REFFEREYN LXXXVII Doer den vryen wille mitten verstande  Curioes engien vol dubitacien  hoort waeromme die mensche van allen nacien  diuertsch van zeden syn / boit v affectie  Deen seyt dit doen die constellacien 5  dander tvoetsel / costumen / conuersacien  die medecyn seyt de complectie  Dit syn inclinacien / op correctie  die daertoe helpen / alse tverstant aenhoert    +  Waer af inde wille volget een electie 10  off verkiesinghe brengende de seden voert  Mer wantse tverstant niet altyt en verboert  doer den wille wiens kuer es menigerhande  Soe segic dat de diuersheyt coompt nae twoert  van sinte augustyn / die ic late te pande 15  Duer den vryen wille mitten verstande     God schiep den mensche recht hier beneden  en gaf den wille tgebodt ouer de leeden  nochtans ghebietse nae des verstants auijs  Dus na dat tverstant volcht de ghenegentheden 20  oft wederstaet soe spruyte diuersche seeden  wten wille en sverstants diuersch bewijs  Ende dat tverstant int oerdelen boecht als rys  int goet int quaet tcoemt doer diuersche saken	+  Fol. 108 (c)
[p. 169]    Doet tbemerc der wet goeds / des helschen afgrijs 25  der rechter redenen of tsinlyck smaken  Duer die complectie off sterren die blaken  haer influencie met vierighen brande  27    Mer den wille es vry int maken ende ontmaken  dus wercken diuersch ons voiten ons handen 30  Duer den vryen wille metten verstande     Al es de wille diuersch int beuel  en tverstant ordelende nu qualic nu wel  nochtans volghense de inclinacien meest  Melancolye es der vruecht rebel 35    +  daer dbloet domineert daer es vruecht en spel  rethoryck musycke cloicheyt onbeureest  Colericus tornich en ducht gheen tempeest  37    de flegmaticus es swaer van condute  38    Dus coomt dinclinacie inder menschen geest 40  waer duer dicwils diuersche seden spruijten  En altoos souden en dede de virtuten  des vryen wils verleent doer goeds prouande  De welcke volcht tverstant soe dat wy sluijten  wy dwinghen den sin als met enen bande 45  Doer den vryen wille metten verstande                    Prinche     Soe de complectien diuersch van natueren  den mensche tot diuersche seden berueren  soe doen oec der planeten influencien  Die onder sol syn willen hoocheyt vueren 50  venus neycht tot amoruese cueren  marcurius tot alder diligencien  Juppiter tot hogher sentencien  saturnus tot grote officien principael  Mars inclineert tot ander violencien  50-54	27  de e van haer boven den regel bijgeschreven.  +  Fol. 108v (cv)  37  Colericus flegmaticus venus marcurius Juppiter saturnus Mars rood onderstreept.  38  Colericus flegmaticus venus marcurius Juppiter saturnus Mars rood onderstreept.  50-54  Colericus flegmaticus venus marcurius Juppiter saturnus Mars rood onderstreept.
[p. 170]   55  tot orloghe sparende yser noch stael  Dese redenen helpen al int speciael  tot diuersche seden ter zee ten lande  Mer wantse niet en dwinghen int generael  dus regierense vry en wten bande 60  Doer den vryen wille metten verstande