyck (laetme sien) Duyts ken ick altyd veur ierst, en Franx daer souwje myn miester niet in keunen halen, 93  
 Noch ken ick Engels, Iteljaens, en 't Latyn gaet myn of jy weet niet hoe soet,
95
 Gelyck by exempel, Ego non possum parum, Heer ick en mach geen koe-voet,
 En wat leden aengaet, souje in hiel Europe
 Geloof ick vastlyck myns gelyx niet konen belopen, 97  
 Wangt ick ben van passe dick, van passe dun, van passe lang, van passe kort, 98  
 Ick ben geen scherewinckel, noch geen dick pens, wat my schort, 99  
100
 Ick heb een putjen in myn wang, een kloofjen in myn kin,
 En een beetje sproten, dat's vande negen schoonheden as ick myn wel versin, 101  
 Twee oogen die so bruyn as ien git in myn hooft staen, 102  
 Met een hals, niet waer, soo blanck als een Swaen?
 Ick hou al myn tuyghje reyn, fix en vaerdigh. 104  
105
 En wat dunckt iou, ben ick niet een moije Meysje waerdigh?
 Och datje myn wyf waert! ick sou iou so gedienstigh wesen,
 Ick sou iou water halen, ick sou iou pietercely helpen lesen, 107  
 Ick sou iou daer houwen sitten op ien stoel met ien kussen altoos, 108  
 79  vroom: goed.
 81  worden wy gereleveert: werd mij duidelijk? (wy = my?)
 82  goetjen: gereedschap (obsceen).
 85  dus weersoordigh: zo afwijzend.
 86  al vry wat selden: heel zelden.
 87  spil-penning: verkwister; quist-goed: doorbrenger.
 88  hoeje: zoals.
 89  Vaer: vader; vriend.
 90  Maer: neen maar.
 93  altyd: althans; veur ierst: om te beginnen.
 97  belopen: aantreffen.
 98  van passe: juist van pas, gepast.
 99  scherewinckel: scharminkel.
 101  sproten: sproeten.
 102  bruyn as ien git: donkertintelend.
 104  tuyghje: gereedschap.
 107  pietercely: (obsceen) vrouwelijk schaamhaar; lesen: verzamelen.
 108  houwen sitten: laten zitten.


[p. 255]

 
 En komen altemets vraghen, hoe vaerje Schaepje? hoe vaerje myn soet Butter-doos? 109  
110
 Iy soud niet mier doen as jy selven wod, en slapen so lang as 't iou lusten,
 En wie weet hoe dickwils dat ick iou op eene nacht wel kusten,
 Ick sou iou al wel besorgen kynd, ick heb self een groot stuck langd, 112  
 En daer van kryge wy soo veel turf as men in een hiele iaer verbrangd:
 En daer souwe wy by 't vyer sitten met ien volle kan,
115
 En ick sou seggen avous wyf: en jy soud seggen ick bedanckje man:
 Ick sou iou smorgens rygen, klien, en op-proncken wel te degen, 116  
 Ia iou klieren met een schoone scheuijer reyntjes ofvegen,
 Ick sou iou schoenen swarten, iou schorteldoeck bynen, en dienen iou al den dagh, 118  
 O Moer! ick ben al wat een man met eeren wesen mach.
120
 Ick sou iou kousjes warmen eer jyse aen iou gebenedyde voetjes
 Gingt trecken, ick sou 's morgens hiel vroegh, soetjes 121  
 Opstaen, en 't huys uyt vegen, en 't as op rapen,
 En dan sou ick seggen, gemargen wyfjen, hebje al wel te nacht eslapen? 123  
 Somma, ick sou iou so koestren, knoff'len en behagen, 124  
125
 Datje iou in 't minsten over myn niet soud' hebben te beklagen.
 En wilje 't noch niet doen? soo sal ick hier gien Vryster krygen na myn wens,
 So mach ick dit glas wyns gaen lappen uyt een duyts hart in myn pens.
 Nou ick mach gaen kijeren, dat heb ick al in myn vleys, 128  
 En hebje myn nu langh ghenoegh van veuren besien, besieme van afteren oock een reys.
 109  altemets: van tijd tot tijd.
 112  al: aldoor; besorgen: zorgen voor.
 116  klien: kleden.
 118  schorteldoeck: schort; bynen: binden.
 121  soetjes: zachtjes.
 123  gemargen: goedenmorgen.
 124  knoff'len: betasten.
 128  mach: moet.