F.A. Stoett, Nederlandse spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden (4de druk)

bron: F.A. Stoett, Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden. W.J. Thieme & Cie, Zutphen 1923-1925 (vierde druk).

DBNL vignet


1914. Rakker(d), d.w.z. een deugniet, een schelm, een strop. In de 16^de eeuw vermeldt Kiliaen een znw. rakker in den zin van beulsknecht, pijniger; 17^de eeuw schoutendienaar; in deze bet. moet rakker een afl. zijn van racken, mnd. racken, rekken, waarnaast racker, viller (vgl. fri. rakkert, paardenvilder?). Doch er komt sedert de 16^de eeuw ook een ww. rakken, schoonmaken, reinigen voor (Molema, 340; Gallée, 35; 73; De Jager, Frequ. I, 486); ook oprakken naast rakkeren (vgl. Kalv. I, 113: de vuile boel rakkeren) en oprakkeren (Boekenoogen, 707) en een znw. rakker, een houten plank met een langen steel (lijkend op dat, waarmede men de sneeuw wegschuift), gebruikt bij 't baggeren3). Dit ww. kan verwant zijn met raken,
[p. 202]
rakelen, rakkelen en het znw. raak, hark. Uit beide znww. racker, beul of werktuig, kan zich de tegenwoordige bet. hebben ontwikkeld (vgl. n^o. 201 en zie Gunnink, 191; V. Weel, 135; V. Schothorst, 188; Molema, 340: rakker, rakkerhond; oostfri. rakkerhund = schindhund; Gallée, 35). In Zuid-Nederland bestaat een ww. rakken, woest loopen (vgl. 17^de-eeuwsche rekken, loopen?), waarnaast rakker, wilde jongen, woelige straatjongen; ruwe onbeschaafde kerel (Antw. Idiot. 1013).	3)O.a. bij J. Eigenhuis, Stoere Werkers; Boekenoogen, 808.