[p. 264]
Kluchtigh t'samen-Gesang van dry personagien.*
- Knelis Ioosten, een half-backen Vrijer.
- Lysje Flepkovs, syn Vryster, een deurtrapt Meysje.
- Griet Kaecks, een Waerdinne. *
- Stemme: Pekelharings. Ofte, Pots hondert tausent Slapferment.*
-
- Knelis
- 1
- Iae wel het moet sint felten doen, dat ick niet aen de Meyd 1
- Ken raecken, daer myn hart, myn sin, myn siel, myn lyf op leyd, 2
- Ick hebse nu gevryd wel thien of twalef dagen,
- En sy en wil geen ia noch seggen tot myn vragen.
- 5
- En is dat niet de plaegh? Ick vraeght iou allegaer,
- Wy gingen gister avongd uyt kuijeren met melkaer,
- Ick vraeghden of sy wou my tot haer man verkiesen?
- Neen, sey sy, Vaer: ick sou daer aen te veul verliesen. 8
- Dus meugh jy na een aere Meyd (verstaeje dat wel) gaen, 9
- 10
- Want siet; ick seg iou eens voor al, jy staet my gans niet aen,
- Iy bent een kalen Duyvel, iou goed is door de billen, 11
- Dus al wou ick iou schoon, myn Moer en sou niet willen. 12
- Wel (seyden ick) myn soete kynd, hoe spreeck jy doch dus fel?
- Een duysend gulden, of een ding, sal my geworden wel, 14
- 15
- Wanneer ick maer een reys aen 't Hylicken kan komen: 15
- Dus, o myn soete schaep! wilt daer niet eens van dromen.
- Iae wel, summi summarum, sy gaffer al niet om, 17
|
* Titel: half-backen: onnozele; deurtrapt: ervaren, gemeen.
1 sint felten: St. Valentijn, de duivel.
9 aere: andere; verstaeje dat wel: begrijp je dat goed.
11 door de billen: verteerd.
12 al ... schoon: ook al.
14 of een ding: of zo iets.
|
[p. 265]
-
- En nochtans moet ick maken dat ick weer by haer kom,
- En of ick dan al schoon by haer eens kom te raken, 19
- 20
- So seyd sy: wegh Ian Hen, jy meught my niet vermaken.
- Iae wel, wat dunckt iou kijeren, en soumen niet wel sot 21
- Haest worden alsmen so van't Meysken word bespot?
- En siet, ick kan 't niet laten, ick moetse nochtans vrijen,
- Al sou ick schoon om haer thien duysend dooden lijen.
- 25
- Want s' is so kraftigh mooy, so mooy, dat 't niet en lyckt, 25
- O kijeren saegh jy eens hoe dat haer backus pryckt! 26
- En gaet sy over straet, haer lieve leden trillen,
- Och denck ick dan, maer moer, wat hebje een mooije elle-boogh!
- En dan begin ick my inwendigh te verblijen,
- 30
- En denck, hoe sullen wy noch eens te samen vlijen!
-
- Lysjen uyt
- Wat staen ick lang te praten: ick wil voort nae haer gaen,
- Maer beyd, wat hoor ick ginder? beget daer komt sy aen. 32
- Hoe siet sy dus bedroeft? wat of haer vreughd bedwingt?
- Ick wed sy ons terstond een treurigh Liedtjen singt,
- 35
- Ick wil my hier soo lang wat voegen gaen in 't duyster, 35
- En singt sy dan wat aerdigs, ick wed ick dat beluyster.
- Stem: Courante Serbande, Fol: 89.*
-
- Lysjen
- Geen liefde, geen trouwe, geen deughde nochte eer,
- Vindmen nu by de loose longmans meer,
- Sy seggen veel wonders, sy klagen van groote smart, 39
- 40
- Sy noemen ons Meesterssen van haer hart, 40
- Sy noemen ons al haer geneughd,
- Iae de Voedsterssen van haer Ieughd, 42
- Sy noemen ons haer leven: maer
- Och! och! sy dencken 't niet een hayr. 44
|
19 of ... al schoon: ook al.
32 beyd: wacht; beget: bij God.
39 veel wonders: veel vreemde dingen.
40 Meesterssen: meesteressen.
42 Voedsterssen: voedsters; levengeefsters.
|
[p. 266]
-
- 2.
- 45
- Sy prysen, sy loven ons tot den Hemel toe,
- Wy syn so schoon, sy weten 't selfs nau hoe.
- Ons oogen syn helder, ons voorhoofd hoogh en wit,
- Ons hayr is geel al is 't so swart als git, 48
- Sy noemen ons al te gelyck
- 50
- Gratieus, eerbaer, en deughden-ryck,
- Iae duysend dingen meer daer by,
- Maer ach! 't is al flickflooijery.
-
- 3.
- Ick heb een Vrijer die Knelis Ioosten hiet:
- Hy vryd my vaeck so hittigh dat hy swiet, 54
- 55
- Het is een Iongman, soo treftigh van gelaet 55
- Dat hy de rest al veer te boven gaet:
- Syn wesen staet soo stemmigh staegh,
- Gelyck een Dorp-sot alle daegh,
- Het vrijen weet hy op syn duym,
- 60
- En hy sou niet lachen om een pruym. 60
-
- 4.
- Hy sal hier wel komen dewyl ick noch wander hier, 61
- Want dat plach soo te wesen syn manier:
- Hy schynd my te minnen, maer ick acht hy met my spot,
- En ach! ick ben al heel op hem versot,
- 65
- Syn bruyn oogen, syn mooije mond 65
- Heeft myn ionck hart al heel doorwond.
- O Knelis Ioosten! lieve Vaer! 67
- Had ick iou in myn armen maer.
- Stemme: Pots honderd tausent slapferment, &c.*
-
- Knelis
- Hoe nu myn soete Suyckermond? hoe benje dus bedruckt?
|
54 hittigh: vurig; swiet: zweet.
55 treftigh: voortreffelijk; gelaet: uiterlijk.
60 om een pruym: om iets van weinig waarde.
|
[p. 267]
-
- Lysjen
- 70
- Om dat myn saeck in 't minste my niet nae myn sin geluckt.
-
- Knelis
- Tut, tut, nu laet iou schreijen, kom, kom myn soete dier, 71
- Laet ons eens gaen nae buyten, wat doen wy langer hier?
- Daer sulle wy om soete melck, en room met suycker dincken,
- En daer de klare koele wyn uyt groote roemers drincken.
- 75
- Ha, ha, wat dunckt u daer af? dat sal verseker wesen 75
- Sock in iou lieve borsten, en dat sal iou genesen. 76
-
- Lysjen
- Hoe soud' ick met u uytgaen, ick ben doch niet gekleed?
- Ick heb geen kraegh, geen schorteldoeck, geen huyf, noch niet een beet: 78
- En sagen dat de Meysjes, sy souwen met my gecken,
- 80
- Maer wilje na myn wachten, ick salse aen gaen trecken. 80
-
- Knelis
- Och ia myn eygen hartjen, al duerden 't noch so lang.
-
- Lysjen
- Wel aen dan Knelis Ioosten, siet daer myn Vaer dat 's gang: 82
-
- Knelis
- Neen, neen myn lief, also niet, wy moesten so niet scheijen.
-
- Lysjen
- Wat wilje van myn hebben? Knelis. Een kus most iou geleijen.
-
- Lysjen
- 85
- Een kus, dat 's een kleyn principael, al waerter acht of thien 85
-
- Knelis
- Wel aen myn hart, myn ingewant, myn lyf het sal geschie'n,
- Och! och! hoe smaeckt my dat! och ick moet noch een reys.
|
78 schorteldoe'k: schort; niet een beet: in het geheel niets.
82 dat 's gang: daar ga ik.
85 een kleyn principael: een kleinigheid.
|
[p. 268]
-
- Lysjen in, doch blyft after de deur staen luysteren.
- Nu mallert, nu adieu, adieu. Knelis. Wat het sy blancker vleys!
- Hoe sal ick (hoop ick) daer noch eens op sitten pruyssen! 89
- 90
- Maer beyd, hoe sal ick dat doch met een abelheytjen kuyssen? 90
- Ick moet my eens bedencken: ha! 'k heb my al bedacht,
- Wy gane flus na buyten toe, dan is sy in myn macht. 92
- Daer sal ick dan een kanne wyn met suyker doen bereijen.
- En dan sal ick haer na de mond soo soet weten te vleijen
- 95
- Dat sy my sal bescheyd doen op 't geen ick haer toe-drinck, 95
- Ick wed sy kryght haer korntje vol al eer sy daer op dinckt. 96
-
- Stemme: D' Engelsche fa la la, la la la, &c.
-
- Want suyckerde wyn loopt soetjes in, 97
- Fa la la, la la la, la la la leyne,
- En dat is de Meysjes recht na haer sin,
- 100
- Fa la la, la la la, la la la leyne.
-
- Lysje singt achter de deur staende.
-
-
- Lysje
- Hy meend my te loeren met de wyn, 102
- Fa la la, etc.
- Maer ick wed hy sal self eerst droncken syn,
- Fa la la, etc.
-
- 105
- Die andere iaeghd, staet selve niet stil,
- Fa la la, etc.
- Dat sal hy bemercken, doch niet met syn wil.
-
- Lysje: uyt
- Fa la la, etc.
|
89 pruyssen: schuimbekken, zwelgen.
90 abelheytjen: handigheidje; kuyssen: opknappen, klaarspelen.
95 bescheyd doen: (de dronk) beantwoorden.
96 korntje: aarsje, gatje; dus: zij wordt dronken.
97 suyckerde: met suiker gezoete; loopt soetjes in: gaat aangenaam naar binnen.
|
[p. 269]
- Stemme: Ick ben tot Amsterdam gewesen, hu, hu.
-
- Knel.
- Wel soete hartje, benje daer weerom?
- 110
- Laet ons gaen kuijeren met melkaer,
- kom, kom,
- Ick sal u brengen op een goeden oort
- Daer wy vrolick sinne. 113
-
- Lysje.
- Wel aen myn Vaer, kom gane wy dan voort,
-
- Knel.
- 115
- Hier woond de Waerdinne.
-
- Hou, hou, Griet Kaecks, komt voort hier veur en doet op. 116
-
- Griet.
- Wel wie raest so voor myn deuren? Kn. Ick klop:
-
- Griet.
- Neen: ick most iou naem eerst weten
- Eer ick u laet inne.
-
- Knel.
- 120
- Knelis Ioosten ben ick geheeten.
- 'k Wed wy komen binne.
-
- Griet.
- Wel Knelis Ioosten, benje daer? welkom,
- Wat hadje garen lieve vaer? Kn.: Goe Mom, 123
- Suyckerde wyn en leckere bancketten, 124
- 125
- Fa la la, etc.
-
- Griet in:
- Wel ick sal 't hier datelyck gaen setten,
- Fa la la, etc.
-
- Lysje.
- Nu Knelis maeckt het niet te grof, stil, stil,
|
116 hou: hei daar; voort: dadelijk.
124 bancketten: gerechten.
|
[p. 270]
-
- Knel.
- Hoe? macher niet een soentjen of met wil? 129
- 130
- O jy bent sucken soeten soeten sackje! 130
- Fa la la, etc.
-
- Lysje.
- Knelis, my dunkt iou schort maer een quackje, 132
- Fa la la, etc.
-
- Griet.
- Knelis Ioosten, als 't iou gelieft sit an,
- 135
- Ick heb iou nou na lust gerieft: Kn.: Wel dan 135
- Hartje Barents, soete Butterdoosje,
- Fa la la, etc.
- Sit wat by, komt eet en drinckt een poosje,
- Fa la la, etc.
- Stem: La Picarde, &c.*
-
- Knel.
- 140
- Myn toeverlaet, myn vreughd,
- Myn troost en myn geneughd,
- Die alleen my helpen meught:
- Toond u wat bly,
- Dit breng ick dy 144
- 145
- Tot aenden grond,
- Met een kusjen voor u mond.
-
- Lysjen.
- Om u te doen bescheyd 147
- Met alle billickheyd,
- Daer toe ben ick wel bereyd:
- 150
- Keerd het maer om,
- 't Sal wellekom
- My wesen weer.
-
- Knel.
- Wel siet daer, wat wilje meer?
|
129 niet wil: zonder tegenzin.
135 na lust: zoals je verlangde.
144 dit breng ick dy: dit glas leeg ik op Uw gezondheid.
147 doen bescheyd: (de heilwens) beantwoorden.
|
[p. 271]
-
- Lysjen.
- So ghy myn wil en wens
- 155
- Voldoen wilt, lieve mens!
- Lapt het noch eens in iou pens. 156
-
- Knel.
- Twee tegen een,
- Dat's tegen re'en: 158
- Maer Liefste, siet
- 160
- Ick sal het doen; wyl ghy 't gebied.
-
- Dat's uyt, komt hier Waerdin 161
- En schenckter weer wat in,
- So 't geweest is, meer noch min: 163
- Drollige meyd, 164
- 165
- Doet my bescheyd,
- En drinckt het uyt,
- Lapt het schoontjes in iou huyt.
-
- Lysjen.
- O Vrijer! dit 's te veel,
- En meerder als myn deel,
- 170
- 't Moet nochtans al door de keel.
- Dan sult ghy
- Twee glasen my
- Bescheyd doen weer.
-
- Knel.
- Iae by Gort, al waer het meer. 174
-
- Lysje.
- 175
- Het valt my veel te bang.
-
- Knel.
- Ghy leppert al te lang, 176
- Wat, sa lustigh, gaet u gang, 177
- Drinckt het leegh
- Met een veegh. 179
- 180
- Wat dat is wel.
|
158 tegen re'en: in strijd met recht en billijkheid.
163 meer noch min: meer noch minder.
176 lepperen: met kleine teugjes drinken.
179 met een veegh: in één ommezien, snel.
|
[p. 272]
-
- Lysje.
- Doet my twee bescheyd. Kn.: Ick sel.
- O Lief! al waerter thien,
- Als icker dy me dien,
- So sal 't dadelyck geschie'n.
- 185
- Dit gelter nae toe, 185
- Siet wat ick doe.
-
- Lysje.
- Wel gaet dan voort,
- Drinckt, so doet ghy als ghy hoort. 188
- Knelis droncken synde, singt uyt het Vleysboeck,
- Op de wyse: Als ghy dan komt inden Hage, &c.*
-
- Knel.
- Meysje met iou blancke billen
- 190
- En iou blond gekruyfde hayr,
- Soud jy niet een reysje willen
- Met een landsknecht hier of daer?
- Tirittum fa sol la. Tirittum fa sol la.
-
- Lysje.
- Wel, hoe spreeckt ghy doch dus paerdigh 194
- 195
- Knelis Ioosten? lieve man
- Soud' ick so strax wesen vaerdigh, 196
- Als ghy maer gaet singen van
- Tirittum fa sol la? etc.
- Nu, nu, dat mach ick niet velen, 199
- 200
- Tierd iou wyslick, houd u stil, 200
- Meent ghy so terstond te spelen
- Met my, naer u wensch en wil
- Tirittum fa sol la, etc.
-
- Knel.
- Hebt ghy 't wel oyt ondervonden?
- 205
- 't Is een soete nering, kom 205
- Lieve Lam! de domme honden
- Byten vaeck malkand'ren om, 207
- Tirittum fa sol la, etc.
|
185 Dit gelter nae toe: dit gaat er op los.
188 singen uyt het Vleysboeck: ontuchtige liederen zingen.
196 strax: dadelijk; vaerdigh: klaar, bereid.
199 mach: kan; velen: dulden.
200 Tierd: houd, gedraag.
207 malkand'ren: malkand'r er?
|
[p. 273]
-
- Lysje.
- Wat, die woorden syn te glandigh, 209
- 210
- Benje dol? of benje mal?
- Drinckt die glaesjens uyt knaphandigh, 211
- Wie weet of ick dan niet sal
- Tirittum fa sol la, etc.
-
- Knel.
- Als ick iou daer me kan dienen,
- 215
- Kom, ick lapse in myn gat.
-
- Lysje.
- So, so, nu heeft hy stroo bienen, 216
- Hy is wel te degen sat, 217
- Tirittum fa sol la, etc.
- Stemme: Pots honderd tausend slapferment, &c.*
-
- Lysje.
- Kom. lust iou wat te slapen, so leght u hier wat neer?
-
- Knel.
- 220
- Ia, een kleyn hallef uurken, het hoofd doet my so seer,
- Myn suyckertje, myn waerde, ey laet my met myn hoot 221
- Een weynigh rusten doch in u gebenedyde schoot.
-
- Lysje.
- Kom, kom myn Knelis Ioosten, myn eygen soete Vaer,
- Leght hier iou hoofd in mynen schoot, en legt iou lichaem daer,
- 225
- En slaept dat het iou gaet aen 't hart, so soetjes as jy meught,
- Wie weet hoe dat dy noch beslaet dyn voorgenomen vreughd? 226
- Waerdinneken so 't u gelieft, haeld my een weynigh hier 227
- Een tinne schuttel, en daer by een rauw ey drie of vier,
- Ick sal u moeyten wel seer eerelyck betalen. 229
|
209 glandigh: hittig, wellustig.
211 knaphandigh: dadelijk.
216 stroo bienen: benen zo slap als waren ze van stro.
217 te degen: ter dege, voorgoed.
Stemme. slapferment: slapperment (bastaardvloek) = sacrament.
227 een weynigh: eventjes.
229 eerelyck: naar behoren.
|
[p. 274]
-
- Griet.
- 230
- Wel blyft een weynigh hier, ick sal 't iou strax gaen halen.
-
- Lysje.
- Wel nu leght daer en slaept ghy rechte droncken snuyt, 231
- Ick wed ick sal u nu wel lustigh strycken uyt, 232
- Tot spiegel van all' andere Iongmans, die garen souwen
- Bedriegen dus met list die eerbare Iuffrouwen.
-
- Griet.
- 235
- Daer syn de rauwe eijeren en 't schuttelken daer by.
-
- Lysje.
- Hier sal ick nu gaen maken van een excellente bry.
- Wilt ghy dan ondertusschen het tafel-goed wegh dragen. 237
- Nu, nu, my dunckt de Eijers syn bekans genoegh geslagen. 238
-
- Sy giet hem d' Eijers inde boxen.
-
- Nu, dat dan in syn boxen behendighlyck gesmeten, 239
- 240
- So meent hy, als hy wacker word, dat hy hem heeft bescheten.
- Siet so, leght daer myn soete man, so moeten sy al varen 241
- Die Dochters met bedriegery tot oneer brochten garen. in.
- Daer word gespeeld terwyl hy slaept, ten lesten wacker synde, singt hy.
-
- Knel.
- Daer heb ick nu een soete slaep in myn Liefs schoot gehadt.
- Ia wel, wat droes is dat? hoe ben ick hier so nat? 244
- 245
- Wat toovery is hier? ick kan 't by Gort niet weten.
- Maer; nae dat ick hier voelen kan, my dunckt ick ben bescheten.
- De pocken hael de Meyd, dat haer sint felten schen, 247
- Nu merck ick eerst te recht dat ick verraden ben,
- Want hoe ick 't meer en meer beruyck, so merck ick lieve keijeren
- 250
- Dat ick my niet bescheten heb, maer dit syn rauwe eijeren
|
231 rechte droncken: stomdronken.
232 strycken uyt: bedriegen.
237 tafel-goed: eetservies of tafellaken.
244 wat droes: wat duivel.
247 De pocken hael: de duivel hale; schen: schende.
|
[p. 275]
-
- Die my die loose hoer heeft in de broeck gegoten,
- Daer voor sal haer de droes het lyf aen stucken stoten.
- Ick wil de droes besweeren dat hy haer brengt by my,
- Ick wed moer, ick vergeld dy noch dyn loose boevery.
-
- Hy maeckt een Circkel met eenige Characteren, ende singht op de wyse vande Engelsche fa la la, doch die fa la la syn hier met woorden uytgedruckt: 254
-
- 255
- Nv Duyvel, siet, ick besweere dy voort,
- By Starren, by Locht, by Hemel, by Aerd,
- By Zee, by Hel, by Zuyd en by Noord,
- Dat ghy u hier met de Meyd openbaerd. 258
-
- De loose Hoer heeft my bedrogen,
- 260
- Daerom besweer ick dy thienmael meer:
- Kom brengtse hier datelyck voor myn oogen,
- Ick sal het haer wel vergelden weer.
-
- Sy hangt een clap-busse met nat bosse-kruyt aen syn aers, en steeckt dat in brand, hy verbaest synde, singt al loopende op de wyse:
-
-
- Wy twee syn hier alleen, &c.
-
- Wat drommel voel ick hier?
- My dunckt ick ben vol vyer.
- 265
- O myn aers is in brand!
- O myn aers is in brand!
- O myn aers is in brand!
- O myn aers! o myn aers!
- Gort schen de Duyvel en die loose flaers. 269
-
- Lysjen alleen uyt, singt
-
-
- Op de wyse: De Mey die ons de groente geeft, &c.*
-
- 270
- Ghy Iongmans die uyt vrijen gaet,
- De eere houd voor oogen,
- Want quaed beloond syn Heer met quaed,
|
254 moer: meid; Characteren: tekens; bezweringsformules.
|
[p. 276]
-
- In 't end word ghy bedrogen.
- Die door des droncks arglistigheyd,
- 275
- Of and're lapperijen, 275
- Een Maeghd van 't padt der eeren leyd,
- Sal nimmermeer bedijen. 277
- So ghy een Dochter eerlyck mind,
- Laet haer dat eerlyck weten:
- 280
- Maer soo ghy sulcx schandlyck begind,
- In 't end word ghy bescheten. 281
- Want soo ghy doet, sal u geschie'n,
- Dat spreeckwoord kan niet liegen:
- Dus wilt dit als een spiegel sien,
- 285
- En wacht u voor 't bedriegen.
-
- Stem: 't Schaep dat voer naer Alckmoer.
-
- 1.
- Flus was ongse Truy so mooy, 286
- Sy setten heur mongtjen inde plooy,
- En dat bekoorden Ioosje.
- Och! (docht hy) had ick iou nou int hooy
- 290
- Ick soende iou wel een poosje.
-
- 2.
- Joosje teegh syn Moertjen aen, 291
- Myn pols (seyd hy) begind te slaen.
- Och! och! het is te byster, 293
- Ick moet terstond uyt vrijen gaen,
- 295
- En soecken my een Vryster.
-
- 3.
- Dus Moertje geeft my doch een wyf,
- Of neemt de broeck strax van myn lyf,
- En brengtse by de snijer,
- Want siet, myn leden worden styf,
- 300
- Dus moet de broeck wat wijer.
|
275 lapperijen: zwelgerijen.
291 teegh aen: sprak aan.
|
[p. 277]
-
- 4.
- Maer dat ik een reys nae Truytjen teegh, 301
- Ick wed, ick kreegse met een veegh,
- En maeckten haer myn Bruydtje,
- Doet so (seyd sy) dat is te deegh,
- 305
- Loopt al iou best nae Truytje. 305
-
- 5.
- Hy ging iou duwen aen de wynd, 306
- Och Truytjen (seyden hy) lieve kynd
- Wat benje een mooije Meysje!
- Ick wedmen in al de Stad niet vynd
- 310
- Suck e'eler blancker vleysje.
-
- 6.
- Iy bent waert e-eert, e-groet,
- Want siet, jy bent soo suykerigh soet,
- Ick sou iou wel schier licken.
- Staet stil (seyd sy) jy malle bloed,
- 315
- Of ick sla iou de kop an sticken. 315
-
- 7.
- Hoe nu myn soete butterdoos?
- Hoe benje doch soo kraftigh boos 317
- Dat jy myn vel wild touwen? 318
- Iy weet wel dat ick iou verkoos
- 320
- Veer boven and're Vrouwen.
-
- 8.
- En weyger jy my noch een soen?
- Wie sou toch dat van iou vermoen?
- Ick meende dat jy myn lief hadt.
- Neen, neen, 'k heb met iou niet te doen, 324
- 325
- Want ick iou voor een brief schat. 325
|
301 dat: gesteld dat, als.
305 al iou best: zo snel mogelijk.
306 iou: je (ethische datief); duwen aen de wynd: vliegen.
318 touwen: ranselen, looien.
324 niet te doen: niets te maken.
325 voor een brief schat: voor een malloot houd, niets waard acht.
|
[p. 278]
-
- 9.
- Dus pack iou hier terstond van daen,
- Of 'k sal iou de kop aen flarden slaen
- En dat met dese schoenen.
- Neen, neen, so wil ick liever gaen,
- 330
- Wegh met die harde soenen.
-
- Eynde.
|