[p. 251]
Kluchtigh Tafel-Spel.
Van Melis Tyssen, een half-backen Vrijer, gaende van d'eene Vrijster nae d'ander te vrijen. *
- Heer wat is hier al mooy goedje by melkaer! 1
- 't Segen lagh kijere, hoorje niet? hey, genavond alle-gaer. 2
- Wel, hoe mach dit verweende goed dus op myn kycken? 3
- Ia, sy deyncken, wat moijer Vrijer komt hier anstrycken! 4
- 5
- Al sen klieren bennen op sen nieuwe snofs emaeckt, 5
- Hy moet hier vrijen willen, ia, dats waer, dats recht op sen kop eraeckt: 6
- Wangt goe mannen, as 't oock al is eseyd,
- Ick word een groot knecht: ick moet haest uytsien om een Meyd, 8
- En dat ick een mooije Vrijer ben dat weet ick wel van buyten,
- 10
- Dus wil ick het hijlicken eyntlick in men hart gaen besluyten, 10
- En of ick ien sinlicke Vrijer ben, behoefje niet te vragen, 11
- Kyck kynd, dat hemd heb ick al volle drie weken edragen,
- En kyck ereys allegaer, hoe kraftige wit 13
- Is 't, of icket van daegh ierst an etrocken had, en dit
- 15
- Is al om dat ick suck helder blancker vleysjen ongder 15
- Myn klieren heb, en daerom geeft het my oock gien wongder 16
- Dat de Meysjes garen met my wegh willen, wangt sy souwen garen wat blanx trouwen,
- Is 't niet soo kynd, of sou jy mier van wat lanx houwen?
- Maer wat dunckje van ien Vrijer die het dus euvelycke net klaerd? 19
- 20
- Om de waerheyd te seggen, souje niet willen datje ien reys by hem te bed waerd?
|
* Titel: half-backen: onnozele.
1 Heer: Heer (Jezus); goedje: meisjes.
2 't Segen lagh: gezegend gezelschap?; kijere: kinderen.
6 recht op sen kop eraeckt: precies goed geraden.
8 knecht: jongen, jongmens.
10 hijlicken: huwen; eyntlick: voorgoed; in men hart besluyten: streven naar.
11 sinlick: verstandig, netjes.
16 geeft het my wongder: verwondert het mij.
|
[p. 252]
-
- Nou Meysjes, bekyckme te degen, ben ick niet een mooije Vrijer? 21
- Wat dunckje van myn broeck? dientse wel een hayr wijer?
- En wordje noch niet op me verlieft? weetje myn niet te helpen aen een wyf?
- Kyck, wat ben ick kostelyck over men hiele lyf! 24
- 25
- Wat heb ick daer ien fyn Ferwielen kin! 25
- Wat ben ick ien reyn postuur van een mens as ick begin!
- Wat heb ick daer een syd satynen neus die ick fraytjes weet te schicken!
- Neen kijeren, ick ben sinlick, ick pas wel op myn sticken, 28
- Myn aesingt en myn mongt staen altyd even net,
- 30
- Besongder as ickse so een reys inde pruym heb geset. 30
- En kyck ereys hoe het glimt, niet waer? aers noch aers 31
- Of het eblancket waer, bekyck het ereys te degen by de kaers.
- En daerom en geeft het my oock gien wongder dat ongse Lysje Flebkous soo geweldigh was op myn verliefd,
- Wangt sy hetme wel (onger ongs eseyd) altemets met een nachjen geriefd,
- 35
- En dan heb ick dickwils ehoord, datse dus pratende in heur slaep gaet:
- Waer mach onse Melis wesen? o Heer! hy is al langh veur de Duyvel om raepsaet. 36
- Maer, wat wast een mooije knecht! Heer wat wast een goe sul!
- Wat had hy blancker vleys! ia maer, wat had hy een lieve krul
- Veur syn veurhooft! as icker noch om deinck, o lyden! 39
- 40
- De lieffelycke langst, ick wod dat hy myn noch een poos vryden. 40
- En dit Lysje, datje 't wel verstaet, was al ien van de mooyste Meysjes van 't hiele Langt. 41
- Maer nu, nu ben ick een aer giest eworden, ick vry nou met een aer verstangt. 42
- 't Is met my sint verkierd, dat het niet en lyckt, 43
- Sint ben ick, ia wie weet hoe veel wel verryckt.
- 45
- En daerom benne sucke slechte Heyligen voor my al bedurven, 45
- Sint is myn groote Broer, Iochum Tyssen esturven,
- Die hiel al selver huys: 't was al ien rycke Focker datje dat mient, 47
- En van hem heb ick e-erft een gouwe ring met een eel Kastient, 48
- Drie broecken, vier wambessen, en thien nieuwe kragen,
|
28 sticken: kledingstukken.
30 inde pruym: alsof men ‘pruim’ wil zeggen.
31 aers noch aers: niet anders.
36 hy is veur de Duyvel om raepsaet: hij is voorgoed weg.
39 o lyden: o hemel (eig. Gods lijden).
40 lieffelycke: aardige; langst: kerel; wod: wou.
41 datje 't wel verstaet: begrijp dat goed.
42 een aer giest: een andere kerel; verstangt: opvatting.
43 sint: sedert; verkierd: veranderd; dat het niet en lyckt: dat het geen overeenkomst heeft met daarvoor.
47 die hiel al selver huys: had een eigen huishouding; datje dat mient: weetje.
48 eel Kastient: edelsteen.
|
[p. 253]
-
- 50
- Wat dunckt iou susje, sou sucken Vrijer gien Vryster behagen?
- Noch kreegh ick drie oorkussens, die waren estickt en enayt
- Met spaensjes, met soomtjes, vol strickjes deur malkaer edrayt 52
- Met vyf steken in ien, dubbelde roosjes, stickseltjes en daer peerltjes boven op kynd, 53
- Daer leyd Melis nou so macklyck in dat hy wel een kermis-pop schynd,
- 55
- Iy soud iou verwongderen datje de frayigheyd saeght van iou imboelen, 55
- Wangt ick heb wel ses banckwercks kusses, en seven Spaense stoelen. 56
- Noch veel potten, pannen, ketels, kannen, en allerley huysraet,
- Die ick as ick dus uyt vrijen gae, al puntighjes t' huys laet. 58
- En nou ick so versien ben van klieren en reyner huysraetje,
- 60
- Nou geef ick Lysje de sack, ick tap het nou uyt een aer vaetje, 60
- Wangt sint ick myn parmantigh aesingt begon te steken onger de groote Moncksieurs, 61
- Kreegh ick van puyck van Meysjes niet dan al te veel keurs. 62
- Nou dunckme dat Lysje slim enoegh te geef is, 63
- My docht ierst datse mooy was, maer nou dunckme dattet een leelicke teef is.
- 65
- Sy het een kamelotte aesingt, met een neus die t' overdadige net is, 65
- Wangtse rondom met robynen, diamanten, en puystige peerlen beset is.
- Sy het ien paer Fursette wangen, jy soudter iou tavongd wel me lijen, 67
- Met een paer lippen, men souwer een hutspot af snijen.
- Haer kin trouwens is profytlick in de slachtyd, om kalfs-klauwen op of te lappen, 69
- 70
- En haer rugh is mooi rongd om pensen op te schrappen.
- En noch duysend angdere frayigheden meer, die ick niet en kan afmalen,
- Sou men uyt haer genuchelyck aesingt konen halen, 72
- En daerom geef ickse de sack, en ick wil weer gaen sien nae een aer.
- Alle sien moer, ick heb vry wat beter sin in iou as in haer, 74
- 75
- Laet ereys kycken, wel hey, iae wel ick segh dat ick volkomen mis 75
- Indien ghy de Rib niet bent die uyt myn lyf enomen is,
- Iae wel weest ghegroet, weest ghegroet, jy daer myn hart en myn siel nae haeckt,
- Benje daer? och moer! ons gebenedyde Hylick is in 't Paradys emaeckt,
|
52 Spaensjes: Spaanse afwerking van linnengoed; soomtjes: zoompjes.
53 peerltjes: kralen of parels.
55 datje: als je; imboelen: inboedel.
58 puntighjes: in de puntjes, netjes.
60 Nou geef ick L. de sack: nu stuur ik L. weg.
61 parmantigh: deftig; trots; Moncksieurs: monsieurs.
62 puyck van: de beste soort; keur: keus, gelegenheid tot kiezen.
63 slim enoegh: erg genoeg; te geef: goedkoop.
65 kamelotte: als van kamelot (oosterse stof), lelijk rood, pokdalig; t' overdadige: te.
67 Fursette: als van grof fluweel; jy soudter iou me lijen: je zou er genoegen mee nemen.
69 of lappen: in stukken slaan.
72 genuchelyck: liefelijk.
74 alle sien moer: kijk eens aan, meisje?
75 ick mis: ik vergis me.
|
[p. 254]
-
- Iy bent die geen, dien ick staegh trou en vroom bedien, 79
- 80
- Och iou aesingt heb ick te nacht in 't hartje van myn droom esien,
- En doen worden wy gereveleert datje soud worden myn Wijf, 81
- En nou ick iou sie, nou lacht myn hart, myn siel, en al 't goetjen an myn lijf, 82
- Myn lief, myn suycker, myn heunigh, myn pap, myn bry,
- Myn murgh uyt myn gebient, ick moet ien beetje by
- 85
- Schicken, wel hoe dus weersoordigh? hebje gien sin in myn kijnd? 85
- Ick ben Melis Tyssen die ghy al vry wat selden inde wyn vynd, 86
- Ick ben spil-penning noch quist-goed, ick hou het al suynighjes by malkaer, 87
- Wel hoeje wilt moer, ick sal al weer gaen sien na een aer, 88
- Genavond ionge Dochter, genavond Vaer 89
- 90
- Moet jy dan seggen; Maer ick ben een Iongman op 't beste van myn leven, 90
- En daerom sou ick myn garen in d' Huwelyke Staet gaen begeven,
- Ick ken fraey lesen en schryven, ick ken veelderley Talen,
- Gelyck (laetme sien) Duyts ken ick altyd veur ierst, en Franx daer souwje myn miester niet in keunen halen, 93
- Noch ken ick Engels, Iteljaens, en 't Latyn gaet myn of jy weet niet hoe soet,
- 95
- Gelyck by exempel, Ego non possum parum, Heer ick en mach geen koe-voet,
- En wat leden aengaet, souje in hiel Europe
- Geloof ick vastlyck myns gelyx niet konen belopen, 97
- Wangt ick ben van passe dick, van passe dun, van passe lang, van passe kort, 98
- Ick ben geen scherewinckel, noch geen dick pens, wat my schort, 99
- 100
- Ick heb een putjen in myn wang, een kloofjen in myn kin,
- En een beetje sproten, dat's vande negen schoonheden as ick myn wel versin, 101
- Twee oogen die so bruyn as ien git in myn hooft staen, 102
- Met een hals, niet waer, soo blanck als een Swaen?
- Ick hou al myn tuyghje reyn, fix en vaerdigh. 104
- 105
- En wat dunckt iou, ben ick niet een moije Meysje waerdigh?
- Och datje myn wyf waert! ick sou iou so gedienstigh wesen,
- Ick sou iou water halen, ick sou iou pietercely helpen lesen, 107
- Ick sou iou daer houwen sitten op ien stoel met ien kussen altoos, 108
|
81 worden wy gereleveert: werd mij duidelijk? (wy = my?)
82 goetjen: gereedschap (obsceen).
85 dus weersoordigh: zo afwijzend.
86 al vry wat selden: heel zelden.
87 spil-penning: verkwister; quist-goed: doorbrenger.
93 altyd: althans; veur ierst: om te beginnen.
98 van passe: juist van pas, gepast.
99 scherewinckel: scharminkel.
102 bruyn as ien git: donkertintelend.
104 tuyghje: gereedschap.
107 pietercely: (obsceen) vrouwelijk schaamhaar; lesen: verzamelen.
108 houwen sitten: laten zitten.
|
[p. 255]
-
- En komen altemets vraghen, hoe vaerje Schaepje? hoe vaerje myn soet Butter-doos? 109
- 110
- Iy soud niet mier doen as jy selven wod, en slapen so lang as 't iou lusten,
- En wie weet hoe dickwils dat ick iou op eene nacht wel kusten,
- Ick sou iou al wel besorgen kynd, ick heb self een groot stuck langd, 112
- En daer van kryge wy soo veel turf as men in een hiele iaer verbrangd:
- En daer souwe wy by 't vyer sitten met ien volle kan,
- 115
- En ick sou seggen avous wyf: en jy soud seggen ick bedanckje man:
- Ick sou iou smorgens rygen, klien, en op-proncken wel te degen, 116
- Ia iou klieren met een schoone scheuijer reyntjes ofvegen,
- Ick sou iou schoenen swarten, iou schorteldoeck bynen, en dienen iou al den dagh, 118
- O Moer! ick ben al wat een man met eeren wesen mach.
- 120
- Ick sou iou kousjes warmen eer jyse aen iou gebenedyde voetjes
- Gingt trecken, ick sou 's morgens hiel vroegh, soetjes 121
- Opstaen, en 't huys uyt vegen, en 't as op rapen,
- En dan sou ick seggen, gemargen wyfjen, hebje al wel te nacht eslapen? 123
- Somma, ick sou iou so koestren, knoff'len en behagen, 124
- 125
- Datje iou in 't minsten over myn niet soud' hebben te beklagen.
- En wilje 't noch niet doen? soo sal ick hier gien Vryster krygen na myn wens,
- So mach ick dit glas wyns gaen lappen uyt een duyts hart in myn pens.
- Nou ick mach gaen kijeren, dat heb ick al in myn vleys, 128
- En hebje myn nu langh ghenoegh van veuren besien, besieme van afteren oock een reys.
|
109 altemets: van tijd tot tijd.
112 al: aldoor; besorgen: zorgen voor.
118 schorteldoeck: schort; bynen: binden.
123 gemargen: goedenmorgen.
|
|
|